Đó chính là cái kiểu phô trương của Phí đại thiếu gia. Đến thăm bạn cũng chẳng quên ra vẻ!
Nghe nói tuần phủ Ngụy bị bệnh, cảm lạnh sốt cao, sổ mũi, hiện đang ở trong huyện chữa trị. Ai bảo ông ta cứ mặc kệ mưa gió, chẳng đội lấy một chiếc mũ quan? Tuần phủ đổ bệnh, chuyến đi đành hủy bỏ.
Phí Ánh Hoàn rảnh rỗi, bèn đến trấn Vĩnh Bình thăm bạn, chính là vị cử nhân họ Hồ từng ngã xuống nước giữa đường.
Nhìn từ xa đã thấy dinh cơ nhà họ Hồ rộng lớn, chẳng kém gì nhà họ Phí ở Nga Hồ. Triệu Hãn tò mò hỏi:
- Công tử, xét về dòng dõi lâu đời, họ Phí với họ Hồ, bên nào danh giá hơn?
Phí Ánh Hoàn phe phẩy chiếc quạt xếp, đắc ý đáp:
- Họ Phí ở huyện Diên Sơn vốn bắt nguồn từ họ Phí ở Giang Hạ đời Hán. Còn họ Hồ ở Vĩnh Bình xuất thân từ họ Hồ ở Thanh Hoa. Thủy tổ là tiến sĩ cuối đời Đường, từng theo Lý Khắc Dụng dẹp loạn Hoàng Sào.
- Ra là vậy. Thế thì nền nếp nhà họ Phí quả nhiên sâu dày hơn.
Triệu Hãn lập tức tâng bốc.
Thực ra, Phí Ánh Hoàn chỉ đang dát vàng lên mặt mình. Gia phả họ Phí ở Diên Sơn chỉ lần về được tới cuối đời Nguyên.
Còn họ Hồ ở Vĩnh Bình, họ Hồ ở Quan Khê, cả họ Hồ bên Cảnh Đức Trấn, đều là nhánh tách ra từ họ Hồ ở Thanh Hoa. Gia phả ghi rõ rành rành từng đời nối tiếp.
Những dòng họ danh giá như thế đã truyền đời gần nghìn năm. Với các hoàng đế khai quốc, họ vừa là đối tượng cần kiềm chế, vừa là thế lực cần lôi kéo.
Chỉ riêng cổng chính từ đường nhà họ Hồ đã đủ khiến cả họ bị tịch thu gia sản, đày đi xa theo lễ chế nhà Minh. Nhà quan hay nhà dân đều không được dùng mái chồng tầng, vậy mà từ đường họ Hồ lại có đến ba tầng mái cong!
Phí Ánh Hoàn dừng chân, chắp tay sau lưng.
Ngụy Kiếm Hùng đến trao danh thiếp, nói với người giữ cổng:
- Phí Đại Chiêu ở Nga Hồ mạo muội đến thăm cử nhân họ Hồ.
- Xin mời các vị khách quý vào.
Người giữ cổng chẳng cần vào trong báo, dẫn thẳng cả bọn đến vườn.
Rõ ràng Phí Ánh Hoàn là khách quen nơi này. Trao danh thiếp chỉ là làm cho đúng phép.
Chẳng bao lâu, Hồ Mộng Thái cười ha hả bước ra.
Gã mặc áo đạo sĩ bằng tơ, đầu đội mũ lớn, cười cợt trêu:
- Nghe nói huynh Đại Chiêu bị mưa dầm ở Bầu Tuyền, đến nhà ta xin bát nước gừng cho ấm người đấy à?
- Đồ chết đuối như ngươi sao lại không chìm nghỉm luôn dưới sông?
Phí Ánh Hoàn lập tức đáp trả, chẳng chịu kém.
Lý thị, vợ Hồ Mộng Thái, lúc này đi theo sau chồng. Nàng dẫn hai a hoàn, tự tay bưng rượu thức ăn đến, cất giọng nói:
- Phí tướng công buông lời cay nghiệt làm đau lòng người khác, phạt ba chén rượu!
Phí Ánh Hoàn hết giận, làm bộ trêu ghẹo:
- Nếu muội tự tay rót rượu, huynh uống là được. Chắc tôn phu cũng chẳng ghen đâu nhỉ?
- Huynh vẫn chẳng đứng đắn chút nào.
Lý thị cười sang sảng, đặt rượu ngon lên bàn. Nàng dáng người cao ráo, điềm đạm phóng khoáng, cử chỉ ung dung, chẳng giống những phụ nữ quanh quẩn trong khuê phòng thường thấy.
Xét về vai vế, Phí Ánh Hoàn và Lý thị có thể xem là anh em họ. Mấy gia tộc lớn ở huyện Diên Sơn đều có họ hàng với nhau.
Ba người ngồi xuống, những người còn lại đứng hầu.
Triệu Hãn xách hòm sách đứng bên cạnh, chẳng khác nào món đồ bày cảnh. Tửu Phách thì ôm vò rượu đi tới hầu rượu.
Hồ Mộng Thái chợt chỉ Triệu Hãn:
- Huynh lại có thêm một tiểu đồng à? Ba đứa trước vẫn chưa đủ sao?
Phí Ánh Hoàn đắc ý đáp:
- Đứa này thông minh, chẳng khác nào ngọc thô chưa mài.
- Vậy để ta thử tài nó xem.
Hồ Mộng Thái gọi Triệu Hãn bước lên.
Triệu Hãn chắp tay:
- Bái kiến Hồ tướng công.
Hồ Mộng Thái hỏi:
- Năm nay bao nhiêu tuổi? Đã đọc Tứ Thư chưa?
- Năm nay tiểu nhân mười tuổi. Tứ Thư Ngũ Kinh đều đã đọc qua, nhưng chỉ thuộc được đôi đoạn.
Triệu Hãn thuộc được đoạn nào?
“Muốn học thì phải thường ôn tập, há chẳng vui sao? Có bạn từ phương xa đến…”
Những gì có trong sách giáo khoa, hắn đều thuộc cả.
Là sinh viên ngành ngôn ngữ và văn học Trung Quốc, đương nhiên hắn còn có sở trường riêng.
Chẳng hạn, hắn nắm rất rõ tiến trình phát triển của văn học cổ Trung Hoa. Mức độ hiểu biết về các tác giả và danh tác của hắn còn vượt xa phần lớn người đọc sách thời xưa.
Chỉ riêng bộ “Tuyển tập tác phẩm văn học các triều đại Trung Quốc” đã gom gần hết những danh tác cổ. Đây lại là môn bắt buộc. Thầy giáo giảng từng chữ từng câu, thi cuối kỳ mà trượt thì phải học lại.
Thậm chí còn có môn “Huấn hỗ học”, chuyên nghiên cứu âm vận, chữ nghĩa và ngữ pháp. Chương trình đại học chỉ học sơ lược, lên cao học mới có thể chọn chuyên sâu về lĩnh vực này.
- Còn bé mà đã dám nói đọc qua Ngũ Kinh rồi à? Ta cũng chỉ học kỹ một bộ thôi.
Hồ Mộng Thái bật cười:
- Thôi được, dùng một bài trong Kinh Thi để tả vị tuần phủ Ngụy hôm qua xem nào.
Triệu Hãn buột miệng đọc:
- Chuột to, chuột to, đừng ăn lúa ta! Nuôi ngươi ba năm, ngươi chẳng đoái hoài. Ta quyết bỏ ngươi, đến chốn đất lành…
- Ha ha ha ha!
Hồ Mộng Thái có vẻ rất thích cười. Triệu Hãn còn chưa đọc hết bài thơ, gã đã ôm bụng cười ngặt nghẽo.
Phí Ánh Hoàn cũng bật cười, vỗ tay khen:
- Bài thơ này hợp quá. Đúng là một con chuột to!
Rồi hắn hỏi Hồ Mộng Thái:
- Thế nào, tiểu đồng nhà ta có thông minh không?
Hồ Mộng Thái nhận xét:
- Giống huynh, vừa chua ngoa vừa thích châm chọc.
Phí Ánh Hoàn không vui lắm:
- Ngươi bảo ta hay châm chọc thì ta nhận. Sao còn thêm hai chữ chua ngoa?
Hồ Mộng Thái cười hỏi Ngụy Kiếm Hùng:
- Lão Ngụy, công tử nhà ông có chua ngoa không?
Ngụy Kiếm Hùng sờ mũi:
- Đừng lôi tôi vào.
- Ha ha ha ha!
Hồ Mộng Thái lại cười vang. Gã chẳng buồn để ý đến Triệu Hãn, quay sang thử tài Phí Ánh Hoàn:
- Huynh Đại Chiêu, hôm qua vợ ta hỏi hai chữ “xạ” và “ải” có bị dùng ngược không. Chữ “xạ” gồm tấc với thân, nghĩa là thấp bé. Chữ “ải” gồm ủy với thỉ, nghĩa là bắn. Huynh giải thích thế nào?
Phí Ánh Hoàn ngẩn người, không biết trả lời ra sao, thậm chí còn ngờ rằng bao đời nay người ta thật sự dùng ngược hai chữ ấy.
Hồ Mộng Thái nhướng mày:
- Huynh Đại Chiêu, có cần ta chỉ cho không?
Triệu Hãn biết công tử nhà mình rất giữ thể diện, liền lên tiếng:
- Chuyện này đơn giản. Công tử đã dạy tiểu nhân từ lâu rồi.
Hồ Mộng Thái cười:
- Thế ngươi nói thử xem.
Triệu Hãn chấm ngón tay vào rượu, vẽ một cây cung rồi vẽ bàn tay, sau đó viết chữ “xạ”. Hắn lại vẽ một cây giáo, vẽ người quỳ xuống giơ vật lên, bên cạnh viết chữ “ải”.
Phí Ánh Hoàn lập tức hiểu ra, theo phản xạ vỗ tay khen. Nhưng vừa cất tiếng, hắn đã đổi lời:
- Hay! Hay… trí nhớ tốt đấy. Bài học ta dạy ngươi bao ngày, vậy mà vẫn nhớ!
Lý thị mím môi cười hỏi:
- Thật là huynh dạy sao?
Da mặt Phí Ánh Hoàn dày như mo, lập tức hỏi ngược:
- Không phải ta dạy thì chẳng lẽ nó tự học được?
Đã ra vẻ thì phải ra vẻ cho trót!
Triệu Hãn chợt chen vào:
- Công tử nhà tiểu nhân nói quả thật có hai chữ bị dùng ngược, nhưng không phải “xạ” với “ải”.
Hồ Mộng Thái vừa ngờ vực vừa tò mò:
- Hai chữ nào?
Triệu Hãn không đáp, quay sang Phí Ánh Hoàn:
- Công tử, tiểu nhân nói được chứ?
Phí Ánh Hoàn làm bộ ung dung, mặt đầy vẻ đắc ý:
- Cứ nói cho mọi người nghe. Người nhà với nhau, chẳng cần giấu giếm.
Triệu Hãn lại chấm ngón tay vào rượu, viết hai chữ phồn thể “mạch” và “lai”.
Lý thị ghé đầu nhìn:
- Hai chữ này bị dùng ngược thế nào?
Triệu Hãn dẫn một câu trong Kinh Thi:
- Tặng ta lúa mì.
Hồ Mộng Thái nói:
- Đó là phép mượn chữ. “Lai” mượn dùng thay “mạch”, không thể chứng minh hai chữ bị dùng ngược.
Triệu Hãn không vội giải thích, chỉ viết chữ “mạch”, rồi lật ngược phần dưới thành chữ “chỉ”, nghĩa là ngón chân.
Hồ Mộng Thái ngây người. “Chỉ” nghĩa là ngón chân, vậy trong chữ “mạch” sao lại có ngón chân?
Quả thật hai chữ đã bị dùng ngược!
Thuở ban đầu, chữ “lai” chỉ cây lúa mì, còn chữ “mạch” mới mang nghĩa đi lại.
Câu “Tặng ta lúa mì” trong Kinh Thi vốn không dùng chữ mượn. Đó mới là cách viết đúng của chữ chỉ lúa mì.
Hồ Mộng Thái tâm phục khẩu phục, đứng dậy chắp tay:
- Mấy tháng không gặp, học vấn của huynh Đại Chiêu tiến bộ vượt bậc. Tiểu đệ xin bái phục!
Phí đại thiếu gia nghe mà khoan khoái cả người, giơ tay cười:
- Đừng khách sáo, ngồi xuống nói chuyện.
Lý thị nhìn Phí Ánh Hoàn rồi lại nhìn Triệu Hãn, suốt buổi chỉ mỉm cười, không nói gì.
Ngụy Kiếm Hùng lén giơ ngón cái với Triệu Hãn, ý bảo: Thằng nhóc khá lắm, hôm nay làm công tử nở mày nở mặt rồi!
Khá cái gì chứ.
Đây là ví dụ kinh điển trong môn huấn hỗ học. Có thầy ngay buổi đầu đã đem ra giảng để khơi hứng thú cho học trò.
Nếu Triệu Hãn mà quên được chuyện này, chắc thầy dạy huấn hỗ học của hắn phải xuyên không theo tới đây, đánh hắn một trận rồi lại xuyên về!
Đêm ấy, cả bọn nghỉ lại nhà họ Hồ.
Phí Ánh Hoàn được Hồ lão thái gia mời sang dùng bữa. Triệu Hãn thì ăn cùng đám người hầu nhà họ Hồ.
- Ca ca học giỏi thật!
Cầm Tâm hết lòng khen hắn.
Triệu Hãn vẫn giả vờ ngây ngô:
- Đều do công tử dạy thôi.
Tửu Phách hạ giọng:
- Ca ca đừng dỗ bọn muội. Mỗi khi thiếu gia lúng túng, cậu ấy thường lấy ngón chân cái bên phải chọc vào mu bàn chân. Vừa nãy em đứng bên cạnh lại thấy rồi.
Còn có trò ấy nữa sao?
Ngụy Kiếm Hùng quát:
- Im đi! Đây là nhà họ Hồ!
Ba đứa nhỏ lập tức nín bặt.
Ngụy Kiếm Hùng kéo Triệu Hãn sang một bên, lén nhét cho hắn mấy vụn bạc:
- Công tử vui lắm, bảo ngươi cầm lấy mua trà uống.
Triệu Hãn đã quen tay, tiện thể cân thử. Chừng bảy tám tiền bạc.
Kiếm tiền kiểu này nhanh thật. Hắn chỉ muốn ngày nào cũng được giúp Phí Ánh Hoàn ra vẻ.
Cuối tháng rồi, chẳng thể ngắm trăng. Phí Ánh Hoàn uống say khướt, được người hầu nhà họ Hồ dìu về phòng khách nghỉ ngơi.
Triệu Hãn và mấy người vội chạy đến đỡ, giúp hắn cởi áo cởi giày rồi đặt lên giường.
Phí Ánh Hoàn mở đôi mắt say lờ đờ, lẩm bẩm:
- Lão Ngụy, ngày mai đến thư viện Hàm Châu. Ông sai người về nhà báo tin, bảo ta sẽ ở đó hai tháng, cùng bạn Hồ Mộng Thái bế môn học hành, chuẩn bị dự kỳ thi hội năm Sùng Trinh thứ tư.
Ngụy Kiếm Hùng làu bàu:
- Đúng là rảnh việc lại tự bày việc ra. Ở nhà đọc sách không được hay sao, cứ phải kéo nhau vào núi?
- Ông nói gì?
Phí Ánh Hoàn say đến mức nghe không rõ.
Ngụy Kiếm Hùng đáp:
- Tôi bảo được.
Phí Ánh Hoàn lại nói:
- Mấy đứa nhỏ cũng vào núi cùng nhau. Phải thúc chúng học hành cho chăm, đừng ngày nào cũng chỉ biết đánh bài vui chơi.
- Vâng, tôi nhớ rồi. Ông mau ngủ đi.
Ngụy Kiếm Hùng qua loa giục hắn.
Họ Phí ở Diên Sơn ngày một đông đúc, mấy trăm năm qua đã dựng ba thư viện.
Thư viện Hàm Châu nằm trên núi Hàm Châu, cách nhà thờ tổ ở Hoành Lâm năm dặm về phía nam.
Thư viện Đông Cương ở Đông Cương Bình, cách huyện thành năm mươi dặm về phía tây.
Thư viện Cảnh Hành nằm ngay ngoài trấn Vĩnh Bình, vùng ven huyện thành.
Phí Nghiêu Niên, vị đại thần cuối cùng của họ Phí, trước khi mất đã dặn đem toàn bộ gia sản đứng tên mình bán đi để xây thư viện thứ tư.
Nhưng vừa nhắm mắt, con cháu đã lo tranh giành gia sản, quẳng chuyện dựng thư viện ra sau đầu.
Hôm sau, Hồ Mộng Thái dẫn theo một tiểu đồng, cùng Phí Ánh Hoàn lên núi Hàm Châu.
Cậu con trai khờ khạo của nhà họ Phí cũng đang ở đó trọ học. Cuối cùng Triệu Hãn sắp được chính thức làm tiểu đồng theo hầu việc học.
(Lại xin gửi mọi người một cuốn sách khác: “Huyền Môn Bất Chính Tông”, con đường tu tiên hoang dã của Tiểu Binh.)