Tri huyện Phùng Tốn giương ô, hỏi:
- Công 瑶海, mưa thu lạnh buốt, hay ta chờ tạnh rồi hãy lên bờ?
- Mưa lất phất, gió hiu hiu, đúng là cảnh đẹp!
Ngụy Chiếu Thừa gạt chiếc ô gia nhân đưa tới, chống gậy leo núi, vừa đi vừa ngâm:
- Chớ nghe mưa đập lá xuyên rừng, cứ thong dong cất tiếng ngâm nga mà đi. Gậy trúc dép cỏ nhẹ hơn ngựa, sợ chi? Một áo tơi mặc cho mưa khói dập vùi suốt đời…
Phùng Tốn nghiến răng, cũng cất ô đi. Nghĩ một lát, ông đội lại chiếc mũ rộng vành rồi vội vã đuổi theo:
- Công phong thái ung dung, lòng dạ rộng mở, quả là tri âm của tiên sinh Đông Pha!
Đám sĩ tử đi sau thấy vậy, cũng lục tục cất ô, đội mũ, đội mưa thu đến thăm nhà cũ của Tân Khí Tật.
- Công tử, ta cũng không che ô sao? - Ngụy Kiếm Hùng hỏi.
Phí Ánh Hoàn đáp:
- Cứ theo họ đi, mang ô theo là được. Mưa cũng chẳng lớn.
Triệu Hãn lại khá háo hức. Được đến nhà cũ của Tân Khí Tật, dẫu cách người xưa mấy trăm năm, hắn vẫn mong được đôi chút phong thái bậc hiền tài.
Nghe tin quan tuần phủ sắp tới viếng thăm, lý trưởng địa phương đã chờ sẵn từ lâu.
Dân quanh vùng mang họ Tân rất đông. Có người là hậu duệ của Tân Khí Tật, có người là con cháu gia nhân nhà họ Tân.
Lý trưởng cũng họ Tân. Ông dẫn quan tuần phủ đến Phiêu Tuyền, giới thiệu:
- Đây chính là nơi ở xưa của tổ tiên.
- Non xanh nước biếc, thật là chốn ẩn cư tuyệt đẹp! - Ngụy Chiếu Thừa luôn miệng khen.
Tân Khí Tật có hai biệt viện ở Giang Tây. Trang viên Giá Hiên bị cháy rụi, ông bèn dựng trang viên Phiêu Tuyền, sống đến cuối đời tại đó rồi ôm tiếc nuối mà mất.
Triệu Hãn bị chen ở vòng ngoài, người thấp bé, phải kiễng chân nhảy lên mới nhìn thấy Phiêu Tuyền lừng danh.
Nhìn xong, hắn lập tức hối hận. Thà đừng nhìn còn hơn.
Đó chẳng qua là một mạch nước núi đổ vào hốc đá hình cái gáo, chẳng có gì lạ mắt, thậm chí hết sức bình thường.
Thế nhưng hai phần ba số từ khúc lưu truyền đời sau của Tân Khí Tật đều được sáng tác tại đây. Trong đó có câu: “Ta thấy núi xanh thật quyến rũ, hẳn núi xanh nhìn ta cũng vậy.”
Triệu Hãn chợt nghĩ đến Tần Hoài Bát Diễm, không biết nàng Liễu Như Thị kia đã bắt đầu treo biển đón khách chưa.
Ngụy Chiếu Thừa cầm gáo múc nước ở Phiêu Tuyền. Nếm xong, ông ta tấm tắc khen:
- Nước trong ngọt, hiếm có trên đời. Các vị cứ uống thử mà thưởng thức.
Đám sĩ tử đều là người địa phương, làm sao chưa từng uống nước Phiêu Tuyền?
Thôi thì cứ coi như chưa uống vậy.
Mọi người lần lượt bước lên, mỗi người nhấp một ngụm, lời khen tuôn ra không ngớt, như thể thứ họ uống là rượu tiên.
Bỗng gió thu nổi ào ào, hạt mưa lớn như hạt đậu rơi xuống.
Ngụy Chiếu Thừa chẳng còn bụng dạ nào mặc mưa gió suốt đời nữa. Ông ta lấy hai tay ôm đầu, sai gia nhân mau giương ô, rồi chạy một mạch về thuyền tránh mưa.
Hứng khởi mà đến, cụt hứng mà về.
Mộ Tân Khí Tật ở lưng chừng núi, chắc chắn không thể lên viếng được nữa. Mọi người đành ngồi thuyền quay về huyện thành theo đường cũ.
Triệu Hãn đứng ở cửa khoang, ngắm đoàn thuyền trong màn mưa. Nghĩ đến bộ mặt quan tuần phủ Ngụy, hắn thấy trong bụng nôn nao.
Phí Ánh Hoàn cũng bước tới ngắm mưa, tâm trạng vui vẻ:
- Mưa đến đúng lúc thật, bằng không lại phải theo họ leo núi. Nếu có dăm ba tri kỷ, đội mưa đi quét mộ tiên sinh Giá Hiên, ấy cũng là chuyện phong nhã, khoái chí suốt đời. Đáng tiếc, nơi đây toàn bọn xu nịnh, chỉ tổ quấy nhiễu vong linh tiên sinh!
Triệu Hãn chỉ ra hơn chục chiếc thuyền phía xa:
- Những người kia đều là nha dịch trong huyện sao?
- Không phải, phần lớn là dân phu bị gọi đi làm không công. - Phí Ánh Hoàn lắc đầu.
Dân phu bị gọi đi làm không công chính là dân chúng phải phục dịch cho quan phủ mà chẳng được trả tiền.
Để theo hầu quan tuần phủ dạo chơi núi sông, tri huyện huyện Duyên Sơn đã bắt rất nhiều dân chúng phục dịch. Không những chẳng có tiền công, họ còn phải tự mang lương khô. Ngay cả thuyền cũng là trưng dụng miễn phí.
Rượu thịt, hoa quả chuẩn bị cho chuyến leo núi cũng bị lấy từ các hộ phải phục dịch. Dù chuyến đi bỏ dở giữa đường, không lên núi viếng mộ, mọi thứ đã thu cũng chẳng được trả lại. Phần lớn sẽ lọt vào tay đám nha dịch!
Nói cách khác, chỉ vì Ngụy Chiếu Thừa nổi hứng đi chơi một chuyến, có khi vài hộ dân phải bán con bán cái.
Đáng sợ hơn, Ngụy Chiếu Thừa còn định đến viếng Học viện Nga Hồ.
Nơi đó là thánh địa của phái lý học, nhưng đã bỏ hoang từ lâu. Một khi quan tuần phủ đích thân đến viếng, nơi này phải được quét dọn, sửa sang sơ qua theo đúng thủ tục quan phủ. Ít thì tốn vài trăm lạng bạc, nhiều có thể lên đến hàng vạn lạng. Ngân khố huyện Duyên Sơn sẽ lập tức khánh kiệt.
Còn Ngụy Chiếu Thừa được gì?
Danh tiếng!
Học viện Nga Hồ từng là nơi Chu Hy, Lữ Tổ Khiêm, Lục Cửu Linh, Lục Cửu Uyên cùng nhau giảng học. Từ đó, nền móng cho lý học và tâm học hưng thịnh suốt mấy trăm năm được đặt xuống.
Ngụy Chiếu Thừa chỉ cần đến viếng, sửa sang qua loa một phen, đã có thể nhờ đó mà nổi danh khắp thiên hạ.
Về đến huyện thành, đưa Ngụy tuần phủ về nhà khách nghỉ ngơi xong, Phùng tri huyện lập tức triệu tập đông đảo sĩ tử tới bàn bạc.
Đối mặt với một đám cử nhân, tú tài, Phùng Tốn hạ mình như cháu chắt trong nhà, gần như van nài:
- Các vị đều là người tài của bản huyện. Công muốn sửa sang Học viện Nga Hồ, ấy là việc lớn giúp mạch văn chương đất Duyên Sơn hưng thịnh trở lại. Mong các vị về nhà thưa với trưởng bối, xem mỗi nhà có thể góp chút bạc hay không. Huyện nha thật sự túng quẫn, vét sạch đáy nồi cũng chỉ góp nổi trăm lạng…
Phùng Tốn không hề nói dối. Quan phủ huyện Duyên Sơn quả thực chẳng có tiền.
Trấn Hà Khẩu là một trong bốn thị trấn lớn của Giang Tây, nơi giao thương của tám tỉnh, một đầu mối buôn bán quan trọng. Trấn Nga Hồ giữ con đường ngắn nhất nối Giang Tây với Chiết Giang. Trấn Vĩnh Bình giữ con đường duy nhất nối Giang Tây với Phúc Kiến.
Chỉ riêng ba thị trấn ấy cũng đủ khiến ngân khố huyện Duyên Sơn dư dả.
Khổ nỗi, thuế chẳng thu được bao nhiêu!
Dân số ghi trong sổ quan phủ của huyện Duyên Sơn rộng lớn này chỉ còn hơn một vạn người, nên các khoản thuế lặt vặt cũng chẳng gom được mấy đồng.
Phùng Tốn làm tri huyện mà khổ sở vô cùng.
Vừa nghe tri huyện kêu gọi quyên tiền, đám sĩ tử lập tức hóa thân thành cao thủ Thái Cực, đẩy qua đẩy lại rồi tìm cách chuồn mất.
Học viện Nga Hồ nằm ở nơi hẻo lánh. Trừ phi có bậc đại nho đương thời tới dạy học, bằng không chẳng chiêu nổi học trò. Triều đình từng sửa sang nơi này mấy lần, nhưng lần nào cũng bỏ hoang, đúng là việc tốn công chẳng được lợi.
Bảo nhà quyền thế bỏ bạc ra để quan tuần phủ mua tiếng thơm, giúp tri huyện lấy lòng cấp trên ư? Xin mời đi chỗ khác!
- Bẩm huyện tôn, nhà vãn bối còn việc gấp, xin phép cáo từ trước.
- Xin huyện tôn lượng thứ, vợ con sắp sinh ở nhà, vãn sinh phải về chăm nom.
- Huyện tôn, vãn bối dầm mưa nhiễm lạnh, giờ đau đầu như búa bổ, phải tìm thầy thuốc bốc vài thang thuốc.
- Huyện tôn…
Chớp mắt, đám sĩ tử đã tan sạch, khiến Phùng tri huyện sốt ruột đến muốn khóc.
Thấy Phí Ánh Hoàn cũng định đi, Phùng Tốn chẳng còn đoái hoài thể diện, vội bước tới nắm tay hắn:
- Anh Đại Chiêu, có thể nán lại uống thêm chén trà không?
Phí Ánh Hoàn cười đáp:
- Hôm nay tại hạ uống trà đủ rồi, giờ muốn đi nhà xí.
Phùng Tốn vẫn nắm tay Phí Ánh Hoàn:
- Ta đi nhà xí cùng anh Đại Chiêu.
Phí Ánh Hoàn lười giả vờ nữa, nói thẳng:
- Nhà họ Phí không có tiền.
Phùng Tốn giơ năm ngón tay:
- Năm nghìn lạng bạc, quan tuần phủ Ngụy có thể tiến cử làm tri huyện, không phải huyện nhỏ, mà là huyện lớn. Món này chắc chắn có lời. Đổi lúc khác, không bỏ ra đến cả vạn lạng thì đừng hòng!
Phí Ánh Hoàn cười:
- Ông ta là tuần phủ mà có thể tiến cử tri huyện một huyện lớn sao?
Phùng Tốn giải thích:
- Thầy của quan tuần phủ Ngụy là đại nhân Trạm Như, một nhân vật lớn của đảng Đông Lâm. Bản thân quan tuần phủ Ngụy cũng rất được bệ hạ sủng ái. Trong một ngày được thăng liền tám cấp, há phải do may mắn?
Từ “đại nhân” vốn đã có từ lâu, thường được dùng trong giao tiếp hằng ngày, thư từ và ghi chép.
- Huyện tôn khỏi phải nói thêm. Nếu ta muốn làm tri huyện, đã mang bạc đến bộ Lại mua quan từ lâu rồi. - Phí Ánh Hoàn thẳng thừng từ chối.
Phùng Tốn sốt ruột:
- Tri huyện này khác tri huyện kia. Chức quan ở huyện lớn vốn đã ít, huống hồ chỉ cần năm nghìn lạng. Cơ hội qua rồi sẽ chẳng còn!
- Cáo từ!
Phí Ánh Hoàn phất tay áo bỏ đi.
- Haiz…
Phùng Tốn đứng lại than thở một mình. Ông chẳng còn màng thể diện, lập tức viết thư cho các đại tộc có nhà cử nhân, trắng mực đen giấy giúp Ngụy Chiếu Thừa rao bán quan chức.
Nhưng chức quan này quả thật chẳng dễ bán. Trừ những người đã quá tuổi, cử nhân nào cũng muốn thi đỗ tiến sĩ.
Ngay cả người thật sự định mua quan, họ cũng có đường dây riêng. Cớ sao phải tìm một vị tuần phủ mới nhậm chức?
Điểm hấp dẫn duy nhất còn lại là bỏ năm nghìn lạng mua chức tri huyện ở huyện lớn, cứ như nhà buôn giảm giá đợt cuối năm…
Ngụy Chiếu Thừa tính toán đâu ra đấy. Ông ta vừa muốn bán quan kiếm tiền, vừa muốn sửa sang Học viện Nga Hồ để mua danh.
Trên thuyền.
Triệu Hãn hỏi:
- Công tử có chuyện gì phiền lòng sao?
“Bốp!”
Phí Ánh Hoàn đập mạnh vào vách khoang, tức tối mắng:
- Công khai bán quan bán tước, mặt mũi cũng chẳng cần nữa! Gã họ Ngụy này đáng chết!
Ngụy Kiếm Hùng lẩm bẩm:
- Ta cũng họ Ngụy mà.
Phí Ánh Hoàn giận dữ nói:
- Ngụy Chiếu Thừa làm quan ngôn quan ở khoa đạo bao năm, mãi chẳng tìm được cơ hội vơ vét tiền bạc. Nay được thăng liền tám cấp, điều ra ngoài làm tuần phủ Giang Tây, liền sốt ruột đi khắp nơi bán quan. Nghe nói mấy tháng nay ông ta tuần tra các châu huyện, xem ra dọc đường bán quan mãi tới Duyên Sơn. Chỉ vì bạc mà đến mặt mũi cũng vứt đi, đúng là chó má!
- Chắc ông ta vội lập thành tích thôi. - Triệu Hãn mỉa mai.
Phí Ánh Hoàn hỏi:
- Lập thành tích gì?
Triệu Hãn cười:
- Ta lỡ lời, không có gì.
Ngụy Chiếu Thừa vội vã bán quan khắp nơi đâu chỉ vì bạc.
Ông ta còn muốn kết thân với các hào tộc địa phương, thu nhận con em nhà quyền thế làm môn sinh, đưa tay chân của mình đến các nơi làm quan. Cứ thế kéo bè kết cánh từng tầng một, đảng Đông Lâm sẽ lớn mạnh, dần nắm lời ăn tiếng nói từ trung ương đến địa phương.
Phí Ánh Hoàn còn ở đây giả vờ thanh cao, trong khi cha hắn ở xa tận Nga Hồ, nhận được thư của Phùng tri huyện lại vui mừng khôn xiết.
Chỉ bỏ năm nghìn lạng bạc đã mua được chức tri huyện ở một huyện lớn, món hời này còn gì bằng!
Ngày hội mua sắm sáu tháng sáu, rồi lễ mua sắm ngày mười một tháng mười một, cũng chẳng thấy nhà buôn nào thật thà đến thế. Giá giảm đến mức gần như bán tháo, không chốt đơn ngay cứ như mất toi cả bạc tỷ.