Dù đã năm giờ chiều, trời vẫn nóng hầm hập. Lý Kiến Huy cùng mọi người thay đôi giày thể thao, giày đi chơi của thương hiệu Hồng Vũ nhà mình đã chuẩn bị từ trước, rồi theo chân Trần Chí Dũng lên đường về nhà.
Lần này là một thử thách lớn đối với Trần Chí Dũng, Lý Kiến Huy và Trần Tông Vũ. Không những phải đi bộ gần năm cây số, họ còn phải mang theo hơn hai mươi ki-lô-gam quà cáp.
Trần Hân Di, Vương Quỳnh Hoa và Tần Tú Mẫn, vợ Trần Tông Vũ, tuy không phải vác nặng, nhưng còn phải trông nom Trần Hoành Huy chưa đầy ba tuổi. Vì thế, các nàng cũng chẳng nhàn nhã gì.
May mà có cán bộ công xã giúp đỡ. Đến bảy giờ tối, Lý Kiến Huy và mọi người cuối cùng cũng tới được nhà cha mẹ Trần Chí Dũng.
Chẳng biết có phải nhờ lần trước Trần Tông Vũ trở về mang theo một khoản tiền lớn hay không, căn nhà đã được sửa sang lại. Tuy vẫn là nhà ngói dựng bằng đá và gỗ, trông đã khang trang hơn trước rất nhiều.
Hẳn người nhà đã sớm biết hôm nay họ sẽ trở về. Không chỉ cha mẹ Trần Chí Dũng có mặt ở nhà, hai gia đình người em trai và em gái hắn cũng đều đã tới đông đủ.
Từ xa trông thấy cha mẹ đã già nua, Trần Chí Dũng không sao kìm nén được tình cảm tích tụ suốt mấy chục năm. Hắn bước nhanh đến trước mặt hai người, cất tiếng gọi lớn:
- Cha, mẹ, con về rồi đây! Quân Nhật đã bị đánh đuổi, con bình an trở về rồi!
Nhìn người con trai đã ngoài năm mươi, hai ông bà cũng xúc động đến rơi nước mắt. Lời hứa năm xưa của đứa con trai thuở còn trẻ, khi rời nhà ra đi, họ vẫn ghi nhớ không quên: nhất định phải đánh đuổi quân Nhật, nhất định sẽ bình an trở về.
Sau ngày quân Nhật đầu hàng, hai ông bà ngày đêm mong ngóng con trai trở lại. Một tháng trôi qua, rồi hai tháng, ba tháng. Ngoài một lá thư gửi về, họ vẫn chẳng đợi được người con trở về.
Một năm, hai năm, rồi ba năm. Cứ cách ba tháng họ mới nhận được một lá thư, nhờ vậy mới biết con trai mình vẫn còn sống. Còn ngày nào hắn có thể về nhà, họ hoàn toàn không biết.
Tây Nam đã được giải phóng, nhưng con trai vẫn chưa trở về. Về sau, ngay cả thư từ cũng bặt hẳn. Hai ông bà cứ trông ngóng mãi, ngày nào cũng hy vọng ngày mai con trai sẽ xuất hiện trước mặt mình. Thế rồi ngày này qua ngày khác, lòng họ dần chìm vào tuyệt vọng.
Chớp mắt đã mấy chục năm trôi qua. Hai người từng nghĩ, đến lúc mình vùi thân dưới đất, e rằng cũng chẳng còn được nghe bất cứ tin tức nào về Trần Chí Dũng.
Có lẽ ông trời thương xót. Một ngày nọ, cán bộ công xã đột nhiên mang đến tin tức mà họ đã chờ đợi suốt mấy chục năm. Đứa con trai rời quê ra đi vì đất nước vẫn còn sống. Không những đã lập gia đình, hắn còn có con cái. Đứa cháu trai của họ đã tới công xã, chẳng bao lâu nữa sẽ về thăm ông bà.
Nhận được tin, hai ông bà cứ ở nhà chờ đợi. Chuyện ngoài đồng lúc ấy đã chẳng còn quan trọng với họ nữa.
Ngay khoảnh khắc nhìn thấy Trần Tông Vũ, hai người lập tức nhận ra hắn chính là cháu mình. Từ trên người đứa cháu, họ nhìn thấy bóng dáng của Trần Chí Dũng năm nào.
Qua lời kể của cháu trai, hai người biết được những năm tháng đã qua của người con cả. Họ vui mừng vì Trần Chí Dũng đã gây dựng được sự nghiệp, đồng thời cũng hiểu vì sao hắn tạm thời chưa thể về thăm cha mẹ. So với nỗi nhớ con của hai người, sự an toàn của con trai vẫn quan trọng hơn cả.
Nhưng tận đáy lòng, họ vẫn mong được nhìn đứa con rời nhà từ thuở nhỏ thêm một lần nữa. Năm ngoái, khi Lý Tú Lỵ, Trần Chí Quân và Trần Học Bình cùng những người khác đến Hương Cảng, hai ông bà từng oán hận thân thể già yếu của mình. Nếu còn một cơ thể khỏe mạnh, họ đã chẳng sợ đường sá xa xôi gập ghềnh, cũng có thể đến tận Hương Cảng để nhìn con trai, con dâu, cháu chắt một lần.
Chẳng ngờ mới qua một năm, ngay sáng hôm nay, gia đình người con trai út và gia đình cô con gái đã tới, rồi báo cho họ biết người mà họ ngày đêm thương nhớ sắp trở về.
Khi ấy, hai ông bà còn ngỡ mình đang nằm mơ. Đứa con trai họ mong mỏi suốt mấy chục năm thật sự sắp trở về rồi sao?
Sau khi được xác nhận thêm lần nữa, lòng hai người mãi không sao yên nổi. Từ giữa trưa cho đến tận lúc này, họ cũng chẳng nhớ mình đã hỏi bao nhiêu lần rằng tại sao con trai vẫn chưa tới.
Mãi đến khi trời sắp tối, họ mới chờ được Trần Chí Dũng trở về. Nước mắt của hai người lúc ấy không sao kìm được nữa. Mấy chục năm rồi! Chờ đợi mấy chục năm, ngóng trông mấy chục năm, cuối cùng cũng đợi được con trở về.
Lý Kiến Huy và những người đi cùng chưa từng trải qua cuộc chia ly kéo dài mấy chục năm, rất khó hình dung nổi tình cảm ấy. Lúc này, họ cũng không tiện bước lên khuyên giải, chỉ đành đứng yên bên cạnh.
Mãi hơn mười phút sau, Trần Chí Dũng và cha mẹ hắn mới dần bình tĩnh lại.
- Cha, mẹ, đây là con dâu của hai người, Vương Quỳnh Hoa. Quê gốc cô ấy ở tỉnh Quảng Đông, không nói được tiếng phổ thông, cũng chẳng nói được tiếng Xuyên Thục.
Mẹ Trần mỉm cười nói:
- Không sao, chúng ta hiểu mà. Quỳnh Hoa theo con, sinh con đẻ cái cho con. Con không được đối xử tệ với nó.
…
- Cha, mẹ, thằng nhóc này thì con không cần giới thiệu nữa. Lần trước cha mẹ cũng đã gặp rồi. Người đứng bên cạnh nó là vợ nó, cháu dâu của cha mẹ, Tần Tú Mẫn. Đứa bé đang nắm tay nó là con trai của hai đứa, chắt trai của cha mẹ, Trần Hoành Huy.
…
- Đây là cháu gái của cha mẹ, Trần Hân Di. Người đứng bên cạnh nó là chồng nó, cháu rể của cha mẹ, Lý Kiến Huy. Cha của cậu ấy chính là Lý Minh Lâm ở thôn Thạch Kiều bên cạnh.
Sau đó, Trần Chí Quân cũng lần lượt giới thiệu người nhà với Trần Chí Dũng, Lý Kiến Huy và những người đi cùng.
Thời ấy chưa có kế hoạch hóa gia đình, nhà nào cũng đông con. Trần Chí Quân có năm người con. Con cả, con thứ hai và con thứ tư đều đã lập gia đình. Riêng nhà Trần Tuyết Bình còn có tới sáu đứa con, chỉ mình đứa thứ sáu là chưa lập gia đình.
Cộng thêm các bác chú và anh em họ bên nhà Trần Chí Dũng, cái sân trước nhà chật ních người. Trần Hân Di và Tần Tú Mẫn cũng lấy hoa quả mang về ra mời mọi người.
Đừng thấy Lý Kiến Huy ở Hương Cảng là nhân vật có tiếng, trên người mang đủ thứ chức danh. Về đến đây, gặp ông bà thì vẫn phải gọi ông bà, gặp bậc trên thì vẫn phải cúi đầu chào hỏi như thường.
Đó cũng là một phần truyền thống của văn hóa Trung Hoa. Sở dĩ nền văn hóa ấy trải qua bao đời vẫn không đứt đoạn, là nhờ người ta luôn nhận mình cùng chung cội nguồn, gìn giữ tình thân và huyết thống của tổ tiên.
May mà các bác chú và anh em họ cũng hiểu Trần Chí Dũng vừa mới trở về, không ở lại làm phiền quá lâu. Sau khi trò chuyện gần một giờ, mọi người lần lượt ra về.
Trần Chí Dũng không phải chưa từng nghĩ đến chuyện mời tất cả ở lại dùng bữa. Chỉ là hôm nay họ về khá muộn, trong nhà cũng chẳng kịp chuẩn bị gì, nên đành gác lại.
Nhưng lần này hắn nhất định sẽ mời mọi người một bữa đàng hoàng. Hắn định ngày mai sắp xếp, đến ngày kia sẽ mời họ hàng tới uống với nhau vài chén.
Trần Hân Di cảm khái:
- Đây là lần đầu tiên em thấy mình có vai vế thấp đến vậy. Ở đây, đi đến đâu cũng gặp người lớn tuổi hơn.
- Ở bên này thì đành chịu thôi. Ai bảo cha và ông nội em đều thuộc nhánh trưởng. Ngày mai đến thôn Thạch Kiều sẽ khác. Chỉ cần em không sợ bị gọi già là được. Từ xưa đã có câu, nhà út thường sinh ra bậc trên. Sang đó, sẽ có rất nhiều người gọi em là thím, thậm chí gọi là bà.
Nghe Lý Kiến Huy nhắc, Trần Hân Di mới nhớ ra năm ngoái từng có hai người tuổi tác xấp xỉ bọn họ gọi nàng là thím út.
Hai người đó còn là con của anh em họ bên nhà Lý Kiến Huy. Ông nội hắn đúng lúc thuộc nhánh út. Con cháu trong thế hệ của ông đã truyền đến thứ bậc nào thì chẳng ai rõ, nên có người trạc tuổi bọn họ gọi nàng là bà cũng chẳng có gì lạ.
Trần Hân Di không bận tâm người khác có gọi mình già hay không. Điều khiến nàng vui nhất là lần này trở về thôn Thạch Kiều, nàng sẽ đi cùng Lý Kiến Huy.
Dù ngày nay nhiều tập tục cũ đã thay đổi, nhiều nơi không còn gia phả, cũng chẳng còn nhà thờ họ, nhưng thứ bậc trong dòng họ vẫn chưa mất hẳn, một số phong tục vẫn còn được truyền lại.
Không giống thời đại trước kia của Lý Kiến Huy. Khi ấy, ngay cả thứ bậc trong họ cũng dần mai một. Người ta đặt tên con cái theo sở thích riêng, còn tình cảm giữa những người cùng một dòng tộc thì ngày càng nhạt đi.