Lại nói trong phủ Tiết độ sứ, một trinh sát vội vã vào bẩm báo.
- Tướng công, trinh sát địch bỗng dày đặc hẳn lên.
Đó là tin tức mới nhất vừa đưa về.
Hoàng Xuân Huy không nhìn bản đồ, đám Liêu Kình lại xúm quanh tấm bản đồ.
- Tiền phong của giặc còn cách bao xa? Hoàng Xuân Huy hỏi.
Trinh sát đáp.
- Anh em liều chết luồn sâu hơn trăm dặm, vẫn chưa dò thấy gì.
- Vậy là còn sớm. Hoàng Xuân Huy nói.
Trinh sát lui ra.
Lưu Kình chỉ tay lên bản đồ rồi thưa.
- Trinh sát liều mạng luồn sâu hơn trăm dặm mà vẫn chưa thấy bóng giặc. Tính theo sức đi của bộ binh, thưa tướng công, giặc hẳn còn ở ngoài bốn năm trăm dặm.
Hoàng Xuân Huy nói.
- Đã chưa tới thì khỏi cần để tâm. Các nơi cứ canh chặt, à, các nơi cứ canh chặt vào. Ngoài ra, lương thực đến lứa phải lo gặt gấp, chớ để lọt vào tay giặc. Lọt vào tay giặc chính là nuôi giặc.
- Vâng.
Hoàng Xuân Huy nhắm mắt lại, khoan khoái nói.
- Còn có thể chợp mắt thêm mười mấy ngày, nghĩ thôi đã thấy dễ chịu.
- Tướng công. Giang Tồn Trung bước vào.
Liêu Kình nói.
- Bên Đào huyện ra sao rồi? Nếu quá tay, bên này cũng nên ra mặt dằn xuống một phen.
Thể diện của đám nhà giàu vẫn phải nể, nhưng nếu chúng làm quá, cũng phải gõ cho một cái.
Giang Tồn Trung cười khổ.
- Dương Huyền đã niêm phong việc buôn bán của họ Hoàng, tra ra không ít chuyện bẩn thỉu, lại còn có chuyện ép gái lành đi làm đĩ.
Liêu Kình nghẹn họng, hồi lâu chẳng thốt được tiếng nào.
Lưu Kình há miệng, rồi bỗng chửi ầm lên.
- Thằng ranh ấy chê kẻ thù của mình còn ít hay sao? Ngu xuẩn! Đúng là đồ ngu!
Hoàng Xuân Huy thản nhiên nói.
- Nước Trần chính là thiên hạ của thế gia vọng tộc cùng đám nhà giàu địa phương. Nói là vua cai trị thiên hạ, chi bằng nói là cùng nhau cai trị.
Nay Nam Chu cũng đã có bóng dáng như vậy.
Đại Đường tiếp quản Trung Nguyên của nước Trần để lại, thế gia vọng tộc, nhà giàu địa phương nhiều khôn kể.
Ở Trường An, thế gia vọng tộc nhúng tay vào triều chính khắp mọi kẽ hở, vua cũng phải nhẫn nhịn.
Ở địa phương, đám nhà giàu nắm ruộng đất, của cải và dân đinh trong tay. Quan địa phương nếu không cúi đầu, lệnh đưa ra khỏi cửa công đường còn không xong.
Thế nên, quan viên mỗi lần tới địa phương nhận chức, ắt phải tới thăm hỏi đám nhà giàu trước, lần lượt trò chuyện thân tình, vỗ về chúng. Thực ra, chính là ngầm bảo nhau, những thuận tiện trước đây có, sau này, vẫn có.
Đây là việc chẳng đặng đừng.
Nếu đám nhà giàu địa phương không phối hợp, quan có ở cũng chẳng ở được bao lâu, đành phải cuốn gói.
Thậm chí còn có thể thân bại danh liệt.
Liêu Kình nói.
- Đám người ấy tham lam. Nhưng cũng thiếu chúng không được. Có chúng ở đó, địa phương bớt sinh chuyện.
Ở địa phương, ngoài thành trì ra là thôn quê, trông cậy chính là người của đám nhà giàu đứng ra cai quản.
Có việc gì đều xử lý ngay ở dưới.
Nếu bảo thế gia vọng tộc là phó hoàng đế, thì đám nhà giàu địa phương chính là thổ hoàng đế.
Quan viên thậm chí còn phải cầu cạnh đám nhà giàu giúp mình cai quản địa phương, vì thế sẵn lòng cho chút lợi lộc, như nhắm mắt cho chúng thôn tính ruộng đất, nhắm mắt làm ngơ trước những việc làm trái luật.
Hết thảy, đều lấy đại cục làm trọng.
Còn bách tính thì chẳng khác trâu dê. Mà quan viên tới địa phương nhận chức cũng có một tên gọi tao nhã, gọi là chăn dân.
Chăn, chính là chăn thả.
Hoàng Xuân Huy nói.
- Việc đã làm rồi, lát nữa đám người ấy có quậy lên thì đè xuống.
Liêu Kình cười khổ.
- E sau này chúng sẽ ngáng chân hắn.
Tuổi trẻ, bốc đồng mạnh.
Hoàng Xuân Huy hỏi.
- Các ngươi không khuyên hắn sao?
Giang Tồn Trung cúi đầu.
- Có khuyên.
Chỉ là hắn không nghe.
- Hắn nói thế nào?
- Dương Huyền nói với dân rằng, đám nhà giàu muốn thử thái độ của hắn... Hắn tới Đào huyện chỉ có hai chữ...
Trương Độ đứng bên ngẩng đầu lên.
- Công bằng.
Mắt Hoàng Xuân Huy lóe lên vẻ khác lạ, rồi vụt tắt.
- Công bằng, khó biết nhường nào. Có điều, hắn đã có chí ấy thì... Người đâu.
Một viên thư lại bước vào.
- Tướng công.
Hoàng Xuân Huy nói.
- Truyền lời của lão phu, bảo đám người ấy, giữ chút thể diện đi.
Người mới tới, vừa gặp đòn phủ đầu, rồi trở tay tát cho đám nhà giàu đau điếng mặt.
Lời của Hoàng Xuân Huy chính là đe dọa.
Lão phu, sống chẳng còn bao lâu.
Lão phu đến hoàng đế còn dám trở mặt.
Đừng có lải nhải nữa.
Nếu không lão phu trước trận đánh giết quách vài đứa, rồi lấy công lao đè xuống, ai dám hé răng?
Lưu Kình đã nghĩ tới mấy cách Hoàng Xuân Huy có thể dùng để dẹp chuyện này, nhưng không ngờ lại bá đạo đến vậy.
Hào cường khắp Đào huyện, vậy mà nín thin thít.
Trong một thanh lâu nào đó vọng ra tiếng chửi bới.
- Con chó già Hoàng Xuân Huy sống chẳng còn bao lâu, lúc này ai dại gì cọ cựa với hắn, coi chừng bị hắn lôi đi theo trước lúc chết.
Dương Huyền trở về, bị Hoàng Xuân Huy mắng cho một trận.
Nhưng ngay sau đó, Hoàng Xuân Huy lại bảo hắn vừa đem quân đánh bại quân Đàm Châu, vất vả rồi, cho nghỉ một ngày.
Cái kiểu bao che con cháu lộ liễu đến thế là cùng.
Thằng nhỏ này là người của lão phu, trước khi lão phu về hưu, kẻ nào dám giở trò sau lưng hắn, thì đừng trách lão phu lôi kẻ ấy đi theo.
Yên ắng hẳn.
Dương Huyền ra khỏi phủ Tiết độ sứ, Khương Hạc Nhi đợi sẵn bên ngoài bước tới đón.
- Lang quân.
- Giận dỗi cái gì thế? Dương Huyền hỏi.
Khương Hạc Nhi nói.
- Đám quan lại ra ra vào vào, thấy tôi đều cười, cười rất lạ. Cứ như...
Lão Tặc cười hì hì, Vương lão Nhị nói.
- Cứ như nhìn kẻ ngốc.
Khương Hạc Nhi ồ một tiếng.
- Vậy không phải nhìn tôi, mà là nhìn anh.
Vương lão Nhị nói.
- Tôi ngồi xổm ngay cạnh lão Tặc, muốn nhìn cũng là nhìn anh với lão Tặc, hai kẻ ngốc các người.
- Tôi thông minh thế này...
- Thông minh mà còn bị người ta lừa.
Dương Huyền lấy làm lạ.
- Bị lừa thế nào?
Khương Hạc Nhi giậm chân.
- Vương lão Nhị, anh mà dám nói, về tôi bỏ sâu vào cơm của anh.
- Tôi không nói, tôi không nói. Vương lão Nhị ỉu xìu nói. Chẳng qua bị người ta hỏi có thích đàn ông không thôi, có gì mà phải ầm ĩ lên thế.
Hả.
Dương Huyền nhìn Khương Hạc Nhi cải nam trang, xinh xắn đến động lòng người.
Tội lỗi, tội lỗi.
Khương Hạc Nhi nghiến răng.
- Vương lão Nhị, anh đắc tội với tôi rồi.
Lão Tặc nói.
- Lang quân lần này đắc tội với nhà giàu, chỉ sợ sau này rắc rối.
Khương Hạc Nhi cũng mặt ủ mày chau.
- Tôi đứng ngoài cửa, nghe đám quan lại nói, lang quân vừa tới đã đắc tội với mấy ông thổ hoàng đế, e không đứng nổi ở Đào huyện.
Dương Huyền lên ngựa, đám hộ vệ theo sau.
- Có hơi đói. Dương Huyền thấy bụng đã dễ chịu hơn, nhìn thấy bên cạnh có một sạp hàng thì dắt ngựa qua.
Chủ sạp là hai vợ chồng trung niên, bán bánh hồ.
- Nhân gì đây? Dương Huyền hỏi.
Người vợ đang gà gật, người chồng đang nhào bột, nghe hỏi thì ngẩng đầu lên.
- Dương sứ quân.
Người vợ giật mình tỉnh dậy, dụi mắt, mừng rỡ nói.
- Hóa ra là Dương sứ quân.
Người chồng nói.
- Có nhân thịt dê, nhân thịt heo, còn có nhân rau.
Dương Huyền biết dạ dày mình khó chịu là do say rượu đêm qua, không ăn quá béo được.
- Cho ta một cái nhân rau.
Người chồng thành thạo ngắt một cục bột, nhào đi nhào lại, cho nhân đã băm nhuyễn vào, rồi cán dẹt ra.
Chẳng bao lâu mùi thơm đã dậy lên, Khương Hạc Nhi đứng cạnh Dương Huyền nóng ruột nói.
- Cho tôi một cái nhân thịt dê.
- Tôi lấy nhân thịt heo. Cứ có ăn là không thiếu phần Vương lão Nhị.
Phía bên phải, mấy gã đàn ông ăn mặc sang trọng chậm rãi đi tới, sau lưng dẫn theo hơn chục nô bộc.
- Kia là Dương Huyền.
- Kẻ này coi chúng ta như không có gì.
- Từ nay về sau, hắn sẽ bị mọi người xa lánh.
- Không ai chống lưng, hắn ở chẳng bao lâu phải cuốn gói.
Mấy gã đàn ông cười nhạt.
Bánh chín, gói trong một tờ giấy dầu, Dương Huyền đón lấy, nóng đến phải đổi tay liên tục.
Lão Tặc trả tiền, người vợ xua tay.
- Không lấy, không lấy. Dương sứ quân ăn thì không lấy tiền.
Lão Tặc cười.
- Sao lại không lấy tiền. Người khác trông thấy lại tưởng lang quân nhà ta mua bán cưỡng ép, ăn mà không trả tiền.
Người vợ nói.
- Đây là tôi tự nguyện biếu.
Lão Tặc ngẩn ra.
- Nhìn việc buôn bán của thím cũng chẳng khấm khá gì...
Thím ăn no rửng mỡ chắc?
Người vợ liếc Dương Huyền, ngượng ngùng nói.
- Chỉ là muốn biếu sứ quân ăn thôi.
- Vì sao?
Người chồng chen vào.
- Ngàn trăm năm nay, nhắc tới nhà giàu quan lại, đều là trời của bọn tôi. Trời nói, bọn tôi phải nghe cho kỹ. Bị bóc lột cũng chẳng ai kêu oan cho, cứ như lẽ đương nhiên.
Người vợ nói.
- Dương sứ quân đã bảo, ngài tới Đào huyện là vì hai chữ công bằng.
Lão Tặc hỏi.
- Trước đây chưa từng có quan nào nói thế sao?
- Có chứ. Người chồng mỉa mai. Đám quan ấy nói nghe hay lắm, nhưng chẳng bao lâu đã thành khách quý của nhà giàu. Hừ.
Người vợ nói.
- Nhưng Dương sứ quân thật sự dám vì công bằng mà đắc tội với nhà giàu, vậy tôi biếu ngài mấy cái bánh có đáng gì.
Khương Hạc Nhi tò mò hỏi.
- Thím không sợ đám nhà giàu ấy sao?
- Sợ chứ sao không sợ. Người chồng ngắt một cục bột, vừa nhào vừa nói. Nhưng làm người, phải có lương tâm chứ.
Người vợ nhìn Dương Huyền đang ăn bánh bên cạnh.
- Bọn tôi không đọc sách, không biết đạo lý lớn, nhưng lời tổ tiên truyền lại đời này qua đời khác, đều nhớ kỹ.
Thị hắng giọng, tựa như sắp nói ra một đạo lý tày trời, rồi lại thấy quá nghiêm trang, ngượng ngùng cười một cái, sắp xếp lại tâm trạng rồi mới nói.
- Ai thương xót bọn tôi, bọn tôi giúp người ấy.
Trên đường về, Khương Hạc Nhi trầm ngâm suy nghĩ. Vào tới sân sau, Dương Huyền kê ghế ra ngoài, chuẩn bị nằm thẳng cẳng cho lại sức.
Khương Hạc Nhi nghiêm chỉnh tìm ghế tới, ngồi xuống cạnh hắn.
- Lang quân.
- Chuyện gì? Dương Huyền nhắm mắt, chỉ thấy giọng nói văng vẳng bên tai.
Mẹ kiếp.
Lần sau không thể uống say nữa.
- Lang quân, ngài vì dân mà đi đắc tội với nhà giàu sao?
Khương Hạc Nhi hai tay chống cằm, nghiêng đầu nhìn Dương Huyền.
Dương Huyền dựa lưng vào ghế, nói.
- Một địa phương, quan lại, nhà giàu, bách tính, đó là những phần hợp thành căn bản. Quan đứng đầu cai trị địa phương, dựa vào cái gì?
- Nhà giàu và quan lại. Khương Hạc Nhi xuất thân giàu sang, những chuyện này rành rẽ lắm.
- Dựa vào nhà giàu có thể yên ổn địa phương, nhưng mãi mãi không thể khiến địa phương giàu lên, mạnh lên.
- Vì sao ạ? Khương Hạc Nhi thấy lời này của lang quân có phần tuyệt đối quá.
Dương Huyền uể oải nói.
- Nhà giàu muốn gì? Muốn ruộng đất, muốn dân đinh. Hạc Nhi, lòng tham của con người không bao giờ có đáy. Hôm nay có một vạn mẫu ruộng tốt, chúng mừng rỡ khôn xiết, nhưng ngày mai chúng sẽ mơ tới mười vạn mẫu ruộng tốt, đó là bản tính con người. Địa phương phát triển, chúng sẽ trên dưới dở trò, càng lúc càng điên cuồng...
- Nhưng dân chẳng lẽ không tham sao?
- Bản tính con người tự nhiên bao gồm tất cả mọi người, từ vua đến ăn mày. Nhưng dân có thể dùng luật pháp, dùng quy củ để trói buộc.
- Vậy nhà giàu thì... Khương Hạc Nhi ngẩn ra. Luật pháp với chúng vô dụng ư?
Nhà giàu cấu kết với quan lại địa phương, mạng lưới quan hệ chằng chịt...
- Luật pháp, nhiều lúc là do chúng đặt ra.
Khương Hạc Nhi mặt đầy kinh hãi.
- Lời này của lang quân khiến tôi nhớ tới chuyện đám nhà giàu giết người không sao, thôn tính ruộng đất không sao, cho vay nặng lãi không sao...
- Khi luật pháp không trói được nhà giàu, địa phương đã có mầm loạn.
- Nhà giàu càng mạnh, địa phương càng yếu. Khương Hạc Nhi được lời của Dương Huyền dẫn dắt mà ngộ ra một đạo lý. Nhà giàu, chính là tai họa.
- Nhà giàu, vốn là khối u độc. Dương Huyền thở dài. Tự chơi đi, đừng quấy rầy ta.
Khương Hạc Nhi còn đầy bụng điều muốn hỏi, nghe vậy cũng đành nén lại, tức tối nghĩ tới Hách Liên Yến.
Giá Yến nhi ở đây thì tốt, hai bọn ta ở cùng nhau.
Nàng bỗng giật mình.
- Lang quân cố ý đắc tội với nhà giàu sao?
Dương Huyền mơ màng, thuận miệng đáp.
- Hoặc đắc tội với nhà giàu, hoặc đắc tội với dân, hoặc làm người tốt cho mọi người, ba phải... Kẻ đứng đầu một nơi, ắt phải chọn phe.
- Lang quân chọn đứng về phía dân? Khương Hạc Nhi nghĩ tới hai vợ chồng bán bánh hồ.
- Ta, đương nhiên đứng về phía dân.
Nhà giàu, chính là u nhọt.
Hách Liên Yến đang trên đường tới.
Dương Huyền đem nhân mã tới Đào huyện, Hách Liên Yến còn phải sắp xếp người giám sát Trần Châu, à, sắp xếp người canh chặt Trần Châu, sắp xếp người canh chừng Trần Châu, nên phải đi muộn hơn vài ngày.
Ba người nghỉ chân ngoài một quán nhỏ bên đường.
Một gã đầu trọc, mặt đầy thịt ngang. Một gã thân hình cao lớn, lặng lẽ nhìn sang bên phải. Một gã lắm lời, cứ cúi đầu lí nhí nói không ngớt.
- Chắc chắn hôm nay mụ ta tới? Gã mặt đầy thịt ngang hỏi.
Gã lắm lời tóc tai rối bù đáp.
- Con chó họ Dương đi trước, con tiện nhân kia là chó trung thành của hắn, ắt phải bố trí tai mắt, giữ nhà cho con chó họ Dương. Thế nên chậm mất hai ngày. Tính sức đi, hôm nay mụ ta nhất định đi ngang qua đây.
Gã đầu trọc nói.
- Lão Tôn, oán hận của ngươi nặng quá. Vẫn chưa buông được sao?
Lão Tôn thân hình cao lớn im lặng hồi lâu, vành mắt dần dần đỏ lên.
- Huynh đệ của ta vừa vào Ưng Vệ chưa bao lâu thì bị phái tới Đàm Châu. Đó là đấu đá trong nội bộ Ưng Vệ, cái này ta nhận. Huynh đệ của ta bị phái tới Lâm An làm việc, bị con tiện nhân ấy dẫn người giết chết tại chỗ...
Gã đầu trọc thở dài.
- Đó là số mệnh.
Lão Tôn gầm gừ khẽ khàng.
- Số mệnh gì? Con tiện nhân ấy rành rẽ thủ đoạn làm việc của bọn ta, huynh đệ của ta tính tình ngay thẳng, cũng chẳng biết đổi cách khác, một đầu đâm sầm vào.
Huynh đệ của ta đó. Từ nhỏ cha mẹ mất sớm, là một tay ta nuôi lớn, chẳng khác nào con trai ta, người huynh đệ như con trai ấy.
Hắn ngồi xổm xuống, tay phải nắm lại thành quyền, đấm mạnh xuống đất.
Mặt đất xuất hiện một hố nhỏ, bụi đất xung quanh rung lên.
Gã lắm lời cũng ngồi xổm xuống.
- Hôm nay chính là cơ hội tốt để báo thù. Nam chinh sắp tới, đại thống lĩnh đã nói, ai giết được đại tướng quân Đường, trọng thưởng. Đại thống lĩnh còn đặc biệt nhắc tới con hồ ly lẳng lơ, bảo loại phản nghịch ấy, ai giết được mụ ta, về sẽ được thăng quan. Thăng quan phát tài đấy.
Lão Tôn lắc đầu, mắt nhìn chằm chằm con đường bên phải.
- Ta chỉ cần đầu của mụ ta, để tế huynh đệ ta.
- Tới rồi.
Gã đầu trọc khẽ nói.
- Mụ ta tới rồi.
Hơn chục kỵ mã phóng như gió tới nơi, xuống ngựa trước quán nhỏ.
Hách Liên Yến xuống ngựa, trở tay đấm lưng cho đỡ mỏi.
Lão Tôn đứng dậy, nói.
- Chủ quán, cho mấy cái bánh đem đi.
- Có ngay.
Chủ quán lớn tiếng đáp.
Tiệp Long quay đầu lại, nhìn lão Tôn đang đi tới.
- Từ đâu tới?
Đại chiến sắp tới, hắn theo thói quen hỏi một câu.
Lão Tôn mỉm cười.
- Từ Đào huyện tới.
Vừa nói hắn vừa đi lại gần.
Tay phải buông thõng bên người, trở tay nắm một con dao ngắn.
Cơ hội tới rồi.
Con hồ ly lẳng lơ trông có phần mệt mỏi, tinh thần kém.
Mụ ta lơ đãng rồi.
Lão Tôn mừng như điên trong bụng, mặt vẫn giữ vẻ bình tĩnh.
Huynh đệ.
Hôm nay ta lấy đầu con hồ ly lẳng lơ, báo thù cho đệ.
Hách Liên Yến ngẩng đầu lên.
- Tới rồi.