Lại nói quân Trần Châu xưa nay vẫn lấy phòng giữ làm đầu, ít khi chủ động đánh ra.
Chẳng phải hồi mạt vận, lại thêm phong thưởng còn hậu hĩnh, thì người cầm đao vốn sẵn máu xông pha trong người. Bởi vậy cái thế thủ rù rì ấy khiến trên dưới quân Trần Châu đều ấm ức trong lòng.
Cục diện ấy mãi tới khi Dương Huyền tới Trần Châu mới đổi khác.
Dưới tay hắn, quân Trần Châu liên tiếp đánh ra, từ chỗ bị ba bộ lớn chèn ép, trở ngược lại dồn ép ba bộ lớn. Trong suốt quãng ấy, mỗi mệnh lệnh của hắn đều được tướng sĩ coi như khuôn vàng thước ngọc.
Dương Huyền bước vào trong, đưa tay đỡ lấy Tô Nam đang đau tới mức mồ hôi vã ra như tắm:
- Ngồi xuống!
Mất cả bàn chân, phải lấy chỗ xương gãy chống đỡ cả thân mình, chỉ nghĩ thôi đã thấy tê rần da đầu.
Đây là một dũng sĩ!
Dương Huyền dìu Tô Nam ngồi xuống, đưa mắt nhìn sân viện quét dọn gọn gàng, lại nhìn bộ quần áo sạch sẽ phẳng phiu trên người Tô Nam, bèn khen:
- Đúng là vợ hiền mẹ tốt!
Tới lúc này Thường thị mới sực tỉnh, vội vàng hành lễ.
- Không cần đa lễ.
Một đoàn người chen chật kín cả sân, bên ngoài còn không ít dân chúng nghe tin kéo tới.
- Vết thương này của ngươi có từ bao giờ? Dương Huyền ôn tồn hỏi.
- Từ năm kia. Tiểu nhân làm trinh sát, cùng các huynh đệ đi dò đường thì bị kỵ binh tuần tiễu của bộ Cơ Ba đuổi giết. Tiểu nhân ngã ngựa, bọn Cơ Ba muốn bắt sống tiểu nhân, tiểu nhân liều chết đánh trả, bị đại đao chém đứt cả hai chân. Tô Nam đáp.
- Giết được mấy tên? Dương Huyền hỏi.
- Năm tên! Tô Nam ngẩng cao đầu đáp.
Thường thị trông thấy dáng vẻ hăng hái đã lâu không gặp của chồng, lặng lẽ đưa tay lau nước mắt.
- Là dũng sĩ!
Dương Huyền ngồi ngay bên cạnh y, hỏi:
- Trong nhà có gì khó khăn không?
Tô Nam nói:
- Tiểu nhân mang tiền trợ cấp về nhà, trong nhà không có gì khó.
Thường thị muốn nói lại thôi, cuối cùng vẫn nhịn xuống.
Đây là chút thể diện cuối cùng của bậc trượng phu, cứ giữ lại cho hắn vậy!
Dương Huyền đứng dậy:
- Lời ấy ta không tin.
Hắn đứng lên, đi thẳng vào bếp.
Trong bếp, Dương Huyền quen tay mở nắp chiếc vại đựng lương thực.
Bên trong đựng ít bột mì, Dương Huyền thò tay bốc một nắm, vê vê mấy lượt.
- Là bột thô, loại rẻ nhất!
Có viên quan nịnh nọt:
- Sứ quân đến chuyện này cũng rành.
Nịnh hót là cách để sống yên trong quan trường, Dương Huyền biết mình không dẹp sạch được thói ấy, nên chỉ đành coi như không nghe thấy.
Hắn bỏ bột mì trở lại, vỗ tay cho sạch, không để sót hạt nào ra ngoài.
Hắn bước ra, hỏi:
- Nay cả nhà sống bằng gì?
Môi Tô Nam mấp máy, mà không thốt nên lời.
Dương Huyền thở dài:
- Chỉ trông vào tiền vợ ngươi kiếm được, phải không?
Tô Nam cúi đầu:
- Tiểu nhân vô dụng!
- Ngẩng đầu lên! Dương Huyền quát.
Tô Nam ngẩng đầu, vành mắt đã đỏ hoe.
- Hai chân ngươi bỏ lại trên đường giữ đất Trần Châu, dũng sĩ như thế, sao có thể gọi là vô dụng? Dương Huyền lớn tiếng nói: Chút trắc trở đã khiến ngươi tuyệt vọng rồi sao? Những lời năm xưa ta dạy các ngươi, còn nhớ không?
Tô Nam gật đầu:
- Nam nhi thà chết không cúi đầu!
Y vỗ vỗ hai chân mình, nước mắt lã chã:
- Sứ quân, tiểu nhân… không đứng dậy nổi nữa.
Dương Huyền thấy lòng trĩu nặng:
- Là ta sơ suất. Ta vẫn tưởng có tiền trợ cấp, ngày tháng của các ngươi hẳn cũng sống được. Nay xem ra, câu ấy của ta chẳng khác nào kẻ ngồi mâm cao mà chê dân đói sao không ăn thịt, thật nực cười!
Tào Dĩnh khuyên:
- Sứ quân, tiền trợ cấp của Trần Châu ta vốn đã đứng đầu cả Bắc Cương rồi.
Từ khi Trần Châu mở đường buôn bán, thuế má tăng mạnh, Dương Huyền ra tay cũng rộng rãi hơn nhiều. Ngoài phần trợ cấp theo lệ, Trần Châu còn cho thêm không ít.
- Nhưng vẫn chưa đủ!
Dương Huyền hít sâu một hơi:
- Hôm nay, trước mặt các ngươi, ta đặt ra mấy điều lệ.
Mọi người đều lặng đi, cái lặng ấy lan mãi ra tận bên ngoài.
- Kể từ hôm nay, tướng sĩ quân Trần Châu vì thương tật mà về quê, buôn bán nhỏ đều miễn hết mọi thứ thuế!
Mắt Tôn Đức sáng lên.
Thường thị lại buồn bã liếc chồng một cái.
Tô Nam thế này thì buôn bán sao nổi.
- Người không cử động được, vợ con trong nhà cũng được hưởng như vậy.
Tô Nam mừng rỡ nhìn vợ.
Tào Dĩnh liền đỡ lời:
- Đừng coi thường điều này. Ai cũng buôn bán, nhà ngươi không phải nộp thuế, giá bán có thể rẻ hơn, cũng kiếm thêm được phần nào.
- Sứ quân nhân từ! Tôn Đức thành lòng ca ngợi.
- Điều thứ hai…
Còn nữa sao?
Mọi người lặng phắc.
- Hễ nhà buôn nào thuê tướng sĩ thương tật về quê, sai quan lại xét duyệt, sẽ giảm thuế cho nhà ấy một cách xứng đáng!
Tôn Đức đã buôn bán một thời gian, nghe vậy liền khen:
- Nói buôn bán kiếm tiền, nhưng có huynh đệ lại không biết buôn, vốn liếng cũng lỗ sạch. Lời sứ quân nói, cứ như tận mắt trông thấy vậy!
- Điều thứ ba.
Lại còn nữa ư?
Mọi người đều ngạc nhiên.
- Vợ con tướng sĩ tuẫn quốc cũng được hưởng lệ trên.
Tính vậy là rất chu toàn.
Hàn Kỷ khẽ nói:
- Lang quân suy xét kín kẽ, quả là minh chủ!
Lão quỷ này, mở miệng ra là minh chủ, cứ như chỉ mong lang quân lập tức khởi binh làm phản… Tào Dĩnh cười nói:
- Phải đó!
- Điều thứ tư!
Còn nữa sao!
Mọi người đã nghe tới lặng người.
Ánh mắt nhìn Tôn Đức và Tô Nam cũng khác hẳn.
- Con cái tướng sĩ trận vong, cùng con cái tướng sĩ thương tật về quê, được ưu tiên vào trường học Trần Châu…
Tôn Đức không nhịn được giơ tay, Dương Huyền gật đầu, y mới dám nói:
- Sứ quân, đi học tốn kém cũng không ít đâu!
- Đủ rồi! Một cụ già quát: Từ xưa đi học ai chẳng tốn tiền? Nay trường huyện các nơi ở Trần Châu đều thành chốn danh giá, đứa trẻ nào vào được, học nên người là có thể làm tiểu lại, đứa giỏi còn tự mình gây dựng cơ nghiệp.
Chốn ấy người ta chen vỡ đầu còn chưa vào được, sứ quân cho con cháu các ngươi được ưu tiên, đã là ân lớn bằng trời rồi!
Phải lắm!
Tôn Đức xấu hổ cúi đầu!
Dương Huyền đợi mọi người lặng hẳn mới nói:
- Học phí, miễn hết!
Tôn Đức ngẩng đầu, mắt bừng sáng.
- Sứ quân anh minh!
Tô Nam nhìn con trai, mắt rưng rưng:
- Mau quỳ xuống tạ ơn sứ quân!
Y vẫn luôn lo mình thành phế nhân sẽ làm lỡ dở con, mà sứ quân hôm nay nói ra những lời này, sau này con chỉ cần có chí phấn đấu, là có thể vào trường huyện đọc sách, ra trường không làm tiểu lại thì cũng thành người được khắp nơi tranh nhau mời.
Đường lui, đã có rồi!
Tôn Đức đã quỳ trước, rưng rưng nói:
- Nguyện vì sứ quân mà chết!
Bên kia, Thường thị xúc động ấn thằng bé Tô Đại Lang còn ngơ ngác quỳ xuống:
- Mau dập đầu với sứ quân!
Nàng cũng quỳ xuống, thành kính khấu đầu.
- Đa tạ sứ quân.
Cụ già kia cảm khái:
- Từ xưa chưa từng có ai thương dân như con thế này. Sứ quân ân dày như vậy, lão phu cũng tính về bảo con cháu trong nhà đi lính đây!
Hàn Kỷ dặn một tiểu lại đi lo việc, rồi khẽ nói với Tào Dĩnh:
- Lão Tào.
- Ừ!
- Sứ quân hôm nay nói một phen, là thu được lòng quân dân Trần Châu. Nếu có ngày sứ quân gặp việc lớn, chỉ cần dựng ngọn cờ chữ Dương, dân chúng sẽ tự tụ về dưới cờ, theo lang quân xông pha khắp nơi, đánh đâu thắng đó! Đó là… cơ nghiệp!
Lão chó này!
Ngày càng chẳng kiêng dè gì!
Tào Dĩnh mừng thầm trong bụng, mà mí mắt giật liên hồi:
- Lang quân một lòng trung nghĩa!
Là trung với Đại Đường!
Chứ không phải với ngụy đế!
Nhưng người thường làm sao nghe ra chỗ quanh co ấy.
- Ngươi không nhắc tới bệ hạ! Hàn Kỷ âm u nói.
Đồ chết tiệt!
Tào Dĩnh chỉ muốn chửi người.
- Gươm giáo tung hoành, một mực tiến lên! Hàn Kỷ nhìn Dương Huyền gần như mê say: Theo một chủ công như vậy, đời này của lão phu, nhất định không quạnh quẽ!
Đúng là đồ điên!
Tào Dĩnh cười nhạt.
Nhưng sâu trong lòng lại dâng lên mấy câu.
Phải đó! Sao tương lai ấy lại khiến lão phu trông ngóng đến vậy!
Hắn hạ giọng nói:
- Đưa tin này vào quân!
Hàn Kỷ hờ hững đáp:
- Lão phu đã sai người đi từ trước rồi.
Lão chó!
Tào Dĩnh càng thêm bực bội.
Dương Huyền bước qua bế Tô Đại Lang lên, cười hỏi:
- Có muốn đi học không?
Thường thị đứng dậy:
- Đại Lang vẫn luôn muốn đi học…
- Con không muốn! Tô Đại Lang la lên.
Thường thị nghiến răng trừng nó.
Dương Huyền lại cười:
- Vậy sau này con muốn làm gì?
Tô Đại Lang nói:
- Con muốn đi lính!
- Tốt!
Dương Huyền cười vỗ nhẹ má nó.
Sau đó, Dương Huyền đi xem sơn môn của Huyền học đang dựng.
Nhìn các vị giáo thụ khuân vác, đệ tử chạy việc lặt vặt, Dương Huyền không nén được than:
- Đây là Huyền học sao?
- Sao lại không phải?
An Tử Vũ xuất hiện, cây thước giới trong tay xoay càng lúc càng nhanh, trông như đang bực dọc.
Than thở một hồi, Dương Huyền cười nói:
- Tiền gạo thì ta có thể giúp một ít.
Ninh Nhã Vận tới, khéo léo từ chối:
- Tử Thái cũng không tiện.
- Tiền của chính ta! Dương Huyền thấy Ninh Nhã Vận quả nhiên độ lượng, không thể so với hạng ra vẻ phóng khoáng như Chung Hội.
- Tốt!
Dương Huyền: …
Tiền, hắn không thiếu, nhưng phải xem tiêu vào đâu.
- Chưởng giáo, Huyền học ta phải thờ thần linh chứ?
- Đúng vậy, thần linh của Huyền học ta đã thờ suốt nghìn năm. Ninh Nhã Vận cười nói: Tử Thái hình như còn chưa từng tế bái.
Tế bái thần linh Huyền học ta thờ, từ nay ngươi là người của Huyền học ta!
An Tử Vũ hắng giọng:
- Phải đó! Chưa tế bái thì chưa tính là đệ tử Huyền học ta.
An Tử Vũ!
Ninh Nhã Vận mỉm cười liếc qua.
An Tử Vũ xoay cây thước giới giữa ngón tay, cười nhạt.
- A Ninh là đệ tử Huyền học ta!
Như vậy đã đủ.
Dương Huyền bật cười:
- Đó chẳng phải chuyện lớn, có điều hôm nay ta tới, là muốn hỏi, sau này Huyền học định đi đường nào?
Ninh Nhã Vận rõ ràng đã nghĩ kỹ từ lâu:
- Bắc Cương giá lạnh, nhưng con người cứng cỏi. Đợi sơn môn dựng xong, lão phu chuẩn bị thu thêm ít đệ tử.
- Tiền gạo thì sao! Dương Huyền hỏi.
Người An Tử Vũ cứng lại.
Người các giáo thụ và đệ tử cũng cứng lại.
Hễ còn cái thân này, ngươi còn phải ăn uống tiêu tiểu.
Mỗi ngày đều hao tiền gạo.
Theo lời một vị tổ sư nào đó của Huyền học, ý nghĩa đời người là làm phân!
Huyền học có thanh cao mấy, cũng phải kiếm tiền ăn cơm làm phân!
Nhưng tiền ấy kiếm bằng cách nào?
Theo tính toán của Ninh Nhã Vận là làm pháp sự.
Với đệ tử Huyền học, đó là cực hình.
Mọi người phóng khoáng bàn huyền luận đạo chẳng tốt sao?
Cứ phải mười ngón dính nước, ngày ngày bươn chải mới chịu yên?
Dương Huyền mở miệng.
Tiền gạo!
Tiền gạo hiện là chỗ khó.
Quan phủ Trần Châu không thể xuất tiền, đó không hợp phép, sẽ bị đàn hặc.
Vậy thì, chỉ còn tiền tư!
Ninh Nhã Vận mỉm cười vuốt râu.
An Tử Vũ lại mở miệng:
- Tử Thái, kho phủ Trần Châu khó xuất ra phải không?
Tiền của công, không thể dùng cho việc tư.
Đó là luật sắt!
Dĩ nhiên, Bắc Cương dễ thở hơn. Bắc Cương tự thu thuế, tự chiêu mộ dũng sĩ, nói trắng ra, Bắc Cương là một vương quốc riêng.
Nhưng phép tắc vẫn là phép tắc, trừ phi Bắc Cương chẳng buồn ngó tới hộ bộ Trường An, bằng không vẫn phải giữ ý đôi phần.
Dương Huyền lắc đầu:
- Dĩ nhiên không phải tiền gạo của công, tiền của chính ta.
An Tử Vũ thấy lòng nhẹ đi, rồi lại thắt lại.
Ninh Nhã Vận cười nói:
- Việc này, tạm chưa bàn.
Dương Huyền cũng mỉm cười:
- Vậy cũng tốt!
Hắn đi xem khắp công trường một lượt, rồi rời đi.
- Nghị sự! An Tử Vũ sầm mặt.
Các giáo thụ tụ lại trong một đại điện còn dang dở, đầy mũi đều là mùi gỗ mới.
- Sau này chúng ta lấy gì mà ăn? An Tử Vũ nêu câu hỏi.
- Quốc Tử Giám bao năm nay đều nhờ hộ bộ cấp tiền gạo, nay chúng ta xám xịt rời Trường An, sau này ai cấp cho? Chung Hội cũng đau đầu.
- Làm pháp sự đi! Có người nói.
- Pháp sự có thể làm mỗi ngày sao? Cây thước giới giữa ngón tay An Tử Vũ xoay càng lúc càng nhanh, phát ra tiếng rít.
- Phải đó! Chung Hội gãi đầu: Người của ta không ít, Bắc Cương lại chẳng như Trường An, lắm kẻ quyền quý giàu có, một buổi pháp sự là đầy bồn đầy bát. Ở đây, làm một buổi pháp sự, nhiều nhất cũng chỉ đủ cho chúng ta ăn dùng vài ngày.
- Vài ngày sau thì sao? Trang Tín của hệ Tửu Binh vỗ vỗ bầu rượu: Nay đến rượu cũng uống không nổi!
- Khụ khụ! Ninh Nhã Vận hắng giọng: Đừng rối.
Một đám ngốc sống yên ổn bao năm, nắng mưa không lo, áo cơm có sẵn, một khi bị cắt đứt liền bó tay hết lượt.
- Hay là, trồng trọt? Một giáo thụ đề nghị.
Mọi người tái mặt.
- Bắt đôi tay cầm đuôi phất trần của chúng ta đi cầm cuốc, vấn đề cũng không lớn lắm, nhưng sau này ngày ngày cày cấy, còn tu luyện sao nổi? Còn bàn huyền luận đạo sao nổi? Mở miệng ra là, chao ôi! Hôm nay đã tưới phân chưa?
Chán chường!
An Tử Vũ nói:
- Lúc trước Tử Thái có nhắc chuyện này, hắn nói, hắn có tiền!
Chung Hội hắng giọng:
- Tử Thái là người thật thà!
- Phải đó!
Ninh Nhã Vận cười khổ:
- Các ngươi còn tưởng hắn là thiếu niên năm xưa? Hắn nay là thứ sử Bắc Cương, danh tướng Đại Đường. Hắn mở miệng, bên trong có ý gì, các ngươi ngẫm kỹ đi.
An Tử Vũ nói:
- Tử Thái là thứ sử Trần Châu, hắn bỏ tiền túi, vậy sau này chúng ta với hắn là quan hệ gì?
- Đồng minh! Chung Hội buột miệng.
- Cho nên… An Tử Vũ cũng ưu tư, ngậm ngùi phát hiện thiếu niên tuấn mỹ đơn thuần năm xưa không còn nữa, Dương Huyền bây giờ có phần xa lạ: Ăn của người thì mềm miệng, cầm của người thì ngắn tay. Cầm tiền gạo của hắn, sau này hắn có việc cần người giúp, chúng ta đi hay không?
- Dù không có tiền gạo, hắn có việc, chúng ta cũng phải đi chứ! Chung Hội thấy bọn họ nghĩ nhiều quá.
- Đó là tình nghĩa! An Tử Vũ chỉ tiếc rèn sắt không thành thép nói: Tình nghĩa là tình nghĩa, đưa tiền gạo vào liền thành mua bán, hiểu không?
Mọi người nhìn nhau.
Trong điện, lặng ngắt.
Trong phòng làm việc của sứ quân, Hàn Kỷ và Tào Dĩnh đang uống trà, Dương Huyền xem văn thư.
Hàn Kỷ đặt chén trà xuống, nói:
- Lúc trước lang quân nói một phen, là muốn lôi kéo Huyền học?
Dương Huyền không giấu ý mình:
- Huyền học lắm hảo thủ, đó là một, lại thêm một điều, việc thờ cúng ở Trần Châu có phần tạp nham, của bản địa, của nơi khác tới, lung tung cả.
Tào Dĩnh cười nói:
- Lòng người đều bị những vị thần tiên qua đường ấy lấy mất rồi.
- Đúng, cho nên, ta muốn lôi kéo Huyền học, hảo thủ đông ngược lại chỉ là thứ yếu, điều cốt yếu là, ta cần một tôn giáo có truyền thừa đàng hoàng, để yên lòng người.
Thu lòng người… Hàn Kỷ lặng lẽ bổ sung.
Tào Dĩnh nói:
- Nếu cầm tiền của lang quân, sau này thành đồng minh. Theo tính lười nhác của Huyền học, e chẳng chịu.
Dương Huyền mỉm cười:
- Chưa chắc!
Hai người uống trà trò chuyện, không lâu sau đứng dậy cáo lui.
Có tiểu lại vào.
- Sứ quân, chưởng giáo Huyền học cầu kiến.
- Mời!
Ninh Nhã Vận phóng khoáng mà tới.
Dương Huyền bước ra khỏi phòng làm việc, rồi dừng lại ngay bên ngoài.
Hàn Kỷ và Tào Dĩnh đứng hai bên.
Ninh Nhã Vận tiến tới, chắp tay.
Dương Huyền nhìn ông.
- Ra mắt sứ quân!