- Lùa dân đi đánh thành ư?
Dương Huyền sững người.
Tên tín sứ mang tin thắng trận bẩm:
- Đúng vậy. Nghe nói Thạch tướng quân sai quân dưới quyền cầm đao thương ép dân, đã giết mấy trăm người. Lại hứa phá được thành sẽ thả hết...
Ô Đạt thấy chuyện này khó tin quá đỗi:
- Nhưng đánh thành cũng phải chết mà!
Hàn Kỷ thản nhiên nói:
- Đánh thành may ra còn sống, không đi thì chết ngay.
Dương Huyền cảm thấy mình đã xem nhẹ Thạch Trung Đường:
- Vì cái sống mờ mịt kia, là con người, theo bản năng đều sẽ đi đánh thành.
Tên tín sứ rõ ràng cũng không tán thành thủ đoạn ấy:
- Những người Nam Chu kia không nỡ xuống tay.
Hàn Kỷ hạ giọng:
- Lang quân, lùa dân đi đánh thành, thủ đoạn tàn bạo thế này người thường nghĩ còn không nghĩ ra. Thạch Trung Đường con người này, không thể xem thường.
Dương Huyền cố nhớ lại Thạch Trung Đường mà mình từng gặp năm xưa. Lúc ấy Thạch Trung Đường chạy khắp thành Trường An, gặp ai cũng cười cầu cạnh, mong bám được một chỗ dựa, khách khí hết mực.
- Con người ta! Đổi thay nhanh quá.
Hàn Kỷ cười:
- Ai nói không phải chứ! Ngẫm lại lão phu, năm xưa một lòng phò tá người kia. Khi đó tâm nguyện lớn nhất của lão phu là người kia nghe lời lão phu răm rắp...
Nhưng ai ngờ được lão phu lại lưu lạc tới Bắc Cương, thời thế với số mệnh cả thôi!
Dương Huyền thấy nguyện vọng của Hàn Kỷ sao mà xa vời:
- Nghe lời răm rắp... khó lắm!
Trừ những kẻ nhu nhược đến cực đoan, không có chủ kiến, còn lại chẳng ai chịu nghe ai răm rắp.
Hơn nữa, nghe lời răm rắp còn mang ý như con rối. Ngày dài tháng rộng, không phải mưu sĩ chim khách chiếm tổ, thì cũng là chủ nhà hết chịu nổi, vung đao chém phăng mưu sĩ.
Hàn Kỷ có ý nghĩ như vậy, lẽ nào là kẻ ham quyền dữ dội?
Dương Huyền tính toán trong bụng, nếu đúng thế thì hắn phải sắp xếp lại cơ cấu quyền hành trong nội bộ.
Hắn chợt vỡ lẽ ra một điều.
Cái gọi là người ở ngôi cao không cần việc gì cũng nhúng tay, chính là tình cảnh này.
Trong tay người ở ngôi cao nắm một đám nhân tài. Nhân tài nào hợp làm việc gì, người tính nết ra sao hợp làm việc gì. Kẻ này không ổn, dù là tài lớn cũng phải gạt sang bên. Người kia tầm thường, nhưng hết mực trung thành, dù bản lĩnh có kém một chút, cũng phải cất nhắc lên.
Đó mới là việc kẻ ở ngôi cao nên làm.
Hàn Kỷ hắng giọng:
- Người kia cực kỳ tự tin.
Dương Huyền hỏi:
- Vậy ư?
Người cực kỳ tự tin, phần nhiều là kẻ đang đắc ý xuân phong.
Dĩ nhiên, cũng có ngoại lệ, kiểu tự tin một cách khó hiểu.
Hàn Kỷ nói:
- Hắn mấy lần bày mưu, may mà về sau lão phu biết được, mất bò mới lo làm chuồng, vẫn còn kịp. Nếu không lão phu đã theo hắn vào ngục từ lâu.
Nghe tâm thái này, sao giống như chê bai vậy?
Kiểu như, chủ công thế này, ta thật chẳng muốn hầu. Hoặc ngươi nghe ta răm rắp, hoặc ta đi đâu thì đi.
Dương Huyền hỏi:
- Ông đây là... miễn cưỡng ư?
Hàn Kỷ ngẩn ra, rồi bật cười:
- Đúng rồi. Giờ nghĩ lại, lúc trước lão phu quả có phần miễn cưỡng. Một bên là món nợ tình người phải trả, một bên là ông chủ đầy dã tâm nhưng bản lĩnh tầm thường. Khi ấy lão phu chỉ mong hắn mắng cho một trận, rồi đuổi lão phu ra khỏi cửa.
Nhân tài với chủ công, về cơ bản là hai bên cùng chọn nhau.
Hàn Kỷ nói:
- Đạo không thi hành được, thì đóng bè trôi ra biển.
Mắt Hàn Kỷ sáng lên:
- Lời này của lang quân, cứ như đo ni đóng giày cho lão phu vậy.
Gã này, da mặt cũng chẳng mỏng!
Lão Tặc hỏi:
- Vậy ông thấy Bắc Cương thế nào?
Hàn Kỷ mỉm cười:
- Ba lộ đại quân đánh xuống phía nam, lang quân là khách quân, lại nổi bật hẳn lên. Có điều, nổi bật quá, đôi khi chẳng phải chuyện hay. Những kẻ kia e sẽ giở ít thủ đoạn.
Lão không trả lời thẳng, mà mượn mấy lời này để bày tỏ thái độ.
Lang quân, cứng cỏi giỏi giang lắm!
Vương lão Nhị không hiểu, bèn hỏi Đồ Thường:
- Đồ công, lời ấy là ý gì?
Đồ Thường nói:
- Kẻ đọc sách vòng vo nịnh bợ người ta.
Vương lão Nhị vỡ lẽ, cảm thán mãi:
- Ồ! Ta đây cũng từng nịnh lang quân, có điều lang quân chê quá lộ liễu.
Đồ Thường vốn coi thường hạng văn nhân thích úp mở:
- Lộ liễu lại càng tốt.
Một bầu không khí khó tả lặng lẽ lan ra.
Cây cao hơn rừng, gió ắt quật ngã.
Hàn Kỷ mưu trí nổi trội, khiến đám người trong nhóm nhỏ nảy sinh cảm giác nguy cơ.
Dương Huyền cảm nhận được, nhưng cũng mặc kệ.
Nhiều lúc, trong nội bộ không thể là một đầm nước chết, phải có ngoại lực khuấy động một phen.
Hàn Kỷ, tựa như một con cá dữ, thoắt cái đã phá tan sự yên tĩnh của mặt đầm.
...
Thành Diệp Châu, Trương Hoán nhìn kho lương bị đốt quá nửa, lạnh lùng nói:
- Kẻ thi hành việc này, treo cổ tại đây.
Người bên cạnh đáp:
- Vâng.
Chẳng ai cầu tình cho những kẻ ấy, nói gì chuyện giết tù binh là điềm gở.
Trương Sở Mậu nói:
- Thật ra, đó là một kẻ cứng cỏi.
- Hắn sai người đốt lương thảo, là không cho quân ta cơ hội bổ sung. Nhưng quân ta không có đồ bổ sung, thì dân trong thành thì sao?
Trương Hoán nói:
- Trong mắt viên thủ tướng, mình có thể tử chiến tuẫn quốc, ắt cũng nghĩ dân đói chết tuẫn quốc chẳng có gì lạ.
Trương Hoán chửi:
- Cái thói đời chó má này!
Trương Sở Mậu nói:
- Lúc cần thiết, quân ta có thể mua số lương dự trữ trong tay dân.
Con người này, đủ ác!
Cái gọi là mua, chẳng qua là cướp đoạt.
Trương Hoán lắc đầu:
- Làm thế sẽ khiến người Nam Chu cùng chung mối thù.
Trưa hôm sau, Thạch Trung Đường tới.
Trong chỗ đóng tạm của Tiết độ sứ, văn võ tụ họp đủ.
Thạch Trung Đường hành lễ:
- Ra mắt tướng công!
Mọi người nhìn hắn, ánh mắt phức tạp.
Nói về tàn nhẫn, thời loạn bị vây khốn, lấy máu thịt dân làm lương cho quân còn tàn nhẫn hơn.
Nhưng thiên hạ thái bình đã lâu, thi thoảng bùng lên xung đột cũng chỉ là cục bộ, mọi người không giết đến máu chảy thành sông, mà chỉ tranh đấu trong khuôn phép.
Thạch Trung Đường bày ra trò lùa dân đánh thành, lập tức khiến không ít người nhớ tới những lời đồn kia.
Cỏ hai chân.
Lương quân bằng thịt người.
Trương Hoán gật đầu:
- Nói đi.
Thạch Trung Đường nói:
- Quân giữ Tín Châu ngoan cố, viên thủ tướng càng chửi rủa bệ hạ thậm tệ, hạ quan nhất thời căm phẫn, bèn sai người lùa dân đánh thành.
Chỉ đơn giản vậy thôi.
Ngươi bảo ta tàn nhẫn, nhưng việc này có nguyên do!
Viên thủ tướng kia sỉ nhục bệ hạ, lẽ nào các ngươi nhịn được?
Con người này, hóa ra kín kẽ không một kẽ hở.
Đúng là nhân tài!
Trương Hoán hỏi:
- Kho lương ở Tín Châu còn nhiều không?
Thạch Trung Đường dâng sổ sách lên:
- Có một ít. Trừ phần lấy ít tiền của thưởng cho quân dưới quyền, còn lại đều ở trong này.
Có người qua nhận lấy sổ sách, đưa cho Chu Tuân.
Chu Tuân xem qua, ngẩng đầu lên, khẽ lắc đầu với Trương Hoán đang nhìn mình, ý bảo không nhiều.
Trương Hoán thấy hơi thất vọng, nhưng làm tướng, dù trong quân chỉ còn một bữa ăn, vẫn không thể để lộ dấu vết.
Ông ta cười:
- Vân Sơn nô trận này đầu voi đuôi chuột, khiến lòng lão phu cũng thấp thỏm theo!
Mọi người đều bật cười.
Nhưng ánh mắt nhìn Thạch Trung Đường lại khác hẳn.
Có người nói nhỏ:
- Chẳng qua là đủ ác mà thôi.
Quan viên bên cạnh nói nhỏ:
- Đủ ác, cũng là một loại bản lĩnh. Bản lĩnh mà nhiều người không có.
Thượng quan lệnh cho ngươi ba ngày phá thành, cách duy nhất ngươi nghĩ ra là thúc quân dưới quyền đánh thành. Còn Thạch Trung Đường lại nghĩ ra cách lùa dân đánh thành.
Nhiều lúc, người với người hơn kém nhau chính ở đường suy nghĩ.
Suy nghĩ vừa mở ra, đời người liền khác hẳn.
Trương Hoán nói:
- Vân Sơn nô trận này công lớn, lão phu đã sai người ghi lại.
Thưởng phạt phân minh, đó là bổn phận của đại tướng.
Thạch Trung Đường hành lễ:
- Đa tạ tướng công.
Hắn ngẩng đầu về hàng, trong mắt đám quan văn, phần nhiều là hâm mộ, thi thoảng có ghen tị.
Trước kia Thạch Trung Đường chỉ là một đống phân chó thối, nhờ bán mạng cho Trương Hoán mà giữ được địa vị. Ai ngờ một chuyến đi Trường An lại khiến hắn kết duyên với anh em Quý phi, từ đó mở ra con đường lên mây.
Sau cuộc đánh xuống phía nam, ắt anh em Quý phi lại kéo hắn một tay.
Chậc chậc!
Nam Cương này, càng lúc càng thú vị.
Có người bẩm:
- Tướng công, Dương sứ quân bên tả lộ quân cầu kiến.
Trương Hoán nói:
- Ồ! Hắn tới rồi.
Dương Huyền vừa bước vào sảnh lớn, liền cảm nhận được điều khác lạ.
Hâm mộ xen ghen tị.
Trương Hoán nói:
- Tả lộ quân trận này kiêu dũng, phá Hoàng Châu trước tiên... Quan trọng hơn, đã đánh tan Lôi Kỳ, một trong ba danh tướng của Nam Chu, giáng một đòn mạnh vào khí thế ngông cuồng của quân Chu!
Ông ta dành cho Dương Huyền lời đánh giá rất cao.
Dương Huyền biết lúc này phải cúi đầu làm người:
- Tướng công khen quá lời rồi.
Trương Hoán lại khen tiếp:
- Không phải khen quá lời.
- Lôi Kỳ kia là con nhà tướng, dụng binh lão luyện. Trận này ngươi một phen phá được Hoàng Châu, ắt quân thần Nam Chu ở Biện Kinh cũng phải khiếp vía.
Lời khen này quá đà.
Dương Huyền liếc mọi người, thấy Thạch Trung Đường mỉm cười với mình.
Dù cách phá thành khiến người ta chê trách, nhưng Thạch Trung Đường cũng coi như lập công lớn.
Hắn đến trước, ắt Trương Hoán đã khen ngợi một lượt.
Vậy mà ông ta còn khen ta đến quên cả giữ ý thế này, là muốn kìm kẹp ta với Thạch Trung Đường.
Nghĩ thông điểm ấy, thái độ của Dương Huyền chợt đổi hẳn.
Hắn nói:
- Quân Nam Chu kiên cường.
Xung quanh đều lặng ngắt.
Lúc trước mọi người quả quyết, cho rằng Nam Chu chỉ là một căn nhà nát, mỗi người đạp một cái là đổ.
Nhưng Dương Huyền lại nói căn nhà nát ấy bên trong trang hoàng tinh xảo, không thể xem thường.
Lúc trước chẳng ai nghe, giờ nghĩ lại, lời Dương Huyền khi ấy tỉnh táo biết chừng nào.
Mà điều ấy càng làm nổi bật sự khinh cuồng của chính mình.
Dương Huyền buông một câu, khiến mọi người lặng đi, rồi hắn lui về chỗ mình, chắp tay với ông nhạc phụ.
Chu Tuân khẽ gật đầu, thầm nghĩ Trương Hoán mấy lần khen con rể, dụng ý không trong sạch. Mấy lời này của con rể lại có lễ có tiết.
Trương Hoán hắng giọng:
- Diệp Châu, Hoàng Châu, Tín Châu đã vỡ, phía trước là Vĩnh Châu. Sau Vĩnh Châu là Biện Kinh. Trận này, chính là quyết chiến.
Đã là trận đánh trừng phạt, dĩ nhiên không thể đánh Biện Kinh, nếu không tin tức truyền tới Bắc Liêu, Hách Liên Phong sẽ phát cuồng, một bên chửi Lý Bí là lão già nói láo, một bên dấy đại quân xuất kích.
Nhưng, với Bắc Liêu mà nói, đây chưa chắc là chuyện xấu.
Dương Huyền chợt nghĩ tới điểm ấy. Mâu thuẫn trong nội bộ Bắc Liêu chẳng ít hơn Đại Đường, Hách Liên Phong ôm chí lớn, lại bị các đối thủ trong nước níu chân.
Nếu tin Đại Đường đánh Biện Kinh, thậm chí phá được Biện Kinh truyền tới Bắc Liêu...
Hách Liên Phong có khi lại mừng rỡ.
Đại nghĩa tới rồi!
Đại Đường bội tín, ra tay độc ác với đồng minh Nam Chu của Đại Liêu.
Trẫm phải dấy đại quân đánh xuống phía nam.
Ai tán thành!
Ai phản đối?
Đại nghĩa trong tay, Lâm Nhã và đám người kia cũng chỉ đành cúi đầu.
Như vậy, Hách Liên Phong có thể mượn hành động đánh Đại Đường để sắp xếp lại cơ cấu quyền lực trong nội bộ Bắc Liêu.
Mẹ nó!
Không khéo Hách Liên Phong còn mong Đại Đường đánh Biện Kinh thật.
Đầu óc Dương Huyền giật thót, cảm thấy mình vẫn xem nhẹ anh hùng trong thiên hạ.
Trương Hoán nói:
- Theo mật thám báo về, một dải Vĩnh Châu, Nam Chu bố trí đại quân, quân số chừng hai mươi vạn.
Mọi người đều giật mình:
- Hai mươi vạn!
Trương Hoán gật đầu:
- Chênh cũng chẳng chênh bao nhiêu, có điều, không ít là cấm quân.
Có người cười:
- Chó giữ cửa thôi!
Mọi người cười rộ lên:
- Ha ha ha ha!
Cả đám mở hội chê bai.
Có người nói:
- Nghe nói cấm quân Nam Chu cũng như các vệ của Đại Đường, đều bị nuôi đến phế cả rồi.
Người khác tiếp:
- Chứ còn gì. Cấm quân Nam Chu ở Biện Kinh nhiều năm không nhúc nhích, càng chưa từng ra trận chém giết. So với chúng ta, chẳng khác nào bầy cừu.
Trương Hoán trầm giọng cắt ngang cơn chê bai của cả đám:
- Không được khinh địch.
- Lần chinh chiến này, chúng ta đã chịu thiệt vì khinh địch. Giờ còn muốn giẫm lên vết xe đổ ư?
Mọi người thấy lạnh gáy.
Trương Hoán nói:
- Trận này do Bành Tĩnh và Phương Sùng chỉ huy. Các ngươi nghĩ tới điều gì?
Có người nói:
- Tướng công, văn nhân chỉ huy, chẳng phải là cơ hội của chúng ta sao?
Người khác nói:
- Bành Tĩnh quyết đoán, Phương Sùng giảo hoạt, đây là ai nói lần trước nhỉ. Như vậy, không thể xem thường.
Mấy quan văn khẽ lắc đầu.
Ánh mắt Trương Hoán xoay chuyển.
Đây là sắp điểm danh!
Cơ hội tốt để nổi bật.
Mấu chốt là, xem ý Trương Hoán, rõ ràng muốn chọn tiền phong.
Đây là cơ hội tốt để lập công!
Quan viên tướng lĩnh đều ưỡn ngực ngẩng đầu, chỉ chờ Trương Hoán nhìn tới.
Dương Huyền đang ngẫm nghĩ về hai người Bành Tĩnh.
Lần trước đi sứ Nam Chu, hắn đã nhận ra điều gì đó không ổn.
Mâu thuẫn trong nước Nam Chu quả thật khá gay gắt, cũng như Đại Đường, quyền quý sĩ thân tha hồ vơ vét, dân chúng khổ không kể xiết. Đến nỗi khói lửa nổi lên khắp nơi.
Việc Diệp Thành gặp phản tặc chỉ là một góc, trời mới biết trong nước Nam Chu còn rắc rối lớn nào.
Bởi vậy Niên Dận sốt ruột cất nhắc Tôn Thạch và đám người kia, giao trọng trách, mặc cho bọn họ dấy lên chính sách mới.
Đó là cách làm trong cơn nguy cơ.
Nhưng Bành Tĩnh và đám người kia lại điên cuồng công kích chính sách mới, lập trường cũng rất đơn giản, theo bọn họ, gốc rễ của Nam Chu không phải dân, mà là văn nhân, là sĩ thân.
Tức là cái gọi là tinh anh.
Văn nhân còn, sĩ thân còn, chỉ cần đám tinh anh này đứng về phía triều đình, thì loạn nào cũng chẳng sợ.
Ở thời đại này, lệnh vua không xuống tới làng xã, vậy cơ sở quản lý thế nào?
Chính là nhờ hương thân.
Những hương thân này hoặc là địa chủ, hoặc là văn nhân, bọn họ thân thiết với quan lại địa phương, hai bên bắt tay kiểm soát dân địa phương.
Cục diện này trông có vẻ yên ổn, triều đình lại không tốn người tốn tiền, liền lấp được khoảng trống quản lý địa phương.
Nhưng bọn họ quên mất, con người tham lam!
Tham lam của con người là bản năng, lòng tham mất kiểm soát có thể gặm nhấm mọi thứ trong tầm mắt.
Đám hương thân này sau khi vơ được quyền quản lý địa phương, rất nhanh liền biến thành thổ bá vương ở địa phương.
Bọn họ câu kết với quan lại địa phương, thôn tính ruộng đất, ép_owner dân... Ngày dài tháng rộng, dân không chịu nổi bóc lột, lại tìm không ra chốn kêu oan, hoặc chờ chết, hoặc chỉ đành vùng lên khởi nghĩa.
Đây là một mâu thuẫn không giải được.
Đế vương cần mượn hương thân để quản lý địa phương.
Mà hương thân cũng cần mượn cơ hội này để phát tài.
Còn dân thì sao?
Bị đám người tôn quý nhất kia quên lãng.
Mãi tới khi khói lửa nổi lên bốn phía, đế vương mới chợt tỉnh ngộ, hóa ra, cái gọi là tinh anh chính là khối u độc lớn nhất!
Lúc này Niên Dận mới sực nhớ, mẹ nó, phải cắt một miếng thịt trên mình đám u độc ấy xuống, làm dịu mâu thuẫn với dân.
Nhưng những kẻ ấy có chịu không?
Thịt đã nuốt vào miệng, ai bắt ta nhả ra, ông đây liều mạng với kẻ đó!
Dù kẻ đó là hoàng đế!
Bành Tĩnh và Phương Sùng chẳng qua là đại diện cho đám người ấy mà thôi.
Cho nên cuộc tranh chấp trong nước Nam Chu này, thực chất là tranh chấp thái độ với dân.
Hoàng đế cho rằng dân tuy là trâu ngựa, nhưng muốn trâu ngựa làm việc, tốt xấu cũng phải cho chúng ăn ít cỏ chứ?
Đám người do Bành Tĩnh đại diện lại nhổ vào mặt ông ta một bãi.
Cút mẹ mày đi!
Đám tiện dân kia chỉ cần không chết, thì phải tiếp tục làm trâu làm ngựa cho ông!
Hoàng đế cho rằng, dân tuy là trâu ngựa, nhưng phải vỗ về.
Nhóm tinh anh do Bành Tĩnh và đám người kia đại diện cho rằng, dân chỉ là kẻ làm công cụ, công cụ kiếm tiền cày ruộng cho chúng ta. Công cụ chỉ cần không chết đói là được, còn đòi vỗ về gì nữa, ngươi say rồi à?
Nhận thức khác nhau lớn nhất giữa hai bên là, tham lam!
Hoàng đế đã đánh giá thấp cái xấu xa của lòng người.
Cho nên, đây là ván cờ chết!
Không gỡ được!
Dương Huyền khẽ lắc đầu.
Trương Hoán gọi:
- Dương Huyền!
Dương Huyền ngẩng lên:
- Hả!
Hắn ngẩng đầu, có phần ngơ ngác.
Rồi phát hiện cả đám người đang nhìn mình bằng ánh mắt hâm mộ xen ghen tị lẫn căm tức.
Ngay cả Thạch Trung Đường cũng thế.
Trương Hoán nói:
- Bộ của ngươi làm tiền phong.