Cường hào địa phương tồn tại đã nhiều năm, về sau cũng sẽ cứ tồn tại mãi.
Đó là nhận thức của Dương Huyền.
Cường hào địa phương gây hại không nhỏ, đây cũng là điều ai cũng thừa nhận.
Cấu kết với quan lại trong vùng, trên thông đồng dưới làm bậy, chiếm đoạt ruộng đất của trăm họ, trốn thuế lậu thuế.
- Đó chỉ là tai hại nhỏ.
Tào Dĩnh lần này cũng theo hành, vừa ung dung cưỡi ngựa, vừa phân tích cho mọi người.
- Tai hại nhỏ? Lão Tặc cười lạnh: Bao nhiêu bách tính bị chúng hại đến nhà tan cửa nát, đó cũng là tai hại nhỏ sao?
Tào Dĩnh đáp:
- Tai họa lớn đến đâu, một bàn tay vỗ xuống cũng chết.
- Vậy cái gì mới là tai hại lớn? Lão Tặc hỏi.
- Hoá thân thành quan lại địa phương. Tào Dĩnh nói: Muốn phát tài, phải cấu kết với quan lại. Đến khi thế lực gia tộc đã lên tới nóc, chúng sẽ hướng mắt về phía quan trường địa phương.
Cái lối suy nghĩ này hệt như thương nhân.
- Chúng sẽ trăm phương ngàn kế nhét đệ tử của mình vào đó, tiểu lại, quan viên… từng bước ăn mòn quan trường địa phương. Khi người của chúng ở khắp nơi, khi quan trường địa phương rơi vào tay chúng, các người thử nghĩ xem, kết cục sẽ là gì?
- Thổ hoàng đế! Lão Tặc giật mình.
- Không sai. Dương Huyền kéo dây cương, chùng xuống phía sau một chút. Từ đấy vùng đất này sẽ thành nơi ngoài luân giáo, thành quốc trung chi quốc. Khi những vùng như thế ngày càng nhiều, cái Đại Đường này cũng sẽ đổi họ đổi tên.
- Vô số quốc trung chi quốc… đáng sợ. Ô Đạt rùng mình. Còn đáng sợ hơn cả những thủ đoạn trên thảo nguyên.
- Quan viên địa phương bị gia tộc hoá, những kẻ làm quan ấy sẽ nghĩ gì? Liệu có phục vụ quốc gia không? Không đâu. Phần nhiều chúng chỉ nghĩ đến chuyện liên thủ kiếm lợi cho gia tộc, đưa thêm đệ tử vào quan trường… biến cả một vùng thành ruộng đất và bãi chăn thả của gia tộc mình.
Đề tài này quá nặng nề. Phía trước, Liêu Kình nghe được vài phần, nói:
- Cho nên năm xưa Vũ Đế từng tảo thanh cường hào địa phương. Nhưng bọn này như cỏ dại, trừ mãi không hết.
Mọi người im lặng.
Hồi lâu, Dương Huyền mới nói:
- Dẹp đi một lứa cường hào, lứa cường hào mới lại mọc ra. Chỗ nào có lợi ích, chỗ đó không thể thiếu loại người này, vĩnh viễn không trừ tận được.
Dương Huyền vẫn không biết lão Liêu định làm đến mức nào.
Cho đến khi đi vào một toà thành.
Huyện lệnh dẫn đám quan lại ra nghênh.
Tiết độ phó sứ đấy! Kẻ đứng thứ hai ở Bắc Cương cơ mà!
- Phó sứ, hạ quan đã sắp xếp chỗ ở, không biết phó sứ thích khẩu vị gì, hạ quan cho mấy đầu bếp giỏi nhất trong thành đứng chờ…
Tiếp đón thế này là chu đáo rồi.
Có thể có người cho rằng như vậy quá xa xỉ.
Nhưng uy nghiêm của kẻ ngồi trên phải giữ vững bằng cách nào?
Uy phúc bất khả trắc.
Đi đâu cũng phải mang theo một đám người đánh trống thổi kèn dọn đường, xua đuổi người qua lại, chỉ thiếu chưa rải đất vàng trên đường.
Như thế, bách tính tự nhiên sinh ra lòng sợ.
Uy nghiêm vốn dĩ sinh ra từ uy áp!
Tức là sinh ra từ sợ hãi!
Đầu bếp giỏi nhất đứng chờ, chỗ ở tốt nhất được dọn sẵn, quan lại cung cung kính kính…
Uy nghiêm cứ thế mà tạo ra.
- Ồ. Liêu phó sứ thản nhiên nói: Cứ đến nha môn huyện trước đã.
- Hạ quan xin đi chuẩn bị.
Ít ra cũng phải dọn cho thật long trọng chứ!
- Không cần.
Đến đại sảnh nha môn, Liêu Kình hỏi:
- Quan lại trong huyện đã đến đủ chưa?
Huyện lệnh gật đầu:
- Đủ cả rồi ạ.
Vài chục quan lại. Dĩ nhiên, biên chế không nhiều đến thế, phần lớn là ngoài biên chế.
Liêu Kình thản nhiên nói:
- Nghe nói cường hào của huyện này họ Triệu?
Huyện lệnh bồi cười:
- Vâng.
- Ngươi thấy Triệu thị thế nào?
Huyện lệnh khẽ cúi người:
- Triệu thị ở địa phương xây cầu sửa đường không chịu để ai hơn mình, mỗi mùa cháy túi chờ mới còn cho người nhà bố thí cháo, tặng thuốc… Nhà từ thiện đấy ạ.
- Ồ! Liêu Kình vẫy tay. Một tên tiểu lại tùy hành tiến lên.
- Đọc! Liêu Kình cầm khối chặn giấy lên xoay tròn trông có vẻ thờ ơ.
Tiểu lại móc từ trong ống tay áo ra một quyển sổ nhỏ, đầu ngón trỏ chấm nước bọt trong miệng, lật ra…
- Niên hiệu Đại Càn năm thứ nhất, Triệu thị dùng cho vay nặng lãi thôn tính ruộng đất ba trăm mẫu. Cùng năm, Triệu thị có hai người vào làm tiểu lại.
- Đại Càn năm thứ hai, Triệu thị dùng cho vay nặng lãi thôn tính ruộng đất năm trăm mẫu, cướp đoạt ruộng đất một trăm mẫu. Cùng năm, Triệu thị có ba người vào nha môn làm lại viên.
- Đại Càn năm thứ ba, Triệu thị dùng cho vay nặng lãi thôn tính ruộng đất chín trăm mẫu, cướp đoạt ruộng đất ba trăm mẫu. Bách tính chết oan một người. Cùng năm, Triệu thị có sáu người làm lại viên. Trong đệ tử Triệu thị đã vào nha trước đó, một người lên làm lại mục.
- Đại Càn năm thứ tư, Triệu thị dùng cho vay nặng lãi thôn tính ruộng đất một nghìn ba trăm mẫu, cướp đoạt ruộng đất năm trăm mẫu, hại chết bách tính hai người. Dùng cho vay nặng lãi thôn tính cửa tiệm năm nhà. Cùng năm, Triệu thị có bảy người vào nha môn.
- Đại Càn năm thứ năm, Triệu thị dùng cho vay nặng lãi thôn tính ruộng đất hai nghìn một trăm mẫu, cướp đoạt ruộng đất chín trăm mẫu, hại chết hại tàn chín người. Thôn tính cửa tiệm sáu nhà. Cùng năm, Triệu thị có chín người vào nha môn. Trong đó, đệ tử Triệu thị từ trước, một người lên làm huyện úy, một người làm bất lương suất…
Tào Dĩnh liếc Lão Tặc.
Lang quân cần thêm nhiều người giúp việc, nhưng người giúp phải đáng tin. Lão Tặc coi như là người cũ bên cạnh lang quân, có thể bồi dưỡng… Dĩ nhiên là hơi già, nhưng tạm dùng được!
Cho nên Tào Dĩnh cũng âm thầm nói cho Lão Tặc nghe về việc thiên hạ, đấu đá quan trường, mong hắn mau chín chắn, làm cánh tay đắc lực cho lang quân.
Mà bài học hôm nay tên là: tai hại của cường hào địa phương đối với địa phương và triều đại.
Lão Tặc rõ rệt thả lỏng hẳn ra.
Hắn không thiếu trải nghiệm đời. Thậm chí có thể nói, nếu bàn về trải nghiệm, trong tiểu gia đình này chẳng ai bằng hắn. Chỉ vì nhiều năm nay hắn cắm đầu vào đại nghiệp đạo mộ, đối với thế sự bên ngoài ít quan tâm phân tích.
Giờ vừa ngộ ra, những trải nghiệm ngày xưa lập tức phát huy, một thống cảm thông.
- Đại Càn năm thứ sáu đến nay, Triệu thị dùng cho vay nặng lãi thôn tính ruộng đất ba trăm mẫu, cướp đoạt ruộng đất một trăm mẫu, hại chết hại tàn ba người. Thôn tính cửa tiệm mười một nhà. Triệu thị có hai người vào nha môn…
Tiểu lại ngước nhìn mọi người, tiếp tục đọc:
- Từ Đại Càn năm thứ nhất đến nay, Triệu thị xây cầu sửa đường, bố thí cháo thuốc, giá trị… hai nghìn tiền.
Liêu Kình cười:
- Cướp đoạt nhiều như thế, rải ra hai nghìn tiền, đây gọi là nhà từ thiện?
Huyện lệnh run cầm cập, mồ hôi lạnh rơi lộp bộp.
Các quan lại có mặt, gần như không ai giữ được màu mặt.
- Đẩy người vào chỗ chết, làm người chết người tàn mà vẫn vô sự. Cướp đoạt ruộng đất cửa tiệm cũng chẳng sao. Lão phu muốn hỏi, là ai, ai đang bảo bọc cho Triệu thị, ngươi chăng?
Liêu Kình chỉ vào huyện lệnh.
Phịch!
Huyện lệnh quỳ sụp:
- Hạ quan… không dám ạ!
- Ngươi chăng?
Chủ bộ quỳ xuống:
- Hạ quan có tội!
- Hay là, ngươi!
Huyện úy quỳ xuống.
Liêu Kình lạnh lùng nói:
- Lão phu có một chuyện chưa rõ. Sao năm nay ruộng đất Triệu thị chiếm lại ít đi? Từ bi tâm bỗng trỗi dậy, hay là duyên cớ gì?
Chủ bộ ướt đẫm mồ hôi lưng:
- Phó sứ, là… là…
- Ừm! Liêu Kình hừ lạnh một tiếng.
Chủ bộ sụp đổ:
- Chỉ vì ruộng đất có thể cướp đoạt ở địa phương cũng chỉ bấy nhiêu! Hết rồi ạ!
- Ồ! Thì ra vậy. Liêu Kình gật đầu. Tiếp đi.
Tiểu lại đọc tiếp:
- Đại Càn năm thứ sáu, Triệu thị có hai người lên châu làm tiểu lại.
- Ăn hết huyện rồi ăn lên châu, đi qua đâu cỏ không mọc nổi đấy, Tử Thái.
- Phó sứ.
- Ngươi nói xem hạng người này giống cái gì?
- Châu chấu.
Hạng người này đúng như châu chấu, ngày thường cặm cụi gặm địa phương, thế lực càng lớn, dã tâm và tham vọng càng phình. Khi địa phương bị ăn sạch, chúng hướng mắt về sân khấu cao hơn.
Đi qua đâu, cỏ không mọc nổi đấy!
Liêu Kình thản nhiên nói:
- Người của Triệu thị, bước lên một bước!
Mấy chục quan lại đều ngập ngừng.
Tiểu lại giơ quyển sổ trong tay:
- Cần đọc không? Giờ bước ra còn giữ được chút thể diện, đợi đọc ra rồi… thì muộn!
Một viên quan bước lên một bước, gượng cười:
- Phó sứ, hạ quan…
Tên quân sĩ bên cạnh nắm vỏ đao, quẳng mạnh!
Bốp!
Viên quan rú lên, ôm môi lùi lại, đến khi bỏ tay ra thì cái môi sưng phồng lên cao.
- Quỳ xuống!
Từng quan lại đi ra, quỳ bên cạnh.
Còn lại, chẳng được mấy người.
Liêu Kình hỏi:
- Có ai chưa từng nhận tiền của của Triệu thị?
Không ai lên tiếng.
Liêu Kình cười lạnh:
- Đây là đất của Đại Đường, hay là cương thổ của Triệu thị?
- Phó sứ tha mạng!
Đám quan lại gào khóc.
Câu này nặng quá.
Họ gánh không nổi.
- Tử Thái!
- Hạ quan có mặt.
- Đi thanh lý Triệu thị!
- Lĩnh mệnh.
Dương Huyền mang người của mình ra khỏi nha môn.
Tào Dĩnh nói khẽ:
- Lang quân, việc Liêu Kình làm này sẽ đắc tội cường hào địa phương.
- Ta biết, nhưng ta cũng không chạy được. Dương Huyền cho rằng tâm tư Liêu Kình lôi mình vào không xấu, chỉ là thấy gã trẻ tuổi này khá, muốn kéo làm cánh tay của mình thôi.
- Xưa nay thỏ chết cáo buồn, các cường hào địa phương sẽ đồng cừu địch khái. Về sau lang quân lại thêm một nhóm đối thủ.
Dương Huyền lên ngựa:
- Lão Tào.
- Có mặt.
- Ta muốn làm việc, vốn dĩ phải đắc tội người. Việc làm càng lớn, người đắc tội càng nhiều.
Trong nha môn, quan lại bị quét sạch.
Quan viên tùy hành nói:
- Phó sứ sai Dương sứ quân đi thanh lý Triệu thị, hạ quan chỉ lo Dương sứ quân có oán giận hay không, rồi từ đó ly tâm với phó sứ.
- Dương Huyền chưa đến hai mươi tuổi đã là thứ sử một châu. Trong tương lai gần như chắc chắn, kẻ này sẽ phi hoàng đằng đạt. Vậy hắn dựa vào cái gì để phi hoàng đằng đạt?
- Tích công thăng chức ư? Thiên hạ bao nhiêu người lập công mà bụng dạ đầy bất mãn, chỉ vì không được thưởng công. Thế thì ở chỗ Dương Huyền, dựa vào đâu mà có công ắt có thưởng?
Đám quan lại tùy hành lặng im nghe.
- Muốn phi hoàng đằng đạt, công lao chỉ là một. Điều quan yếu là… phải học cách đắc tội người!
Liêu Kình nhè nhẹ vuốt bộ râu hoa râm:
- Một viên quan tiếng tăm dân gian tốt đẹp, nhưng tiếng tốt ấy từ đâu ra? Bách tính địa phương khen ngươi tốt, còn cường hào địa phương thì sao? Địa phương đâu chỉ có bách tính, còn có cường hào, có quan lại, miệng đời khó vừa lòng. Khi tất cả mọi người đều một lời khen ngươi tốt, chỉ có một khả năng: kẻ đó đã lấy lòng cả đám người khống chế dư luận địa phương!
- Người như thế, thượng quan có trọng dụng không?
- Người như thế, triều đình có trọng dụng không?
- Người như thế, bệ hạ có trọng dụng không?
Quan viên từ thứ sử trở lên muốn thăng thiên, không chỉ phải qua một cửa ở triều đường, phía hoàng thượng cũng sẽ cân nhắc tỉ mỉ.
Một viên quan tiếng tăm tốt đến không còn gì để nói, hoàng thượng đại khái sẽ thầm nghi trong lòng.
Người này lại có thể vừa lòng mọi kẻ, bản lĩnh gì đấy?
Không, hắn đã dối gạt trẫm bằng cách nào?
Người này chưa từng phạm lỗi, không có đối thủ, về sau có kết đảng hay không?
Quan cao mà không có đối thủ, không phải quan cao tốt!
- Muốn mũ quan, phải đổi bằng máu!
Quan lại được tùy hành, về cơ bản đều là tâm phúc của Liêu Kình.
Mà lời nói này chính là bài học Liêu Kình truyền cho họ. Học được, thông tỏ được, cả đời hưởng dụng vô tận.
Đám quan lại cúi người, cảm kích đến rơi nước mắt.
Một viên quan nói khẽ:
- Phó sứ, hạ quan xin mạo muội…
Liêu Kình gật đầu.
- Hạ quan nghĩ rằng… theo lời đồn, Dương sứ quân là đối thủ của quốc trượng và những người khác. Trước đây thân cận với anh em Quý phi, nay cũng trở mặt thành thù. Hôm nay phó sứ sai hắn đi thanh lý Triệu thị, tức là khiến hắn thêm chút ác danh ở Bắc Cương, cũng là ý bồi dưỡng. Nhưng phó sứ làm thế, chẳng phải là đắc tội quốc trượng và anh em Quý phi sao?
Tâm phúc đương nhiên phải tính cho Liêu Kình, lời này nói rất đúng lòng phổi.
Làm quan một nhiệm, chẳng những phải tạo phúc cho địa phương, cũng phải để lại chút ác danh, đó mới là làm việc đàng hoàng.
Dương Huyền ở Trường An có không ít đối thủ, nhưng ở Bắc Cương tiếng tăm lại cực kỳ tốt, ác danh cũng ít.
Liêu Kình cho rằng, điều này, không ổn!
- Lão phu sống đến tuổi này, bảo không có công danh tâm thì là hư vĩ.
Liêu Kình rất thành thật trước mặt các tâm phúc.
- Nhưng lão phu muốn công danh để làm gì?
- Bắc Cương chứ! Lão phu ở đây đã đổ máu, đã khóc. Đã vui buồn giận dữ.
- Lão phu cũng từng ruồi bâu nhặt xác, nhưng lão phu dám nói… tất cả đều vì Đại Đường, vì Bắc Cương!
- Bắc Liêu ngày càng mạnh, Đại Đường… dần lộ điều suy. Bắc Cương là cửa bắc của Đại Đường, một khi bị mở ra, thiết kỵ Bắc Liêu ào vào như thác lũ, Đại Đường… nguy!
- Muốn Bắc Cương mạnh, thứ nhất là phải có nhân tài, đại tài. Nhưng nhân tài đại tài hiếm đến đâu, vừa phát hiện ra thì phải đem đi nện đi mài. Cũng phải che chở họ.
Dương Huyền ở Bắc Cương coi như một đường lửa chớp, đều bị nện bị mài mà qua.
- Trước kia là tướng công che chở chúng ta, che chở họ. Tướng công già rồi.
- Bây giờ… Liêu Kình mỉm cười. Đến phiên lão phu.
…
Dương Huyền mang nhân mã đến ngoài đại trạch Triệu thị.
Môn tử mở cửa. Hắn không quen Dương Huyền, nhưng nhìn quan phục là biết là đại lão, vội đắp cười:
- Xin hỏi quý nhân phận gì, tiểu nhân mời chủ nhân ra nghênh.
Dương Huyền phẩy tay:
- Bao vây!
Ô Đạt hô lớn:
- Chủ nhân ra lệnh, bao vây!
Kỵ binh tản ra, phi ngựa theo tường kéo dài ra bốn phía.
Môn tử hoảng sợ:
- Quý nhân…
- Bảo Triệu thị ra nghênh đi!
Môn tử run lên cầm cập, nhưng theo bản năng hỏi:
- Xin hỏi quý nhân phận gì.
- Dương Huyền!
- Dương… Dương sứ quân!
Môn tử lảo đảo chạy vào.
Gia chủ Triệu thị là Triệu Tồn đang uống trà, quản sự đứng phía dưới cung kính đọc:
- Mảnh ruộng phía nam năm nay sẽ trúng mùa, lão nông xem qua nói ít ra cũng thêm được nửa thành.
Triệu Tồn hơn năm mươi tuổi, dưỡng giữ cực kỳ tốt, râu tóc phần lớn còn đen nhánh, da thịt cũng khá trắng:
- Đó là tổ tông phù hộ.
- Mảnh ruộng phía tây năm nay kém hơn một chút.
- Sao thế?
- Mảnh đó xa nguồn nước, tưới tiêu không tiện.
- Bọn nô tài tiện cẩu ấy! Triệu Tồn hừ lạnh. Thiếu bao nhiêu?
- Nói là đại khái thiếu một thành.
- Vậy trừ mẹ của bọn ngu đần ấy hai thành tiền lương!
- Vâng.
Triệu Tồn trút xong hơi tức, mỉm cười:
- Đệ tử nhà mình lên châu rồi, phải phái thêm người truyền tin. Cần tiền của đả điểm thì đừng tiếc, không bỏ tay lớn lấy đâu thu hoạch lớn?
Quản sự cười:
- A lang ánh mắt siêu việt, nếu không đâu có cục diện của Triệu thị hôm nay?
Triệu Tồn cười:
- Năm xưa Triệu thị chỉ là tiểu địa chủ, dựa vào chút ruộng đất sống qua ngày. Lão phu nhìn ra bất ổn từ rất sớm.
Hắn ngừng lại, hớp một ngụm trà, khoan khoái nói:
- Cái thế đạo này! Ngươi có tiền thì ích gì? Có ruộng thì ích gì? Không làm quan, thì là cháu trai!
Lời này thô tục, nhưng cực kỳ giải hận.
- Ghi nhớ cho rõ, bách tính là cháu trai, vậy cái gì là A gia, A ông? Quan, đại quan!
Tiếng hô của môn tử vọng vào.
- A lang, Dương sứ quân Trần Châu đến.
Triệu Tồn cười:
- Xem này, không phải đây, đến một vị A ông rồi.
Quản sự nói:
- Chỉ chưa biết hắn đến với ý gì.
- Không cần lo những chuyện này. Lão phu chỉ cần biết là người thì thích rượu sắc tài khí là đủ. Người đâu, dọn rượu ngon thức ngon, chuẩn bị chút vàng bạc, đợi lão phu ra nghênh vị A ông này.
Hắn mỉm cười:
- Biết đâu, vị A ông này lại mang đến cho Triệu thị một tiền trình hỏa hồng!