- Hắn chết rồi.
Liêu Kình thốt ra câu ấy với vẻ mặt là lạ.
Thoáng như khinh bỉ, lại thoáng như bực bội.
- Không thể nào!
Dương Huyền ngẫm lại một lượt.
Từ lúc vào đất Bắc Cương, Đặng Diễn liền như biến thành người khác, mở miệng là khoe khoang mạng lưới quan hệ của mình ở Trường An ghê gớm ra sao, mình quen biết bao nhiêu quyền quý trọng thần ra sao, mình chỉ cần hô một tiếng là có thể tụ về nguồn sức mạnh lớn nhường nào, vân vân.
Trong quan trường mà khoác lác thì phải coi chừng. Chức nhỏ mà nổ thì chẳng ai chấp, cũng như mấy bà ngoài chợ khoe khoang thì kệ.
Nhưng tới bậc Thị lang mà còn ba hoa không biết giữ mồm giữ miệng như vậy thì tỏ ra đầu óc có vấn đề.
Cho dù là Thị lang đã về hưu, cũng phải giữ nếp quan trường là nói năng cẩn trọng, làm việc dè dặt.
Lúc còn trong đất nước Liêu, Đặng Diễn nếm một vố đau liền cụp đuôi ngay, yên lặng như con chim cút.
Vậy mà vừa về tới địa giới Bắc Cương, con người ấy lại hóa thành con vẹt.
Lại nói, người già sau khi về hưu thường có lắm nỗi phiền muộn.
Đường đường bậc cao quan một thời, quen thói được mọi người vây quanh như sao vây trăng, một lời thốt ra cũng có kẻ cung kính đáp lại, thậm chí tung hô tán tụng.
Một sớm về hưu, những ngày ấy mất sạch. Bất kể nói gì, kẻ duy nhất còn tung hô tán tụng chỉ còn đám người hầu trong nhà, đến vợ già con cháu cũng chẳng buồn góp chuyện.
Chênh lệch ấy quá lớn, khiến nhiều vị quan sau khi lui về cứ thành ra lắm lời như bà Tường Lâm, gặp ai cũng khoe khoang lải nhải mãi không thôi.
Chuyện ấy chẳng liên quan tới phẩm hạnh.
Chỉ liên quan tới lòng người.
Liêu Kình cùng hắn sóng vai vào thành.
- Chết ra sao? Dương Huyền hỏi.
- Nghe nói chết vì kinh hãi.
- Gan ông ta... đâu đến nỗi nhỏ vậy chứ?
Dạo này Đặng Diễn trải qua những chuyện đâu có nhẹ nhàng, lúc bị người Bắc Liêu cướp đi vẫn gượng được, vào nhà lao Bắc Liêu cũng gượng được, lẽ nào lại như thế!
- Gan nhỏ thì làm không nổi quan lớn. Liêu Kình thong thả nói. Chuyện này kể ra cũng rất tức cười.
Tức cười... chẳng lẽ lão Hoàng nổi trận lôi đình, muốn thu thập Đặng Diễn?
Hai người tới nha môn châu, rồi vào phòng trực của Dương Huyền.
Đám quan lại đưa mắt tiễn họ vào, có phần hụt hẫng rồi tản đi.
Lúc này giá Dương Huyền quay lại gọi một tiếng, này, cái cậu kia, vào đây.
Ai được vào, kẻ ấy chính là người sáng giá nhất Trần Châu.
Tiền đồ rộng mở.
Nhưng Dương Huyền không vẫy tay, ngược lại còn dặn dò.
- Coi chừng xung quanh.
- Vâng.
Liêu Kình ngồi xuống. Có người dâng trà rồi, chung quanh dần yên tĩnh lại.
Liêu Kình bưng chén trà nóng bỏng, thần sắc thản nhiên.
Tu vi cao thâm, tất nhiên chẳng sợ độ nóng ấy.
Nhưng đem tu vi dùng vào chỗ này, có gì thú vị đâu?
Dương Huyền thử một phen, thấy mình cũng chịu được.
Xem ra tu vi tiến bộ không ít!
Liêu Kình đặt chén trà xuống.
- Sau khi Đặng Diễn bị cướp đi, nhà họ Đặng liền quay về. Rồi viết thư cầu cứu khắp nơi, trong đó thư gửi về Trường An là nhiều nhất.
Nhà họ Đặng gửi thư về Trường An nhằm mục đích gì thì khỏi cần nói... cầu viện Dương Tùng Thành cùng những người khác, trong quá trình ấy khó tránh trút lửa giận lên đầu Bắc Cương, thêm mắm dặm muối công kích quan viên cùng quân đội Bắc Cương.
Còn ta phải nói sao đây?
Dương Huyền liếc Liêu Kình một cái, thấy thần sắc vị phó sứ họ Liêu bình tĩnh, tựa như khoan khoái.
Lão cáo già này nhìn không ra vui buồn!
- Ấy là ăn cây táo rào cây sung!
Liêu Kình đã tự coi mình là Tiết độ sứ tương lai, vậy hành vi ấy của nhà họ Đặng chính là kiểu ăn cây táo rào cây sung điển hình.
Nếp quan trường là chuyện trong nhà thì giải quyết trong nhà, trừ phi giải quyết không nổi, đáng cầu viện thì cầu viện, đáng trở mặt thì trở mặt.
Liêu Kình nhạt giọng.
- Sau khi Đặng Diễn bị cướp đi, tướng công lập tức lệnh cho Hành quân Tư mã Lưu Kình, cùng ngươi, cùng nhau lặn lội sang đất Bắc Liêu cứu người. Chuyến đi ấy hiểm nguy, vậy mà hai người các ngươi chẳng hề chùn bước, tướng sĩ sĩ khí dâng cao, chỉ muốn rửa mối nhục trước...
Xảy ra chuyện, thái độ đầu tiên của phía chính thức rất quan trọng.
Không.
Là vô cùng quan trọng!
Thái độ đầu tiên sẽ phát tín hiệu cho bên ngoài.
Bắc Cương rất coi trọng việc này, chỉ nhìn nhân sự được phái đi cứu viện là thấy rõ.
Một vị tiền Hộ bộ Thị lang đã hết thời bị cướp, Bắc Cương liền phái hai nhân vật lớn đi cứu, có quyết đoán hay không?
Có đủ tình nghĩa hay không?
Chuyện ấy tung ra thì ai cũng chẳng bới móc được.
- Nhưng có những kẻ ấy mà! Chỉ thích bới xương trong trứng. Phó sứ họ Liêu dường như cười mỉa. Nhà họ Đặng nhảy lên nhảy xuống, chỉ sợ thiên hạ không loạn.
Chậc!
Dùng tới lời bình như vậy, đủ thấy Hoàng Xuân Huy cùng Liêu Kình giận dữ ra sao trước phản ứng sau đó của nhà họ Đặng.
Chuyện bị làm bùng lên, Trường An biết cả.
Tiền Hộ bộ Thị lang ngồi yên trong nhà, vậy mà quan viên Bắc Cương lơ là, quân đội Bắc Cương bất tài, để quân Liêu lén lút lẻn vào, cướp mất Đặng Diễn.
Bẽ mặt quá!
Gương mặt già của Hoàng Xuân Huy cùng Liêu Kình dạo này hẳn rất khó coi.
- Bên Trường An phi ngựa nhanh tới mấy người, vênh vênh váo váo, hống hách ngang ngược. Mắt Liêu Kình hơi lạnh, Dương Huyền thấy mấy tên hề nhảy nhót kia giá mà biết vị phó sứ họ Liêu này từng làm những việc gì, ắt sẽ tìm chỗ nào đó ngồi xổm vẽ vòng tròn.
- Nhà kia thấy có người giúp, càng thêm đắc ý, làm ầm lên không dứt. Lại không để ý để trộm lọt vào nhà.
Trộm... ấy là ý gì?
Dương Huyền thấy Liêu Kình cứ như đang ngồi kể chuyện phiếm với mình, nói đông đánh tây, khiến hắn mò không ra đầu mối.
- Kẻ trộm vào nhà họ Đặng, lúc ấy cả nhà kia đang tụ lại bàn nhau làm sao gây sức ép với Đào huyện, chẳng ai trông coi, kẻ trộm cứ tha hồ lục lọi ở nhà sau...
- Tên trộm ấy cũng may thật. Dương Huyền cười cười, rồi phụ họa một câu.
Hắn hơi lơ đãng, đang nghĩ Dương Tùng Thành có nhân thế nổi giận hay không.
- Tên trộm ấy lục không ít chỗ, phát hiện rất nhiều tiền của...
Dương Huyền ngẩn ra.
- Cái này...
- Kẻ trộm khoắng không ít tiền của chạy ra, nhưng về tới nhà lại lo nhà họ Đặng truy xét... đúng lúc Trường An lại tới thêm mấy người, kẻ trộm càng lo, thế là...
- Kẻ trộm bèn tới Đào huyện, ra tự thú.
Trời đất ơi!
Vụ án này quanh co đủ mười tám khúc!
- Thế cũng gọi là trộm cũng có đạo. Dương Huyền thấy chuyện này rất hả lòng hả dạ.
- Nhà họ Đặng báo án. Liêu Kình cười nhẹ nhõm. Nói là mất hai miếng ngọc bội.
- Vậy mà... tên trộm lại giữ hơn mười miếng ngọc bội, còn có hơn mười thỏi vàng.
Vụ án này... Dương Huyền nghe mà da đầu tê dại.
- Phó sứ, nhà họ Đặng quả khéo làm giàu?
- Hỏi hay lắm. Liêu Kình gật đầu khen ngợi. Đặng Diễn luôn làm quan bên ngoài, trong nhà cũng chẳng buôn bán, chỉ nhờ ruộng đất mà sống. Ruộng đất nhà họ Đặng quả không ít, nhưng muốn tích cóp được gia sản kếch xù như vậy, ngươi thấy... có thể sao?
Dương Huyền lắc đầu.
- Không thể.
Trồng trọt là trông trời ăn cơm, lời lãi có hạn. Cái lợi duy nhất là có thể kéo dài mãi về sau.
- Sau khi chuyện vỡ lở, quan lại địa phương chuẩn bị vào nhà họ Đặng khám xét, lại bị chặn ngoài cửa. Nay nhà họ Đặng vẫn đóng cửa không tiếp, ngươi thấy vì sao?
Còn phải hỏi sao?
Dương Huyền thở dài.
- Lòng người tham lam.
- Phải đấy! Liêu Kình mỉm cười. Đặng Diễn về rồi, trước tới Đào huyện tạ ơn tướng công, tướng công nói chuyện ấy, Đặng Diễn thần sắc như thường, ngay đêm đó chết trong chỗ ở.
Có phải bị giết hay không?
Dương Huyền thấy không thể.
Sau khi chuyện xảy ra, thanh danh Đặng Diễn cũng thối hoắc, khó bề làm nên trò trống gì.
Lúc này ai ngu dại đi giết ông ta?
Tự vẫn!
Dương Huyền ngẩng đầu.
- Sợ tội tự vẫn!
Liêu Kình gật đầu.
- Ngươi nghĩ tới được điều này, lão phu đã không uổng công tới đây.
Là ý gì?
Dương Huyền không hiểu.
- Tử Thái.
Tiếng gọi ấy rất thân thiết.
Nhưng Dương Huyền lại nhớ tới đám con em quyền quý ở Trường An năm nào, lập tức dồn đủ mười hai phần tinh thần.
- Có hạ quan.
Hắn hơi khom người.
- Không cần như vậy. Phó sứ họ Liêu cười hiền hòa. Ngươi có biết hào cường Bắc Cương không?
Dương Huyền lắc đầu.
- Biết phần nào, không nhiều.
Hắn tất nhiên biết rõ.
Gọi là hào cường, tức thế lực địa phương, ở thế giới khác thì gọi là hào thân thổ địa phương.
- Hào cường địa phương chiếm rất nhiều ruộng đất nhân khẩu, lại không nộp thuế.
- Đám hào cường địa phương ấy ra sức thu nạp quan hệ, từ châu huyện tới Đào huyện, tới Trường An, quan hệ của chúng ở khắp nơi. Mà muốn cấu kết với Trường An, ắt phải có người tiến cử. Bởi vậy, cao quan về hưu liền thành đối tượng chúng nịnh bợ lôi kéo.
Liêu Kình nhìn hắn.
- Nói thử xem.
Dương Huyền nghĩ ngợi.
- Cao quan về hưu trở về nhà, quyền hành không còn, quạnh hiu trống trải lạnh lẽo...
Từ này có phần táo bạo!
Dương Huyền hơi hối hận, định quay về cho Chu Tước tắt máy nửa ngày.
- Quạnh hiu trống trải lạnh lẽo? Từ này quả là thích hợp. Liêu Kình lại rất thích từ ấy.
- Hào thân địa phương vừa áp tới, tặng lợi lộc, tặng hơi ấm. Cao quan về hưu rồi còn nghĩ gì được? Hạ quan cho rằng, một là muốn bớt quạnh hiu, có kẻ nịnh bợ. Hai là, cũng là điều cốt yếu nhất, lo tính cho con cháu, lo tính cho tương lai gia tộc.
Ngươi dù là cao quan lừng lẫy tới đâu, cũng sẽ có ngày thân chết đạo tan, ảnh hưởng chẳng còn.
- Nhân lúc mình còn sống, nhân lúc ảnh hưởng của mình còn đó, mau chóng mưu lợi cho gia tộc, cho con cháu.
Liêu Kình cười.
- Có kẻ nói ngươi còn trẻ, giữ chức Thứ sử có phần như trò đùa, mấy lời này đủ vả vào mặt chúng.
Sắc mặt lão lạnh đi.
- Số tiền của kia rốt cuộc là Đặng Diễn từ Trường An mang về, hay hào thân địa phương đem tặng, phải tra!
Đây là tổ ong bò vẽ!
Dương Huyền thấy lão Liêu gan lớn thật.
- Phó sứ, việc này phải thận trọng... Dương Huyền khéo léo nhắc.
Liêu Kình nhìn hắn.
- Nghe nói Trần Châu trăm nghề hưng vượng, lão phu muốn tới xem.
Chủ đề xoay nhanh quá, Dương Huyền theo không kịp, khựng một nhịp.
- Phó sứ đi đường vất vả, hay nghỉ ngơi trước, mai hãy đi tuần xem?
Liêu Kình cười.
- Nếu kẻ khác nói lời này, lão phu sẽ cho rằng hắn muốn đánh lạc hướng lão phu, một đêm đủ dựng lên cảnh ca múa thái bình giả tạo. Nhưng ngươi thì không cần như vậy, thôi thì, đi xem ngay bây giờ.
- Vâng.
Ra khỏi cổng nha môn châu, Liêu Kình chỉ sạp hàng đối diện hỏi.
- Lão phu đi không ít nơi, chưa từng thấy đối diện nha môn có kẻ bày sạp bán hàng, tổn hại uy nghiêm!
Dương Huyền nói.
- Đó là thương nhân thảo nguyên, nguyên trước ba bộ lớn liên thủ cắt đứt giao thương với Trần Châu, hắn vẫn một lòng mang theo cả nhà già trẻ tới Lâm An, bán sạch hàng hóa, cùng đường cũng chẳng chịu về, dù làm cu li cũng quyết ở lại nơi này.
- Ồ! Người trung thành son sắt như vậy, phải nêu làm gương.
Tuy miệng tán đồng, nhưng rõ ràng Liêu Kình thấy việc làm này của Dương Huyền có phần quá đà.
Đám quan lại đi theo khẽ to nhỏ.
- Cho dù muốn thưởng, kiếm cho cái sạp ở chỗ khác là được, cớ gì chắn ngay đối diện nha môn, mất mặt.
- Phải đấy! Tổn hại uy nghiêm.
- Làm quan vì gì? Chẳng phải vì hai chữ uy nghiêm sao?
Ngay lúc mọi người lầm rầm, phía chéo đối diện rộ lên tiếng hò lớn.
- Hay!
Mọi người chậm rãi nhìn sang, thấy một thiếu nữ xoay tròn trên cây sào gỗ, càng xoay càng nhanh.
Một đám người vây quanh reo hò khen hay.
Mí mắt Liêu Kình giật một cái.
- Đây là... trò tạp kỹ?
- Phải!
- Cũng bày ở đối diện nha môn?
- Chéo đối diện. Dương Huyền sửa lại. Với lại, náo nhiệt.
Chung quanh nha môn cần yên tĩnh, có nha môn còn cố ý đặt quy củ, không cho huyên náo lớn tiếng. Đi tới quanh những nha môn ấy, ngỡ như mình lạc vào nghĩa địa.
- Ngươi làm Thứ sử, quả là khác với mọi người.
Phó sứ họ Liêu dùng câu ấy kết thúc những lời lầm rầm kia.
Một đường đi tới, thấy buôn bán sầm uất, bách tính an cư lạc nghiệp.
- Thương nhân dị tộc cùng bách tính Đại Đường không ngờ lại hòa hợp đến vậy, thực hiếm thấy. Liêu Kình cảm khái.
- Có kẻ trộm!
Một gã đàn ông gầy nhỏ từ trong đám đông phóng ra, chạy như bay về phía bên này.
Đồ ngu!
Quân sĩ đi theo cười nhạt chuẩn bị bắt người!
Một ông lão trông như hoảng hốt muốn tránh, lại khẽ thò chân ra.
Một thương nhân thảo nguyên trông như chẳng liên quan đang định bỏ đi, lại giơ ngang cánh tay.
Bốp bốp!
Trên khóa cổ, dưới quét chân.
Tên trộm lộn một vòng ra sau, ngã sấp nặng nề.
Ông lão kia cùng thương nhân thảo nguyên chắp tay chào nhau.
- Thân thủ tốt.
- Diễn khéo.
Ông lão diễn vẻ hoảng hốt giống y như thật.
- Khách sáo khách sáo!
Hai người nhìn nhau cười.
- Dân phong thuần hậu! Liêu Kình khen.
Ông lão quay lại thấy Dương Huyền, vội hành lễ.
- Bái kiến sứ quân.
Dương Huyền gật đầu.
- Nhạc Nhị đấy à! Sao không trông hàng?
Nhạc Nhị nói.
- Tiểu nhân để thằng Hai trông sạp, ra ngoài dạo một vòng.
Đợi Nhạc Nhị đi rồi, Liêu Kình hỏi.
- Người vừa rồi làm nghề gì?
Ừm!
Dương Huyền nói.
- Trước kia là tội phạm ở Thái Bình.
- Phạm tội gì?
Dương Huyền đáp.
- Lừa gạt.
Liêu Kình ho khan một tiếng.
Phía sau, có kẻ lầm bầm.
- Quả nhiên dân phong thuần hậu.
Một phen tuần xem, phó sứ họ Liêu còn thân thiết kéo thương nhân hỏi chuyện nhà.
- Thấy Trần Châu ra sao?
- Tốt!
- Tốt ở đâu?
- Dương sứ quân đối xử như nhau, quan lại đối với bọn ta cũng không tệ, chưa từng vì thân phận mà khinh rẻ, ở Trần Châu còn dễ chịu hơn ở trong bộ tộc.
- Như khách về nhà. Liêu Kình liếc Dương Huyền một cái.
Tuy giờ đây chẳng mấy ai khinh rẻ thương nhân nữa, nhưng ưu đãi thì không có.
Thái độ của Trần Châu đối với thương nhân có thể coi là một bước đột phá.
Đi qua chỗ này, Liêu Kình hỏi.
- Đối đãi thương nhân như vậy, ngươi nghĩ sao?
Dương Huyền nói.
- Không buôn thì chẳng giàu, nhưng thương nhân thấy lợi quên nghĩa, nên hạ quan cho rằng, phải dựng môi trường thuận cho buôn bán, nhưng phải cảnh giác thương nhân nhúng vào chính sự, một khi ló đầu liền đánh mạnh, giết một dọa trăm.
Thương nhân sẽ coi chính trị như mối buôn, coi bách tính như người làm thuê của mình, coi giang sơn như cửa hiệu của mình, hết thảy đều chuyển động vì lợi ích của chính mình.
- Nói hay lắm. Phó sứ gật đầu. Thương nhân thấy lợi quên nghĩa, quan viên có hay không? Lão phu thấy có, còn không ít.
Đây là mượn đề phát huy.
Lão Liêu hôm nay vòng vo mây mù một tràng, rốt cuộc muốn làm gì?
Dương Huyền nghĩ mãi không ra.
- Quan viên muốn trục lợi, cũng phải có kẻ nịnh bợ, hào cường địa phương chính là bạn đồng hành trời sinh của chúng.
Món ấy tới rồi!
Dương Huyền mỉm cười.
- Hào cường Bắc Cương không ít, mấy năm gần đây làm hại địa phương, càng cấu kết với quan lại, làm hỏng lại trị... Vì thế, lão phu muốn tìm vài con gà.
- Ý phó sứ là... giết gà dọa khỉ?
- Đúng. Ngươi chuyến này cũng coi như lập công, lão phu đang nghĩ nên thưởng ngươi ra sao.
Vậy cho quyền cho tiền đi!
Dương Huyền thu liễm tâm thần.
- Hạ quan làm việc nên làm.
- Muốn cho tiền của, nghĩ ngươi cũng chẳng thiếu.
Thiếu chứ!
Thiếu nhiều lắm!
Dương Huyền trong lòng chảy nước đắng.
- Muốn thăng quan, còn sớm.
Điều này quả là đúng.
- Nghĩ tới nghĩ lui... Liêu Kình nhìn hắn.
- Chi bằng, ngươi theo lão phu đi giết vài con gà.