Gần đây, đại quân Lâm An ngày đêm ra sức thao luyện, tiếng hò hét vang trời.
Ngày nào dân chúng cũng nghe tiếng hô xung trận. Ban đầu, họ thấy lòng yên ổn. Nhưng dần dà, tiếng hò càng lúc càng dữ dội, ai nấy đều lấy làm lạ, bảo rằng năm nay sao tập luyện lâu hơn mọi năm.
Quân đội thao luyện có phép tắc hẳn hoi. Cứ cách vài hôm lại tập với cường độ cao, rồi nghỉ ngơi dưỡng sức. Trong thời buổi ăn uống thiếu thốn này, đó là cách vừa giữ được sức chiến đấu, vừa tránh để binh sĩ kiệt quệ vì tập luyện quá sức.
Khương Tam từng là một quân sĩ trong quân Lâm An. Ba năm trước, bộ Cơ Ba kéo đến quấy nhiễu, hắn theo quân xuất kích. Kỵ binh Cơ Ba thoắt ẩn thoắt hiện, đến rồi đi như gió. Bọn hắn vừa chặn được một toán kỵ binh tuần tiễu, trông những đồng đội ngã xuống bên cạnh, Khương Tam nghiến răng nói, nhất định phải giết một tên Cơ Ba để báo thù cho người đã khuất…
Người Cơ Ba cậy mình là kỵ binh, cứ luồn lách quấy phá, dụ quân Lâm An chạy khắp nơi. Đến khi quân Lâm An thở hồng hộc đuổi tới một thôn làng, bọn chúng đang đốt phá, cướp bóc.
Khương Tam dũng mãnh xông lên, cầm giáo đâm chết một tên. Hắn tưởng mình đã báo thù cho đồng đội, nào ngờ phía trước, hết người này đến người khác vẫn ngã xuống.
Khương Tam xông lên hàng đầu, quên cả sống chết mà đánh giết. Cây giáo trong tay khi nhanh như chớp, khi nặng tựa ngàn cân. Hắn chẳng biết mình đã đâm chết bao nhiêu quân địch.
Đến khi quân địch đồng loạt quay sang nhìn hắn, một trận mưa tên cũng ập tới.
Một mũi tên nặng cắm vào chân hắn. Khương Tam vẫn khập khiễng xông lên, tiếp tục giết địch.
Đồng đội dần tản ra. Những tiếng kêu thảm quen thuộc vang lên, khiến lòng hắn trống rỗng.
Đúng lúc tuyệt vọng nhất, một lá cờ lớn thêu chữ Lưu xuất hiện. Sứ quân dẫn viện binh tới rồi. Viện binh đánh tan quân địch, sứ quân trông thấy một quân sĩ quỳ bên đống xác, gào khóc.
- Vì sao ngươi khóc?
Khương Tam ngẩng lên.
- Tiểu nhân từng hứa với huynh ấy, sau này sẽ cưới em gái huynh ấy. Tiểu nhân cũng hứa với cô ấy rằng sẽ bảo vệ anh trai cô ấy. Vậy mà giờ đây huynh ấy đã chết trận, tiểu nhân vẫn còn sống. Tiểu nhân… chỉ hận người chết không phải là mình.
Sứ quân lặng im.
Chân Khương Tam được chữa khỏi, nhưng từ đó hắn bị tật ở chân.
Trong quân không còn Khương Tam nữa. Ở thành Lâm An, có thêm một người bán hàng rong.
Ngày ngày, hắn bán những đôi dép cỏ tự tay đan. Thu nhập chẳng được bao nhiêu, nhưng cũng đủ sống.
Mưa thu rả rích, song không lớn. Đây cũng là mùa cuối cùng người ta còn đi dép cỏ. Đến mùa đông, trừ những nhà nghèo đến nỗi không đủ ăn, chẳng ai mang dép cỏ ra đường.
- Nghe nói quân Thái Bình xuất chinh rồi.
Bên cạnh là một tiệm trang sức, khách ra vào toàn người giàu có. Một quý phụ đứng trước cửa chuyện trò với bà chủ tiệm, bên cạnh có a hoàn che ô giấy dầu. Áo quần đỏ xanh, ô giấy dầu, dưới làn mưa thu mỏng manh, họ chẳng khác nào người bước ra từ tranh.
Bà chủ tiệm thở dài:
- Phải đấy! Mấy hôm trước có tin truyền về, nói quân Thái Bình kéo cả đại quân đi đánh bộ Vạ Tạ gì đó. Chao ôi!
- Khác nào lấy trứng chọi đá? Ngày tháng đang yên lành, cớ sao cứ phải đánh nhau giết chóc? Toàn đám võ biền ấy gây chuyện.
Nghe vậy, Khương Tam bừng bừng tức giận, ngoảnh lại nói:
- Chúng ta không đánh bộ Vạ Tạ, chúng cũng sẽ kéo sang đánh ta. Sao lại bảo là gây chuyện?
Quý phụ liếc xéo hắn:
- Ngươi thì biết gì? Bao năm nay cứ giữ thành, ba bộ lớn có đánh thủng được thành Lâm An đâu. Ta thấy đám võ biền kia phát điên vì muốn lập công, chẳng màng đến thế cục đang tốt đẹp.
Ngày trước còn trong quân, Khương Tam thường nghe cấp trên bàn luận tình hình. Hắn cũng tự suy xét đôi điều, bèn cãi lại:
- Cứ khư khư giữ thế thủ chỉ khiến quân địch thêm hăng, quân ta mất khí thế. Hai bên giao chiến, vốn phải biết lúc tiến lúc lui.
Quý phụ nghẹn lời, rồi lạnh mặt:
- Một kẻ bán dép cỏ như ngươi cũng dám bàn chuyện lớn à?
Khương Tam ưỡn cổ:
- Vì sao lại không?
- Thô lỗ! Không tin thì cứ chờ xem.
- Dép cỏ này thế nào?
Khương Tam đang tranh cãi với quý phụ, chẳng ngoảnh đầu lại:
- Ai mang rồi cũng khen tốt.
- Đi có đau chân không?
Giọng nói còn trẻ.
- Không đau!
Khương Tam đáp xong, quay sang quý phụ, nhổ một bãi nước bọt:
- Dân chúng cả thành đều mong quân Thái Bình đại thắng, chỉ có bà mong họ thua trận.
Quý phụ không dám nhận cái tội ấy, liền đổi giọng:
- Ai bảo ta mong họ thua? Đồ tiện dân, ta nói có kẻ nóng lòng lập công, vứt bỏ thế cục tốt đẹp, xuất binh khiêu khích kia mà!
Bà ta nhìn kỹ Khương Tam, thấy hắn xoay người mà chân trái kéo lê, bèn cười khẩy:
- Hóa ra còn là thằng què. Ngươi hiểu chuyện trong quân sao? Không hiểu mà cứ ăn nói bừa bãi. Hừ!
Khương Tam mới xoay được nửa người, nghe vậy liền nổi giận:
- Quân sĩ Lâm An, Khương Tam, có mặt ở đây!
Quý phụ ngẩn ra, rồi mỉa mai:
- Một tên lính quèn cũng hiểu đại cục? Nhìn ngươi lụn bại thế này, chắc ở trong quân chẳng được trọng dụng, bị thương trong trận nên mới phải giải ngũ…
Mặt Khương Tam đỏ bừng:
- Ta từng giết bảy tên địch!
Những người đứng xem đều sững sờ.
Giết được bảy tên địch, cũng xứng gọi là hảo hán.
Gã hàng rong bên cạnh trợn mắt:
- Khương Tam, sao trước giờ ngươi chưa từng kể?
- Chắc là nói khoác thôi! Giết bảy tên địch đã thành hảo hán rồi sao? Nhìn ngươi đến áo rách cũng chẳng ai vá, chắc vẫn sống cô độc một mình. Thế mà cũng gọi là hảo hán à? Ha ha ha!
Giữa mày Khương Tam thoáng vẻ buồn bã. Hắn quay lại, ngồi xuống.
- Này, một đôi dép bao nhiêu tiền?
Trước sạp hàng, một người đàn ông đội nón lá đang ngồi xổm lật xem dép cỏ. Hắn khoác áo tơi, dưới chân là đôi ủng rách.
Khương Tam đáp:
- Hai tiền.
- Ta thử được chứ?
- Được.
Người đàn ông lần lượt tháo ủng, bắt đầu từ chân trái. Bên trong ủng nóng hầm hập, hóa ra ủng rách nên nước mưa đã ngấm vào.
Hắn hơi ngượng ngùng:
- Ta mua đôi này.
- Không sao.
Khương Tam ngơ ngẩn, vẫn nghĩ đến chuyện năm xưa.
Quý phụ đắc ý nói với bà chủ tiệm:
- Mắt ta nhìn người giỏi lắm. Hồi còn ở nhà, cha mẹ đã khen ta tinh ý. Chỉ liếc một cái là ta biết tên què này chẳng làm nên trò trống gì.
Người đàn ông thử dép cỏ, rồi nói:
- Cũng được đấy. Ngươi từng giết bảy tên địch, theo lẽ được thưởng không ít. Sao lại sống khốn khó thế này?
Quý phụ chua ngoa quát sang:
- Hắn chỉ là tên lừa đảo!
Người đàn ông ngẩng đầu, mỉm cười:
- Câm miệng!
Quý phụ: “…”
Khương Tam cúi đầu:
- Đồng đội của tiểu nhân chết trận. Tiểu nhân không bảo vệ được huynh ấy. Số tiền thưởng ấy, tiểu nhân đều đưa cho gia đình huynh ấy. Tiểu nhân… chẳng còn mặt mũi nào.
- Sống chết nơi chiến trận, nào ai đoán trước được.
Người đàn ông thấy hắn quá cố chấp.
Khương Tam đáp:
- Tiểu nhân đã hứa với em gái huynh ấy. Đã hứa thì phải làm được, không làm được thì chẳng còn mặt mũi.
- Đó đâu phải lỗi của ngươi.
- Làm người phải giữ lời. Nếu không… nếu đã không còn giữ lời, sống trên đời lòng cũng chẳng yên.
- Dép cỏ ngươi đan khá lắm, xem ra cũng đủ sống. Vậy sao ngươi chưa cưới vợ?
Khương Tam cúi đầu thấp hơn nữa:
- Tiểu nhân đã hứa với cô ấy rằng sẽ bảo vệ anh trai cô ấy. Anh trai cô ấy cũng là huynh đệ của tiểu nhân. Huynh ấy chết ngay bên cạnh tiểu nhân. Bụng bị một nhát đao rạch toạc, tiểu nhân cứu mà không cứu sống được… Tiểu nhân chẳng còn mặt mũi gặp cô ấy.
- Vậy thì cưới người khác đi!
- Sao được? Tiểu nhân đã hứa sẽ cưới cô ấy rồi.
- Nhưng ngươi lại không dám gặp cô ấy, sao không cưới người khác?
Khương Tam xoa hai tay:
- Tiểu nhân đã hứa với cô ấy. Đã nói thì phải giữ lời.
- Chao ôi! Chắc cô ấy đã lấy chồng rồi nhỉ?
Lúc này quý phụ mới tỉnh khỏi cơn kinh ngạc vì bị mắng. Bà ta sải bước tới, quát:
- Đồ chó tiện dân, ngẩng đầu lên!
Bà ta giơ tay, đám gia nhân dữ tợn đi theo bên cạnh, định thay chủ nhân tát tên ngốc kia để ra oai.
Người đàn ông ngẩng lên nhìn Khương Tam, thở dài:
- Ngươi cứ tự làm khổ mình vì chuyện này sao?
Khương Tam ngẩng đầu, thấy quý phụ vung tay định tát người đàn ông. Hắn vừa định đứng dậy can thiệp, một cánh tay từ phía sau người kia đã vươn ra, nắm chặt cổ tay quý phụ.
Quý phụ hét lên:
- Các ngươi chết hết rồi sao? Còn không mau ra tay!
Đám gia nhân cả nam lẫn nữ chỉ ngây ra nhìn người đàn ông.
Hắn nghiêng đầu nhìn quý phụ:
- Ồn quá.
Nói rồi, hắn giơ tay tát mạnh một cái.
Bốp!
Nửa bên mặt quý phụ sưng vù lên.
Bà ta nhìn rõ gương mặt dưới nón lá, sững người một thoáng:
- Dương Huyền!
- Ta với bà không thân, gọi ta là Dương tư mã.
Môi quý phụ mấp máy:
- Dương tư mã.
Khương Tam hành lễ:
- Bái kiến Dương tư mã!
Mọi người xung quanh đều kéo lại gần.
- Dương tư mã chẳng phải đã dẫn quân Thái Bình đi đánh bộ Vạ Tạ sao? Sao ngài lại về rồi?
Ngay lúc ấy, phía châu nha vang lên một trận reo hò.
Dương Huyền hỏi:
- Em gái người huynh đệ kia của ngươi ở đâu?
Khương Tam cúi đầu, chỉ xoa tay.
- Nói đi!
- Ở… ở ngay đối diện.
Dương Huyền cười:
- Còn lưu luyến đến thế, đúng là một gã si tình.
Hắn đứng dậy, đi sang bên kia đường.
- Đại thắng!
Tiếng reo hò từ phía châu nha vang tới:
- Quân Thái Bình đại thắng! Bộ Vạ Tạ đã bị diệt!
Khương Tam chấn động toàn thân:
- Tư mã…
Quý phụ đang nghĩ bụng sẽ quay về tìm chồng làm quan để đòi lại công bằng. Nghe tin ấy, bà ta cũng run bắn người. Một a hoàn bên cạnh ghé giọng nói:
- Ba bộ lớn đã tồn tại mấy chục năm, bao đời thứ sử đều không giải quyết nổi. Dương Huyền vừa ra tay đã diệt được bộ Vạ Tạ. Phu nhân, công lao này sẽ làm chấn động cả Trần Châu. Chúng ta mau đi thôi, kẻo bị người ta nhận ra, liên lụy đến lang quân.
Môi quý phụ run rẩy. Bà ta hiểu công lao diệt bộ Vạ Tạ lớn đến nhường nào, cũng biết sau này uy thế của Dương Huyền sẽ càng lên cao.
- Mau đi!
Quý phụ lảo đảo bỏ chạy. Mưa phùn dường như chẳng thấm vào áo, nhưng mặt đất lại trơn trượt. Bà ta đánh rầm một cái ngã nhào. Được đỡ dậy, bà ta lập tức tát a hoàn một cái, the thé mắng:
- Đỡ người cũng không xong, nuôi ngươi làm gì?!
Dương Huyền đi đến trước cửa nhà đối diện, khẽ gõ cửa.
- Ai đấy?
Giọng một người phụ nữ vọng ra, không cao không thấp, nghe lạnh nhạt.
- Người qua đường, có việc muốn thỉnh giáo nương tử.
Két một tiếng, cửa hé ra một nửa. Một người phụ nữ hơn hai mươi tuổi đứng bên trong, vẻ mặt lạnh lùng.
- Có chuyện gì?
- Nàng có quen Khương Tam không?
Dương Huyền nghiêng người, chỉ về phía Khương Tam.
Thấy Khương Tam cúi gằm đầu, gần như muốn rúc vào trong quần, Dương Huyền biết mình đã tìm đúng người.
Người phụ nữ nhìn Khương Tam một cái, rồi dùng sức đóng cửa.
Nhưng Dương Huyền đã chặn chân vào khe cửa. Bị kẹp một cái, khóe miệng hắn giật lên.
Đau chết đi được!
- Ta là Dương Huyền.
Bên ngoài lúc này tiếng reo hò vang dậy, người xung quanh đều nhìn sang. Có người còn chắp tay hành lễ, hô lớn:
- Dương tư mã uy vũ!
- Uy vũ!
Người phụ nữ cúi người hành lễ:
- Bái kiến Dương tư mã.
Nhiều khi có quan thân quả là tiện. Ít ra cũng khiến người ta nể đôi phần.
- Nàng đã lấy chồng chưa?
Người phụ nữ cúi đầu:
- Chưa.
- Sao không lấy chồng?
Phụ nữ đời Đường đến tuổi mà chưa lấy chồng, quan phủ sẽ đứng ra sắp xếp hôn sự.
Nhưng anh trai nàng đã chết trận, đám lại dịch hẳn cũng chẳng dám tùy tiện ép duyên cho nàng. Không chừng đồng đội cũ trong quân sẽ tìm đến tính sổ.
Người phụ nữ lắc đầu:
- Ta không muốn lấy chồng.
Có vẻ còn cơ hội.
Dương Huyền cười nói:
- Hôm nay ta đứng ra hỏi giúp nàng một mối, nàng có bằng lòng không?
Người phụ nữ do dự một lát. Dương Huyền nói:
- Ta đã gặp Khương Tam. Hắn thật thà, biết lo làm ăn. Tuy chân bị tật, nhưng không ảnh hưởng đến việc kiếm sống, hắn còn biết đan dép cỏ. Nàng cũng làm thêm chút việc, cả nhà hẳn có thể sống yên ấm.
- Chuyện nam nữ, có đôi tay là đủ rồi.
Chu Tước nói với giọng đầy ẩn ý.
Mí mắt Dương Huyền giật một cái. Nếu không có đông người ở đây, hắn thật muốn tắt quách cái giọng nói kia đi.
Người phụ nữ lặng im.
- Dẫn hắn tới đây!
Dương Huyền chỉ vào Khương Tam. Hai hộ vệ bước đến, nhưng Khương Tam cúi đầu, không chịu đi. Thế là mỗi người một bên, họ khiêng hắn tới.
- Nói đi, ngươi có muốn cưới nàng không?
Khương Tam im lặng.
- Không nói thì hôm nay ta tìm cho nàng một lang quân khác!
Khương Tam ngẩng đầu:
- Tiểu nhân muốn, nhưng tiểu nhân không xứng.
Người phụ nữ ngẩng lên, nghẹn ngào nói:
- Năm đó hắn bỏ lại tiền bạc rồi quay lưng đi ngay, có bao giờ nhìn ta thêm một lần đâu?
Khương Tam xoa tay:
- Ta… ta không bảo vệ được huynh trưởng của nàng, ta chẳng còn mặt mũi gặp nàng.
Nước mắt người phụ nữ lăn dài:
- Ta cũng biết chiến trận vốn vô tình. Anh ta chết trận chẳng trách được ai, chỉ có thể trách đám người dị tộc kia. Nhưng hắn…
Khương Tam lẩm bẩm:
- Khi ấy nàng vừa khóc, ta đã hoảng cả lên. Ta… không biết phải làm sao, đành bỏ chạy.
Lão Cẩu ghé giọng nói:
- Gã này thật thà đến ngốc.
Dương Huyền hỏi người phụ nữ:
- Nàng có bằng lòng lấy hắn không?
Người phụ nữ đẫm nước mắt đáp:
- Đến nói một câu hắn cũng không dám, ta không lấy hạng người như vậy!
Khương Tam ngẩng đầu. Dương Huyền bình thản nói:
- Nói đi. Trong mười hơi thở, nếu ngươi vẫn im lặng, ta sẽ tìm cho nàng một người tử tế!
Anh trai người phụ nữ chết trận, Khương Tam day dứt đến tận bây giờ. Còn người phụ nữ vì hắn mà chưa chịu lấy chồng. Rõ ràng đôi bên đều có tình, chỉ vì người đã chết đứng giữa họ, khiến chẳng ai dám mở lời.
Mắt Khương Tam đỏ hoe, mặt đỏ bừng, hai nắm tay siết chặt. Hắn nín nhịn mấy lần, rồi hét lên:
- Nếu không phải Nhị nương tử, đời này tiểu nhân thà không lấy vợ!
Dương Huyền mỉm cười:
- Được. Hôm nay ta làm chủ, hai người thành vợ thành chồng.
Người phụ nữ ngẩng đầu:
- Nô tỳ đợi hắn ba năm rồi, nô tỳ…
Nàng nghẹn ngào không nói nên lời.
Đây là chuyện vui. Dương Huyền dặn:
- Lát nữa Lão Cẩu đi mua sắm ít thứ, mang tặng nhà gái làm của hồi môn.
- Đa tạ tư mã!
Khương Tam quỳ xuống, người phụ nữ cũng quỳ theo.
Chuyện này…
- Tiểu Huyền Tử, ngươi đổi nghề làm mai mối được rồi đấy.
Những người đứng xem đều vui mừng.
- Có tình có nghĩa thật!
- Khương Tam là hảo hán, cô nương kia cũng thủ tiết bền lòng. May có Dương tư mã, hai người mới lại nên duyên.
- Chuyện nhỏ thế này, đến đám lại dịch còn chẳng buồn để tâm. Dương tư mã không những làm mối, còn tặng quà.
- Dương tư mã đúng là người tốt.
Lang quân chuyến này thu phục lòng dân đẹp quá… Lão Cẩu vuốt râu, trong bụng khoái chí.
Phía sau bỗng có người lạnh lùng cất tiếng:
- Dương tư mã đang vi phục tư phóng đấy à?
Ối!
Dương Huyền vội nặn ra nụ cười, chậm rãi quay người lại.
- Sứ quân.
- Vì sao lén về thành?
- Hạ quan nghĩ báo tin thắng trận thì tầm thường quá, chi bằng tự mình về.
- Vậy sao còn nán lại?
- Thám báo bẩm rằng có thám báo quân Lâm An biết tin, đang thúc ngựa chạy về.
- Thế là ngươi nhân tiện vi phục tư phóng.
- Chẳng phải sứ quân dạy rất hay sao!
- Sao lại nói vậy?
- Cách một quãng, sứ quân lại đến chợ giúp dân giải quyết khó khăn. Dân chúng thân thiết gọi ngài là ông bác tri kỷ.
- Ông bác…
- Phải đấy!
- Lão phu cho ngươi một ông bác đây!
- Ái da!