Dương Huyền chủ động xin đứng ra lo việc mở trường huyện. Trong phòng trực của Hàn Lập, Hà Nghị cười cợt nói:
- Bọn nhà giàu khá giả ở châu Trần phần lớn đều tụ tập tại Lâm An. Những nhà ấy thường có trường tư truyền đời, lại có trường châu làm cầu nối, chỉ chờ ngày đi thi khoa cử. Ai thèm học trường huyện? Chẳng qua chỉ có đám dân đen thôi.
- Hắn muốn mở trường huyện, chẳng phải đang tìm danh tiếng hay sao?
Hàn Lập vuốt chòm râu. Từ sau vụ nhận hối lộ lần trước, thanh danh của lão đã thối um. May mà chỗ dựa phía sau đủ vững, lão mới không bị gạt ra ngoài.
- Gần đây trong châu thiếu tiền thiếu lương. Chúng ta làm việc công mà xin tiền xin lương còn khó khăn trăm bề. Vì muốn giữ phép công bằng, sứ quân chỉ có thể khéo léo từ chối, bảo hắn tự lo liệu. Dương Huyền khi dời từ Thái Bình đến đây, mang theo chẳng được bao nhiêu tiền của…
Hà Nghị cười rất đắc ý.
- Sứ quân đã tạo điều kiện cho hắn. Vừa tới nơi, hắn đã nắm được quân đội, nhờ vậy đứng vững gót chân. Kế đó, hắn lại muốn nhúng tay vào chuyện trường học. Đây vốn là việc của ngươi. Người này khí thế sắc bén, rõ ràng muốn từng bước gặm nhấm quyền lực của chúng ta. Phải cẩn thận.
Trong chức phận của Tư Công tham quân vốn có việc coi sóc trường học. Chẳng hạn như trường châu, hiện đang nằm dưới quyền Hà Nghị.
Ánh mắt Hà Nghị loé lên vẻ dữ tợn.
- Trong thành chẳng còn chỗ nào cho hắn mở trường. Trường huyện thì tuyển được bao nhiêu học trò? Cùng lắm chỉ có đám dân nghèo. Dân chúng đã khổ, mỗi năm trường huyện còn phải bù thêm không ít tiền. Sứ quân sẽ chẳng đời nào đồng ý. Chuyện này… còn có trò hay để xem.
Hai người nhìn nhau, cùng bật cười.
Hàn Lập thản nhiên nói:
- Đám trợ giáo trong tay ngươi, phải trông cho thật kỹ. Đừng để kẻ khác may áo cưới thay mình.
Hà Nghị cười đáp:
- Tuyệt đối không đâu. Cứ để Dương Huyền tự đi tìm thầy.
…
Tào Dĩnh lại gửi tới một phong thư.
“Lão Tào nói việc xây dựng Thái Bình đang tiến triển như lửa bén đồng khô, tình thế sáng sủa lắm.”
Di nương nhìn Dương Huyền, vẻ mặt hơi xót xa.
- Cơ nghiệp đang yên đang lành, lang quân lại phải rời đi.
- Thái Bình quá nhỏ.
Dương Huyền cũng muốn ở lại đó, nhưng đáng tiếc, trừ phi hắn dựng cờ làm phản, bằng không sự phát triển của Thái Bình sớm muộn cũng chạm phải bức tường không thể vượt qua.
Lão Tặc buồn thay cho lão Tào:
- Thái Bình quá nhỏ, lão Tào đau lòng cũng phải.
- Lão phu đau lòng cái gì?
Lão Tặc nói tỉnh bơ, nhưng bàn tay lại vò nát nhúm rễ cỏ đang cầm.
- Thái Bình quá nhỏ.
Dương Huyền nhắc lại một lần nữa:
- Bây giờ mà dựng cờ, chẳng cần quân Bắc Cương ra tay, chỉ riêng đại quân châu Trần cũng đủ nghiền nát chúng ta.
- Đúng vậy.
Di nương rũ mắt, thần sắc ảm đạm.
- Tiềm lực của châu Trần lớn hơn nhiều. Nay ta mới chỉ bước đầu nắm được quân đội, đó là bước thứ nhất. Bước thứ hai phải giành lấy lòng dân.
Một khi dựng cờ khởi sự, quân tâm và dân tâm đều là chuyện then chốt. Nắm được hai thứ ấy, nền móng căn bản sẽ không thể lay chuyển.
- Trường học nhất định phải xây.
Dương Huyền nói từng tiếng chắc như đinh đóng cột.
Lão Tặc vò đầu:
- Tiền lương là vấn đề lớn.
Tiền bạc đúng là thứ dao giết người không thấy máu… Dương Huyền cũng đau đầu:
- Ta sẽ nghĩ cách.
Hắn ngồi trong thư phòng, trầm ngâm suy tính. Chẳng biết từ lúc nào, trong phòng chỉ còn lại mình hắn.
- Chu Tước.
- Ta đây.
- Xây trường học có cách nào tiết kiệm hơn không?
- Dựng nhà tranh.
- Ngươi cố ý chọc ta tức chết phải không?
- Cũng có thể đi vay.
- Vay nợ khác gì để bọn hút máu bám vào người.
- Có thể tìm người hảo tâm quyên tiền giúp việc học.
- Người hảo tâm ở đâu ra? Ừm…
Dương Huyền chợt động lòng.
- Ta nghĩ ra một cách rồi.
Tìm được lối thoát, tâm trạng Dương Huyền lập tức nhẹ nhõm hẳn.
Hắn bước ra khỏi thư phòng. Bên ngoài đã chất mấy chiếc rương.
- Đây là…
Di nương cười nói:
- Nô tỳ giữ đống tiền này lại thì làm được gì? Lang quân muốn xây trường, cứ lấy dùng.
Lão Tặc giữ vẻ điềm nhiên, nói:
- Nếu tiểu nhân thiếu tiền, cứ đi tìm người khác bàn bạc, gom góp một ít. Số tiền này dùng để xây trường học.
“Người khác” trong miệng lão, có lẽ là từng bộ hài cốt lạnh ngắt. Những hốc mắt trống rỗng của đám người chết dường như đang bất lực nhìn một lão già cười hề hề, chắp tay nói:
- Lão phu chỉ muốn kiếm ít tiền tiêu thôi. Quý nhân mà không lên tiếng trong mười nhịp thở, lão phu sẽ xem như quý nhân đồng ý.
Tiền của Vương lão nhị là nhiều nhất. Hắn hít hít mũi:
- Nếu hết tiền mua thịt, ta sẽ vào núi săn thú.
Lòng Dương Huyền ấm lên.
- Ta còn có cách khác.
Hắn tới nha môn châu xin nghỉ, nói rằng mình muốn trở về Thái Bình vận động dân chúng chuyển tới đây.
- Đi sớm về sớm.
Lão già nhìn hắn. Những lời nhắc nhở trong bụng chẳng câu nào thốt ra được.
…
Thái Bình.
Tiền Cát chẳng khác nào con kiến bò trên chảo nóng. Trong phòng trực, lão ngồi không yên, đứng cũng chẳng xong.
Lão đã gửi thư về Trường An, thêm mắm dặm muối kể hết tình hình hiện tại. Tóm lại chỉ có một câu: Lão phu đang bị vây khốn bốn bề, mau mau nghĩ cách đưa lão rời khỏi đây. Dù có phải tới Nam Cương làm quan cũng được.
Thế nhưng bên Trường An mãi chẳng có tin tức hồi đáp.
- Tiền chủ bạ.
Một tiểu lại bước vào.
- Có chuyện gì?
- Minh phủ triệu kiến.
Tiền Cát run lên.
- Được.
Từ ngày Tào Dĩnh nhậm chức huyện lệnh, y đã âm thầm giáng cho lão mấy đòn đau, khiến lão có khổ cũng không biết kêu ai.
“Con chó già ấy chẳng thể đánh một gậy giết chết lão phu, xem ra thủ đoạn cũng chỉ tầm thường.”
Tiền Cát tự nhủ như vậy để lấy can đảm.
Nhưng chẳng hiểu sao lão vẫn có cảm giác Tào Dĩnh giống một con mèo. Nó cứ thờ ơ nhìn chằm chằm lão, chẳng buồn vồ chết ngay.
- Bái kiến minh phủ.
Trong phòng trực, Tào Dĩnh ngẩng đầu lên, nở nụ cười ôn hòa:
- Tiền chủ bạ tới vừa đúng lúc. Các cửa hiệu trong thành đã xây xong. Sau khi thương nhân dọn vào, nơi ấy cần thêm rất nhiều người làm. Phiền Tiền chủ bạ tới thành vận động tuyển người.
Đây chẳng phải việc tốt lành gì.
Tiền Cát là kẻ đối đầu với Dương Huyền, chuyện ấy đã sớm lan khắp thành. Vì vậy, hễ lão ra mặt làm việc, dân chúng sẽ tự nhiên chống đối, gây khó dễ, giăng bẫy cản đường.
Có lần Tiền Cát còn bị người ta trùm bao tải đánh lén. Khi đám người kia chuẩn bị nện cho một trận, may có quân sĩ đi ngang quát tháo, lão mới được cứu. Từ đó, nếu không có việc bắt buộc, Tiền Cát tuyệt đối chẳng bước chân ra khỏi cửa.
Lão ôm bụng, rên rỉ:
- Hạ quan đau bụng.
Giả vờ đau bụng để thoát thân cũng là cả một môn học. Quan trọng nhất là phải chọn đúng lúc.
Tào Dĩnh ngước mắt. Nụ cười ôn hòa ban nãy biến mất, giọng nói trở nên lạnh tanh:
- Lão phu sai ngươi làm việc, ba lần thì hai lần đau bụng, một lần hoa mắt chóng mặt. Xem ra sức khỏe của Tiền chủ bạ không được tốt?
“Đúng vậy! Lão phu không khỏe đấy, ngươi làm gì được nào?”
Tiền Cát giữ vẻ bình thản trong mắt.
- Lão phu cũng chẳng phải hạng cấp trên cay nghiệt.
Tào Dĩnh thản nhiên nói:
- Vậy thì lão phu viết thư về Lâm An, báo cho sứ quân biết.
- Cũng được.
Lưu Khanh biết thì làm gì được lão? Tiền Cát cười nhạt.
- Đã không khỏe thì về nhà nghỉ ngơi. Làm quan mà không thể làm tròn chức trách, nói nhẹ là vô ích tiền lương triều đình, nói nặng thì là bỏ bê công vụ.
Tào Dĩnh làm ra vẻ đau lòng:
- Lão phu thân là huyện lệnh Thái Bình, sao có thể khoanh tay đứng nhìn? Người đâu, chuẩn bị giấy bút. Lão phu…
Dưới vẻ mặt đau xót kia, tựa như có một lưỡi dao ngắn lặng lẽ đâm vào bụng Tiền Cát.
Tên này độc thật…
Tiền Cát hít sâu một hơi:
- Hạ quan đi ngay.
Lão lập tức tới trong thành.
- Tuyển người làm à?
- Đúng, tuyển người làm.
- Tiền công bao nhiêu?
- Ít quá phải không?
- Đúng, ít hơn nhiều.
- Thế tiền đâu cả rồi? Chẳng lẽ bị Tiền chủ bạ nuốt mất?
- Con chó già, từ lâu đã nghe nói ngươi tham ô tiền bạc!
Một cuộc tuyển người bình thường nhanh chóng biến thành buổi dân chúng chất vấn, chửi rủa Tiền Cát.
Lão chậm rãi lùi lại:
- Các ngươi muốn làm gì?
Một đám người nhe răng cười dữ tợn.
- Chúng ta muốn đòi lại lẽ phải!
- Khi Dương minh phủ còn ở đây, con chó già nhà ngươi ngày nào cũng gây khó dễ cho ngài. Hôm nay anh em chúng ta phải thay trời hành đạo!
- Lão phu chính là…
“Bốp!”
Tiền Cát lãnh trọn một cú đấm, lập tức gào lên:
- Người đâu! Cứu mạng!
Mấy tiểu lại đi theo lại khoanh tay đứng nhìn. Có kẻ còn thờ ơ nhắc:
- Đánh vừa thôi đấy!
Từ ngày Dương Huyền bị hãm hại, Tiền Cát đã biến thành kẻ thù chung của cả Thái Bình. Ngay cả đám tiểu lại cũng khinh thường lão.
Tiền Cát lại ăn thêm một cú đấm. Lão cố ngẩng đầu, gắng ghi nhớ mặt mũi kẻ ra tay. Nhưng đám người này đánh một cú lại đổi chỗ, gian xảo đến mức khiến lão tức muốn hộc máu.
Đến khi một đứa trẻ đá vào người lão, trận đánh bỗng dừng lại.
- Minh phủ tới rồi!
Có người vui mừng hô lên.
- Là Dương minh phủ, không, là Dương tư mã tới!
Trong chớp mắt, trước mặt Tiền Cát đã chẳng còn bóng người nào. Đám dân vừa rồi còn hung thần ác sát, giờ giống hệt những gã khách làng chơi đã ăn uống no nê, còn lão chính là bà già bị vắt kiệt sức rồi bị vứt bỏ không thương tiếc.
- Tư mã!
- Bái kiến tư mã!
Dân chúng rối rít hành lễ.
Dương Huyền mỉm cười chắp tay. Nhìn những người dân rõ ràng đã có tinh thần khác hẳn trước kia, hắn hạ giọng nói với Lão Tặc:
- Dân chúng cần cơm ăn áo mặc. Có cơm ăn áo mặc, tinh thần mới phấn chấn. Dân chúng có tinh thần, khí thế của cả Đại Đường mới gượng dậy được.
Khí thế Đại Đường đã dâng lên, Bắc Liêu thì đáng kể gì?
Nam Chu thì đáng kể gì?
Bên cạnh đó, Kim Xảo và Hồng Nhã Chi đứng sóng vai, lặng lẽ nhìn cảnh tượng trước mắt.
Kim Xảo không nhịn được khen:
- Mấy năm nay lão phu đi qua không ít nơi, gặp cũng nhiều quan lại. Kẻ thì bất tài, kẻ thì tham lam. Người có năng lực chẳng phải không có, nhưng vẫn kém xa vị này.
Hồng Nhã Chi nói:
- Vị tư mã này xuất thân từ tầng lớp thấp. Ông nhìn nụ cười của hắn với dân chúng mà xem, chân thành biết bao.
- Đúng vậy. Hắn xuất thân nghèo khó, hiểu rõ nỗi khổ của dân chúng, vì thế việc cai trị ở Thái Bình mới nghiêm khắc nhất. Hắn che chở cho dân. Ông nhìn ánh mắt của họ đi, lão phu dám nói, nếu lúc này Dương Huyền hạ lệnh đánh Bắc Liêu, đám dân điên cuồng kia sẽ lập tức tự chuẩn bị lương khô, dắt cả nhà đi theo hắn.
Kim Xảo thở dài.
Hồng Nhã Chi rõ ràng nhìn thấy một điều khác:
- Hắn giành được lòng dân, nhưng quan trọng hơn vẫn là thủ đoạn. Quan phủ cho dân chúng vay tiền mua giống, đó là việc mở đầu chưa từng có trong Đại Đường. Chỉ riêng điều này thôi, Thái Bình đã đi trước nhiều nơi. Sau đó hắn mở đường buôn bán, vì chuyện ấy mà chống lại sự phản đối từ Lâm An. Giờ ông nhìn Thái Bình phồn thịnh đi, ai dám bảo hắn không có tầm nhìn xa?
- Còn những xưởng thủ công nữa.
Điều Kim Xảo hối hận nhất chính là sự dè dặt ngày trước. Nếu khi đó Dương Huyền chỉ cần gọi một tiếng, lão đã hấp tấp chạy tới Thái Bình làm ăn. Khi ấy, lão đã có thể đứng hàng đầu, cười nói với Dương tư mã.
- Những xưởng ấy tuyển rất nhiều người. Kẻ nhàn rỗi trong thành ngày một ít, nhà nào cũng kiếm được tiền. Việc buôn bán của chúng ta cũng tốt lên không ít. Chậc chậc! Dương tư mã này khiến lão phu nghĩ mãi. Nếu để hắn làm Thứ sử châu Trần, châu Trần chúng ta sẽ biến thành thế nào?
Kim Xảo trầm ngâm một lúc:
- E rằng sẽ thành Giang Nam ngoài cửa ải, viên ngọc sáng nơi đất Bắc.
Dương Huyền nhìn sang, trông thấy hai người thì khẽ gật đầu.
- Bái kiến tư mã.
- Tư mã vất vả rồi.
Hai người trịnh trọng hành lễ.
Dương Huyền vẫy tay. Kim Xảo và Hồng Nhã Chi được sủng ái mà lo sợ, vội vàng chạy tới.
Dương Huyền mỉm cười hỏi:
- Việc buôn bán vẫn tốt chứ?
- Tốt, tốt lắm!
Kim Xảo phấn khởi đáp:
- Ngày nào cũng bận tối mắt tối mũi.
- Tốt là được.
Dương Huyền làm ra vẻ bình thản hỏi:
- Ta nghe nói có mấy nhà buôn giàu có từ Trường An tới, đang tranh giành với các ngươi?
Gương mặt già nua của Hồng Nhã Chi đỏ lên.
- Có chuyện ấy.
- Kết quả thế nào?
Hai người cúi đầu.
Trông họ chẳng khác nào lũ trẻ học hành sa sút, về nhà đối mặt với cha mẹ, xấu hổ đến mức chẳng biết nói sao.
Dương Huyền thở dài:
- Thương nhân châu Trần chúng ta vẫn còn yếu quá.
Ai bảo không phải?
Châu Trần suy cho cùng chỉ là một góc đất, còn những nhà buôn giàu có ở Trường An phải đối đầu với thương nhân khắp cả Đại Đường.
Kim Xảo và Hồng Nhã Chi vừa buồn bực vừa hổ thẹn.
- Hôm nào rảnh thì tới nha môn huyện. Ta sẽ nghĩ cách giúp các ngươi.
Hai người sững ra, nhìn Dương Huyền bước vào huyện nha.
- Lang quân.
Tào Dĩnh không ngờ Dương Huyền lại tới.
- Ngươi cứ làm việc của ngươi đi.
Dương Huyền ngồi xuống. Mọi người vội vàng tới hành lễ, ai nấy đều vui mừng ra mặt.
Không khí chẳng khác gì ngày Tết.
“Ta đâu phải vật may mắn!”
Dương Huyền cười tủm tỉm, lần lượt hỏi han mọi người, sau cùng mới cùng Tào Dĩnh bàn chuyện.
- Đã nắm được quân đội rồi à? Tốt lắm!
Tào Dĩnh vỗ mạnh vào đùi. Nhưng vì dùng sức quá tay, y muốn kêu đau lại phải cố nín, chỉ thấy mặt đỏ bừng.
Nắm được quân đội, đây là bước cực kỳ quan trọng.
- Muốn giành quân tâm thì còn phải giành cả dân tâm.
Dương Huyền nói:
- Ta tới Thái Bình lần này là để xin người góp sức.
- Xin người góp sức?
Một lúc sau, khá nhiều nhà buôn giàu có trong thành tìm tới.
Dương Huyền sai người pha trà, mời các thương nhân ngồi xuống rồi nói:
- Thấy các vị làm ăn phát đạt ở Thái Bình, ta rất vui mừng.
Các thương nhân nhìn vị tư mã trẻ tuổi trước mặt. Nghĩ tới cảnh Thái Bình và việc làm ăn của mình có được ngày hôm nay đều nhờ người này khai mở, ai nấy đều không khỏi tiếc nuối.
Đại Đường vốn xem thường thương nhân, nhưng Dương Huyền lại chẳng hề đối xử khinh miệt với họ.
“Giá mà Dương tư mã vẫn còn làm việc ở Thái Bình thì hay biết mấy!”
Dương Huyền bỗng thở dài:
- Ta ở châu Trần nghe nói có những nhà buôn giàu có từ Trường An tới Thái Bình, dùng tiền bạc nện ra một con đường buôn bán, cướp mất không ít mối làm ăn của các vị.
Các thương nhân cúi đầu, im lặng không đáp.
Dùng tiền đè người, lấy vốn liếng làm hao mòn đối thủ. Vốn của họ không đủ, chỉ có thể nhẫn nhịn chịu thiệt…
Dương Huyền nói:
- Có thân hay không, người cùng quê vẫn gần gũi hơn. Châu Trần là quê hương thứ hai của ta, sao ta có thể khoanh tay nhìn người ngoài ngang ngược?
Trong lòng các thương nhân mừng thầm. Từng đôi mắt nóng bỏng đều nhìn chằm chằm vào Dương Huyền.
Cắn câu rồi…
Dương Huyền nói tiếp:
- Ta ở Lâm An đã suy nghĩ rất lâu. Muốn các vị đủ sức đối đầu với những nhà buôn giàu có ở Trường An, cách duy nhất là mau chóng phát triển.
Nhưng phải phát triển ra sao?
Thương nhân của bộ Cơ Ba nên đến thì cũng đã đến. Nói cách khác, trong thời gian ngắn, muốn mở rộng việc buôn bán trên quy mô lớn là chuyện không thực tế.
- Chúng ta đâu thể chỉ nhìn chằm chằm vào một bộ Vạ Tạ.
Dương Huyền giống như người đánh cá lão luyện, từng chút từng chút thả mồi. Nhìn lỗ mũi các thương nhân phập phồng vì kích động, hắn mỉm cười:
- Ngay trước mặt Lâm An là bộ Cơ Ba. Bộ Cơ Ba có nhiều trâu bò hơn, lông da nhiều hơn, sản vật cũng phong phú hơn.
Cuối cùng cũng có người không nhịn nổi nữa, giơ tay lên.
Dương Huyền gật đầu. Người kia nói:
- Tư mã, chúng ta cũng từng thử sang bộ Cơ Ba, nhưng Hoài Ân có dã tâm với châu Trần, không cho thương nhân bộ Cơ Ba tới đây buôn bán. Hắn còn dọa những thương nhân kia, bảo phải coi chừng bọn cướp ngựa.
Ai cũng hiểu câu ấy có nghĩa gì: tới châu Trần rồi thì hãy coi chừng không trở về được.
Dương Huyền gật đầu, thản nhiên nói:
- Ta sẽ đưa ra một cái giá khiến thương nhân bộ Cơ Ba không thể từ chối. Các vị tin ta chứ?
Kim Xảo là người đầu tiên đứng dậy. Gương mặt lão đỏ bừng vì phấn khích:
- Lão phu tin chắc chuyện ấy!
- Tư mã cứ sai bảo!
Đó chính là sức mạnh của danh tiếng và lòng tin.
Mặt mày các thương nhân đỏ gay, dường như đã sẵn sàng mở màn một bữa tiệc thịnh soạn.
Nhiều chuyện phải để người khác chủ động lên tiếng, như vậy mình mới chiếm được thế chủ động. Dương Huyền làm ra vẻ khó xử:
- Nhưng muốn quan phủ giúp các vị làm chuyện này, e rằng không dễ.
Hồng Nhã Chi cố hết sức muốn để lại ấn tượng sâu sắc trong mắt Dương Huyền:
- Tư mã cần gì, cứ việc sai bảo!
Nắm được quân tâm, còn phải giành lấy dân tâm. Thương nhân cũng không thể bỏ mặc. Nếu có thể tập hợp họ quanh mình, biến họ thành thế lực của mình…
Không ai hiểu rõ sự sắc bén của tiền vốn hơn Dương Huyền. Cũng chẳng ai hiểu rõ hơn hắn rằng tiền vốn là con dao hai lưỡi.
“Ở Đại Đường này, chỉ có ta mới điều khiển được dòng tiền.”
Dương Huyền mỉm cười:
- Trước hết phải gây dựng danh tiếng. Vì chuyện ấy, ta đã nghĩ ra một cách. Lâm An không có trường huyện, con em nhà dân muốn học cũng chẳng có cửa…
Kim Xảo giơ tay, gần như hét lên:
- Xây trường học cần bao nhiêu tiền? Tư mã cứ việc sai bảo!
Dương Huyền ngẩn người:
- Các vị tuyệt đối đừng miễn cưỡng.
- Tiểu nhân cam tâm tình nguyện!
- Nếu tư mã không cho chúng ta quyên tiền, chẳng phải là xem thường chúng ta hay sao?
- Tiểu nhân xin quyên tiền xây trường huyện!
- Tiểu nhân xin quyên một vạn tiền!
- …