Đợi đám thương nhân đi khỏi, Lý Hãn mới hỏi chuyện ấy.
- Bọn họ cảm động trước tấm lòng thành của ta đấy.
Dương Huyền nói mà mặt dày như mo.
Người này mà đã trơ trẽn thì da mặt còn dày hơn cả Vệ Vương… Lý Hãn nói:
- Thương nhân ham tiền, lại thích đứng giữa đôi bên để bên nào cũng có lợi. Nhưng ta thấy bọn họ muốn cắm rễ ở Thái Bình, cớ sao vậy?
Lão tặc chỉ cười.
Diệu kế của lang quân, tất nhiên không thể đem chia sẻ với người khác.
Dĩ nhiên, lão nhị là ngoại lệ.
Lý Hãn thôi không cố tìm hiểu nữa.
- Tử Thái về đúng lúc lắm. Hôm nào dẫn ta đến huyện học xem thử đi.
Dương Huyền ngạc nhiên:
- Lần trước ta đã nói rồi, ngươi muốn đi thì cứ đi.
Lý Hãn bất mãn:
- Viên quản sự trong huyện học ngang ngược lắm, mặt mũi khó coi, cửa nẻo khó vào. Hắn bảo người không phận sự, nếu không có thư tay của ngươi thì cấm bén mảng.
- Người đó đúng là một kẻ cuồng sĩ.
Hôm ấy Vệ Vương cũng đến đó.
- Bản vương đã xưng danh, hắn lại càng lạnh nhạt hơn.
- Vậy ngày mai đi. Ngày mai ta dẫn các ngươi tới.
Dương Huyền đi đường xa, mệt rã rời.
Ăn tối xong, hắn tắm rửa. Di Nương thấy hắn mệt mỏi bèn dặn:
- Tứ Nương Tử mau đi sửa soạn giường chiếu. Phải rồi, lang quân, có thư gửi ngài.
Lá thư ấy lại là của Bao Đông.
Dương Huyền vào phòng, ngả vật xuống giường đọc thư.
Bao Đông kể tình hình của Quốc Tử Giám và bản thân hắn. Thái độ trong triều đối với Quốc Tử Giám dần thay đổi, trở nên lạnh nhạt hơn trước. Chức vụ mà học trò Quốc Tử Giám được bổ nhiệm sau khi ra làm quan cũng ngày càng thấp kém.
Trong thư, Bao Đông than thở, bảo cứ tiếp tục thế này, hắn nhất định sẽ chuyển sang buôn bán.
Hồi Xuân Đan hiện bán khá chạy ở Trường An. Nhắc đến chuyện đó, Bao Đông tỏ vẻ đắc ý lắm.
Dương Huyền nghĩ tới xưởng trong thành. Tính ra lúc này cũng sắp xong rồi, nhưng người đi mua dược liệu vẫn chưa trở về, đành phải chờ thêm.
So với Hồi Xuân Đan ở thành Thái Bình, thứ Bao Đông làm chẳng khác nào trò trẻ con.
Ha ha!
Dương Huyền bật cười, rồi cất thư đi.
Hắn ngáp một cái, kéo chăn mỏng lên. Vừa nghiêng đầu định thổi tắt nến, hắn chợt thấy Chương Tứ Nương đứng bên cạnh.
Ánh nến chập chờn, gương mặt Chương Tứ Nương khi sáng khi tối, nom chẳng khác nào…
- Có ma!
Sáng hôm sau, Dương Huyền thức dậy rửa mặt chải đầu.
Chương Tứ Nương mặt đờ đẫn, đưa đồ dùng cho hắn.
- Đêm qua không ngủ ngon à?
- Vâng.
- Vì sao?
- Nô tỳ không dám nói.
- Cứ nói đi.
Dương Huyền suýt buột miệng thốt ra câu đã nghe trong cuộn trục: “Trẫm tha tội cho ngươi.”
Chương Tứ Nương cúi đầu:
- Đêm qua nô tỳ làm lang quân sợ, có tội.
Dương Huyền đâu có nhát gan đến thế. Đêm qua hắn tưởng Chương Tứ Nương đã ra ngoài, ai dè bất thần trông thấy một gương mặt sáng tối lập lòe. Bao nhiêu chuyện ma quỷ từng nghe, từng xem lập tức ùa về trong đầu.
- Không ai nghe thấy chứ?
Nghĩ tới tiếng kêu thất thanh của mình tối qua, Dương Huyền thấy ngượng chết đi được.
Chương Tứ Nương ngập ngừng:
- Chắc là không ạ.
Tào Dĩnh bước ra khỏi phòng ngủ.
- Lang quân dậy sớm thật.
- Ừ.
Lão tặc cũng đi ra.
- Lang quân, chào buổi sáng.
- Chào buổi sáng.
Di Nương cũng ra khỏi phòng.
Mọi người đều bình thản như thường.
Xem ra tối qua chẳng ai nghe thấy.
Dương Huyền thở phào nhẹ nhõm.
Chương Tứ Nương cũng vậy.
Vương lão nhị dụi mắt bước ra khỏi phòng ngủ.
- Di Nương.
- Gì đấy?
- Đêm qua ta gặp ác mộng.
- Mơ thấy gì?
- Mơ thấy lang quân gặp ma, hét toáng lên.
Dương Huyền xấu hổ đến mức chỉ muốn độn thổ, nhưng vẫn dẫn Lý Hãn và Vệ Vương tới huyện học. Chương Tứ Nương lao vào phòng ngủ, nằm sấp trên chăn lẩm bẩm:
- Ta chẳng còn mặt mũi nào sống nữa.
- Dậy đi.
Di Nương bước vào.
- Mọi người đều nghe thấy rồi, phải không?
- Ừ.
- Di Nương, trông ta có giống ma không?
- Không giống.
Di Nương dỗ dành nàng mấy câu rồi ra khỏi phòng, thở dài:
- Nếu là mấy người đàn bà trong cung năm xưa, nghe lang quân kêu lên thì đã giả vờ yếu đuối, ngả vào lòng ngài ấy rồi. Ôi, đúng là chẳng có khiếu tranh sủng gì cả.
Ba người Dương Huyền đến huyện học.
Lý Văn Mẫn nghe tin, vội ra đón.
- Bái kiến minh phủ.
Hắn làm lễ với Dương Huyền, thái độ hết sức kính cẩn.
- Bái kiến Đại Vương, bái kiến Lý lang quân.
Sau đó, thái độ của hắn có phần qua loa.
Mẹ nó!
Vệ Vương nắm chặt chuôi đao, chỉ muốn lấy sống đao nện tên cuồng sĩ này một trận thừa sống thiếu chết.
- Ta dẫn họ vào xem một vòng.
- Minh phủ mời.
Bốn người đi vào huyện học.
- Còn xa hoa hơn cả chỗ bản vương ở.
Chỗ Vệ Vương ở vốn nổi tiếng giản dị.
Lý Văn Mẫn cố nén lời mỉa mai sắp tuôn ra:
- Minh phủ có nói, trường lớp phải khang trang hơn nha môn.
Đúng là có bệnh! Vệ Vương liếc Dương Huyền một cái.
Từ nhỏ, hắn đã được dạy rằng thiên hạ thuộc về hoàng đế, cũng tức là thuộc về hoàng tộc. Đến khi tới Tiềm Châu, hắn mới biết các quan lại cũng nghĩ hệt như vậy. Mảnh đất này là của quan, đất đai và dân chúng đều là của quan.
Nhưng Dương Huyền lại dùng cách này để nói với hắn: dân chúng thuộc về dân chúng, quan lại thuộc về quan lại.
Hắn lờ mờ cảm thấy trong thái độ ấy ẩn chứa điều gì khiến mình xao động. Đợi Dương Huyền và Lý Văn Mẫn đi trước trò chuyện, hắn mới hạ giọng hỏi:
- Dương Huyền có ý gì vậy? Sao bản vương cảm thấy hắn đang hạ thấp quan lại?
Lý Hãn gật đầu:
- Đúng vậy, mà cũng không hẳn. Ta nghĩ… ngươi thử nhớ lại những điều kiện hắn đưa ra cho đám thương nhân lần này xem.
- Thuế má không thành vấn đề, tiền thuê cửa hiệu cũng chẳng phải chuyện lớn. Hắn còn chuẩn bị cho thương nhân những ngành nghề ấy… Chậc!
- Hiểu rồi chứ?
- Hắn xem quan lại là một nhóm người làm việc cho dân chúng, cho thương nhân!
Trong trường vang lên tiếng trẻ nhỏ ê a đọc sách.
Lý Văn Mẫn hạ giọng nói:
- Trẻ con ở Thái Bình hầu như đều không biết chữ, vậy nên mọi thứ phải bắt đầu từ đầu. Trước tiên dạy nhận mặt chữ, giải nghĩa chữ. Đợi chúng nhận được vài trăm chữ rồi mới dạy những thứ khác.
- Khá lắm.
Dương Huyền đứng ngoài lớp, nhìn bọn trẻ đọc theo, lòng đầy vui mừng.
Đây chính là nền móng của hắn!
Đợi bọn trẻ biết chữ, rồi sẽ từ từ dạy chúng những điều học được.
Lý Hãn thất vọng đúng như dự liệu:
- Bọn trẻ mới bắt đầu học chữ, e rằng còn phải đợi nửa năm nữa.
- Ngươi muốn đến dạy học à?
Vệ Vương nhìn thấu ý định của hắn.
- Tính tình ngươi thế này, bản vương e sẽ dạy ra một đám hồ ly.
- Hồ ly còn hơn đám ngốc nghếch.
Vệ Vương lạnh lùng đáp:
- Người thông minh của Đại Đường không phải quá ít, mà là quá nhiều. Nếu có thêm vài kẻ ngốc nghếch, bản vương tin Đại Đường đã chẳng thành ra thế này.
Tham quan một vòng, Dương Huyền hài lòng trở về.
Vệ Vương quay về căn nhà bên cạnh.
Hoàng Bình đang chờ hắn.
- Đại Vương, bên Tiềm Châu đưa tin tới.
Vệ Vương nhận phong thư rồi mở ra.
Một lúc lâu sau, hắn ngẩng đầu, ánh mắt lộ vẻ giễu cợt.
- A Gia tiêu tiền rộng tay quá, đến cả Hàn Thạch Đầu bên cạnh cũng thành nhà giàu. Bây giờ hắn có dinh thự gần hoàng thành.
Hắn đưa mấy tờ giấy cho Hoàng Bình.
- Đọc đi!
Hoàng Bình đọc:
- Có người muốn đến Thái Bình nhậm chức, thay Dương Huyền. Hắn nhờ cậy được vài mối quan hệ, tưởng phen này chắc chắn thành công.
Hoàng Bình thấy đây đúng là một tên ngu xuẩn.
- Thượng thư bộ Lại, La Tài, mắng hắn: “Trước kia huyện lệnh tiền nhiệm ở Thái Bình giả bệnh. Bộ Lại sắp xếp người đến thay, kẻ thì bảo mình có bệnh, người thì phát điên, ai nấy đều tránh còn không kịp. Nay lại tranh nhau muốn đến đó. Hôm nay lão phu hỏi ngươi ngay tại đây, ngươi có dám đến Thái Bình làm huyện lệnh ba năm không? Nếu dám, lão phu lập tức kính rượu.”
- Người ấy thuộc dòng họ Thuần Vu, nghe vậy lập tức sa sầm mặt, chỉ nói sẽ thử xem sao.
- La Tài nổi giận, vung tay ném chén trà vào hắn, mắng hắn vô sỉ. Chuyện đến đó cũng thôi, nào ngờ La Tài đang cơn thịnh nộ còn dâng sớ, nói thẳng dòng họ Thuần Vu chẳng biết xấu hổ.
La Tài dâng sớ vào cung. Hoàng đế không tỏ thái độ gì, thậm chí còn cười bảo La Tài nóng tính quá.
La Tài lập tức tháo mũ xin từ quan. Hoàng đế mặt sắt lại, đang định quở trách thì Tả tướng đứng lên khuyên can.
La Tài để lại một câu:
- Thần quản lý quan lại Đại Đường cho bệ hạ, chứ không phải làm nô bộc cho năm dòng họ quyền quý!
- Hay lắm!
Hoàng Bình vỗ tay tiếc nuối.
- Đáng tiếc lão phu không có mặt ở đó, nếu không nhất định phải vỗ tay tán thưởng La công.
Dòng họ Thuần Vu nghe tin thì nổi giận. Ngoài phố còn đồn rằng họ nhất định sẽ khiến La Tài phải nếm mùi.
Mấy ngày sau, người ta phát hiện cháu ngoại La Tài dan díu với một người đàn bà có chồng.
Đại Đường không khắt khe chuyện nam nữ như nước Trần, nhưng hành vi bại hoại đạo đức thế này vẫn bị người đời lên án.
Người của dòng họ Thuần Vu truyền lời, muốn ép La Tài cúi đầu.
La Tài không đáp.
Ngày hôm sau, ông đích thân đưa cháu ngoại đến trước cửa nhà người bị hại, tự tay dùng gậy đánh gãy chân hắn.
Trường An chấn động.
Trong lúc mọi người còn đang kinh ngạc trước việc La Tài nghiêm trị người nhà, ông đã xuất hiện trước cổng nhà dòng họ Thuần Vu.
Ông ngồi ngay bên ngoài.
- Hôm nay, cùng lắm là chết!
Mọi ánh mắt ở Trường An đều đổ dồn về nơi ấy, chờ xem một trong bốn dòng họ lớn sẽ ra tay làm nhục hoàng đế thế nào.
Một bề tôi tận trung tận trách bị quyền quý chèn ép, hoàng đế sẽ xử trí ra sao?
Dòng họ Thuần Vu đóng chặt cửa không ra. Hoàng đế sai người tới khuyên, La Tài chỉ nói mình có tội.
Ông có tội, vậy dòng họ Thuần Vu thì sao?
Ông ngồi bên ngoài suốt một ngày. Thái tử phi Thuần Vu Yến Kiêu không thể ngồi yên được nữa, bèn sai người về nhà truyền lời.
Trong cung đã râm ran lời đồn dòng họ Thuần Vu muốn cướp ngôi!
Dòng họ Thuần Vu sai quản sự ra mặt, thề rằng việc này không liên quan đến họ.
Hoàng Bình đọc xong.
Vệ Vương nói:
- La Tài đúng là người có cốt khí!
Hai ngày sau, Dương Huyền nhận được tin này qua thư Triệu Tam Phúc gửi tới.
- Có người muốn đến đây dát vàng lên mặt mình, hừ!
Hắn cười khẩy.
Tào Dĩnh cảm khái:
- La Tài cũng biết dùng người. Năm xưa ông ấy làm quan ở địa phương, có nhà giàu chiếm ruộng đất, quan lại địa phương nhận hối lộ rồi che đậy cho họ. Mãi đến khi có dân chúng sắp bỏ xứ đi, chạy đến ngoài công đường gào khóc, La Tài mới biết chuyện.
- Sau đó thành án lớn, quan lại trong huyện gần như không ai thoát tội. Có người đến xin tha, La Tài không hề nương tay, bắt luôn cả người cầu xin.
Chuyện này…
Một người như vậy mà vẫn chưa ngã ngựa trên đường làm quan sao? Thật khó tin!
Dương Huyền lấy làm lạ:
- Không ai tìm cách hại ông ấy à?
- Có chứ.
Tào Dĩnh cười nói:
- Có người ra sức vận động ở bộ Lại, bộ Lại bèn định đẩy La Tài xuống vùng biên cương phía nam. Tiên đế biết chuyện, giáng chức hơn mười người ngay tại chỗ, sau đó gọi La Tài về Trường An hỏi chuyện.
- Tiên đế hỏi La Tài: “Ngươi quét sạch quan lại trong huyện, chẳng còn ai làm việc. Vì sao không giữ lại vài kẻ chỉ mắc lỗi nhỏ?”
- La Tài đáp: “Giữ kẻ mắc lỗi nhỏ lại, chẳng khác nào nói với người trong thiên hạ rằng phạm luật cũng chẳng sao, miễn trong triều còn dùng đến ta thì có thể bình yên vô sự. Bệ hạ, làm thế là khuyến khích quan lại phạm sai lầm.”
- Bệ hạ khi ấy cảm khái, nói La Tài tuy sắc bén quá, nhưng mài giũa thêm thì có thể làm thượng thư bộ Lại. Nhờ vậy ông ấy mới bình an suốt chặng đường về sau. Đến thời Võ Hoàng, ông ấy được cất nhắc làm thượng thư bộ Lại, giữ chức cho đến nay.
Thì ra La Tài cũng từng có lúc bướng bỉnh như vậy… Dương Huyền chợt nhớ đến ông lão hiền hậu ấy.
- Sau này Đại Đường còn phải cạo xương chữa độc một lần nữa.
Dương Huyền nói:
- Ta đọc sử, phát hiện một chuyện. Dân chúng càng khốn khổ thì quan lại càng ngang nhiên tham lam. Ta ngẫm mãi mà không hiểu vì sao. Sau này, nhìn chiếc tổ nhỏ dưới mái hiên, thấy nước mưa nhỏ từng giọt xuống đó, ta mới tỉnh ra…
Hắn chậm rãi nói tiếp:
- Nước nhỏ mãi cũng làm mòn đá, đâu phải công chuyện một ngày. Chính sự thối nát cũng vậy. Hơn nữa, quan trường suy đồi thường đi cùng lúc với triều đại suy vong. Ban đầu trong sạch, dần dà biến chất, cuối cùng mục nát. Triều đại cũng thế, lúc đầu hưng thịnh, sau khi đạt đến đỉnh cao thì bắt đầu sa sút, cuối cùng diệt vong. Quan trường và triều đại suy tàn cùng một nhịp.
…
Dương Huyền và Tào Dĩnh đang bàn chuyện quan trường và sự hưng vong của triều đại, còn Nhạc lão nhị thì trông sạp vải nhà mình.
Thành Thái Bình ngày càng phồn hoa, thương nhân đổ về càng lúc càng đông, việc buôn bán của Nhạc lão nhị cũng khấm khá hơn trước. Vợ hắn suốt ngày bận tối mắt, đẩy hẳn Nhạc Tam Thư cho hắn trông.
Nhạc Tam Thư ngồi phía sau, bị xe đẩy che khuất. Nhìn qua, thằng bé chẳng khác nào một đứa trẻ khờ khạo. Nếu nhìn kỹ, nét mặt nó lại giống Nhạc lão nhị như đúc.
Hai người đàn ông đi tới.
Nhạc nhị liếc nhìn họ, vẫn ngồi đờ đẫn, không nói gì.
Người đi đầu cầm một tấm vải lên xem kỹ, hỏi:
- Tấm vải này giá bao nhiêu?
Hai bên mặc cả một hồi. Người đàn ông chỉ vào dãy cửa hiệu đang xây bên cạnh, hỏi:
- Bao lâu nữa mới xây xong?
- Chắc còn một hai tháng nữa.
- Chà, thật muốn thuê một gian.
Người đàn ông gãi đầu.
- Chỉ sợ giá thuê cao quá.
Người đi cùng nói:
- Lần trước có người bảo nếu buôn bán thứ Thái Bình hiện chưa có thì tiền thuê có thể giảm đi không ít. Đại ca, hay là ta đi hỏi thử?
Người đàn ông thở dài:
- Phải nghĩ cho kỹ đã. Phải rồi, ông lão, chỗ này dùng loại gỗ nào? Nếu không đủ chắc chắn thì bọn ta chẳng dám mở tiệm.
- Đại ca.
Người đi cùng lắc đầu, ra hiệu cho hắn đừng để lộ chuyện.
Thương trường chẳng khác nào chiến trường!
Nhạc nhị ngoái nhìn cửa hiệu một cái.
- Gỗ tốt đấy.
Người đàn ông hỏi tiếp:
- Ông biết là loại gỗ nào không?
Nhạc nhị lắc đầu:
- Không rõ.
Không mua hàng mà cứ hỏi tới hỏi lui. Nếu không phải rảnh rỗi quá mức, ai buồn để ý đến họ.
Người đàn ông mỉm cười, chắp tay:
- Đã làm phiền ông rồi.
- Khách sáo quá.
Hai người đi về phía trước. Nhạc nhị hỏi:
- Nhị lang nghe được gì rồi?
Nhạc Tam Thư mới sáu bảy tuổi. Nó tựa vào xe đẩy, nghĩ ngợi một lát rồi đáp:
- Họ định lừa a gia.
Nhạc nhị cười đến nỗi nếp nhăn hằn kín mặt:
- Con ngoan lắm. Được rồi, đi theo nghe xem họ nói những gì.
- Vâng!
Nhạc Tam Thư lúc này mới đứng dậy sau xe, bám theo hai người.
Nó đi phía sau, giữ khoảng cách vừa phải.
Đoạn đường này rất sầm uất, hai bên có nhiều sạp hàng. Hai người đàn ông thỉnh thoảng dừng lại xem hàng, hỏi vài câu.
Một người bỗng quay lại, ánh mắt sắc bén.
Nhạc Tam Thư vẫn bước tới.
Đến khi va phải người kia, nó mới ngơ ngác ngẩng đầu lên.
Người đàn ông hỏi:
- Ngươi tìm ai?
Nhạc Tam Thư ngơ ngác đáp:
- Con chẳng tìm ai cả.
- Sao lại đi ra đây?
- Cha mẹ con đang đánh nhau, đánh dữ lắm, chẳng ai trông con.
Hai người đàn ông nhìn nhau.
Đánh nhau à, e là đánh nhau trên giường thì có.
Đứa bé mới sáu bảy tuổi đã bị bỏ ngoài đường, không sợ bị người ta bắt cóc sao?
Người đàn ông trêu nó:
- Ai thắng?
Nói xong, hắn hơi hối hận, thấy mình đúng là tự chuốc việc vào thân.
Nhạc Tam Thư ngây ngô đáp:
- Mẹ thắng.
Đánh kiểu ấy thì cuối cùng đàn ông bao giờ cũng thua.
Người đàn ông cười hỏi:
- Sao ngươi biết?
Hắn khẽ vỗ trán. Mình lại lắm lời rồi…
Nhạc Tam Thư nói:
- Đầu cha chảy đầy máu.
Một lúc sau, Nhạc Tam Thư trở lại sạp hàng.
- A gia, họ hỏi loại gỗ và sơn gì, còn hỏi sao cửa hiệu không có người trông.
Nhạc nhị, trên trán chỉ có nếp nhăn chứ chẳng có vết máu nào, cười gằn:
- Mẹ nó, bọn này đâu phải phường lừa đảo, e là định tới phóng hỏa đây!