Với các bộ lạc trên thảo nguyên, mùa hè là mùa cỏ cây xanh tốt, gia súc sinh sôi, mùa màng bội thu.
Cỏ mọc um tùm, trâu bò dê cừu cũng béo tròn.
- Ta không thích món ăn của người Trung Nguyên.
- Thật ra cũng không tệ.
- Ngươi chưa ăn bao giờ. Món ăn của người Trung Nguyên nặng mùi quá, chẳng ngon bằng thịt bò dê của chúng ta.
- Có lẽ vậy.
Hai anh em Hoa Trác và Oa Hợi đang dùng bữa.
- Nhờ ơn thần trời, năm nay mưa thuận gió hòa, lại không gặp thiên tai. Xem ra lại là một năm được mùa.
Hoa Trác nuốt miếng thịt cừu trong miệng, thành kính cầu nguyện. Một lát sau, thấy thần linh hẳn đã nghe được lời khấn, hắn mới thỏa thuê nói:
- Bộ Cơ Ba năm nay đúng là gặp vận rủi.
Oa Hợi ăn uống nghiêm chỉnh, không để rơi vãi chút nào.
- Hách Liên Xuân ra lệnh cho Hoài Ân tiến công, nhưng đâu có bảo hắn đánh thành kiên cố.
- Hoài Ân cũng có dã tâm. Nếu chiếm được huyện Chương Vũ, bộ Cơ Ba sẽ có thêm mấy nghìn nô lệ nam nữ, lại thu được không ít chiến lợi phẩm. Người Đường chăm chỉ làm lụng, khiến chúng ta chẳng cần nhọc sức cũng có cái ăn.
Hoa Trác cười đắc ý, bàn tay dính mỡ vuốt bộ râu bóng lưỡng.
Oa Hợi đứng dậy.
- Ta đi luyện công.
- Muốn tìm đàn bà vui vẻ thì cứ đi, đừng suốt ngày chỉ biết luyện công. Đàn ông có hai cách chết: một là chết trên lưng ngựa, hai là chết trên bụng đàn bà. Chỉ đừng để năm tháng trôi qua vô ích vì mải luyện công.
Hoa Trác ân cần khuyên.
Oa Hợi lắc đầu, nghiêm túc đáp:
- Hoa Trác, đừng quên Dương Huyền.
Hoa Trác gật đầu.
- Gần đây Bắc Liêu đưa tinh nhuệ ra trận, quét sạch mấy bộ lạc lớn chỉ trong một đợt. Riêng dũng sĩ đầu hàng đã có sáu vạn người. Oa Hợi, Bắc Liêu ngày càng mạnh, còn Đại Đường thì sa sút từng ngày. Chúng ta cứ chờ thôi, Bắc Liêu tự khắc sẽ ra tay. Đến lúc đại quân Bắc Liêu tràn xuống phía nam, Trần Châu là gì, Dương Huyền là gì?
Oa Hợi lắc đầu.
- Ta thích tự tay báo thù hơn.
- Bởi vậy ta mới làm được khả hãn.
Hoa Trác mỉm cười.
- Hôm qua ta ngủ với một ả đàn bà, thú vị lắm. Hôm nay ngươi cũng thử đi.
- Khả hãn.
Bên ngoài có người xin vào gặp.
- Vào đi.
Nụ cười thân tình trên mặt Hoa Trác vụt tắt, vẻ uy nghiêm trở lại.
Một người đàn ông bước vào.
- Khả hãn, bộ Á Tán bị diệt rồi.
- Ai làm?
Lại mất một đám bò sữa… Hoa Trác giận dữ hỏi. Đây không phải chuyện nhỏ, hắn phải ra mặt phân xử.
Người kia bẩm:
- Họ nói ba ngày trước, Dương Huyền dẫn mấy trăm kỵ binh tập kích bộ Á Tán. Hắn giết sạch những người trong bộ lạc dám cầm dao, lại bắt đi quá nửa số đàn bà. Giờ bộ Á Tán chỉ còn mấy chục người già yếu.
Oa Hợi dừng bước, ánh mắt lạnh hẳn đi.
- Dương Huyền? Hắn dám làm thế… Vì sao?
Hoa Trác không tin Dương Huyền vô duyên vô cớ xông vào thảo nguyên, giết người diệt tộc.
Người kia đáp:
- Nghe nói người bộ Á Tán giết mấy thương nhân. Dương Huyền tuyên bố sẽ báo thù cho họ, rồi dẫn quân diệt bộ Á Tán.
Hoa Trác nổi giận:
- Bộ Á Tán nghèo đến phát điên rồi sao, lại đi chặn giết thương nhân Đại Đường?
- Khả hãn, họ là thương nhân trên thảo nguyên.
Dương Huyền điên rồi… Hoa Trác hỏi:
- Vì sao?
- Bên Thái Bình nói hai thương nhân bị giết đã nộp thuế ở Thái Bình, được Thái Bình bảo vệ. Ai giết họ thì kẻ đó là thù địch của Thái Bình.
Hoa Trác giận dữ, vung tay ném khúc xương cừu trong tay đi.
- Hai bên đều là người của bộ Vạ Tạ ta. Hắn lấy đâu ra cái mặt lớn đến thế!
Oa Hợi nói:
- Huynh trưởng, hắn muốn lập uy.
- Ta biết. Hắn cố tình tát vào mặt ta trước mặt bao người. Hay lắm, hay lắm!
Khả hãn cười rất hòa nhã, nhưng ai nấy đều biết khi hắn cười như thế, hắn cực kỳ nguy hiểm.
- Xuất binh đi.
Oa Hợi không hiểu việc binh, nhưng nóng lòng muốn báo thù.
Hoa Trác vỗ bàn.
- Sai người đi các bộ triệu tập binh mã. Bản hãn muốn vó ngựa giày nát Thái Bình!
Sứ giả lập tức tỏa đi khắp nơi. Quân trong vương đình được tập hợp, từng toán thám mã nối nhau tiến về phía nam. Không khí căng như dây đàn.
Thế nhưng sứ giả vừa đi chưa được bao lâu đã bị gọi trở lại.
- Dương Huyền không chỉ báo thù cho hai thương nhân, còn cấp cho gia đình họ một khoản tiền lớn. Người nhà thương nhân mừng rỡ vô cùng. Giờ danh tiếng nhân nghĩa của Dương Huyền đã lan khắp bộ Vạ Tạ. Khả hãn, đó là độc kế của hắn.
Một thủ lĩnh bộ lạc bên dưới vội vã chạy đến.
Sau đó, càng nhiều thủ lĩnh kéo tới.
- Khả hãn, những thương nhân ấy đang ca ngợi Thái Bình. Nhiều người đã chất hàng lên xe, chuẩn bị đến Thái Bình buôn bán.
…
Lần này ra quân là hành động khiêu khích. Hoa Trác sẽ nổi điên lên mất. Vì mang theo khá nhiều tù binh và chiến lợi phẩm nên cả đoàn trở về chậm rãi, chẳng khác nào đang đi chơi ngắm cảnh. Lý Hàm nói ra nỗi lo:
- Giữ thành thì không vấn đề, nhưng e rằng năm nay ruộng đồng sẽ mất trắng.
- Bọn chúng không dám đến.
Dương Huyền quả quyết.
- Hoa Trác nuốt trôi cục tức này, chịu để người ta tát vào mặt mà không làm gì sao?
- Hắn không thể không chịu.
- Cái vẻ chắc như đinh đóng cột của ngươi thật khiến người ta ghét.
- Ha ha!
- Vì sao?
- Các ngươi đều xem nhẹ thương nhân.
- Ta không xem nhẹ họ. Nhưng chẳng lẽ thương nhân khiến Hoa Trác đổi ý được?
- Các ngươi xem nhẹ sức mạnh của thương nhân rồi. Thương nhân coi trọng lợi ích. Nói tình nghĩa với họ chẳng khác nào đàn gảy tai trâu, nhưng nếu bàn lợi ích, họ sẽ kính ngươi như thần.
- Chuyện đó liên quan gì đến việc Hoa Trác không xuất binh?
Lần này là Vệ Vương lên tiếng.
Dương Huyền đáp:
- Khác với Bắc Liêu, ba bộ lớn không kết thành một khối, mà do vô số bộ lạc nhỏ tụ lại. Những bộ lạc nhỏ này chịu sự cai quản của Hoa Trác. Mỗi năm họ nộp bò dê và dũng sĩ, chẳng khác nào những con bò sữa của hắn. Vậy Hoa Trác đem lại cho họ điều gì?
- Bảo vệ.
- Đúng, bảo vệ. Nhưng khi thương nhân của họ bị chặn giết, Hoa Trác làm được gì? Trước kia, bộ lạc nhỏ đánh nhau, giết người, hắn làm được gì? Xử cho công bằng, hay làm ngơ?
- Ô Đạt, nói đi.
Dương Huyền chỉ vào Ô Đạt.
Ô Đạt đáp:
- Bộ lạc lớn chẳng buồn ngó ngàng chuyện của bộ lạc nhỏ, trừ phi cả bộ bị diệt.
- Phải bị diệt cả bộ mới chịu quản sao?
Vệ Vương thấy cách cai quản ấy quá thô bạo.
- Nhất định phải quản. Mất một bộ lạc, khả hãn sẽ mất một khoản thuế và một đám nô lệ.
Đây đâu phải cai quản, mà là bóc lột… Vệ Vương cảm thấy lối đó chẳng thể lâu bền.
- Thảo nguyên vốn là thế.
Dương Huyền thấy so với Đại Đường, thảo nguyên giống một khu rừng hơn, chỉ có lợi ích và giết chóc phơi bày trần trụi.
- Hoa Trác không quản, Thái Bình quản. Ngươi nói xem, đám thương nhân sẽ nghĩ sao?
Lý Hàm đáp:
- Thương nhân chạy theo lợi. Họ sẽ thấy Thái Bình mới thật lòng bảo vệ mình, còn Hoa Trác chỉ là tên cướp chuyên moi tiền của họ. Tử Thái, ngươi muốn thu phục lòng người!
Vệ Vương lúc này mới hiểu ra, sáng tỏ mọi điều.
- Ô Đạt, địa vị của thương nhân trong các bộ lạc ra sao?
Hai vị quý nhân vốn chẳng buồn tìm hiểu chuyện của đám thương nhân, càng không biết thương nhân có ý nghĩa thế nào trên thảo nguyên.
Ô Đạt nói:
- Thảo nguyên có lệ, ai cũng có thể giết, thứ gì cũng có thể cướp, chỉ riêng thương nhân là ngoại lệ. Không có thương nhân thì chẳng có trà của Đại Đường, chẳng có vải vóc của Đại Đường. Bụng dạ chúng ta sẽ sinh bệnh, cả ngày chỉ có thể mặc da thú…
- Thương nhân truyền tin khắp nơi. Nếu Hoa Trác triệu tập người chuẩn bị khai chiến, họ sẽ âm thầm cản trở. Chậc!
Trong mắt Lý Hàm thoáng hiện vẻ nặng nề.
- Thương nhân cũng có thể làm đảo lộn thế cuộc sao?
- Tất nhiên. Ta kể cho các ngươi nghe một chuyện.
Dương Huyền nói:
- Có một quốc gia, có lẽ kém Đại Đường đôi chút. Từ ngày lập nước, họ đã đặt ra quốc sách hạ thấp địa vị thương nhân, nhưng không cấm buôn bán.
- Đại khái giống Đại Đường.
Lý Hàm gật đầu.
- Trước kia, quan viên không được ra chợ, càng không được buôn bán. Nhưng nay quy củ đã lỏng lẻo cả rồi. Nói ra các ngươi đừng cười, nhà ta làm ăn cũng khá lớn.
- Ha ha!
Dương Huyền kể tiếp:
- Đến giữa thời kỳ ấy, đám sĩ thân quyền quý thấy địa vị thương nhân tuy thấp, nhưng kiếm tiền còn nhiều hơn mình, ăn mặc xa hoa, hưởng thụ sung sướng hơn mình. Thế là họ cũng lấy danh nghĩa gia nhân để bắt đầu buôn bán.
Hắn liếc Lý Hàm, ánh mắt có vẻ kỳ quặc.
- Sĩ thân quyền quý buôn bán có một lợi thế cực lớn. Họ không phải nộp thuế. Dù ở cửa ải hay trước mặt quan thu thuế địa phương, chẳng ai dám thu thuế của họ. Vì vậy, họ kiếm được còn nhiều hơn thương nhân.
Lý Hàm ho khan một tiếng:
- Ngươi cố ý nói móc nhà ta đấy à?
- Ngươi tự nhận thôi.
Dương Huyền cười đầy vẻ xấu tính.
- Thế là thương nhân và quan quyền nhập làm một. Họ trốn thuế, chiếm ruộng đất, dùng mọi thủ đoạn để cướp đoạt… cho đến khi hoàng đế phát hiện thuế Hộ bộ thu được mỗi năm ngày càng ít.
Lý Hàm ho thêm tiếng nữa, càng thêm không tự nhiên. Hắn cảm thấy Dương Huyền đang mỉa mai phủ Lương Vương.
- Hoàng đế sai người điều tra, kinh hãi phát hiện thương nhân khắp thiên hạ đã sớm cấu kết với quan lại bên dưới. Ngay cả tể tướng cũng thành người phát ngôn cho thương nhân.
- Ngôi báu của hoàng đế e rằng khó giữ.
Đại điệt tử tỏ vẻ khoan khoái. Dương Huyền thậm chí cảm thấy tên này chỉ mong cha mình gặp họa.
- Hoàng đế nổi giận, nhưng đám quan lại bên dưới đã kết thành một khối, hắn chẳng làm gì được. Cuối cùng, hắn chỉ có thể sai hoạn quan đi thu thuế, trừng trị đám sĩ thân quyền quý trốn thuế.
- Hoạn quan đến nơi, dân chúng địa phương bỗng nổi dậy. Hàng vạn người đóng cửa chợ, xuống đường biểu tình, xông vào chỗ ở của hoạn quan, cùng nhau đánh họ.
- Chuyện này… không thể nào chứ?
Triệu Hữu Tài nghe đến trợn mắt, thấy chuyện quá sức khó tin.
- Mấy hoạn quan bị đánh chết, số còn lại chạy thục mạng về kinh, khóc lóc kể lể một phen.
- Hoàng đế phải sai người đi đàn áp chứ?
Vệ Vương thử hình dung. Nếu đương kim hoàng đế gặp chuyện ấy, phần lớn sẽ phái quân đi trấn áp.
- Không.
- Vì sao?
- Bởi quân đội cũng đã bị đám người kia thâm nhập.
Xung quanh vang lên tiếng hít sâu.
- Nước này không diệt vong thì thật chẳng hợp lẽ trời.
- Sau đó thiên tai nhân họa liên miên, dân chúng tan tác lưu lạc, xác đói nằm đầy đường. Có người đứng lên kêu gọi, khắp nơi bùng lên khói lửa.
- Đúng lúc ấy, ngoài biên ải có một bộ lạc vốn bị trấn áp ngoan ngoãn, thấy nước… thấy Đại Minh rối loạn bên trong, bèn nhân cơ hội làm loạn. Thủ lĩnh của chúng gào thét về một mối đại hận gì đó, lấy cớ ấy để dấy binh.
- Trong loạn ngoài giặc, nước này e rằng sắp mất rồi.
- Không đâu.
Dương Huyền lắc đầu.
- Lạc đà gầy vẫn lớn hơn ngựa. Một đế quốc lâu đời dù sắp sụp đổ cũng không phải thứ một bộ lạc có thể diệt được.
- Loạn trong nước ngày càng dữ, ngoài biên còn phải đánh nhau với bộ lạc ấy. Nguy nhất là Hộ bộ cạn tiền.
- Đúng lúc đó, nơi biên ải có một thành nhỏ. Thành vốn hoang vắng, một nhóm thương nhân đút lót quân phòng thủ, bắt đầu đưa hàng sang bán cho bộ lạc kia.
- Từ trà, vải vóc lúc đầu, đến đồ sắt, đồng thau về sau, thậm chí cả tin tức trọng yếu của quốc gia. Bộ lạc ấy cần thứ gì, họ cũng cung cấp.
Mọi người đều nghiêm mặt, cảm thấy Dương Huyền đang ngầm ám chỉ điều gì.
- Nhờ hàng tiếp tế do thương nhân đưa tới, bộ lạc kia không ngừng lớn mạnh. Nhờ họ truyền tin về quân bị và việc phòng thủ vùng biên, bộ lạc ấy đánh đâu thắng đó. Thương nhân còn làm kẻ dẫn đường, đưa người ngoại tộc đi đường tắt xâm lấn đất nước mình…
- Bộ lạc ấy liên tục đánh sang, lần nào cũng cướp được đầy túi. Chúng lấy tiền cướp được trả tiền hàng cho thương nhân. Nói cách khác, đám thương nhân buôn lậu vô số quân nhu cho ngoại tộc, nhưng tiền trả lại do chính đất nước của họ bỏ ra. Họ chỉ đổi cách kiếm tiền trong nước, cách làm ấy vừa đẫm máu vừa vô liêm sỉ.
- Trong ngoài đều loạn, kẻ đào tường khoét vách, người bán nước cầu vinh… cuối cùng quốc gia ấy sụp đổ. Nực cười hơn, khi tin hoàng đế tự vẫn vì nước truyền đến những nơi vẫn đang ca múa thái bình, đám sĩ thân và thương nhân lại reo mừng, tổ chức tiệc lớn và tụ hội ăn mừng.
Câu chuyện quá nặng nề. Ngay cả Vương lão nhị vốn vô tư nhất cũng sụt sịt mũi.
- Thảm quá.
Vệ Vương cho rằng đó chỉ là một câu chuyện.
- Nếu thương nhân Đại Đường dám làm thế, phải giết!
Lý Hàm hờ hững nói:
- Thương nhân mà dám nhòm ngó quyền lực, ấy là ngày tàn của họ.
Triệu Hữu Tài không hiểu:
- Đám thương nhân ấy mưu cầu điều gì?
Dương Huyền đáp:
- Lòng tham của con người chẳng có giới hạn. Khi đường kiếm tiền trong nước đã đến tận cùng, họ sẽ cấu kết với quan quyền để vơ vét quyền lực, rồi nhòm ngó ra bên ngoài. Vì kiếm tiền, họ sẽ bất chấp mọi thủ đoạn, thậm chí sẵn lòng quay lưng với nơi đã nuôi nấng mình. Vì kiếm tiền, họ có thể kết bạn với quỷ dữ.
- Ta kể chuyện này chỉ để các ngươi hiểu: không thể bóp nghẹt việc buôn bán, nhưng cũng không thể mặc cho thương nhân làm càn!
- Thương nhân không đáng tin.
Vệ Vương lớn lên với lời dạy ấy.
- Nhưng Đại Đường không đến nỗi như vậy.
Dương Huyền nói:
- Nhà buôn lớn không có nước.
- Từ ấy được nhắc trong quyển “Mang kho hàng đến Đại Minh”. Phương Tỉnh sẽ kiện ngươi vì xâm phạm bản quyền.
Hai đốm đèn xanh chuyển động, tựa như hai con mắt.
- Chẳng có ngoại lệ nào sao?
Địch Thiệp như đang suy nghĩ điều gì.
- Có.
- Là gì?
- Nhà buôn lớn vì nước.
Vệ Vương ngẫm nghĩ:
- Ngươi chắc đang nói móc ai đó.
Người bị thương vẫn luôn là ta. Về sẽ uống hết chỗ rượu ngon Tử Thái giấu đi, rồi bày ra như thể Hán Vương làm… Lý Hàm mỉm cười với Vệ Vương.
Kiến Minh tuy vai vế cao hơn bản vương, nhưng tính tình lại thân thiết. Chừa cho hắn ba phần chỗ rượu ngon giấu trong hang chó vậy… Vệ Vương cũng mỉm cười.
Thấy thành huyện Thái Bình từ xa, thám mã được Dương Huyền phái đi trước đã quay về.
- Sứ giả của bộ Vạ Tạ được phái đến khắp nơi đã bị gọi về.
- Nhiều thủ lĩnh bộ lạc nhỏ đến vương đình, không rõ vì sao.
- Chắc chắn bên dưới đã có chuyện trục trặc!
Triệu Hữu Tài mừng rỡ, cho rằng Thái Bình lại qua được một phen nguy nan. Khi nhìn ông chủ, ánh mắt hắn không khỏi lộ vẻ ngưỡng mộ.
Vệ Vương nghiêm mặt:
- Thương nhân lại có sức mạnh đến thế sao?
Lý Hàm nghĩ mình cần tìm hiểu kỹ hơn về vai trò của thương nhân.
Vừa vào thành, hơn trăm phụ nữ lập tức khiến đám đàn ông không rời mắt.
Thái Bình là nơi lưu đày, đàn ông đông hơn đàn bà, kẻ độc thân nhiều không kể xiết.
Có người cười nịnh hỏi quân sĩ:
- Những người đàn bà này đưa đến hầu hạ Minh phủ sao?
Ta dâm đãng đến thế à?
Cho dù có thì cái thắt lưng của ta cũng chẳng khỏe đến mức ấy… Dương Huyền cạn lời.
Hắn dặn:
- Lão Tặc, hô lên một tiếng đi.
Lão Tặc kéo giọng gọi lớn:
- Minh phủ dẫn quân diệt bộ, bắt được những người đàn bà này. Sau đó sẽ chia họ cho đàn ông trong thành chưa có vợ.
- Ồ!
Những người xung quanh đồng loạt kêu lên kinh ngạc.
- Ta chưa có đàn bà!
- Minh phủ, lão phu ao ước có đàn bà bao năm nay rồi!
- Mười năm rồi ta chưa có đàn bà!
- Mẹ kiếp, từ lúc biết chuyện nam nữ đến giờ ta chưa từng đụng vào đàn bà!
- Lão phu nửa đời chưa chạm vào đàn bà!
- Ta chỉ chạm vào đàn ông thôi!
Người này thảm hơn người kia… Dương Huyền nói:
- Quân sĩ Thái Bình được ưu tiên trước.
Đám đông ngẩn ra.
Mấy chục quân sĩ theo hắn đi diệt bộ lập tức đỏ ngầu mắt.
Lòng trung thành tăng ít nhất ba phần.
Ba phần còn lại là vì đám côn trùng trong bụng đã ngóc đầu dậy.
Dương Huyền vốn tưởng những người đàn bà kia sẽ buồn bã đôi chút. Nhưng đến khi hơn trăm quân sĩ được rút thăm đứng trước mặt họ, hắn cảm thấy mình đã thấy được ánh sáng.
- Sao ánh mắt đám đàn bà này nhìn người ta xanh lè vậy?
Lão Tặc chép miệng.
- Họ là người Đại Đường, hơn đàn ông bộ Vạ Tạ nhiều.
Dương Huyền hỏi:
- Lão Tặc, chọn một người đi?
Lắm lúc người trên nói đến công bằng, nhưng sự công bằng ấy thường chỉ áp dụng với người ngoài.
Lão Tặc lắc đầu, kiên quyết đáp:
- Đại nghiệp của lang quân chưa thành, chưa phải lúc.
- Lão Tặc… hu hu hu!
Vương lão nhị vừa mở miệng đã bị Lão Tặc bịt kín.
- Đi thôi. Lão phu vừa kiếm được miếng thịt bò khô, cứng như đá.
Lão Tặc lôi Vương lão nhị đi.
- Lang quân.
Phía sau vang lên giọng ẻo lả của Chương Tứ Nương.
- Nói năng cho đàng hoàng.
Dương Huyền quay lại, lập tức thấy rãnh sâu của Chương Tứ Nương.
Thì ra khe núi trông như thế này sao?