Bên chỗ Lý Khâu Trạch cũng đổ tuyết. Tuyết vẫn chưa tan hết, đường quê lại khó đi, xe taxi không thể chạy tới tận cửa nhà.
Ở miền Bắc, một vùng dân cư thường được gọi là “đồn”; còn miền Nam thì hay gọi là “tổ” hoặc “vịnh”.
Nhà hắn thuộc tổ hai, thôn Tiểu Phàn, tên thường gọi là Trương Loan.
Nghe nói thuở ban đầu, cả tổ là đất của họ Trương. Ngày trước từng có một địa chủ họ Trương, đến giờ trong tổ quả thật vẫn còn vài nhà mang họ ấy.
Hắn xuống xe ở ngã rẽ dẫn vào tổ, xách va li đứng nhìn một lúc. Đàn Sơn phía xa đã đổi khác hẳn, một phần núi bị đào rỗng, bên cạnh dựng lên hai dãy nhà tôn, đỗ lác đác mấy chiếc xe công trình.
Đã tới tháng Chạp, công trường hẳn nghỉ làm rồi.
Nhà cô Hai hắn đã bị phá từ lâu, xây lại ở đâu, trước đó mẹ có nhắc qua trong điện thoại. Hắn chỉ biết đại khái, giờ tìm đến e cũng chẳng mò ra được cửa.
Đường đất nhão nhoét, lẫn bùn vàng với những mảnh băng vụn. Hắn đi chưa được mấy bước, giày thể thao đã ngấm nước. Hơi lạnh buốt thấu gan bàn chân khiến hắn rùng mình, nhưng chẳng thể dập tắt niềm vui nóng hổi trong lòng.
Có lẽ đúng là tâm tính đã già đi.
Trước đây, mỗi dịp lễ tết hắn cũng mong được về nhà. Nhưng nói thật, điều hắn nhớ nhiều hơn là phong tục quê nhà, món ngon, đám bạn hay cười đùa cùng nhau. Về nhà là chỉ nghĩ xem sẽ chơi bời thế nào.
Bây giờ thì khác. Sau chuyến đi xa, điều hắn mong gặp nhất chính là cha mẹ.
Đang đi giữa đường, hắn gặp một người.
- Thím Lưu!
Hắn vui vẻ gọi. Người phụ nữ đi ủng cao su, tay xách chiếc giỏ tre phủ khăn trắng, chẳng biết định đi đâu. Bà nhìn hắn, cười một cái rồi không nói gì, cứ thế lướt qua.
Nụ cười ấy nom thế nào cũng gượng gạo.
Tâm trạng đang vui của Lý Khâu Trạch lập tức vơi mất quá nửa. Hắn cau mày nghĩ ngợi, ít nhiều đã đoán ra nguyên do. Chỉ là mọi chuyện đã nghiêm trọng đến mức này rồi sao?
Trước kia, mỗi lần gặp hắn, thím Lưu vẫn niềm nở lắm.
Nửa năm không về, giờ chạm mặt, bà đến một câu cũng chẳng buồn nói?
Chuyện khai thác đá ma cốt ở Đàn Sơn hiển nhiên nghiêm trọng hơn hắn tưởng.
Nếu bà con lối xóm ai nấy đều thành ra như vậy, trời mới biết cha mẹ hắn ở nhà đã phải chịu bao nhiêu ánh mắt lạnh nhạt, bao nhiêu tủi hờn.
Nghĩ đến đó, nụ cười trên mặt hắn dần tắt.
Vào trong tổ, hắn lại gặp mấy người. Hắn vẫn nhiệt tình chào hỏi, nhưng có người đáp lại, có người chỉ cười, cũng có người làm như chẳng nghe thấy.
Nhà đầu tiên khi vào tổ là nhà Thái Bản Vượng. Bên cạnh ao cá nhà họ, vừa đúng giờ ăn sáng. Mặt trời mới nhô lên, nhiều nhà quê không câu nệ, chẳng thích ngồi vào bàn ăn, cứ bưng bát đi hết chỗ này đến chỗ khác.
Trước cổng nhà họ Thái lúc này tụ tập khá đông người.
Trước đây hiếm khi thấy cảnh ấy. Người trong tổ vốn không muốn qua lại với nhà họ nhiều.
Lý Khâu Trạch trông thấy họ, dĩ nhiên họ cũng nhận ra hắn.
Mọi người chỉ nhìn, chẳng ai lên tiếng chào.
Cứ như không chỉ cha mẹ hắn, mà cả hắn cũng đã thành thứ chẳng ai muốn lại gần.
Bị lạnh nhạt mấy lần, Lý Khâu Trạch cũng thôi không nhiệt tình với những người chẳng buồn đáp lời nữa.
Cha con Thái Bản Vượng đang bưng bát cơm, ngồi xổm dưới mái hiên, ai nấy cười tươi rói.
Qua khúc ngoặt phía trước, vòng qua góc ao cá là tới nhà hắn.
Trái ngược với cảnh đông vui trước cổng nhà Thái Bản Vượng, trước nhà hắn vắng tanh, cánh cổng lớn còn khép hờ.
Phải biết rằng trước kia, nhà hắn lúc nào cũng là nơi náo nhiệt nhất.
- Cha, mẹ, con về rồi!
Tiếng gọi của Lý Khâu Trạch vang lên. Trong căn nhà gạch đỏ tĩnh lặng lúc bấy giờ mới có tiếng động. Cánh cửa gỗ mở ra từ bên trong, Trịnh Mai Phương vội vã chạy ra.
- Cuối cùng con cũng về rồi!
Lý Chấn Lâm theo sau, tay xách một bánh pháo.
- Có cần làm vậy không ạ? Lý Khâu Trạch cười hỏi.
- Cần chứ, cần chứ.
Trịnh Mai Phương bước đến bên hắn, đỡ lấy chiếc túi vải bố trên vai, mặt mày rạng rỡ. Bà ngắm con trai từ đầu đến chân, như thể nhìn mãi vẫn chưa đủ.
Thấy con trai tinh thần phấn chấn, chẳng gầy đi, cũng chẳng sạm đen, bà vui không sao tả xiết.
Đùng đùng đùng…
Pháo nổ giòn giã, xác giấy bay tứ tung. Khói trắng cuồn cuộn bốc lên, mùi thuốc pháo xộc vào mũi.
Căn nhà họ Lý vốn im lìm bỗng chốc rộn ràng hẳn lên, cũng có không khí ngày Tết.
Bởi con trai đã về.
Trong nhà cũng đang ăn sáng. Lý Khâu Trạch thật ra không đói, nhưng vẫn xới đầy một bát cháo cơm cháy. Đừng nhìn bát nước vàng sẫm ấy mà chê, nấu bằng nồi gang thơm nức mũi, ngon đến mức người thành phố muốn ăn cũng chẳng có.
Ăn cùng mấy món dưa muối mẹ tự tay muối, Lý Khâu Trạch ngon miệng đến suýt cắn cả lưỡi.
Tay nghề mẹ chưa chắc đứng đầu thiên hạ, nhưng hắn đã ăn từ nhỏ đến lớn. Đó là hương vị ngấm sâu vào tận xương tủy, nhắm mắt lại hắn cũng nhận ra. Không món nào hợp khẩu vị hắn hơn thế.
Kể cả bát mì bò đặc biệt thịnh soạn ăn vào buổi sáng.
Đang ăn được nửa chừng, Trịnh Tú Mai bưng từ bếp ra một đĩa thịt bò kho.
Lý Khâu Trạch cười nói:
- Sáng sớm mà thịnh soạn thế này, mẹ chuẩn bị nhiều quá rồi.
- Không sao, hôm nay có mà.
Trịnh Tú Mai cười, xua tay giục hắn mau ăn.
Lý Chấn Lâm đã ăn xong, châm một điếu thuốc, lặng lẽ nhìn con trai. Ông vẫn ít lời như mọi khi, nhưng ánh mắt thì chất chứa bao nhiêu thương yêu.
Hôm nay là ngày giỗ bà nội. Mấy người bác, cô chú đều sẽ trở về. Năm nào cũng vậy, ngoài việc cúng giỗ, mọi người còn tụ họp ăn uống. Cha hắn thường chuẩn bị sẵn rượu thịt từ trước.
Đôi khi bác Cả và bác Ba còn mang thêm ít đồ về.
Ba người trong nhà ngồi bên nhau, cha mẹ đương nhiên hỏi han tình hình dọc đường. Lý Khâu Trạch kể sơ qua, nhắc chuyện dân làng quanh vùng mang mì ăn liền đến bán, rồi lại đem ít đồ ăn cho họ. Hắn muốn cha mẹ biết mình không phải chịu khổ, chuyến đi chỉ mất hai ngày.
Lý Chấn Lâm còn có việc phải lo, bèn xỏ ủng ra ngoài.
Bấy giờ Lý Khâu Trạch mới kéo mẹ sang một bên, hỏi thăm tình hình trong tổ.
Trịnh Mai Phương thở dài:
- Con chẳng phải đã thấy rồi sao? Bây giờ người ta đều lạnh nhạt với nhà mình. Họ bảo ông chủ mỏ là do nhà mình gọi tới, còn kiếm được một món hời lớn. Mỏ đá khai thác vừa ồn vừa bụi, cả tổ đều phải chịu khổ, vậy mà lợi lộc thì nhà mình ôm hết.
Lý Khâu Trạch cười khẩy:
- Nhà họ Thái là kẻ đầu tiên rêu rao chuyện ấy, phải không mẹ?
Trịnh Mai Phương gật đầu.
Biết làm sao được?
Ông chủ họ Trương kia là cha bạn học của Khâu Trạch, còn chuyện Đàn Sơn có mỏ đá cũng là do ông ta phát hiện đầu tiên. Nhà họ Thái bám riết lấy hai chuyện đó.
Họ đi khắp nơi bịa rằng nhà hắn kiếm được món hời lớn, người trong tổ, thậm chí người trong thôn, lại thật sự tin sái cổ.
Thế là gia đình hắn bị mang tiếng chỉ biết hại người, còn mình thì vơ vét tiền bạc.
- Mẹ, nếu nhà mình chuyển lên huyện sống, mẹ có đồng ý không?
Trịnh Mai Phương sững ra rồi cười khổ:
- Nếu chuyển được thì mẹ cũng muốn chứ. Ở đây bây giờ sống chẳng dễ chịu gì. Con nhìn cha con xem, càng ngày càng ít nói.
Chỉ cần mẹ nói vậy là được.
Chẳng phải ai cũng nghĩ nhà hắn phát tài rồi sao? Đúng, nhà hắn phát tài đấy.
Thì sao nào?
Nhà họ Thái chẳng phải đang kéo bè kết cánh, chèn ép gia đình hắn sao?
Được thôi. Giỏi thì theo lên huyện mà chèn ép!
Lý Khâu Trạch đã nghĩ đến chuyện này. Có những việc quả thật chẳng thể giải thích rõ. Dù nói ra, người ta cũng không tin. Quan hệ giữa hắn và Trương Can vốn đã như vậy, chi bằng khỏi mất công phân bua.
Hắn định làm tới cùng.
Hắn muốn cha mẹ đứng trước mặt người khác mà chẳng ai dám chỉ trỏ.
Ngày tháng trôi qua, ai tốt ai xấu, người sáng mắt tự khắc nhìn ra.
Vì thế, Tết này về nhà, hắn có hai việc phải làm.
Thứ nhất, mua một căn nhà trong huyện.
Thứ hai, tìm cho cha mẹ một kế sinh nhai.
Có nhà cửa làm chỗ bám rễ, dù nhất thời chưa dọn vào ở ngay, cha mẹ cũng có thể yên lòng ở lại đây.
Làm nghề gì cũng không thể vất vả hơn trồng trọt, đào đất.
Không có việc làm cũng không được. Mẹ hắn còn đỡ, chứ cha hắn chắc chắn chẳng thể ngồi không.
Đang mải trò chuyện với mẹ, hắn quên bẵng thời gian. Bát đũa còn chưa dọn, ngoài cổng đã vọng vào tiếng xe.
Lý Khâu Trạch bước ra nhìn, lúc này mới biết cha vừa làm gì. Trên vai ông vác cuốc với xẻng, rõ là đi dọn đường đón họ hàng.
Ông sợ mọi người đi bộ đến đây giẫm đầy bùn, nên dọn cho xe chạy được tới tận cửa, như vậy cũng thoải mái hơn.
Còn bản thân ông thì bùn đất dính đầy người.
Ba chiếc xe nối đuôi nhau chạy tới. Nhìn đám họ hàng ăn mặc bảnh bao bước xuống, rồi nhìn người cha nhếch nhác của mình, lòng Lý Khâu Trạch nặng trĩu.
Đây đều là người thân ruột thịt, hắn không hề có ý trách móc họ. Chưa chắc họ không muốn xuống xe giúp đỡ, chỉ là cha hắn không cho.
Nhưng hắn vẫn nghĩ… cớ gì việc này cứ phải do cha hắn làm?
Cớ gì nhà hắn cứ phải nghèo?
Cứ phải sống ở quê, trông nom núi mộ tổ tiên, chờ mọi người tới sao?
Rồi còn phải sửa đường cho họ, sợ họ làm bẩn quần áo?
Hắn rất muốn nói với mọi người rằng, thật ngại quá, từ nay nhà hắn không làm những việc ấy nữa.
Trước khi Tết này kết thúc.
- Ồ, Khâu Trạch về rồi à? Nghe nói trên đường tắc nghẽn khắp nơi, cháu không bị kẹt chứ?
Trông thấy Lý Khâu Trạch, mọi người đều cười nói chào hỏi.
Hắn cũng vội gọi từng người, lễ phép đáp lời.
- Chấn Lâm này, chú e còn phải đi thêm chuyến nữa. Thằng Chí Hồng chắc sắp đến rồi, vừa gọi điện cho chú, bảo sắp tới nơi.
Bác Ba Lý Chấn Hoa nói với cậu em.
Lưu Chí Hồng là cháu ngoại, không được đứng ra cúng giỗ, cũng như phụ nữ. Lý Khâu Trạch vốn còn thắc mắc, hỏi ra mới biết cậu ta vừa tìm được bạn gái. Hôm nay, đúng dịp các bậc trưởng bối nhà họ Lý tụ họp, cậu ta định dẫn bạn gái tới cho mọi người xem mặt.
Ngoài ra, cậu ta còn mới mua xe.
Với tính cậu ta, không khoe một phen với họ hàng, nhất là những bậc trưởng bối trước kia vẫn coi thường mình, thì mới là chuyện lạ.
- Cha, để con đi.
Lý Khâu Trạch không đợi cha từ chối, đã giẫm chân xuống bùn, cố ý làm bẩn cả người.
Bác Ba nói năng đôi khi chẳng nghĩ trước nghĩ sau. Ông vốn là người như thế, tuyệt đối không có ý xấu.
Nhưng để cha hắn, một người cậu, đi dọn đường cho cháu trai, lại còn dọn đường cho bạn gái mới quen của cậu ta, có hợp lẽ không?
Đừng trách hắn tính toán, hắn không cho phép chuyện ấy xảy ra.
Thấy Lý Khâu Trạch chẳng nói chẳng rằng đã giành lấy dụng cụ từ tay cha, vác lên vai rồi chạy đi, bác Cả Lý Chấn Sơn nhìn theo, mỉm cười gật đầu.
Thằng bé đã trưởng thành thật rồi.
Câu vừa rồi của Chấn Hoa có chỗ không ổn, người khác không nghe ra, nhưng ông nghe ra.
Rõ ràng Khâu Trạch cũng nhận ra.
Thằng bé lập tức hành động, giữ thể diện cho cha mình.
Giỏi lắm!