Trường cấp ba nào cũng có một cô giáo tiếng Anh, ba năm liền ăn mặc chẳng bộ nào giống bộ nào.
Ở trường Trung Dương, cô Vương Vũ Phi chính là người giữ vững vị trí ấy.
Cô dạy không giỏi lắm. Thành tích tiếng Anh của các nữ sinh trong lớp cô thường kém những lớp khác đôi chút. May mà các nam sinh lại học khá hơn, nên cô vẫn trụ được ở một trường danh tiếng.
Nói trắng ra, phần lớn nam sinh ra sức học tiếng Anh như được chích thuốc bổ, chỉ để mong cô chú ý đến mình. Dạy không hay thì lấy sĩ khí bù vào.
Tiếc rằng Cố Triệt chẳng thuộc kiểu người ấy. Hồi lớp mười và lớp mười một, hắn thường phải tranh thủ thời gian tập huấn để thi học sinh giỏi, môn bị hy sinh nhiều nhất chính là tiếng Anh.
Bởi vậy, Vương Vũ Phi vẫn luôn không ưa hắn. Muốn tìm cô giảng lẽ phải quả chẳng dễ dàng.
…
Cố Triệt vừa bước vào văn phòng, Vương Vũ Phi ngẩng đầu trông thấy hắn, sắc mặt lập tức sầm xuống. Cô định lôi chuyện hôm qua hắn suýt đi thi muộn ra chất vấn.
May mà Cố Triệt lên tiếng trước, nói ngắn gọn điều mình muốn:
- Cô Vương, chuyện hôm qua là như vậy. Lục Thám U chỉ muốn giúp người thôi. Cô xem, kỳ thi cũng đã xong rồi, đâu cần làm căng đến thế. Lỗi là ở em. Trước kia em mải thi học sinh giỏi nên lơ là tiếng Anh, sau này nhất định sẽ học hành tử tế. Lời cô dạy, em sẽ nhớ suốt đời.
Cố Triệt biết chỉ nói lý lẽ thì không giải quyết được chuyện này. Quả thật, phía hắn chẳng có lý. Thành khẩn nhận lỗi mới hữu ích, phép nước cũng còn phải xét tình người.
Nếu người khác đứng ra xin giúp, có khi Vương Vũ Phi đã viện nội quy nhà trường, nghiêm giọng từ chối ngay.
Nhưng người đến cầu xin lại là một học sinh dốt tiếng Anh. Cô không muốn bỏ qua dịp này, bèn mượn chuyện để dạy dỗ thêm mấy câu:
- Cố Triệt, nhìn xem em đã làm những chuyện gì, còn mặt mũi đến đây cầu xin à? Bản thân em còn lo chưa xong đâu! Nói cô nghe, kỳ thi tiếng Anh năm nay em được bao nhiêu điểm? Định thi lại một năm nữa hay sao?
- Suýt nữa em còn đến muộn cả kỳ thi đại học. Vào phòng thi nghe bài nghe, em bình tĩnh nổi không? Bài thi thử lần hai em vừa đủ điểm đậu, lần này còn giữ nổi tám mươi điểm không? Đã có bạn đến mách cô rồi, bảo em làm ảnh hưởng tâm trạng những người khác, hại mình hại người!
Vương Vũ Phi càng nói càng giận, giọng mỗi lúc một gay gắt, lời tuôn ra dồn dập. Cuối cùng cô phải uống một ngụm trà cho dịu cơn nóng.
Cố Triệt thầm tính, tiếng Anh lần này của hắn tiến bộ quá nhiều, vốn đã dễ khiến người ta nghi ngờ. Chi bằng nhân cơ hội này nói trước vài câu.
Nghĩ thoáng qua, hắn mỉm cười, không kiêu ngạo cũng chẳng khúm núm:
- Cảm ơn cô đã quan tâm. Nhưng chuyện nào ra chuyện nấy. Bài thi thử lần hai em vừa đủ điểm đậu, nhưng cô cũng thấy em tiến bộ chứ? Bài thi thử lần một em chỉ được tám mươi điểm. Tính ra mỗi tháng em đều tiến bộ hơn mười điểm. Tiếng Anh kém không có nghĩa là em học kém, chỉ là hai năm trước em mải thi học sinh giỏi hóa thôi.
- Gần đây ngày nào em cũng cắm đầu học bù. Từ bài thi thử lần hai đến giờ đã hai tháng rồi. Ba ngày không gặp, phải nhìn người bằng con mắt khác. Lần này dù chưa được một trăm bốn mươi thì cũng phải một trăm ba mươi.
“Phụt!”
Vương Vũ Phi phun cả ngụm trà ra ngoài.
- Em á? Một trăm ba mươi? Giỏi thật, giờ còn biết nói dối mà chẳng cần chớp mắt nữa. Nếu em được một trăm ba mươi, hôm nay cô không phạt theo nội quy trường nữa, trả điện thoại cho Lục Thám U luôn!
Chuyện còn chưa báo lên phòng giáo vụ, Vương Vũ Phi nóng đầu buột miệng hứa ngay.
“Còn có chuyện tốt thế này nữa ư?”
Cố Triệt mừng thầm. Không ngờ thành tích tiếng Anh vốn kém lại giúp hắn một mũi tên trúng hai đích.
Ban đầu hắn còn tưởng phải tốn thêm công sức thuyết phục. Nào ngờ những gì chuẩn bị sau đó đều thành thừa.
Hắn xoa hai tay, vội nói:
- Thế thì ngại quá. Nhưng cô không định chờ có điểm rồi mới thực hiện lời hứa đấy chứ? Như vậy chẳng phải còn phải đợi hơn nửa tháng sao?
Vương Vũ Phi ngẩn ra, lúc này mới nhận thấy Cố Triệt nói thật. Cơn giận trong cô cũng dịu xuống, thay vào đó là vẻ bình tĩnh pha chút chế giễu:
- Có gì khó đâu. Lát nữa cả lớp sẽ chép lại đáp án mình chọn hôm qua lên giấy trắng rồi đổi cho nhau chấm. Riêng em khỏi cần. Lên bảng viết đáp án đi.
Cố Triệt đã không biết hối cải, vậy thì cứ để hắn bẽ mặt trước cả lớp!
…
Trở lại lớp học, tiết đầu tiên là giờ giáo viên chủ nhiệm đối đáp án môn tiếng Anh.
Thấy hôm nay Cố Triệt lại đi muộn, còn bước vào lớp ngay sau cô giáo, đa số học sinh chẳng phản ứng gì. Chỉ có mấy người vốn không ưa hắn thì rì rầm cười cợt.
- Nghe gì chưa? Hôm qua Cố Triệt thi tiếng Anh suýt nữa đến muộn. Bao nhiêu năm rồi, cả trường có mỗi một kẻ kỳ quặc như vậy.
- Chậc chậc, hồi trước huênh hoang lắm, cứ như mình hơn người, được tuyển thẳng vào đại học đến nơi. Cuối cùng chẳng phải bỏ dở giữa chừng, ngoan ngoãn quay về học tiếng Anh đấy thôi.
Cố Triệt liếc qua một lượt, chẳng để bụng. Hắn biết mấy kẻ vừa lên tiếng chủ yếu là con nhà giàu từ nơi khác đến học ké.
Nói cho cùng, chuyện cũng bắt nguồn từ cái tôi của hắn trước khi sống lại. Hồi cấp ba, Cố Triệt hơi bất bình với đời, chẳng mấy hòa hợp với đám người kia.
Chuyện cũ chẳng có gì to tát. Mỗi khi đám con nhà giàu khoe khoang, Cố Triệt chẳng hề nể mặt, còn chê bọn họ học hành kém cỏi, chẳng ra dáng học sinh. Thế là họ mỉa mai hắn quê mùa, chẳng biết gì về hàng hiệu, chơi bóng thì dở tệ.
Cố Triệt lúc này đã bình thản như mặt giếng lặng. Nghĩ lại, chuyện ngày trước thật trẻ con, chẳng đáng bận tâm.
Trong lúc ấy, Vương Vũ Phi đã bước lên bục giảng, lập tức bảo lớp trưởng môn tiếng Anh Lâm Tĩnh Tĩnh phát giấy trắng:
- Các em có hai mươi phút, hãy ghi lại những đáp án mình đã chọn trong bài thi hôm qua. Cố nhớ cho chính xác, đó cũng là trách nhiệm với bản thân. Cố Triệt, em lên bảng viết.
Cả lớp lập tức ngạc nhiên. Ai cũng biết Cố Triệt giỏi toán, lý, hóa, nhưng ngoại ngữ thì yếu. Cô Vương đang giận chuyện hôm qua nên cố ý làm khó hắn đây mà?
Cố Triệt cầm phấn, bình thản viết đáp án. Chưa đầy mấy phút, hắn đã viết xong rồi trở về chỗ ngồi.
Vừa ngồi xuống, một bạn học ở phía sau chếch bên phải dùng cán bút chọc nhẹ vào người hắn:
- A Triệt, không sao chứ? Nghĩ cho kỹ rồi hãy viết. Ước lượng điểm càng chuẩn thì chọn nguyện vọng càng đúng, đừng vì tức giận mà liều.
Cố Triệt ngồi hàng áp chót. Người ngồi sau hắn hẳn đều là mấy người cao nhất lớp.
Người vừa lên tiếng là Từ Tung, bạn cùng phòng ký túc xá, quan hệ với hắn khá thân. Thấy Cố Triệt viết nhanh như thế, Từ Tung tưởng hắn xấu hổ quá nên mặc kệ tất cả.
Cố Triệt quay đầu lại:
- Yên tâm. Tớ tin vào đợt ôn cấp tốc hai tháng nay. Hôm qua trước khi nộp bài, tớ còn cố ý nhớ lại đáp án.
Từ Tung nghe vậy mới thôi không khuyên nữa.
Hai mươi phút trôi qua rất nhanh. Các bạn ngồi cùng bàn đổi bài cho nhau, còn giáo viên bắt đầu đọc đáp án.
Môn tiếng Anh có nhiều câu trắc nghiệm nhất, đối đáp án cũng dễ nhất. Chẳng mấy chốc, cả lớp đã chia thành hai phe vui buồn lẫn lộn.
- Hay quá! Mấy câu này mình đoán mò mà vẫn đúng. Lần này chắc chắn được một trăm hai mươi điểm.
- Chết rồi, tại cách phát âm kỳ quặc kia mà mình nghe sai mất bảy câu!
Lo xong bài của mình, vài người bắt đầu nhìn lên bảng.
Từ Tung là người đầu tiên phát hiện có điều bất thường. Hắn khẽ kêu lên, rồi đẩy vai Cố Triệt:
- Mẹ kiếp, A Triệt, cậu làm đúng một trăm hai mươi bảy trên một trăm ba mươi lăm điểm trắc nghiệm à? Ôn kiểu gì thế?
Những học sinh khác nghe thấy cũng lập tức để ý.
Mẹ kiếp, ma quỷ hiện hình rồi! Đây còn là Cố Triệt vừa trượt bài thi thử lần một, bài thi thử lần hai chỉ vừa đủ điểm đậu sao? Điểm thấp thì đúng là dễ tiến bộ, nhưng tiến nhanh thế này thì quá đáng thật!
Vương Vũ Phi cũng ngơ ngác, nhất thời chưa hiểu chuyện gì xảy ra.
Bỗng có người lên tiếng:
- Chắc sau khi thi xong cậu ta đi tìm đáp án chuẩn trước rồi chứ gì? Ước lượng điểm mà cũng tự lừa mình, chẳng có gì hay ho!
Cố Triệt quay sang nhìn, nhớ ra người kia tên Tiền Tư Viễn. Nhà hắn làm nghề đầu cơ nhà đất ở Đông Âu, trong đám học sinh học ké thì hắn cũng là người có hiềm khích với Cố Triệt nhiều nhất.
Bị nghi ngờ như vậy, Cố Triệt chẳng cần đáp lời. Đợi có điểm chính thức, mọi chuyện sẽ tự sáng tỏ.
Vương Vũ Phi cũng thấy Tiền Tư Viễn nói năng quá đáng, vội lên tiếng ngăn lại:
- Các em đừng nói lung tung. Tự tiện nghi ngờ bạn học không hay đâu. Xem ra Cố Triệt tiến bộ rất nhiều, đáng được động viên mới phải.
Bị cô giáo trách, Tiền Tư Viễn mất mặt, lại càng muốn cãi cho bằng được.
Đám học sinh học ké đều có nhóm bạn riêng. Họ biết rằng những học sinh đỗ vào trường bằng điểm thi đầu vào chưa chắc đã xem mình là bạn cùng lớp. Tốt nghiệp rồi, hai bên cũng chẳng qua lại nữa. Mặt mũi của mình thì phải giữ, thành ra chẳng ngại đắc tội ai.
- Cô Vương, cô đừng để cậu ta lừa. Cô xem, ngay cả phần nghe cậu ta cũng đúng hết. Năm nay nhiều câu nghe đổi sang giọng Mỹ, những thứ cô dạy thường ngày đâu có nhiều đến thế. Đến cả Lâm Tĩnh Tĩnh còn sai một câu, sao cậu ta lại đúng hết được?
Nghe vậy, Vương Vũ Phi thấy lời ấy cũng có lý. Nhưng là giáo viên, cô không tiện thẳng thừng nghi ngờ học sinh, bèn đổi sang vẻ ôn hòa, hỏi Cố Triệt:
- Cố Triệt, em đã tiến bộ nhiều như vậy thì giới thiệu kinh nghiệm học tập cho cả lớp đi. Làm sao em nhanh chóng quen được cả giọng Anh lẫn giọng Mỹ?
Cô giáo đã thật lòng muốn trao đổi, Cố Triệt cũng không cần giấu nghề.
Người của thập niên 2020 đem vốn hiểu biết rộng ra so với người năm 2002, đương nhiên chiếm ưu thế.
Về sau có đủ công cụ trí tuệ nhân tạo để học hỏi. Một người chăm chỉ, biết điều chỉnh cách đề xuất nội dung cho hợp ý mình, dù chỉ xem video trên B Trạm cũng có thể học được không ít kiến thức về âm vận.
Cố Triệt sắp xếp ý nghĩ rồi chậm rãi giải thích:
- Em nghĩ cách phát triển của các giọng vùng miền trong cùng một thứ tiếng đều có quy luật chung. Theo thời gian, nhiều từ dần được phát âm sao cho ít tốn sức hơn. Nguyên âm có xu hướng chuyển lên cao, lưỡi nâng lên, miệng mở nhỏ lại.
- Chẳng hạn, trong tiếng Anh cổ, từ “sweet”, nghĩa là “ngọt”, từng được đọc gần như “sờ-uây-t”. Về sau, trong giọng Mỹ, âm “ây” chuyển thành “i”, miệng cũng không phải mở rộng như trước. Nắm được quy luật chung này thì mọi chuyện sẽ dễ hiểu hơn.
Vương Vũ Phi nghe xong thoáng sững người.
Cô tốt nghiệp ngành sư phạm tiếng Anh, nhưng chẳng hiểu biết gì nhiều về văn học cổ. Môn âm vận học thời đại học, cô cũng chỉ học qua loa.
Nói trắng ra, cô thuộc kiểu giáo viên tiếng Anh đến câu “Hỡi ôi, ngươi mang tên là đàn bà yếu đuối” trong kịch Shakespeare, chữ “ngươi” phải viết là “Thee”, cũng không biết.
Dẫu vậy, Cố Triệt nói đâu ra đấy, cô không thể để lộ mình kém hiểu biết, đành gắng gượng nhận xét:
- Đây có phải quy luật phổ biến không? Đừng vội kết luận. Dù tiếng Anh như vậy, những ngôn ngữ khác chưa chắc cũng thế. Học hành phải chăm chỉ, đừng chỉ nhìn thấy một mặt…
Cố Triệt tiếp lời:
- Tiếng Hán cổ cũng vậy. Thời Đường Tống, chữ “ngã” được đọc gần như “a”. Tiếng Tạng và tiếng Khách Gia đến nay vẫn đọc như thế. Sang thời Minh, để miệng mở nhỏ hơn, âm ấy đổi thành “e”, trong tiếng Tần khang đến giờ vẫn đọc vậy.
- Tiếng Nhật cũng thế. Càng về phía vùng Kansai, người ta càng ít mở miệng. Phim truyền hình Nhật chắc ai cũng xem rồi. Giọng vùng Kanto bình thường nói “baka”, sang giọng Osaka thành “boga”, đến giọng dân anh chị ở Hiroshima thì thành “buga”, miệng còn chẳng buồn mở cho rõ.
- Đã làm dân anh chị rồi thì còn cần gì ăn nói thanh nhã nữa? Nói cho cùng, ngôn ngữ chỉ là công cụ. Miễn người ta nghe hiểu, nó đương nhiên sẽ phát triển theo hướng nói sao cho đỡ tốn sức nhất.
Cố Triệt tiện miệng nói ra cả mớ kiến thức. Trước khi sống lại, hắn chỉ tình cờ xem được những điều này trong khu bàn luận phát âm cổ của trò “Đế Quốc Thời Đại 4” trên B Trạm. Kiến thức đâu cần xét xuất xứ, có gì mà phải ngại.
Đến đây, Vương Vũ Phi không biết phải phản bác thế nào. Mọi người cũng thôi nghi ngờ trình độ của Cố Triệt.
Đám Tiền Tư Viễn lại càng nghe đến ngây người.
Cuối cùng, vì tò mò, Vương Vũ Phi còn bảo Cố Triệt đọc thuộc bài văn tiếng Anh hắn viết hôm qua. Cố Triệt không nhớ nổi từng câu, nhưng vẫn nhớ đại ý nên ứng khẩu sắp xếp lại lời văn rồi đọc một lượt.
Nghe hắn diễn đạt bằng lời nói lẫn câu chữ mạch lạc như vậy, mọi nghi ngờ trước đó chỉ càng bị dập tắt sạch sẽ.
- Chẳng lẽ cậu ta được đến một trăm bốn mươi điểm thật… Chỉ dốc sức ôn ngoại ngữ trong hai tháng cuối mà tiến bộ được đến mức này. Chỉ có thể nói cậu ta quá thông minh, trước kia chẳng qua là không đặt tâm trí vào đó thôi.
Vương Vũ Phi vừa kinh ngạc vừa chỉ có thể nghĩ đến lời giải thích ấy. Trong lòng cô cũng dấy lên đôi chút áy náy.
Đối đáp án xong, Vương Vũ Phi cho cả lớp nghỉ một lát, chờ giáo viên tiết sau đến chữa môn toán.
Còn cô thì trở lại văn phòng như đã hứa, lấy chiếc điện thoại vừa tịch thu hôm qua, gọi Lục Thám U ra hành lang rồi lén trả lại cho cô. Cô dặn thêm đôi câu:
- Lần này cô bỏ qua vì em giúp người khác, lại có nguyên do. Nhưng vào đại học rồi, em cũng phải chấp hành quy định cho tốt.
- Cảm ơn cô Vương. Em biết rồi.
Lục Thám U ngoan ngoãn đáp lời, cũng chẳng biết nói gì thêm. Nhưng cảm giác mọi chuyện như không thật trong lòng cô vẫn chưa tan đi chút nào.