Tiếng chuông lại vang lên. Mọi người đành đặt bút xuống, lặng lẽ chờ thầy cô coi thi thu bài.
Sau một thoáng yên tĩnh, thí sinh trong các phòng thi cuối cùng cũng không nén nổi nữa. Tiếng la hét, đấm ngực giậm chân và đủ kiểu xả giận rộ lên khắp nơi.
Có thí sinh thi ngay tại trường mình còn ném thẳng cặp sách xuống sân qua cửa sổ hành lang. Cứ như quãng đời học hành khổ sở của họ đến đây là hết.
Cố Triệt nhìn cảnh ấy, khẽ lắc đầu.
Xả áp lực thì có nhiều cách. Nhưng đã bị dồn nén đến mức này, dù thi đỗ, e rằng họ cũng sinh lòng chán ghét chuyện học hành. Sau này lên đại học còn chịu khó được bao nhiêu, thật khó nói.
Đời người là cuộc chơi kéo dài mãi mãi. Chưa chết thì chưa đến hồi kết, vẫn phải tiếp tục bước đi. Cái kiểu nghĩ rằng qua được một cửa ải nào đó là từ nay chẳng cần sống tử tế nữa, chẳng khác nào tự chặn đường mình.
Có điều, Cố Triệt chẳng rảnh lo chuyện người khác. Hồi nãy vội đi thi, sau khi ngủ trưa dậy hắn còn chưa rửa mặt, cũng chưa kịp vào nhà vệ sinh. Chi bằng tìm chỗ yên tĩnh, soi gương chỉnh trang lại, tiện thể làm quen với thân thể thời niên thiếu.
…
Để khỏi bị ai làm phiền, Cố Triệt vòng sang tòa nhà văn phòng giáo viên bên cạnh. Hắn thản nhiên tìm một nhà vệ sinh sạch sẽ, vắng người để giải quyết, đồng thời tranh thủ nghĩ nhanh xem đời mình sắp tới nên đi đâu về đâu.
Sống lại rồi thì nên làm gì đây? Bây giờ là năm 2002. Những món đầu cơ tài chính mà dân sống lại thường mê nhất, hắn lại chẳng có cửa nhúng tay. Thị trường cổ phiếu trong nước còn lao dốc suốt bốn năm nữa, ngành mạng đang rét buốt, khủng hoảng vay mua nhà dưới chuẩn thì phải năm năm sau mới xảy ra.
Nói chung, các thị trường tài chính lớn trên thế giới đều đang ở đáy.
Thế cũng hay. Đã hết đường trông mong vào chuyện ấy thì cứ vững chân làm việc mình giỏi.
Kiếp trước, khi làm pháp chế về sáng chế, lĩnh vực hắn nghiên cứu chủ yếu là vật liệu mới và quy trình mới trong ngành gia công đắp lớp. Nói nôm na, đó là luyện kim bột, in ba chiều, quang học đắp lớp và xử lý hóa học vật chất giống graphene.
Làm pháp chế không cần đào sâu chuyên biệt như nhà nghiên cứu trực tiếp, mà phải hiểu rộng và nắm được đại cục. Biết nhiều mặt hơn cũng là chuyện bình thường.
Còn những nhà khoa học tài giỏi của đời sau, ai có tương lai, hắn đều biết khá rõ. Với lợi thế ấy, làm một người đứng ra kết nối trường học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp, giúp đưa thành quả nghiên cứu ra thị trường, hẳn không phải chuyện quá sức.
Nghĩ lại, nghề nghiệp kiếp trước của hắn đúng là như được định sẵn cho một người sống lại.
Chỉnh đốn lại suy nghĩ, tâm trạng cũng sáng sủa hơn, Cố Triệt phủi mấy cái rồi đi tới bồn rửa mặt, sửa sang lại diện mạo cho tươm tất.
Nhìn dáng vẻ lôi thôi, thiếu sức sống trong gương, hắn không khỏi thấy bứt rứt.
Hồi trẻ, hắn chỉ biết cắm đầu học, ghét thể thao, lại chẳng buồn chăm chút bản thân, phí hoài nền tảng thể chất trời cho.
Đến tuổi trung niên, bị huyết áp, đường huyết, mỡ máu cao cùng đủ thứ bệnh nghề nghiệp của dân văn phòng hành hạ, hắn mới thật sự có động lực tập luyện.
Cố Triệt vừa lấy tay thấm nước vuốt tóc, vừa tự nhắc mình:
- Sức khỏe là vốn liếng. Đạo lý giản dị ấy học từ tiểu học, vậy mà mãi đến ngoài ba mươi mới chịu tin thật. Lần này phải tập luyện cho đúng cách ngay từ năm mười bảy tuổi.
Hắn còn quyết định rút ngắn thời gian đi cắt tóc xuống còn hai tháng một lần, để tóc khỏi bị ép bẹp như ổ gà.
…
Xong xuôi mọi chuyện, Cố Triệt mới khoan khoái thong thả quay lại phòng thi lấy cặp, chuẩn bị về nhà.
Nào ngờ vừa tới khúc quanh hành lang, hắn đã bị một nữ sinh gầy gò đến mức khiến người ta khó quên chặn lại.
Cố Triệt lập tức nhớ ra đó là Lâm Tĩnh Tĩnh, lớp trưởng môn tiếng Anh, bạn thân của Lục Thám U.
Rõ ràng Lâm Tĩnh Tĩnh đã đợi một lúc, vẻ mặt có phần sốt ruột:
- Cậu đi đâu vậy? Sáng nay cô Vương chẳng dặn thi xong đừng về, còn có việc cần thông báo sao? Nhớ sáng mai tám giờ về trường ước tính điểm nhé. Thật tình, cả đám báo xong rồi, chỉ còn thiếu mỗi cậu!
Cố Triệt ngẩn ra. Chắc cô giáo có dặn, nhưng sống lại rồi nên hắn quên mất.
Năm 2002, thí sinh phải điền nguyện vọng trước khi có điểm thi, vì thế cần tự ước lượng điểm. Ước càng sát thì càng dễ chọn được nguyện vọng phù hợp.
Nhưng để khỏi làm mọi người mất tinh thần trước kỳ thi, giáo viên thường dặn trước rằng thi xong môn nào thì bỏ môn ấy lại, đừng bận tâm, cũng đừng dò đáp án, cứ tập trung thi những môn tiếp theo.
Bởi vậy, chỉ đến khi môn cuối cùng kết thúc, giáo viên mới bất ngờ đổi lời, nhắc mọi người tranh thủ dò đáp án khi vẫn còn nhớ.
Cố Triệt hiểu ra, thành khẩn xin lỗi:
- Cảm ơn cậu. Ngại quá, mình quên mất, làm cậu phải chờ rồi mới được về.
Nói xong, hắn mỉm cười rộng rãi rồi chào cô.
Thấy hắn cứ thế bỏ đi, Lâm Tĩnh Tĩnh cảm thấy có gì đó lạ lạ.
“Cứ thấy cậu ta hôm nay khác khác thế nào ấy. Phải rồi, bình thường nói chuyện với con gái thì mắt cứ lảng đi chỗ khác, làm sai còn tìm cớ phân bua. Hôm nay lạ thật. Ủa, còn chải tóc nữa?”
Trong lòng cô vốn đang bực chuyện khác, nên không nhịn được gọi Cố Triệt lại:
- Cậu không định giải thích gì à? Cứ thế đi luôn sao? Nếu cậu có điện thoại thì người ta đâu cần mất công chặn cậu lại để báo tin.
Cố Triệt ngẩn ra, nhún vai:
- Nội quy trường cấm dùng điện thoại mà.
Lâm Tĩnh Tĩnh tức đến bật cười:
- Cậu thì biết chấp hành nội quy, nhưng đừng có bỏ trước quên sau rồi làm khổ người khác chứ! Suýt nữa còn đến muộn cả kỳ thi tốt nghiệp. Cậu có biết trước hôm thi, U U phải đứng ngoài hành lang gọi điện cho cậu để báo tin, còn bị cô Vương bắt gặp rồi tịch thu không?
Cố Triệt giật thót, lúc này mới thấy áy náy:
- Hôm nay là ngày cuối rồi, lại còn ở ngoài trường, chắc không đến nỗi nào chứ? Thôi, sáng mai mình sẽ tìm cô Vương nói chuyện. Cô ấy chắc chưa kịp báo lên đâu. Thám U chỉ có ý giúp người, sao lại phạt cô ấy được.
Lâm Tĩnh Tĩnh nghe vậy mới nguôi bớt, nhưng cũng lấy làm lạ. Trong mắt mọi người, Cố Triệt vốn là người cứng nhắc, luôn răm rắp chấp hành nội quy, chẳng bao giờ dám cãi lời giáo viên.
Cô thở dài:
- Cũng không nghiêm trọng đến thế. Cô Vương bảo chỉ tịch thu một thời gian, đến hôm Thám U điền nguyện vọng xong, cả lớp ăn bữa chia tay thì sẽ trả lại. Cậu học tiếng Anh kém thế, cô Vương vốn chẳng ưa cậu, cậu nói thì ích gì? Thôi được, ít ra cậu vẫn còn biết nghĩ.
Cố Triệt nghiêm mặt:
- Chuyện gì cũng có thể cố gắng. Việc do mình gây ra, đương nhiên mình phải tìm cách giải quyết. Cậu đừng lo chuyện này nữa.
…
Chào Lâm Tĩnh Tĩnh xong, Cố Triệt lên xe buýt về nhà.
Phòng thi nằm ở quận Trấn Dương, phía bắc thành phố. Nhà hắn ở vùng ven biển, giáp ranh giữa quận Ninh Thành phía nam và huyện Phụng. Đường sá lại xấu, quãng đường chừng ba mươi cây số mà xe chạy suốt hai tiếng đồng hồ.
Cố Triệt đã quen với đường sá được xây dựng khang trang vào những năm 2020, ngồi xe lâu đến thế quả thật không dễ chịu.
Trên xe, hắn nghĩ tới chuyện sắp được gặp lại cha mẹ khi họ còn chưa già, lòng vừa xúc động vừa rối bời. Những chuyện ở trường tạm thời bị gạt sang một bên.
Là người sinh vào thập niên tám mươi, Cố Triệt đương nhiên là con một. Nhà hắn chỉ có ba người.
Cha hắn là ngư dân địa phương. Mẹ hắn từ thành phố Vụ Châu bên cạnh tới. Ban đầu bà cũng theo chồng đi đánh cá, về sau chán cảnh người bán cá hốt hết phần lời lớn, bèn mở một quán hải sản nướng.
Trước khi sống lại, sự nghiệp của Cố Triệt tuy đã có chút thành tựu, nhưng cha hắn đã mất, mẹ hắn cũng chẳng được sống yên ổn. Nay hắn trở về, tất nhiên phải thay đổi tất cả.
Khi xuống xe, trời đã tám giờ tối. Đường ở vùng ven vắng ngắt. Mùa hè, để tiết kiệm điện, đèn đường chỉ bật một nửa, trông càng heo hút. Cố Triệt lần mò thêm một lúc mới tìm được nhà cũ.
Đó là căn nhà một tầng trong làng chài ven biển. Tường ngoài loang lổ vết muối ăn mòn. Ở bến đậu cạnh cầu tàu có buộc hai chiếc thuyền của nhà hắn.
Vài năm nữa, cả khu này sẽ bị giải tỏa. Cảng cá cũng được đổi thành khu phát triển kinh tế ven biển, bên trong có khu gia công hàng xuất khẩu được miễn thuế.
Cố Triệt thấp thỏm bước tới cửa, khẽ gõ hai tiếng nhưng chẳng ai ra mở.
Trong nhà ồn ào quá, tiếng gõ cửa bị át đi. Lẫn trong đó còn có tiếng mẹ hắn than khóc:
- Mẹ đã bảo đánh cá chẳng có tương lai rồi! Ba vừa không dám thả lưới vét tận diệt, lại chẳng dám ra khơi trong mùa cấm đánh bắt. Thế mà còn mua thuyền mới làm gì? Với chút sản lượng ấy, lấy gì trả tiền vay mua thuyền? Cuộc sống này không thể tiếp tục nổi nữa!
Nghe vậy, Cố Triệt đứng ngoài cửa, thở dài não nề.
Mọi chuyện trong nhà đến lúc này vẫn đi theo đúng quỹ đạo cũ.
Kiếp trước, hắn đã biết gia đình khốn đốn ra sao.
Tất cả bắt đầu từ quyết định sai lầm của cha hắn, Cố Hải Phong, cách đây hai năm. Ông vay tiền mua một chiếc thuyền đánh cá mới.
Ai cũng biết hệ sinh thái biển trong nước đã suy thoái nghiêm trọng vì nạn đánh bắt quá mức. Cuối năm 1999, nhà nước buộc phải ra lệnh cấm tăng công suất máy tàu cá ở biển Hoa Đông và biển Nam. Nói dễ hiểu là hạn chế đăng ký thuyền mới.
Nhưng theo lẽ thường, một khi lệnh hạn chế sắp có hiệu lực, người ta sẽ đổ xô đi mua trước.
Chiếc thuyền cũ của nhà họ Cố vừa nhỏ vừa không có kho lạnh, vốn chẳng nỡ đổi. Cha hắn là người thật thà, giữa lúc ai nấy đều cuống cuồng lo mất phần, cuối cùng bị đám môi giới đen cùng tay cò lừa cho, phải trả thêm tiền mua một chiếc thuyền có kho lạnh.
Tiền không đủ, ông còn đem cả mặt bằng cửa tiệm của nhà ra thế chấp. Cửa tiệm ấy là mẹ hắn, Sở Tú Tân, chắt chiu suốt bao năm mới mua được. Bà từng đạp xe ba bánh bán hải sản nướng, ngày ngày né đội quản lý trật tự đô thị.
Nào ngờ số người đổ xô mua thuyền mới quá đông. Từ đó, cạnh tranh trong nghề đánh cá địa phương càng khốc liệt, sản lượng giảm, giá cá cũng giảm theo.
Nhà họ Cố ăn dè hà tiện vẫn không trả nổi tiền vay. Cuối cùng, họ đành ngừng trả nợ. Cửa tiệm đem thế chấp cũng bị thu lại rồi bán đấu giá. Từ đó gia cảnh sa sút.
Trước kia, ít ra cha mẹ còn biết con trai sắp thi đại học, chưa bao giờ cãi nhau trước mặt hắn vì sợ ảnh hưởng đến việc học.
Đáng tiếc, Cố Triệt vốn nhạy cảm và hiểu chuyện. Trước kỳ thi, hắn đã biết gia đình lâm vào cảnh khó khăn, nhưng chỉ có thể giả vờ như không hay. Tâm trạng ấy ít nhiều cũng ảnh hưởng đến lúc hắn làm bài.
…
Nhớ lại những nuối tiếc năm xưa, Cố Triệt siết chặt nắm tay đến trắng bệch các khớp.
May mà mọi chuyện vẫn còn kịp thay đổi. Hắn không kìm được, đập cửa mấy cái như muốn phá tung xiềng xích số phận.
Tiếng trong nhà bỗng im bặt. Cố Triệt cũng sực tỉnh, vội gọi:
- Con đây, thi xong rồi.
Trong nhà cuống quýt dọn dẹp một hồi, rồi Sở Tú mới ra mở cửa.
Sợ con trai nhìn ra điều gì, bà lên tiếng trước:
- Thi thế nào rồi?
- Mẹ cứ yên tâm, điểm nào lấy được con đều lấy được. Chắc vào Đại học Chiết Giang không thành vấn đề.
Cố Triệt biết cha mẹ chẳng hiểu những chuyện cụ thể, nên cố nói thật ngắn gọn để họ yên tâm.
- Thật không?
Cha mẹ hắn vẫn chưa tin, tiếp tục hỏi kỹ từng môn:
- Môn Văn thế nào? Lý với Hóa có được điểm tuyệt đối không? Còn môn ngoại ngữ kém nhất của con…
Cố Triệt sao chịu nổi màn tra hỏi ấy. Hắn sống lại mới nửa ngày, ngoài môn tiếng Anh vừa thi xong, các môn còn lại đều quên sạch. Nói nhiều thế nào cũng lòi đuôi.
Hắn bèn nhanh chóng chuyển đề tài:
- Con mệt lắm rồi, tối nay còn chưa ăn gì! À, hai người vừa cãi nhau phải không? Con gõ cửa mà chẳng ai nghe thấy.
Bị con trai nói trúng chỗ chột dạ, cha mẹ vội phân bua:
- Có cãi nhau đâu, chỉ nói với ba con vài câu thôi. Con cũng biết ba mình thiếu đáng tin thế nào rồi đấy! Không nói nữa, mẹ đi nấu cơm cho con.
Sở Tú vào bếp loay hoay chừng năm phút, chẳng mấy chốc đã bưng ra một đĩa thức ăn trông giống món hàu chiên trứng.
Cố Triệt chẳng kén chọn, cầm đũa ăn ngay.
Món hàu chiên trứng đúng điệu phải dùng nguyên con hàu. Còn đĩa trước mặt Cố Triệt làm bằng một loại sò biển dài, người ta nạo lấy phần thịt ở cuống để bán, chỉ chừa lại phần viền.
Thịt cuống phơi khô sẽ thành sò điệp khô, bán được giá cao, đương nhiên phải đem bán chứ không ăn.
Phần viền dai, khó ăn lại khó để lâu, vốn chỉ có thể vứt đi. Dân chài tiết kiệm mới giữ lại một ít cho nhà ăn.
Tương tự còn có cá vụn phơi khô, viền sò biển, cua ngâm rượu thiếu chân, ốc ngâm rượu vỡ vỏ. Những thứ ấy gần như theo Cố Triệt suốt cả tuổi thơ.
Không hẳn vì nhà nghèo, chủ yếu là chẳng ai nỡ phí phạm. Trong mắt người lớn tuổi, thức ăn do mình vất vả kiếm được mà để ôi thiu rồi đổ đi là chuyện đáng xấu hổ. Tốt nhất phải tìm cách dùng hết.
Cố Triệt vừa ăn vừa rơi nước mắt. Trong đầu hắn mải nghĩ xem nên nói thế nào với cha mẹ để họ thôi cãi cọ vì chuyện gia cảnh.