Phùng Đào đổi sang giọng khách sáo, khiến Cố Triệt khó lòng gạt phắt đi. Làm thế trông chẳng ra dáng đàn ông.
Nếu Cố Triệt chịu ra tay, muốn thắng áp đảo gã cũng chẳng khó.
Có điều, kiếp trước từng làm luật sư, hắn luôn tin một lẽ: không có trọng tài thì khỏi tranh luận.
Dù là biện hộ trước tòa hay bảo vệ công trình nghiên cứu, đều cần một bên thứ ba có tiếng nói hơn đứng ra phân xử. Bằng không, hai bên chỉ mải tranh phần lợi về mình, rốt cuộc cũng chỉ phí thời gian.
Trong mắt Cố Triệt, Phùng Đào chẳng đáng kể gì. Ngay cả thầy giám sát đứng bên kia cũng vậy. Thắng gã thì được lợi gì?
May mà hai người mới lời qua tiếng lại một lúc, hành lang ngoài phòng thí nghiệm đã đông dần. Những thí sinh khác đến làm quen địa điểm cũng vin cớ nghỉ ngơi, kéo tới xem náo nhiệt.
Lối đi bị chen chật, chẳng mấy chốc đã khiến một giáo sư nổi tiếng của Viện Hóa học đi ngang qua bực mình.
Một vị giáo sư trẻ mặt vuông, trông dữ dằn, quát lên:
- Đứng xem gì ở nhà thí nghiệm? Giữ trật tự, giải tán hết đi!
- Giáo sư Trịnh Kiện đấy! Ông ấy là người đứng đầu ngành vật liệu cao phân tử. Đừng có đắc tội, sau này làm hóa học muốn có thành quả còn phải nhờ ông ấy.
Mấy thí sinh thì thầm với nhau, rồi lập tức tản ra.
Thầy giám sát trong phòng thấy vậy cũng vội bảo Phùng Đào đừng gây chuyện nữa. Thầy bước nhanh ra hành lang, định giải thích với giáo sư.
Nhưng Trịnh Kiện chẳng nể mặt thầy, quở ngay:
- Tiểu Ngô, cậu cũng vậy, trông một cái phòng thí nghiệm còn không xong, bảo sao mãi chỉ làm trợ giảng. Rốt cuộc là chuyện gì?
Trợ giảng Tiểu Ngô đáp:
- Có mấy học sinh đang luyện thí nghiệm thì bàn luận với nhau, khiến các thí sinh khác kéo tới xem. Không có chuyện gì khác ạ.
Nghe đầu đuôi xong, Trịnh giáo sư lập tức hiểu ra. Ông vốn cũng không ưa những kẻ vin vào chính sách ưu đãi để trục lợi, bèn bước đến trước mặt Cố Triệt, nói thẳng:
- Cậu có nắm chắc không? Nếu không muốn làm bài này thì cứ nói nhỏ với tôi, tôi sẽ bảo mọi người giải tán. Còn nếu cậu chịu thử, tôi cũng không để cậu chịu thiệt.
- Trò này vốn chẳng có khả năng ra trong kỳ thi. Nhưng dù sao cũng nhìn ra được căn bản thí nghiệm có vững hay không. Cậu học trường Trấn Dương phải không? Đừng được lợi rồi còn làm bộ. Nếu thể hiện tốt, cấp trên cũng dễ ăn nói hơn.
Cố Triệt hiểu ngay.
Cuộc thi năm ngoái là lần đầu áp dụng chế độ “suất an ủi cho học sinh được tuyển thẳng”. Thế nên chắc chắn sẽ có người không phục. Hai phe phía sau đều đang tìm cách moi lỗi của phe bên kia.
Nếu người chịu thiệt vì cải cách lần đó tỏ ra xuất sắc, chẳng hạn như Phùng Đào trước mắt, phe phản đối sẽ ngấm ngầm hoặc công khai công kích: Cải cách chỉ cốt dàn hòa, phe chủ trương ấy vì cầu yên ổn mà bỏ qua công bằng và việc tuyển chọn nhân tài, cuối cùng khiến người tài bị bỏ sót.
Ngược lại, nếu người được hưởng lợi từ cải cách, như Trương Minh của trường Trấn Dương được tuyển thẳng năm ngoái, còn giỏi hơn mấy người từng giành giải nhất cấp tỉnh bằng thực lực, phe cải cách sẽ lấy hắn làm gương để bênh vực chính sách.
Đáng tiếc, Trương Minh quả thực không bằng ba người đoạt giải nhất cấp tỉnh kia, nên cũng chẳng thể trút được nỗi tức này.
Lúc ấy, nếu có người để ý đến thân phận của Cố Triệt, có lẽ họ sẽ chờ xem hắn thể hiện ra sao. Nếu hắn làm tốt, tương lai lại có triển vọng học hành, phe cải cách cũng có thể nói:
“Các trường cấp ba khác trong tỉnh cũng có nhân tài xuất chúng. Trước đây, cách độc chiếm khó coi của trường số Hai Phương Chu khiến họ nản lòng, tự khép mình lại. Cạnh tranh không đủ, nhân tài bị chôn vùi. Sau cải cách, những người ấy nhìn thấy hy vọng, bèn ra sức vươn lên, quả nhiên trưởng thành, để rồi không còn cảnh người tài bị bỏ sót.”
Trịnh giáo sư đi ngang qua vốn chẳng quan tâm đến những phe phái trong ngành giáo dục hay chuyện chính trị. Nhưng cải cách mới được thực hiện năm đầu tiên, trước đó đã ầm ĩ sau lưng bao phen, ông muốn không nghe cũng khó. Nay gặp đúng cảnh này, ông liền dứt khoát nhắc Cố Triệt một câu, để hắn tự cân nhắc.
Sống trong giang hồ, muốn rút chân ra đâu phải chuyện dễ.
Vốn Cố Triệt cũng chẳng bận tâm. Hắn thừa sức thắng áp đảo Phùng Đào, chỉ thấy không đáng phải chứng minh gì với một tên tép riu. Nhưng giờ đã có người có tiếng tăm đến xem, sau lưng lại dính líu đến nhiều lợi ích như thế, nhân dịp này thể hiện một chút cũng chẳng sao.
Là người sống lại, Cố Triệt còn biết về sau Trịnh giáo sư sẽ thành nhân vật có tiếng trong ngành vật liệu cao phân tử trong nước. Hơn chục năm sau, ông được điều sang làm hiệu trưởng một trường đại học cấp tỉnh ở tỉnh khác.
Hiện giờ Cố Triệt vẫn chưa có tiếng nói, nể mặt ông một lần để làm quen cũng chẳng thiệt gì.
Hắn liếc chiếc túi đặt trên ghế bên cạnh Phùng Đào. Miệng túi hé ra một khe nhỏ. Trong đầu đã có tính toán, hắn rộng rãi đáp:
- Nếu Trịnh giáo sư cũng cho rằng bài luyện này giúp rèn căn bản, vậy em sẽ thử.
Cố Triệt vừa dứt lời, Trịnh Kiện liền dặn Tiểu Ngô:
- Lát nữa đến văn phòng tìm tôi, kể lại kết quả.
Nói rồi ông đi ngay. Ông bận việc, chẳng rảnh đứng bên cạnh xem học sinh làm thí nghiệm suốt nửa giờ.
Thầy trò trong hành lang cuối cùng cũng được đường hoàng đứng xem. Vì chuyện vừa rồi, mấy thầy giám sát ở các phòng thí nghiệm bên cạnh cũng kéo sang.
Cố Triệt bình thản bắt tay vào làm.
Hắn lần lượt rà lại trong đầu bảng khối lượng riêng của những dung dịch thường dùng, cùng khả năng hòa lẫn hay đẩy nhau của chúng. Nước có khối lượng riêng là 1, xăng khoảng 0,7, còn pentan, chất lỏng nhẹ nhất trong nhóm ankan, là 0,62.
Muốn tạo nhiều lớp nước dầu xen kẽ, khó nhất là dung dịch vô cơ có gốc nước thường nặng hơn xăng và các chất hữu cơ. Bởi thế rất khó xếp dầu nổi trên nước, rồi lại có nước nằm trên dầu, thành từng lớp rõ rệt như chiếc bánh nhiều tầng.
Nhưng có thể dùng cồn làm chất trung gian. Nhóm etyl trong ethanol có tính ưa dầu, còn nhóm hydroxyl lại ưa nước. Nếu dùng đúng cách, kết hợp điều chỉnh khéo lượng chất tan để thay đổi khối lượng riêng, vẫn có thể tạo ra nhiều lớp.
Đó cũng là lý do các loại đồ uống có cồn có thể được pha thành đủ kiểu cocktail đẹp mắt.
Tất nhiên, cái khó ấy không thể nói rõ chỉ bằng vài câu. Người ngoài nghề chỉ cần biết đây là việc chẳng dễ dàng, sơ sẩy một chút là nước, dầu và cồn sẽ tự tách ra thành từng lớp riêng.
Tóm lại, kiếp trước Cố Triệt đã học xong ngành hóa học vật liệu bậc đại học, lại từng làm nghiên cứu mấy năm. Vốn liếng và hiểu biết của hắn rõ ràng hơn Phùng Đào rất nhiều.
Dựa vào kinh nghiệm dày dạn, Cố Triệt tính xong cách làm trong đầu rồi nhanh tay pha chế. Hắn men theo đũa thủy tinh, lần lượt rót từng lớp chất lỏng vào phễu chiết.
Từ lớp nặng nhất, có khối lượng riêng 1,33 gam, tức nước muối đậm đặc bão hòa, đến lớp nhẹ nhất chỉ 0,62 gam, dung dịch lấy pentan làm nền, cứ mỗi chênh lệch khoảng 0,1 gam, hắn lại tạo được một tầng dung dịch đẩy nhau, tách lớp ổn định. Cuối cùng, trong phễu chiết hiện ra cả một ly cocktail chín tầng.
Để thầy cô dễ quan sát, lúc pha, hắn còn cẩn thận cho thêm màu nhuộm thích hợp vào từng tầng. Sau đó, hắn rót chín lớp dung dịch nước dầu đủ màu vào chín chiếc cốc. Từng cốc đều rõ màu, không lẫn một giọt màu của lớp khác.
Cố Triệt vừa làm xong thao tác cuối cùng, mấy trợ giảng có mặt đều sửng sốt. Có người thầm nghĩ chính mình cũng chưa chắc làm được như vậy.
Đám học sinh chưa từng thấy cảnh này thì há hốc miệng, đến thở mạnh cũng không dám, sợ ảnh hưởng đến tay nghề của Cố Triệt.
Dù không biết gì về thí nghiệm, đếm số tầng thì ai cũng làm được. Chín tầng với năm tầng khác nhau quá rõ. Muốn phân lớp nhiều hơn, hẳn phải hiểu sâu hơn về chênh lệch khối lượng riêng và khả năng hòa lẫn của các chất.
Giữa tiếng trầm trồ của mọi người, trợ giảng Tiểu Ngô định đến văn phòng tìm dịp kể lại chuyện vừa chứng kiến. Phùng Đào thì đỏ mặt xấu hổ, tính thu dọn túi.
Nhưng Cố Triệt vốn từng trải, đã nhìn thấu từ lâu. Hắn đưa tay chặn Phùng Đào lại, lạnh lùng cười:
- Tính toán hay thật. Trong túi là máy quay kỹ thuật số phải không? Nếu cậu thắng, cậu giữ được đoạn ghi hình, sau này biết đâu còn dùng được ở đâu đó. Còn nếu tôi thắng, cậu sẽ xóa thẻ nhớ.
- Cậu xem tôi là thỏ, còn mình là rùa chắc? Thỏ nhận lời thách đấu là đã thiệt rồi. Dù có thắng cũng chẳng được gì.
Kiếp trước làm luật sư nhiều năm, Cố Triệt đã quá quen với trò lén lút thu thập bằng chứng kiểu này. Hắn đã để mắt đến từ nãy.
Huống hồ máy ảnh kỹ thuật số năm 2002 vừa to vừa cồng kềnh, phải mở miệng túi khá rộng mới không che khuất ống kính. Phùng Đào lại chẳng thể kiếm đâu ra loại camera siêu nhỏ chuyên dùng để quay lén, nên bị phát hiện cũng là lẽ đương nhiên.
Cố Triệt hiểu rõ gã định làm gì. Gã chỉ muốn nhặt nhạnh thêm chút chuyện, biết đâu vớ được thứ gì giật gân thì có thể lên báo kêu oan, công kích chính sách tuyển thẳng mới ban hành năm ngoái.
Nghe Cố Triệt nói vậy, thầy giám sát và các học sinh khác đều bất bình. Sao có thể làm như thế?
Chuyện xảy ra trong phòng thí nghiệm không hẳn thuộc đời tư, luật pháp năm 2002 cũng chưa có quy định rõ ràng về việc này. Nhưng theo lẽ thường, họ vẫn thấy quay lén như vậy là không tử tế.
Trợ giảng Tiểu Ngô nghiêm giọng yêu cầu Phùng Đào giao nộp thẻ nhớ có liên quan. Gã cũng đành nhận thua. Họ không đụng đến máy ảnh của gã, như vậy đã là kiềm chế và tôn trọng tài sản riêng của gã rồi.
Sau đó, Tiểu Ngô cầm thẻ nhớ, dẫn theo mấy học sinh đến văn phòng Trịnh giáo sư, kể sơ lại sự việc.
Trong văn phòng còn có mấy giáo sư, phó giáo sư ngành hóa học. Một số người đang rảnh rỗi uống trà, thấy có chuyện thú vị liền cùng sang nghe.
Các giáo sư không tỏ ra kinh ngạc quá mức, chỉ khẽ gật đầu:
- Lứa tân sinh viên năm nay hình như có mầm non biết làm thí nghiệm đấy. Đến kỳ thi chính thức nhớ để ý kỹ.
Bản thân Trịnh giáo sư cũng chẳng còn gì muốn hỏi thêm. Nhưng dù sao chính ông đã bảo Tiểu Ngô đến báo cáo, nên theo phép lịch sự, ông hỏi Cố Triệt thêm mấy câu, muốn nghe hắn nói về kinh nghiệm luyện thí nghiệm, cũng như vì sao lại rành những thao tác vô ích ấy đến thế.
Cố Triệt vốn thuộc kiểu người ít lời, làm nhiều. Hắn đáp thẳng:
- Có lẽ vì em thích suy nghĩ, lại hiểu khá rõ nguyên lý bên dưới. Thật ra em cũng không thích luyện mấy thao tác màu mè đó. Nhưng phải làm những việc mình không muốn làm đủ nhiều, mới nhận ra chỗ nào vướng mắc, rồi tìm cách giải quyết dứt điểm.
- Giải quyết dứt điểm? Cậu định giải quyết thế nào? Có thể giải quyết được chuyện gì?
Nghe đến đó, Trịnh giáo sư mới thực sự chú ý đến Cố Triệt. Ông đặt bút xuống.
Cố Triệt không đáp. Hắn cầm cây bút Trịnh giáo sư vừa đặt xuống, viết hai dãy số.
Trịnh giáo sư ngẩn ra:
- Đây là gì?
Cố Triệt đặt bút xuống:
- Mấy mã tiếp nhận đơn xin bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Chúng có thể giúp người pha chế cocktail tạo các lớp rượu xen giữa những tầng dung dịch có khối lượng riêng khác nhau. Cũng có đôi chút liên quan đến thao tác thí nghiệm em vừa luyện.
- Đây chính là ích lợi của việc luyện những thao tác tưởng như vô ích. Em tự ép mình làm đến cùng, nghĩ thấu nguyên lý bên dưới, rồi sáng chế ra một thứ giúp người khác thao tác đơn giản hơn.
Trịnh giáo sư lúc này mới thực sự nể phục:
- Cậu mới tốt nghiệp cấp ba mà đã có bằng sáng chế đứng tên rồi sao? Tuổi trẻ tài cao!
Là giáo sư, ông cũng có không ít bằng sáng chế đứng tên, trong đó còn có mấy bằng sáng chế phát minh, giá trị cao hơn loại bảo hộ kiểu dáng công nghiệp của Cố Triệt nhiều. Nhưng một học sinh vừa tốt nghiệp cấp ba đã có đơn xin cấp bằng sáng chế thì quả thực đáng để ý và bồi dưỡng.
Trong lòng Trịnh giáo sư đã nảy ý quý người tài. Đợi Cố Triệt thi vào Học viện Thụy Khả Chiết, ông nhất định sẽ chỉ bảo hắn cho tử tế.
Cố Triệt vẫn bình thản, nói rõ:
- Chưa thể gọi là có bằng sáng chế đứng tên được ạ. Đây chỉ là mã tiếp nhận đơn, không phải mã cấp bằng. Nó chỉ có nghĩa là Cục Sở hữu trí tuệ quốc gia bắt đầu xét nội dung, chứ chưa duyệt xong.
Trịnh giáo sư gật đầu:
- Người trẻ cẩn thận như vậy là tốt. Cậu là thí sinh được tuyển đặc cách qua kỳ thi bổ sung mấy hôm nay phải không? Cố gắng thi cho tốt. Mong cậu vào Học viện Thụy Khả Chiết rồi học hóa cho đàng hoàng, học lên cao học, làm được chút thành tựu.
…
Buổi làm quen địa điểm trước kỳ thi kết thúc bằng câu chuyện ngoài dự liệu ấy.
Cố Triệt về khách sạn nghỉ ngơi. Trong số các thí sinh luyện hóa học, chuyện về hắn vẫn được truyền miệng không dứt. Ai nấy đều cho rằng những thao tác ấy tuyệt đối không thể là thành quả tích lũy của một học sinh cấp ba mới luyện có hai năm.
Sáng hôm sau là kỳ thi bổ sung chính thức dành cho thí sinh hóa học được tuyển đặc cách. Nhưng sau chuyện hôm trước, đến ngày thi thật lại chẳng có gì mới mẻ đáng kể.
Những học sinh đã biết Cố Triệt đều nâng cao kỳ vọng vào thực lực của hắn. Bởi vậy, sau này có nghe nói hắn thi tốt, họ cũng không lấy làm lạ.
Buổi sáng thi lý thuyết. Ban tổ chức dùng luôn đề vòng chung kết thế giới đã làm tại Hà Lan hôm qua cho tiện. Họ cũng không lo đề bị lộ, vì thời gian quá ngắn, hơn nữa phần thực hành phía sau không thể làm giả. Có biết trước đề cũng chẳng kịp chuẩn bị.
Chỉ khi có người đạt điểm lý thuyết rất cao mà phần thực hành lại kém, ban tổ chức mới cần xem xét lại. Còn nếu cả hai phần đều tốt thì chẳng có gì phải lo.
Kỳ thi bổ sung môn hóa cũng chỉ tuyển được vài thí sinh. Năm đó, mỗi khóa của Học viện Thụy Khả Chiết chỉ có hơn hai trăm người, mỗi ngành toán, lý, hóa tuyển sáu mươi. Trước đó, các suất tuyển thẳng qua thi học sinh giỏi và những diện tuyển riêng khác đã chiếm bốn mươi suất mỗi ngành.
Sau kỳ thi đại học, mỗi ngành chỉ còn tuyển thêm hai mươi người, lại phải chia cho các tỉnh, nên tỉnh Đông Hải giữ lại được vài người đã là nhiều. Vì một kỳ thi chỉ tuyển mấy người mà tổ chức riêng một bộ đề thật công phu thì cũng không đáng.
Ở kiếp trước, Cố Triệt từng làm đi làm lại đề thi chung kết toàn quốc năm ấy. Phần thi viết, hắn làm đâu ra đấy, nộp bài từ rất sớm. Nhưng phần này không chấm ngay, giám thị cũng chưa thể lập tức nhìn ra bản lĩnh của hắn.
Buổi chiều là phần thi thực hành. Phần này thì làm được đến đâu, thấy ngay đến đó. Cố Triệt thoăn thoắt thao tác, hoàn thành bài điều chế chuỗi peptit trong môi trường có axit amin mang nhóm bảo vệ một cách hoàn hảo.
Phần thực hành thứ hai yêu cầu thí sinh dùng chính chuỗi peptit vừa điều chế để kiểm tra độ tinh khiết, sau đó viết báo cáo phân tích. Nếu sản phẩm chưa đủ tinh khiết thì còn phải tìm nguyên nhân.
Điểm số không căn cứ vào việc số liệu phân tích đẹp đến mức nào, mà xem kết quả có sát thực tế hay không. Khổ nỗi, bước đầu tiên Cố Triệt làm quá tốt, sản phẩm thu được cũng quá tinh khiết, khiến báo cáo ở phần sau chẳng còn gì để viết.
Thế là phần thực hành, hắn lại nộp bài sớm gần một giờ so với mọi người. Cũng đành chịu thôi. Hắn đã làm thành công như vậy, còn bắt hắn phân tích nguyên nhân sản phẩm không tinh khiết, rút kinh nghiệm từ thất bại, thì biết viết gì đây? Chỉ cần vài câu kết luận là đủ rồi.
Đến lúc kết thúc ngày thi, các thầy cô giám thị đều đã biết Cố Triệt gần như đạt điểm tuyệt đối ở phần thực hành. Chỉ riêng phần thi này thôi, suất tuyển thẳng vào Học viện Trúc Khả Trinh đã nằm chắc trong tay hắn.
Lời người dịch: Hôm nay có khá nhiều chi tiết chuyên môn, tôi đã cố gắng giải thích sao cho dễ hiểu nhất có thể. Một vài chỗ thậm chí phải hy sinh độ chính xác. Vì biết có độc giả không thích đọc kỹ thuật, hôm nay tôi viết hơn bảy nghìn chữ, để trong một ngày khép lại phần thi của các thí sinh dự thi học sinh giỏi.