Chương 353: Một tảng đá trúng mấy con chim, Hả?
Trước đòn “tập kích” bất ngờ của Cao Đức, Hắc Lan Đức một lúc chưa kịp phản ứng, đứng sững tại chỗ.
Dù miệng lão nói gặp toàn gian thương, mở giá thấp đến mức chó cũng không thèm nhìn, nhưng những lời ấy thực ra cũng giống như câu cửa miệng của dân buôn: “Dạo này làm ăn khó khăn lắm”. Phần lớn thương nhân đều treo câu đó trên môi, còn thật khó hay giả khó thì tuỳ người nghe mà đoán. Nên giá mà mấy người có ý mua kia chào ra sao, chưa chắc đã như lời Hắc Lan Đức kể.
Cao Đức nói thêm:
- Tính luôn cả chiếc thuyền buồm hai cột còn lại và toàn bộ thiết bị của xưởng, ông bán trọn gói cho tôi, giá tâm lý của ông là bao nhiêu? Ngoài ra, nếu tôi tiếp nhận được xưởng đóng thuyền, công nhân cũ nào muốn ở lại, tôi cũng sẵn lòng tiếp tục thuê họ.
- Chuyện này…
Hắc Lan Đức ngập ngừng một chút, rồi nhanh chóng chìm vào trầm tư. Lão nhẩm tính trong bụng, rất mau đưa ra một mức giá:
- Xưởng đóng thuyền Hắc Lan Đức chiếm diện tích gần hai mẫu Anh, lại nằm ở cảng Lagos. Ngài cũng biết, đất đai khu này đắt đỏ, tính theo giá đất thì miếng đất này đáng khoảng hai nghìn tiền Kim Tước.
- Về phần xây dựng, chưa kể bến đóng tàu, còn lại các nhà xưởng, kho bãi, khu văn phòng, định giá khoảng hai nghìn tiền Kim Tước. Vậy tổng định giá hạng mục đất và mặt bằng khoảng bốn nghìn tiền Kim Tước.
- Tiếp đến là tài sản cố định. Trước hết là bến đóng tàu dùng để đóng mới và sửa chữa thuyền, chúng tôi có một lớn một nhỏ. Bến lớn định giá một nghìn rưỡi tiền Kim Tước, bến nhỏ cũng đáng chừng một nghìn.
- Ngoài ra trong xưởng còn một số máy móc mộc, giá đóng tàu, rất nhiều dụng cụ mộc đã qua sử dụng. Tuy trước đó tôi đã bán đi không ít, nhưng phần còn lại cũng còn đáng khoảng hai nghìn tiền Kim Tước. Cộng lại là bốn nghìn rưỡi.
- Nữa, trong kho xưởng còn gỗ sồi, vải buồm, dây gai và vài thứ nguyên liệu chưa dùng đến, trị giá khoảng một nghìn tiền Kim Tước.
- Chúng tôi còn một chiếc thuyền buồm hai cột đã đóng xong. Giá tôi chào cho vị tiểu thư trước đây là một nghìn hai trăm năm mươi, với ngài chỉ tính một nghìn hai trăm thôi.
- Cuối cùng, xưởng Hắc Lan Đức là xưởng trăm năm tuổi. Quy mô tuy không lớn nhưng cũng là một trong những xưởng lâu đời của thành Lagos, có chút tiếng tăm và thanh danh trong nghề đánh cá và đi biển địa phương. Dù đã phá sản, cái tên này vẫn còn giá trị, định giá khoảng năm trăm tiền Kim Tước.
- Cộng lại tất cả là mười một nghìn hai trăm tiền Kim Tước. Thưa quan đại nhân, ngài thấy giá này được không?
Hắc Lan Đức dò hỏi.
Mười một nghìn hai trăm tiền Kim Tước, cho dù có nguồn lực của Phoenix chống lưng, với Cao Đức mà nói cũng tuyệt đối là một con số trên trời. Không phải tài nguyên Phoenix đưa ra không đáng giá ấy, mà chủ yếu là hắn đi truyền tống tinh giới, phần nào giống như vượt biên lậu, mang theo được vật tư có hạn. Lại thêm thực lực của hắn có hạn, một khối tài sản lớn như vậy muốn xuất tay cũng phiền toái, phải bán nhỏ giọt nhiều đợt ở nhiều nơi khác nhau.
Mắt Cao Đức láo liên, hắn từ từ lên tiếng:
- Xưởng Hắc Lan Đức đã là xưởng trăm năm, có tiếng ở địa phương, vậy sao lại rơi vào cảnh ngộ thế này?
Vừa là hiếu kỳ, cũng vừa là một thủ đoạn ép giá.
Nghe hắn hỏi vậy, sắc mặt Hắc Lan Đức hơi cứng lại, thoáng chút do dự. Nhưng lão cũng biết lửa gần rơm lâu ngày cũng cháy, chuyện xưởng suy sụp ở thành Lagos này chẳng phải bí mật khó dò, nên cuối cùng lão vẫn chọn nói thật hết:
- Cơ nghiệp này thực ra một nửa là do chính tay tôi đánh mất…
Lão thở dài, mặt đầy vẻ hổ thẹn:
- Thời cơn sốt linh tủy, lợi nhuận khổng lồ từ khai thác linh tủy hút về vô số tiền của và nhân lực. Có ngư dân bán luôn thuyền cá để đầu tư vào mỏ linh tủy, công nhân bỏ xưởng theo các tổ chức khai thác…
Hắc Lan Đức ngừng lại, như lại thấy trước mắt cảnh tượng điên cuồng năm ấy:
- Ngài chưa tận mắt chứng kiến thì khó mà tưởng tượng nổi thịnh cảnh thế nào. Nói có vẻ quá chứ hồi đó, đến bà lão bán cá nướng ngoài bến tàu cũng nắm chặt mấy đồng tiền đồng trong tay muốn góp một phần cổ.
- Đương nhiên, cũng có không ít xưởng đóng thuyền bán tháo tài sản để nhảy vào ngành linh tủy. Tôi tuy chưa đến mức đó, nhưng hồi ấy cũng thật sự bị lợi lộc làm mờ mắt, chẳng kịp nghĩ gì khác, dồn toàn bộ tiền mình có vào khai thác linh tủy. Một bước đó khiến xưởng Hắc Lan Đức mất hết tiền mặt lưu động, cũng gieo xuống mầm họa lớn nhất cho vụ phá sản hôm nay.
- Khi việc khai thác linh tủy rầm rộ nhất, thành Lagos gần một nửa dân cư ăn theo ngành linh tủy. Nghề đánh cá suy thoái, xưởng đóng thuyền cũng teo dần theo. Chỉ là hồi đó có linh tủy làm điểm tựa, tôi cũng không lấy đó làm lo.
- Năm đầu đầu tư, tiền cổ tức tôi nhận được gần gấp đôi vốn ban đầu. Còn xưởng vất vả đóng một chiếc thuyền, lợi nhuận nhiều lắm cũng chỉ hai mươi phần trăm chi phí.
Trong cổ họng Hắc Lan Đức trào ra một tiếng cười khổ:
- Vì thế, hồi đó tôi chẳng những không thấy chuyện có gì sai, không rút vốn về giữ cho xưởng, mà còn đổ thêm nhiều tài sản hơn vào ngành linh tủy.
Nói bây giờ thì quyết định ấy ngu ngốc, nhưng đặt trong hoàn cảnh lúc đó, sao lại không phải một quyết định sáng suốt? Ngành truyền thống tuột dốc không phanh, ngành mới bùng lên rực rỡ, dứt khoát chuyển hướng vốn là lựa chọn đúng đắn.
- Chuyện sau đó ngài cũng biết rồi. Linh tủy bị khai thác cạn kiệt, kinh tế thành Lagos tuột dốc không phanh.
- Nhưng trước khi linh tủy sắp cạn, mấy đại đầu nắm giữ tài nguyên giấu nhẹm tin tức đi. Thậm chí để dựng lên cảnh tượng vẫn sôi động, họ nhét đá vào thùng độn lên, dẫn dụ thêm thương nhân và nhà đầu tư khác lao vào. Còn chính họ thì lặng lẽ dời tài sản, rút quân từ từ.
Cái này ta hiểu. Chẳng phải là bọn làm cái xem đám lẻ như các ngươi là giáo để cắt sao? Cao Đức thầm mắng trong bụng.
- Đợi các đại đầu rút sạch, bí mật linh tủy đã cạn cũng không cần giấu nữa. Cảnh thịnh vượng của thành Lagos như một cái bong bóng, bị đâm thủng ngay lập tức.
- Ngành linh tủy vốn phồn hoa sập hàng loạt. Số tiền khổng lồ chúng tôi đổ vào đó cũng trôi sông trôi biển, nghe chẳng được một tiếng động nào.
Dù chuyện đã qua lâu, Hắc Lan Đức cũng sớm chấp nhận sự thật, nhưng nhắc lại, giọng lão vẫn lẫn chút đau đớn.
- Sự sụp đổ của ngành linh tủy còn gây ra một loạt phản ứng dây chuyền. Trước hết, suốt thời cơn sốt, nghề đánh cá truyền thống của thành Lagos tuột dốc không phanh. Ngư dân vốn là khách hàng quan trọng của xưởng chúng tôi, nghề cá suy thì ngành đóng thuyền tự nhiên cũng chẳng có ngày tốt lành gì.
- Thêm nữa, trong thời sốt linh tủy, nhu cầu thuyền cá trên thị trường giảm mạnh, thay vào đó là nhu cầu thuyền buôn và thuyền chở khách tăng vọt. Để theo kịp xu hướng, chúng tôi cũng đổi cơ cấu sản xuất, lấy thuyền buôn, thuyền khách làm chính. Nhưng bong bóng linh tủy vừa vỡ, hai loại thuyền này lập tức chẳng ai thèm hỏi.
- Dù là thuyền đã đóng xong chưa giao, hay bán thành phẩm còn nằm trên bệ đóng, những người đặt hàng thà chịu phạt vi phạm hợp đồng còn hơn trả tiền mua chúng.
- Một chiếc thuyền buôn hay thuyền khách tốn vật liệu và nhân công cực kỳ lớn. Huống chi vì cơn sốt linh tủy khiến chuỗi cung ứng đóng thuyền teo tóp, giá nguyên liệu đóng tàu đã tăng vọt, khoản vốn ứ đọng càng khủng khiếp hơn.
- Thêm việc tiền mặt của xưởng đều bị tôi dồn hết vào ngành linh tủy, nên…
Hắc Lan Đức dang hai tay:
- Xưởng của tôi sụp đổ luôn.
- Trước cơn sốt linh tủy, lúc đông đúc nhất thành Lagos có cả thảy gần năm mươi xưởng đóng thuyền lớn nhỏ. Mà bây giờ, chỉ còn lại hai mươi mấy nhà. Xưởng Hắc Lan Đức cỡ này trụ được tới hôm nay, toàn nhờ chút nội tình kỹ thuật và danh tiếng này thôi.
Nói tới đó, Hắc Lan Đức hơi ngẩng đầu, tỏ ra tự hào về xưởng nhà mình.
- Thế nên, tình hình thực tế hiện giờ không đổi được, ngành đóng thuyền suy sụp không dậy nổi là sự thật, đã thành ngành ngày tàn rồi. Ông còn muốn lấy giá định giá làm giá bán xưởng, vốn đã không hợp lý.
Cao Đức chẳng màng chuyện ấy, từ từ nói:
- Đây là một mớ bòng bong. Tôi có hứng thú nhất định với mớ bòng bong này, nhưng ông đừng xem tôi là con mồi ngốc.
- Chỉ cần vượt qua giai đoạn này, ngành đóng thuyền của thành Lagos nhất định sẽ phục hưng, đâu phải mớ bòng bong chứ.
Hắc Lan Đức vội nói:
- Chính quyền cũng đã nhận ra tầm quan trọng của nghề cá, đang toàn lực giúp nghề cá phục hồi, bao gồm nhưng không giới hạn việc trợ cấp cho các cá nhân và thương hành đặt mua thuyền cá, giảm thuế trên hải sản đánh bắt, ban hành điều lệ bảo hộ ngành nghề…
- Trợ cấp?
Cao Đức bật cười khinh khỉnh:
- Ngư dân thiếu chút trợ cấp ấy sao?
Khách hàng chủ lực của thuyền cá vẫn là ngư dân. Mà cái gọi là trợ cấp, với ngư dân chẳng khác nào kiểu mua đủ hai trăm nghìn giảm mười nghìn. Nhìn qua cũng ra phối, nhưng vấn đề là người ta thiếu cái hai trăm nghìn kia cơ!
- Giảm thuế trên hải sản là sách lâu dài, kiên trì đúng là có ích cho nghề cá hồi sinh, nhưng không phải một liều thuốc mạnh. Với nghề cá và ngành đóng thuyền đang rệu rã thế này, căn bản không đủ.
- Còn điều lệ bảo hộ ngành nghề, ông nói chẳng lẽ là quy định của thành Lagos bắt các quán ăn và thương hộ trong thành phải chủ yếu mua cá của ngư dân bản địa đánh bắt chứ gì?
Điều này là Cao Đức đọc được trên tờ da dê chép tay ở quầy lễ tân khách sạn Cây Cọ.
Hắc Lan Đức khựng lại, mặt lướt qua chút ngượng ngùng, nhưng vẫn cố trụ:
- Đúng, chính là quy định đó. Nó giúp ích rất lớn cho việc phục hồi nghề cá bản địa. Chỉ cần cá của ngư dân có nơi tiêu thụ, họ sẽ có thêm tiền mua thuyền, ngành đóng thuyền của chúng ta chẳng phải sẽ hồi sinh theo sao?
Cao Đức cười lạnh:
- Chưa nói đến việc quy định này thi hành ra sao, sẽ gặp bao nhiêu trở ngại, có thật sự được thực hiện hay không. Mà kể cả cá của ngư dân bản địa thật sự có đầu ra, họ cũng chưa chắc dồn hết tiền vào mua thuyền mới. Trải qua cú sốc của cơn sốt linh tủy, trong lòng họ đều đã có bóng đen rồi.
Hắn nói tiếp:
- Rồi nhìn lại xưởng của ông xem. Thời sốt linh tủy ông rút hết vốn đi đầu tư, khiến kỹ thuật của xưởng chậm trệ. Bây giờ kể cả ngành đóng thuyền thật sự hồi sinh, ông nghĩ xưởng Hắc Lan Đức dựa vào đâu mà nổi lên trong cuộc cạnh tranh khốc liệt?
Vai Hắc Lan Đức hơi xụ xuống. Điều Cao Đức nói đều là sự thật, nhưng lão vẫn chưa cam tâm:
- Thuyền buồm hai cột Hắc Lan Đức vẫn là một trong những thuyền hai cột tốt nhất của thành Lagos.
Cao Đức lắc đầu, không lấy đó làm đúng:
- Điều đó không có tác dụng gì lớn. Trải qua cơn sốt linh tủy mà còn trụ được, xưởng nào chẳng có chút bản lĩnh? Chút thế mạnh của ông so với mấy xưởng đã sập thì có thể gọi là ưu thế, nhưng đặt trong ngành đóng thuyền hiện tại của thành Lagos, có lẽ chẳng đáng kể gì.
Sắc mặt Hắc Lan Đức trở nên khó coi. Lão mở miệng định nói gì đó, lại bị Cao Đức ngắt lời.
- Tôi biết ông không cam tâm, dù sao đây cũng là xưởng truyền lại trăm năm của nhà ông. Nhưng hiện thực tàn khốc thế đấy, ông phải chấp nhận.
Hắc Lan Đức lại trầm mặc rất lâu, cuối cùng khó khăn mở miệng:
- Vậy… ngài có thể trả bao nhiêu?
- Tám nghìn tiền Kim Tước, tính bảy phần mười tổng định giá tài sản của ông.
Cao Đức đưa tay, giơ cái ngón tay số “tám”.
- Tám nghìn?!
Hắc Lan Đức suýt nhảy dựng lên, mặt hơi đỏ bừng, mắt trợn trừng, kích động:
- Không được không được, giá này thấp quá, ngài còn gian hơn cả đám gian thương rồi!
- Còn gian hơn…
Cao Đức nuốt mấy chữ này, cười:
- Nghĩa là giá tôi chào vẫn cao hơn những người khác.
Hắc Lan Đức biết mình lỡ lời, hận không thể tự tát cho hai cái, nhưng lúc này mặc cả mới là gấp, lão cũng mặc kệ mặt mũi:
- Mười nghìn tiền Kim Tước. Đây đã là giá thấp nhất rồi.
- Đắt quá, không xứng.
Cao Đức nhún vai, tỏ ra lạnh nhạt lạ thường.
- Chín nghìn rưỡi… còn kèm cả một chiếc thuyền buồm hai cột mới tinh đấy…
Trong vẻ mặt Hắc Lan Đức đã bắt đầu thoáng ý van nài.
Cao Đức không đáp ngay, làm ra vẻ trầm tư. Nửa ngày sau, hắn từ từ ngẩng đầu nhìn Hắc Lan Đức:
- Chín nghìn hai trăm. Đây đã là giá thành ý nhất tôi có thể đưa ra. Nếu ông vẫn không chịu thì tôi cũng đành thôi. Nhưng tôi tin, hiện giờ sẽ không ai trả giá tốt hơn tôi đâu. Còn xưởng của ông, càng kéo dài thời gian, giá trị chỉ càng tụt.
Trong lòng Hắc Lan Đức giằng xé dữ dội. Một mặt lão không nỡ để xưởng cha ông để lại bị mua lại với giá rẻ thế này, nhưng mặt khác, lão cũng rõ sự thật đúng như lời Cao Đức nói.
Đúng lúc đó, Cao Đức đột nhiên hỏi:
- Thưa tiên sinh Hắc Lan Đức, sau khi bán xưởng, ông định làm gì tiếp theo?
Hắc Lan Đức sững một chút, thành thật đáp:
- Tôi định dời về thành Don, mua một hai căn tiệm nhỏ, bắt đầu dưỡng lão.
Cao Đức khẽ mỉm cười:
- Tôi không hiểu đóng thuyền, là người ngoài nghề. Nên nếu mua lại được xưởng Hắc Lan Đức, tôi sẵn lòng nhượng cho ông một phần mười cổ phần xưởng theo mức định giá hiện tại, đồng thời mời ông làm cố vấn hướng dẫn cho xưởng.
- Như vậy, ông vừa hưởng đời dưỡng lão ở thành Don, vừa nối tiếp truyền thống trăm năm của gia tộc, cũng không tính là bán trắng cơ nghiệp cha ông để lại.
Mắt Hắc Lan Đức hơi mở to, mặt lộ vẻ xúc động. Rõ ràng, điều kiện Cao Đức đưa ra đánh trúng tim đen của lão. Làm ăn, chủ yếu là đánh vào cái thích của người ta. Cao Đức đã nhìn ra chính xác cái “thích” của Hắc Lan Đức, nên mới đưa ra một điều kiện lão không thể từ chối.
- Được. Chín nghìn hai trăm tiền Kim Tước, thành giao.
Lại trầm tư và do dự nửa ngày, Hắc Lan Đức gật đầu, cuối cùng đã ứng thuận.
- Khoản tiền này không nhỏ, tôi cũng cần ít nhất nửa tháng để chuẩn bị đủ.
- Tự nhiên rồi.
Hắc Lan Đức không có ý kiến. Chín nghìn hai trăm tiền Kim Tước, có mấy ai mang ra được ngay chứ?
- Nhưng, tôi không mong trong thời gian tôi gom tiền, ông còn định tìm người mua khác. Chúng ta có thể ký trước một phần hợp đồng sơ bộ để xác định ý định giao dịch. Tôi sẽ trả năm mươi tiền Kim Tước làm tiền đặt cọc, còn ông thì phải lập tức thu hồi mọi tin đã đăng về chuyển nhượng xưởng và bán thuyền trước đây.
- Không thành vấn đề. Từ nay tôi sẽ từ chối mọi ý định mua của khách khác, yên tâm đợi ngài gom đủ vốn để hoàn tất giao dịch này.
- Quá tốt. Nhưng chúng ta phải giữ chữ tín. Vị tiểu thư mà ông đã hứa trước đây, nếu cô ta lại tìm đến muốn mua chiếc thuyền buồm hai cột kia, ông cứ bảo cô ta đến khách sạn Cây Cọ tìm một vị tiểu thư tên là Anna.
Cao Đức nói thêm.