Nhiều người vẫn hiểu lầm rằng diễn xuất của lớp diễn viên gạo cội ngày trước rất kém.
Thật ra không phải vậy. Chẳng qua phim ảnh và dạng vai khi ấy quá đơn điệu. Người chính trực sáng ngời mãi mãi chỉ là người chính trực sáng ngời, kẻ gian xảo hiểm độc mãi mãi chỉ là kẻ gian xảo hiểm độc, quân Nhật mãi mãi chỉ là quân Nhật.
Nếu có cơ hội phát huy, họ hoàn toàn có thể khiến khán giả phải nhìn bằng con mắt khác. Chẳng hạn như Trần Cường, cụ từng dựng nên hai vai phản diện kinh điển là Hoàng Thế Nhân và Nam Bá Thiên. Theo lẽ thường, hình tượng đã đóng khung như thế thì khó mà thoát ra được. Vậy mà về sau, cụ lại hợp tác với Trần Bái Tư, đóng liền một loạt phim hài.
Thế là khán giả được thấy một ông cụ nhỏ nhắn, đáng yêu vô cùng, khác hẳn ấn tượng trước kia.
Lại nói đến Phùng Ân Hạc. Trước đây ông cũng toàn đóng những nhân vật chính diện. Sau này vào phim Phục kích, ông diễn vai trạm trưởng Ngô, lập tức khiến người xem phải trầm trồ:
- Đỉnh Nga Mi, mẹ nó chỉ chiếu một mình, quả là đậm chất lãng mạn!
Muốn trở thành diễn viên giỏi, thiên phú và nỗ lực đều không thể thiếu.
Cung Tuyết không xuất thân từ trường lớp chính quy. Khi còn ở đoàn kịch nói, nàng chỉ chuyên đóng vai quần chúng lót đường. Trước đó nàng mới diễn đúng một bộ phim, ngoài diện mạo sáng sủa ra thì các mặt khác đều thiếu thốn kinh nghiệm.
Bởi vậy, Vương Hảo Vi vừa lên tiếng, nàng đã cuống quýt, vội hỏi:
- Đạo diễn, có phải tôi đi không đúng không?
- Không phải chuyện đi thế nào. Cô đi giày cao gót rất ổn, bước cũng vững…
Vương Hảo Vi lựa lời rồi nói:
- Chỉ là cảm giác chưa đúng. Cô giống một cô gái trong nước đang cố làm ra vẻ Hoa kiều ở nước ngoài, chứ chưa giống người thật sự từ Mỹ trở về chơi núi ngắm cảnh. Cô tự ngẫm thêm đi, lát nữa thử lại.
- Vâng, vâng!
Cung Tuyết vội lật kịch bản, tìm một tảng đá rồi ngồi xuống, tự mình nghiền ngẫm.
Nhưng diễn xuất đâu phải cứ muốn là làm được. Khả năng lĩnh hội cực kỳ quan trọng, chẳng phải ai cũng là Châu Tấn.
Một lúc sau, mọi người lại tập cảnh.
- Ba, hai, một, bắt đầu!
- Dừng!
Lần này nàng cố được hai phút. Vương Hảo Vi thấy đã khá hơn trước, nhưng vẫn chưa hài lòng. Bà bước tới, nói:
- Nào, chúng ta cùng nghiên cứu một chút.
Vương Hảo Vi cũng ngồi xuống tảng đá, kiên nhẫn trao đổi:
- Lúc họp, chúng ta đã bàn rất nhiều về nhân vật rồi mà? Khi ấy cô hiểu cũng rất tốt. Sao đến lúc quay lại hụt mất cái thần?
Bà ngừng một lát rồi nói tiếp:
- Vấn đề bây giờ là dấu vết bắt chước Hoa kiều trên người cô quá nặng. Từng cử chỉ, từng bước đi đều không tự nhiên.
- Xin lỗi đạo diễn!
- Không sao. Hôm nay mới là ngày quay đầu tiên, cô còn ít kinh nghiệm, chưa nhập vai được cũng là chuyện thường. Không cần vội. Cứ cho cô thời gian từ từ ngẫm ra.
Tâm tính Vương Hảo Vi khá tốt. Thời ấy quay phim vốn chậm, từng cảnh đều phải mài giũa từng chút một. Mọi người đã quen với chuyện đó.
Sau đó họ tập đi tập lại thêm mấy lần, kết quả vẫn chẳng ra sao. Vương Hảo Vi đành chuyển sang quay cảnh của Đường Quốc Cường.
Trần Kỳ nhìn mà ngây người.
Sáng sớm cả đoàn đã kéo ra đây dựng cảnh, rồi tập diễn, loay hoay, nghỉ ngơi, lại tập diễn. Đến khi chính thức bấm máy, rốt cuộc chỉ quay được đúng một cảnh, Đường Quốc Cường ngồi trên tảng đá Chẩm Lưu đọc sách.
Năm giờ chiều, đoàn đóng máy!
Vì sao phải đóng máy? Vì mây kéo đến che mất mặt trời, ánh sáng tối đi, không thể quay tiếp. Thời ấy quay ngoại cảnh chịu ảnh hưởng của ánh sáng tự nhiên rất lớn.
- Ôi mẹ ơi!
- Về sau cũng chỉ có Vương Gia Vệ với Hầu Hiếu Hiền mới dám quay kiểu này!
Trần Kỳ lại phụ mọi người khuân đồ. Thấy ai nấy đều bình thản như không, hắn cũng đành thản nhiên theo.
Về đến khách sạn, ăn tối xong là chẳng còn việc gì làm. Nếp sống trong đoàn khiến hắn mãi chưa quen. Ở kiếp trước, hắn chạy dự án quanh năm, vừa làm biên kịch vừa làm nhà sản xuất, hai mươi tư giờ một ngày lúc nào cũng quay cuồng, đến thời gian gọi gái bao cũng không có.
Nhưng rảnh rỗi một chút cũng tốt.
Hắn có thời gian viết bộ truyện võ hiệp của mình. Không, phải gọi là tiểu thuyết võ thuật mới đúng…
Khoảng bảy giờ, Trần Kỳ đang ngồi viết thì nghe bên ngoài vang lên tiếng gõ cửa.
Hắn đứng dậy ra mở. Vương Hảo Vi dẫn Cung Tuyết đứng ngoài hành lang.
- Đạo diễn Vương, bà tìm tôi có việc gì sao?
- Ban ngày cậu cũng thấy rồi đấy. Tôi nghĩ nên cùng cậu nghiên cứu thêm, giúp Tiểu Cung nhanh chóng tìm được cảm giác.
Trần Kỳ nhìn sang Cung Tuyết. Nàng liếc hắn một cái, ngượng ngùng né ra phía sau.
- À, được chứ. Mời vào, mời vào!
Vương Hảo Vi bước vào phòng, nhìn quanh một lượt rồi cười:
- Tiểu Trần, cậu cũng sạch sẽ gọn gàng ghê nhỉ.
- Ở sạch thấy dễ chịu hơn. Đâu thể để phòng vừa bẩn vừa bừa bộn được.
Hắn định khép cửa, nhưng ngập ngừng một thoáng rồi vẫn để lại một khe hở. Trong phòng chỉ có một chiếc ghế. Vương Hảo Vi cũng là người tinh ý, chủ động ngồi xuống mép giường, nhường ghế cho Cung Tuyết.
Bà năm nay ba mươi chín tuổi, là đạo diễn, lại đã có chồng. Dẫu thế nào cũng không thể để người ta có cớ dị nghị.
- Tình hình hôm nay cậu đã thấy cả rồi. Trước đó tôi cũng bàn với Tiểu Cung, nhưng cứ cảm thấy vẫn chưa đạt. Cậu là người sáng tạo ra nhân vật này, cậu có ý kiến gì không?
- Bà đang nói về cảnh hôm nay à?
- Đúng, về phần diễn của Tiểu Cung.
- Ừm, bà muốn nghe lời thật chứ?
- Cậu hỏi thừa à? Tôi tìm cậu để mua vui chắc?
Trần Kỳ nhìn Cung Tuyết, rồi lạnh lùng buông từng lời:
- Cứng nhắc! Không tự nhiên! Không có hơi thở đời thường! Hoàn toàn không toát ra được khí chất tinh thần của nữ nhân vật chính!
Mỗi lời bật ra, sắc mặt Cung Tuyết lại trắng thêm một phần. Nàng xoắn các ngón tay, lặng lẽ cúi đầu.
- Nói cụ thể hơn đi! Vương Hảo Vi giục.
- Cô đã ở khách sạn dành cho khách nước ngoài suốt một tuần, quan sát cách nói năng, cử chỉ của những người Hoa ở hải ngoại rồi bắt chước họ… Nhưng theo ý tôi, bắt chước chỉ nên là bước chuẩn bị ban đầu, tốt nhất đừng bê nguyên vào trong cảnh diễn.
- Cô đang bắt chước một Hoa kiều, vậy khán giả nhìn thấy cô hay nhìn thấy nhân vật mà cô bắt chước?
Trần Kỳ ngừng một chút rồi nói tiếp:
- Đặc điểm riêng của diễn viên rất quan trọng. Cô hãy đưa những gì mình quan sát được hòa vào bản thân, chỉ cần nắm một điểm là đủ. Chẳng hạn như sự tự tin.
- Tự tin?
Cung Tuyết ngẩng đầu lên. Đôi mắt nàng chớp chớp, vẻ mặt sau khi bị phê bình trông khá tội nghiệp.
- Cô nhìn những Hoa kiều kia xem, có phải ai nấy đều ngẩng cao đầu, ưỡn ngực, đầy vẻ hơn người không? Vì chúng ta nghèo, còn họ giàu, đương nhiên họ sẽ sinh ra cảm giác hơn người. Nhưng cô không được bộc lộ vẻ khinh người ấy, như vậy sẽ khiến khán giả ghét cô. Cô có thể thể hiện sự tự tin.
- Cha cô là sĩ quan Quốc dân đảng, sống sung túc ở Mỹ, lại từng học hành đến nơi đến chốn. Cô ngồi xe hơi lên núi, ở khách sạn Lư Sơn trong một căn phòng hạng sang, có cả đám nhân viên phục vụ riêng cho mình.
- Cô làm sao có thể không tự tin được?
- Gần như cô chưa từng trải qua những cảm xúc u tối. Mọi thứ quanh cô đều hướng lên phía trước. Chỉ cần thể hiện được điểm ấy, khí chất tinh thần của nhân vật sẽ tự nhiên hiện ra.
- Nói tiếp đi! Nói tiếp đi!
Vương Hảo Vi thúc giục.
Trần Kỳ vốn không định chủ động nói nhiều như thế. Nhưng thấy Vương Hảo Vi đã gật gù tán thành, hắn mới nói tiếp:
- Muốn thể hiện điều này thì đừng ngẫm nghĩ quá phức tạp. Thứ nhất, cô nhất định phải ưỡn ngực, ngẩng đầu, phải hay cười. Thứ hai, bước chân phải rộng hơn một chút.
- Bước chân?
Cung Tuyết ngẩn ra.
- Cứ như thế này…
Trần Kỳ vừa nói vừa đứng dậy, đi ra giữa phòng. Hắn chỉ vào chiếc quần của mình:
- Cô mặc quần ống loe, ống quần rất rộng. Nếu bước nhỏ, hai ống quần sẽ quấn vào nhau, trông xấu lắm.
- Bước rộng thêm một chút. Sức nặng của giày cao gót cũng phải thể hiện ra.
Hắn vừa nói vừa làm mẫu:
- Chính là kiểu cộp, cộp, cộp! Mỗi bước đều phải có lực, gót giày nện xuống đất nghe rõ ràng.
- Còn chiếc túi nữa…
Trần Kỳ cầm chiếc túi vải của mình lên, khoác hờ một bên vai, làm như đó là túi hàng hiệu. Hắn đi đôi dép lê rách mà cứ như đang xỏ chân trong giày Hermes, ưỡn ngực ngẩng đầu, eo lưng và hông uốn éo đầy điệu bộ, rồi sải bước thật lớn.
Lẹp bẹp, lẹp bẹp, lẹp bẹp…
Nói khách quan, kinh nghiệm cầm túi xách nữ của hắn còn phong phú hơn phần lớn phụ nữ thời nay.
Phụ nữ thời ấy cầm một chiếc túi hàng hiệu nước ngoài còn chẳng biết làm thế nào cho đẹp.
- Cô cứ đi như vậy, bước lên cầu, rồi nhìn thấy tảng đá Chẩm Lưu. Oa, phải tỏ vẻ kinh ngạc! Sau đó nở một nụ cười rạng rỡ, tốt nhất còn bật lên tiếng cười trong trẻo như chuông bạc, khanh khách, khanh khách…
- Phụt!
Cung Tuyết không nhịn được nữa, đưa tay che miệng cười mãi.
Vương Hảo Vi lại càng cười lớn hơn.
- Cô chẳng phải muốn chụp ảnh sao? Nhớ kỹ, chiếc máy cô cầm là máy ảnh chụp lấy ngay. Thứ này đã xuất hiện từ lâu, cũng là hàng mua từ Hồng Kông.
- Trong nước có mấy ai từng thấy nó? Nhưng cô là tiểu thư nhà giàu, với cô nó chẳng khác gì món đồ chơi. Cô phải tỏ ra cực kỳ thành thạo, lại không quá để tâm…
Trần Kỳ nhìn nàng, khích lệ:
- Kịch bản chỉ là nền móng. Những gì cô tự mình nghiền ngẫm mới là phần đắp thêm vào. Đến khi đứng trước máy quay, cô mới là người làm chủ nhân vật. Đừng để nhân vật khống chế ngược lại cô.
- Chu Quân là ai?
- Vai diễn đã trao cho cô, cô chính là Chu Quân. Từ ngày mai, cô cứ mặc quần áo thật đẹp, đội mũ kiểu Tây, cầm máy ảnh đi khắp nơi ngắm cảnh chơi đùa. Đừng nghĩ ngợi gì cả… Thế nào gọi là tìm cảm giác? Chính là cảm giác này!
Vương Hảo Vi sững sờ trong mấy giây, như đang nhấm nháp lại cả chuỗi lời vừa nghe. Những lời ấy hoàn toàn khác với kiểu phân tích lý thuyết, đào sâu nhân vật mà bà vẫn thường nói trong các buổi họp.
Chúng vừa dễ hiểu, vừa chặt chẽ. Từng lớp từng lớp mở ra, mổ xẻ cảnh diễn trước mắt thành từng phần rõ ràng, sáng tỏ.
- Tiểu Trần, rốt cuộc cậu học những điều này ở đâu vậy? Tôi làm phim hơn mười năm mà cũng chẳng nói ra được những đạo lý như cậu!
- Không có gì đâu, bà quá lời rồi. Tôi chỉ thích xem phim. Chưa đến một vạn bộ thì cũng phải tám nghìn bộ, lại thích đọc đủ thứ sách tạp, thường xuyên nghĩ vẩn vơ. Tất cả đều là do tôi tự ngẫm ra thôi.
- Một vạn bộ? Cậu không bay lên trời luôn đi?
Vương Hảo Vi chậc chậc cảm thán. Chưa từng gặp thiên tài thì không thể biết thiên tài trông như thế nào. Một người như vậy mà được nhận vào Xưởng phim Bắc Ảnh thì…
Bà hít vào một hơi.
Cung Tuyết càng nhìn hắn không chớp mắt. Lòng nàng dậy sóng.
Hắn còn trẻ đến vậy mà hiểu biết thật nhiều. Quan trọng hơn, nàng nghe là hiểu ngay, cứ như hắn đang cầm tay chỉ cho nàng phải diễn thế nào. Điều nàng sợ nhất chính là không có đầu mối, chẳng biết nên diễn ra sao…
Người này giỏi thật!