Buổi chiều tối.
Sáu đứa trẻ trở về trường nghệ thuật.
Trần Kỳ đích thân đi cùng một đoạn, đến cổng trường mới bắt tay từ biệt giáo viên:
- Hôm nay thật làm phiền các thầy cô. Tôi xin thay mặt toàn thể thanh niên trí thức của hợp tác xã Đại Sách Lan cảm ơn mọi người!
- Đừng khách sáo. Bọn trẻ được rèn luyện, như vậy rất tốt.
Thầy giáo ngập ngừng một lát rồi hỏi:
- À này, ngày mai còn phải đi nữa không?
- Ngày mai chắc bài báo đã được đăng rồi. Chúng ta xem phản ứng thế nào đã. Nếu mọi người hưởng ứng tốt, lại phải làm phiền thầy cô. Sau này nếu hoạt động này trở thành việc thường xuyên, chúng tôi nhất định không để mọi người chạy đi chạy lại mà chẳng được gì.
- Được được, hẹn gặp lại!
Thầy giáo hiểu ý hắn, cũng không phản đối, dẫn học sinh vào sân.
Lưu Bối chẳng thấy mệt mỏi gì. Buổi sáng hát một lượt, buổi chiều hát một lượt, giữa trưa còn được nghỉ, chẳng tốn sức bao nhiêu. Cô bé hớn hở trở về ký túc xá. Phòng tám người vừa thấy cô bước vào, đám bạn đã ùa tới, tranh nhau hỏi:
- Hôm nay thế nào? Có vui không?
- Các cậu đã làm những gì?
- Cơm trưa có ngon không?
- Yên lặng! Yên lặng nào, nghe tớ kể đây!
Lưu Bối đưa hai tay xuống ra hiệu, làm bộ đầy oai vệ trong phòng rồi nói:
- Dưới chân lầu canh Tiền Môn đông nghịt người, phải đến cả nghìn ấy chứ. Bọn tớ cứ hát thôi mà họ đã vỗ tay rầm rầm, nghe sướng muốn chết!
- Sau đó người ta còn không cho bọn tớ đi nữa, suýt thì bị chen bẹp. Thầy cô phải liều mạng mới đưa được bọn tớ ra ngoài.
- Cơm trưa cũng tạm được. Họ tự nấu, chẳng khác gì cơm nhà ăn tập thể. Có củ cải, có rau cải, ăn no là được, tiền đi đường cũng chẳng phải tự bỏ ra.
- Oa!
Cả đám bạn đồng thanh xuýt xoa, ai nấy đều ao ước.
Lưu Bối đảo mắt một vòng, đến lúc này mới chịu tung ra chuyện hấp dẫn nhất:
- Này, các cậu đoán xem hôm nay tớ gặp ai?
- Ai vậy? Ai vậy?
- Khách nước ngoài!
- Có cả khách nước ngoài nữa à?
- Chứ sao! Một cô gái tóc vàng mắt xanh, nói thứ tiếng líu ríu như chim, nghe chẳng hiểu gì cả. Tớ hát cho cô ta một đoạn, cô ta còn nói với tớ “good, good” nữa!
- Oa!!!!
Nếu lòng ghen tị có thể hóa thành vật thật, e rằng Lưu Bối đã bị cả đám bạn đâm cho thủng người bằng dao nhỏ.
Một bầy con gái ríu rít mãi đến khi giáo viên đi kiểm tra phòng mới chịu nằm xuống. Lưu Bối nằm trên chiếc giường đơn sơ, nhớ lại một ngày tuyệt diệu, chỉ mong ngày nào cũng được vui thế này.
Mấy anh chị kia nhiệt tình lắm, còn cho cô bé ăn trứng. Anh Tiểu Trần cũng đẹp trai nữa.
…………
Nhật báo Thanh niên Trung Quốc.
Đã tám giờ tối, Vu Giai Giai vẫn ngồi chờ tin ở tòa soạn.
Bài viết có nhắc đến người nước ngoài, phải đưa đi xét duyệt riêng, được cơ quan hữu quan thông qua mới có thể đăng. Khi ấy, thái độ đối với người nước ngoài khá mâu thuẫn. Một mặt, người ta mong họ bước vào Trung Quốc tham quan, tìm hiểu; mặt khác, dư âm của những năm đấu tranh cách mạng, lật đổ chủ nghĩa đế quốc Mỹ vẫn còn đó. Vừa hoan nghênh, vừa dè chừng.
Vài năm sau, nguồn vốn nước ngoài sẽ tràn vào trên quy mô lớn. Cả nước cũng bước vào thời kỳ khao khát thế giới phương Tây. Nhà nước cần kiếm ngoại tệ để phát triển, dân chúng thì thấy trăng nước ngoài cũng tròn hơn, tầng lớp tinh hoa bắt đầu đưa cả nhà ra nước ngoài định cư, những kẻ tự xưng là trí thức hiểu biết cũng lần lượt ngoi lên.
Bốn tờ tạp chí lớn của thời kỳ cải cách mở cửa là Độc giả, Ý Lâm, Tri Âm và Thanh niên văn trích, mặc sức tung hoành trên mặt báo!
Làn sóng ấy kéo dài suốt bốn mươi năm!
- Sao vẫn chưa có tin? Chẳng lẽ bài bị loại rồi?
Vu Giai Giai lẩm bẩm một mình:
- Biết thế đã chẳng nghe lời tên khốn ấy!
Bài viết này có thể khai thác từ rất nhiều góc độ. Góc nhìn Trần Kỳ chỉ cho cô là: Người bạn Mỹ trải nghiệm phong tục Bắc Kinh xưa, vui vẻ hội ngộ cùng thanh niên trí thức và các diễn viên nhí, nghe kinh kịch, uống trà trong bát lớn, miệng không ngớt khen hay, “very good” này, “very good” nọ…
Đừng nói dân chúng, ngay cả lãnh đạo cũng thích đọc những chuyện như thế!
- Tiểu Vu? Tiểu Vu!
- Tôi đây, tôi đây!
Bỗng một phóng viên già chạy vào. Vu Giai Giai bật dậy:
- Thế nào rồi? Có được đăng không?
- Được đăng rồi!
- Cô không biết bài ấy đã chuyển đến tay ai đâu. Lãnh đạo đọc xong khen mãi không dứt. Còn đích thân phê bút son, ngày mai lên trang nhất!
- Hả?
Vu Giai Giai suýt sặc miếng lòng hầm bánh nướng, vội hỏi:
- Trang nhất?
- Đúng vậy. Lần này cô nổi tiếng rồi đấy. Cả đơn vị ta chưa từng có phóng viên trẻ nào được lên trang nhất đâu!
- Đều nhờ các thầy cô chỉ bảo tận tình.
Vu Giai Giai bỗng thấy trong người sảng khoái đến khó tả, đồng thời cũng vỡ lẽ ra một điều.
À, hóa ra thứ này gọi là nghề làm báo!
…………
“Hôm qua, hợp tác xã trà bát lớn Tiền Môn vốn đã nức tiếng nay mời một nhóm diễn viên nhí của trường nghệ thuật thành phố đến biểu diễn. Các em nhỏ mang đến những tiết mục đặc sắc, khiến người xem xung quanh vỗ tay reo hò không ngớt. Buổi diễn còn đón tiếp một vị khách Mỹ ngoài dự kiến.
“Cô Eve hết sức hứng thú với văn hóa dân gian Trung Quốc. Tại hiện trường, cô đã thưởng thức một đoạn kinh kịch và đích thân nếm thử trà bát lớn. Loại trà truyền thống phương Đông này đem lại cho cô một trải nghiệm mới mẻ vô cùng.
“Trước khi rời đi, cô Eve còn đặc biệt chụp ảnh lưu niệm cùng mọi người, mãi chẳng nỡ rời bước…”
Trong trường nghệ thuật, chủ nhiệm cùng các giáo viên đọc bài báo đến ba lần mới lưu luyến đặt tờ báo xuống.
Phóng viên Vu quả nhiên giữ lời. Đã nói đăng báo là đăng báo, lại còn lên trang nhất. Tuy phần viết về trường có hơi ít, nhưng trong bài có bạn quốc tế, như vậy cũng dễ hiểu.
- Tốt lắm!
- Tôi thấy hoạt động này có thể tiếp tục. Vừa làm rạng danh nhà trường, vừa cho học sinh có cơ hội rèn luyện. Này, anh lập tức dẫn học sinh đến đó đi!
- Hôm nay người ta đâu có nói sẽ biểu diễn?
- Phải biết chớp thời cơ chứ! Làm việc phải chủ động một chút!
…
Phía tây lầu canh Tiền Môn.
Đây là quán trà mới mở, có hai mươi người cùng làm.
Bọn họ cũng là thanh niên trí thức. Hợp tác xã thành lập muộn hơn một chút, mọi người còn chưa biết nên làm gì. Thấy trà bát lớn bên kia ăn nên làm ra, họ liền học theo, mở một quán trà.
Quán đã khai trương được mấy ngày, việc buôn bán cũng tạm ổn. Người đi trên con phố này hoặc từ phía đông đến, hoặc từ phía tây đến. Trà bát lớn chẳng có gì khác biệt, khách đi ngang thấy quán nào trước thì vào quán ấy uống thôi.
Nhưng hôm nay tình hình đã khác.
- Đồng chí, uống trà không? Hai xu một bát!
Một người đi đường từ phía tây đến, ngang qua quán trà thì nhìn vào mấy lần rồi hơi dừng chân. Người thanh niên trí thức vội vàng chào mời:
- Chúng tôi cũng dùng trà hoa nhài, nước sạch lắm. Nếu đồng chí đi sang bên kia thì còn phải bước thêm một đoạn đấy!
Người kia chẳng đáp lời, cứ thế đi qua. Người thanh niên trí thức nhìn theo, quả nhiên thấy ông ta đi thẳng sang quán phía đông.
- Đồng chí, uống trà không?
- Đồng chí, uống một bát trà đi!
Từng tốp người lần lượt đi qua, chẳng ai chịu ở lại. Có người bị chèo kéo mãi đến phát bực, liền nói:
- Người ta có diễn kịch để xem, các anh có gì nào? Người ta có khách nước ngoài đến uống trà, các anh có không?
Dĩ nhiên là không.
Cả đám người ủ rũ ngồi nhìn mấy chục chiếc bát lớn bày trên bàn. Quán mở cửa từ sáng đến giờ, vậy mà chưa bán được lấy một bát.
- Hôm nay vẫn chưa có khách mở hàng, phải làm sao đây?
- Đến một xu cũng chưa kiếm được!
- Quán bên kia náo nhiệt thật. Cái cô Hoàng Chiếm Anh ấy giỏi quá, nghĩ ra được bao nhiêu trò hay!
Mọi người vừa ghen tị vừa hâm mộ. Nghe tiếng hát cao vút cùng tiếng reo hò vang như sấm từ phía bên kia vọng lại, ai nấy cũng ngứa ngáy trong lòng, chỉ muốn chạy sang xem thử.
…
- Hay!
- Hay!
Hôm nay vẫn là sáu đứa trẻ của Lưu Bối. Cả bọn càng hát càng hăng.
Mọi người được xem diễn miễn phí, đương nhiên phải mua một bát trà để uống. Hò hét đến khô cả cổ, lại càng phải uống thêm. Phía sau quán, nước trà được đun hết nồi này đến nồi khác mà vẫn không kịp rót cho khách.
Đây đâu còn là trà bát lớn?
Rõ ràng là quán trà sữa Mật Tuyết Băng Thành của năm 1979!
- Không được rồi, mệt chết đi được!
Hoàng Chiếm Anh vốn khỏe mạnh lực lưỡng mà cũng bắt đầu không chịu nổi, bèn nói:
- Theo tôi thấy, phải mua thêm vài chiếc ấm lớn, chuẩn bị thêm năm mươi cái bát, rồi sắm mấy chum nước nữa. Không thì chẳng thể nào đáp ứng nổi.
- Mua thêm mấy cái bàn đi. Bên cạnh còn chỗ thì mở thêm một quầy. Dép nhựa cũng nên bày ra bán rồi. Việc làm ăn phía tây thế nào?
- Vắng như chùa Bà Đanh!
Hoàng Chiếm Anh hiếm khi dùng một câu thành ngữ, nói tiếp:
- Cứ để bọn họ học theo đi, đáng đời! Phen này nếm mùi thất bại rồi.
- Này, làm người phải rộng lòng một chút. Thành Bắc Kinh bây giờ có bao nhiêu quán trà, chuyện làm ăn cũng chẳng dễ dàng gì. Ai sống cũng đâu có sung sướng.
Kẻ mạnh chẳng bao giờ than trách hoàn cảnh, bởi hoàn cảnh tồi tệ kia chính là do bọn họ làm cho ra nông nỗi!
Trần Kỳ chẳng bao giờ dùng thủ đoạn tranh giành làm ăn, hắn chỉ biết rộng lòng khuyên bảo:
- Chuyện này cô nghe thôi, đừng để lọt ra ngoài.
- Việc làm ăn của họ sẽ ngày càng sa sút. Đến lúc không thể tiếp tục nữa, có lẽ họ sẽ chủ động tìm đến nhờ cô tiếp nhận. Nếu họ không đến, cô cứ sang tìm họ, nói rằng mình đang thiếu người, sẵn lòng nhận thêm người mới.
- Sau đó cô đưa ra điều kiện, bảo chính quyền giải quyết địa điểm kinh doanh cho chúng ta. Nhất định phải có một cửa hàng mặt phố, càng lớn càng tốt. Đồng thời mở rộng việc buôn bán, để chúng ta có thể bán thêm nhiều mặt hàng hơn.
Hoàng Chiếm Anh ngẩn ra:
- Hả?
- Hả gì mà hả? Cô còn định bày quán ngoài đường cả đời sao? Đến lúc ấy, chúng ta đâu còn là quán trà nữa. Chúng ta sẽ trở thành một cửa hàng bách hóa tổng hợp quy mô nhỏ.