- Tôi chưa từng đến Lư Sơn, nhưng từ lâu đã luôn hướng về nơi ấy.
- Những bài thơ của Lý Bạch hay bài “Lên Lư Sơn” của vị thầy năm xưa, từ nhỏ tôi đã thuộc làu làu, đọc ngược cũng được. Cha mẹ tôi làm việc ở hiệu sách Tân Hoa, nên tôi có rất nhiều sách để đọc. Có lần, tôi xem một cuốn Atlas địa lý. Trong đó giới thiệu những danh sơn đại xuyên của đất nước, Lư Sơn cũng được nhắc đến với cảnh sắc tuyệt đẹp.
- Khi ấy tôi nhìn đến ngẩn ngơ, rồi chợt nghĩ, một nơi đẹp như vậy nhất định phải có những câu chuyện đẹp xảy ra. Chẳng hạn, một đôi nam nữ trẻ gặp nhau ở Lư Sơn, vừa gặp đã yêu…
- Tôi cứ lần theo mạch cảm hứng ấy mà suy nghĩ, sau đó dần dần viết thành kịch bản này.
Trần Kỳ vừa dứt lời, mọi người đã bật cười khe khẽ.
- Người trẻ các cậu đúng là luôn hướng về tình yêu!
- Quả nhiên suy nghĩ của cậu khác hẳn chúng tôi, đậm màu lãng mạn quá.
- Nhưng điều ấy cũng phần nào phản ánh đặc điểm của thanh niên thời nay…
Giang Hoài Diên gật đầu, cười nói:
- Tiểu Trần, tôi đã đọc lá thư cậu gửi cho báo Trung Thanh. Cậu là một thanh niên có suy nghĩ, chúng tôi rất vui khi thấy những gương mặt mới không ngừng xuất hiện trong giới điện ảnh. Cậu nói muốn thử viết kịch bản, chúng tôi còn thấy lạ lắm. Nào ngờ vừa đọc báo xong thì đã nhận được bản thảo cậu gửi đến.
Thẩm Văn Tâm tiếp lời:
- Đúng vậy. Chúng tôi đã giật mình một lần, đến khi đọc kịch bản lại giật mình thêm lần nữa. Cậu chẳng những viết kịch bản, mà còn viết hẳn một câu chuyện tình yêu.
- Cậu hẳn phải biết, công khai đưa tình yêu lên màn ảnh có ý nghĩa thế nào trong điện ảnh lúc này? Đây cũng là điều khiến chúng tôi lo lắng. Chúng tôi bàn bạc rất lâu, cuối cùng vẫn quyết định mời cậu đến đây. Đã nói đến thời đại mới thì phải có diện mạo của thời đại mới. Nếu trong nước hiện giờ chưa có, vậy hãy bắt đầu từ xưởng phim Bắc Ảnh!
Trong số rất nhiều xưởng phim trên cả nước, Trường Ảnh, Bắc Ảnh, Thượng Ảnh và Bát Nhất được xem là bốn ông lớn.
Xưởng Bát Nhất mang tính chất quân đội, tạm thời không nhắc đến. Ba xưởng còn lại đều có thực lực hùng hậu, quan hệ rộng ngút trời, lại dám nghĩ dám làm. Trong những ngày đầu cải cách mở cửa còn nhiều dao động, họ đã lần lượt cho ra đời một loạt bộ phim bị xem là “to gan quá mức”.
Chẳng hạn như năm nay, xưởng Bắc Ảnh có bộ “Nhìn gia đình này mà xem”. Đó lại là một bộ phim hài, phim hài sản xuất vào năm 1979!
Sang năm còn có “Pho tượng Phật khổng lồ thần bí”, do Lưu Hiểu Khánh đóng. Đó là bộ phim hành động thương mại đầu tiên. Cũng chiếu vào năm sau là “Cái bắt tay lần thứ hai”, càng không cần phải nói, bởi tác phẩm này được chuyển thể từ một cuốn sách từng bị cấm.
Còn “Tình yêu Lư Sơn”…
Ở Giang Tây có một nhà văn tên Bì Tất Thành. Tháng bảy năm nay, ông gửi một kịch bản cho xưởng phim Thượng Ảnh rồi đến đó sửa bản thảo. Trong thời gian rảnh giữa những lần sửa bản thảo, ông đã viết ra “Tình yêu Lư Sơn”.
Câu chuyện vốn rất đơn giản. Con gái một viên sĩ quan Quốc dân đảng từ Mỹ trở về đại lục, gặp nam chính ở Lư Sơn rồi yêu hắn ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng vì hoàn cảnh đặc biệt của thời đại ấy, hai người buộc phải chia lìa.
Năm năm sau, cải cách mở cửa bắt đầu. Nữ chính lại đến Lư Sơn, hai người bùng lên tình yêu mãnh liệt, quấn quýt không rời. Nhưng cha của nam chính là sĩ quan trong Đảng ta, từng giao chiến với cha nữ chính trên chiến trường. Nữ chính cứ ngỡ mối tình này lại sắp tan vỡ. Nào ngờ cha nam chính chủ động tìm đến, nói:
- Cháu là một đứa trẻ yêu nước. Tuy cha cháu đang ở hải ngoại, nhưng ông ấy vẫn luôn nhớ về quê hương… Đất nước muốn thực hiện bốn hiện đại hóa thì cần thống nhất quốc gia, cần các dân tộc đoàn kết. Hoan nghênh cha cháu trở về!
Rất đậm dấu ấn thời đại.
Ngày nay nhìn lại, có lẽ nhiều người sẽ thấy hơi gượng gạo. Nhưng vào thời điểm ấy, bộ phim chẳng khác nào sét đánh giữa trời quang.
Ngay sau khi công chiếu, cả nước dấy lên một cơn sốt. Đó là một bộ phim mang tính dấu mốc. Thậm chí có thể nói, nếu viết lịch sử điện ảnh Trung Quốc sau cải cách mở cửa, nét bút đầu tiên chắc chắn phải dành cho “Tình yêu Lư Sơn”.
Còn phiên bản do Trần Kỳ viết đã cố ý lược bỏ một phần nội dung.
Vì thế, Giang Hoài Diên nói:
- Chúng tôi đã đọc kỹ kịch bản. Ưu điểm là câu chữ khá trôi chảy, mạch lạc, vài đoạn viết rất đẹp, phần miêu tả cảnh sắc Lư Sơn cũng sống động như thật.
- Nhưng khuyết điểm của nó cũng nằm ở đây. Cậu dành quá nhiều bút mực cho phong cảnh, thành ra xung đột kịch chưa đủ, bối cảnh đời sống hiện thực cũng mờ nhạt. Cảm giác như cậu chỉ muốn viết phong cảnh để khoe phong cảnh vậy.
- Chúng tôi đề nghị cậu thêm vào một số mâu thuẫn, khiến câu chuyện có lên có xuống, đồng thời làm cho hoàn cảnh sống của nhân vật chính phong phú hơn. Quan trọng nhất là, tuy cậu muốn thể hiện tình yêu, nhưng điểm đến cuối cùng nhất định phải nâng lên một tầng ý nghĩa lớn hơn.
- Tầng ý nghĩa lớn hơn? Yêu nước à?
- Ừ, đại khái là vậy!
Giang Hoài Diên nhìn cậu thanh niên trước mặt, ánh mắt càng thêm phần thưởng thức. Cậu ta quả nhiên rất sáng dạ.
Ngay sau đó, những biên tập viên khác cũng lần lượt nêu ý kiến. Có lẽ thấy Trần Kỳ còn trẻ, chưa có kinh nghiệm nên họ tận tình chỉ dẫn từng chút một, chẳng khác nào cầm tay dạy việc. Trần Kỳ hiểu họ có lòng tốt, vì vậy biểu hiện hết sức khiêm nhường.
Cuộc thảo luận kéo dài hai tiếng mới tan.
Lương Hiểu Thanh cùng hắn đi ra ngoài, vừa đi vừa nói:
- Trong xưởng người đông, cậu cứ từ từ làm quen. Có chuyện gì thì cứ đến tìm tôi. Cậu không cần viết lại một bản kịch bản mới, cứ dùng hồ dán dán phần nội dung bổ sung lên bản cũ là được. Đến khi chốt bản cuối cùng rồi thì chép lại từ đầu.
- Bọn tôi đều sửa như vậy cả. Cuối cùng bản thảo dày đến mức trông chẳng khác nào một viên gạch lớn.
- Cậu nghĩ xem, cầm bản thảo dày cộp đặt trước mặt lãnh đạo rồi nói: “Ngài xem, tôi đã sửa bao nhiêu lần rồi”, thế là ghi điểm ngay từ đầu!
- Ha ha! Cảm ơn anh đã chỉ bảo!
Trần Kỳ bật cười. Nghĩ ngợi một lát, hắn hỏi:
- Kỷ lục sửa bản thảo nhanh nhất ở đây là bao lâu?
- Hai mươi ngày! Nhà biên kịch kia có việc gia đình, không thể không trở về giải quyết, thế là chỉ trong một đêm đã sửa xong bản thảo… Thật ra trong bụng chúng tôi đều hiểu cả. Điều kiện nhà khách tốt, người ta đến đây ăn ké ở ké thôi.
- Nhưng cũng chẳng có gì đáng trách. Chúng tôi tôn trọng các nhà biên kịch, sẵn lòng dành cho họ chút đãi ngộ ấy.
Đang nói chuyện, hai người đã về đến nhà khách.
Trần Kỳ bước vào phòng, cài then cửa lại, chính thức bắt đầu cuộc sống ăn ké ở ké của mình.
Nếu kỷ lục nhanh nhất là hai mươi ngày, vậy hắn cứ viết đại khái bằng chừng ấy thời gian là được. Sau đó, hắn sẽ đăng trước trên tạp chí “Sáng tác điện ảnh”, tránh đụng hàng với tác giả gốc.
Chốt bản thảo, chuẩn bị quay phim, lập đoàn làm phim, hắn còn có thể tiếp tục ở ké. Xử lý xong “Tình yêu Lư Sơn” thì viết tiếp một tác phẩm khác, rồi lại thêm một tác phẩm nữa. Cứ thế mãi, ăn ké ở ké không dứt…
Nói thật, dù “Tình yêu Lư Sơn” là một bộ phim kinh điển, hắn vẫn không xem nổi.
Có những tác phẩm trở thành kinh điển nhờ thời đại tạo nên.
Cũng có những tác phẩm vốn đã là kinh điển bất diệt.
Chẳng hạn, nếu bắt hắn xem lại “Bến Thượng Hải”, “Anh hùng xạ điêu” bản năm 1983 hay “Hoắc Nguyên Giáp”, chắc chắn hắn sẽ thấy gượng gạo vô cùng. Nhưng bảo hắn xem phiên bản truyền hình của bốn bộ danh tác lớn thì hắn vẫn say mê như thường. Cho dù ở hậu thế, đó vẫn là những món ăn tinh thần hắn thường mở lên xem trong lúc dùng bữa.
Lục lão sư tuy nhân phẩm chẳng ra sao, nhưng Tôn Ngộ Không thì xem trăm lần vẫn không chán.
Kim Giác Đại Vương ngây ngô đáng yêu.
Đại Ngọc và Bảo Thoa lần đầu nếm trải chuyện chăn gối.
Lữ Phụng Tiên vừa nhập về một lô trang bị kiểu Tây Lương do Mỹ sản xuất, còn đôi chân của Phan Kim Liên thì trắng dài miên man. Bản do Dương Tư Mẫn thủ vai lại càng khiến người ta phải xuýt xoa…
Vậy tại sao Trần Kỳ vẫn muốn làm “Tình yêu Lư Sơn”?
Nói trắng ra, cũng là vì yếu tố thời đại. Hắn không dám lấy những bộ phim chưa được kiểm chứng khác ra thử sức vào năm 1979. Những thứ trong đầu hắn quả thực rất nhiều, nhưng phần lớn đều không hợp với hoàn cảnh hiện tại, thậm chí còn có thể bị xem như tai họa ngập đầu.
Nếu ở một môi trường cởi mở hơn, hắn đã có thể bay thẳng lên trời…
- Dù là ăn ké ở ké, ít nhất cũng phải làm ra vẻ ta đây đang làm việc chứ!
Trần Kỳ đẩy cửa sổ ra. Bên ngoài, cành liễu khẽ lay trong gió. Hắn ngồi xuống trước bàn, lật qua bản kịch bản, chỉ thấy bên trong kín đặc những lời góp ý cần sửa.
Hắn làm theo lời Lương Hiểu Thanh, tìm hồ dán và giấy bản thảo, viết thêm một đoạn nội dung mới rồi dán lên trên. Dán được vài đoạn, chừng vài trăm chữ, hắn “bộp” một tiếng khép bản thảo lại.
- Xong! Công việc hôm nay hoàn thành!
(Hết.)