“Hộ bộ nói không có tiền, Ngự doanh nói không có binh, tể tướng nói không có người, mấy vị học sĩ thì bảo chi bằng cứ tạm hoãn. Còn ngự sử thì người nào người nấy dâng sớ hặc tội Lý Cương, đòi truy cứu trách nhiệm. Lại có kẻ đề nghị giết Trương Bang Xương?”
Nói về chuyện mưa gió dần dứt, từ khi xuyên đến đây, Triệu Cửu lần đầu nổi giận đã thoát khỏi vòng vây của năm vị đại thần kia. Đến tối ngày thứ hai, y chính thức tiếp xúc trên diện rộng với các tấu chương của văn võ bách quan ở hành tại (nơi nhà vua tạm đóng). Thế nhưng cục diện dường như chẳng đổi khác gì, cứ như thể ai nấy đều là phe chủ hòa.
Có điều thú vị là Triệu Cửu lại chẳng mấy để tâm.
“Xin quan gia rõ cho, đây đều là lòng người hướng về!” Bên ngọn đèn, Khang Lý đứng cạnh án thư, vội cúi đầu giải thích một câu. Thái độ hắn so với mấy hôm trước đã khiêm nhường đi không biết bao nhiêu.
“Trương Bang Xương là ai?” Triệu Cửu tò mò hỏi. “Hình như ta có chút ấn tượng.”
Khang Lý hết lời, đành tạm gác chuyện “lòng người hướng về” sang một bên, rồi lược giải qua loa.
Nguyên lai, Trương Bang Xương từng là tể tướng dưới thời Tống Khâm Tông, cũng coi như vị tể tướng chính danh cuối cùng của Bắc Tống. Trong thời Tĩnh Khang, y chủ yếu làm mấy việc sau đây:
Thứ nhất, nhận ý chỉ của Tống Khâm Tông, thay Lý Cương nắm quyền triều chính, đồng thời đích thân ra thành chủ trì việc xin hàng với quân Kim.
Thứ hai, có lẽ vì y ăn nói khéo léo, lại dáng người tuấn tú, thêm nữa Nguyên soái Ngột Lý Bất nắm quyền khi ấy được coi là người thận trọng. Vì thế sau khi biến cố Tĩnh Khang xảy ra, quân Kim rút lui, họ bèn đưa y lên ngôi hoàng đế, mong y làm vua người Hán để trở thành nước chư hầu của Kim.
Thứ ba, quân Kim vừa đi khỏi, Đại Sở hoàng đế Trương Bang Xương liền thỉnh về Mạnh thái hậu, người đang sống cảnh góa bụa làm đạo cô ở nhà (vốn là hoàng hậu của Tống Triết Tông, từng hai lần bị phế). Y lấy danh nghĩa Mạnh thái hậu mà trao lại ngôi thiên tử cho Triệu Cấu, kẻ lúc ấy đã chạy đến Nam Kinh (Thương Khâu) đứng ngoài quan sát thời cuộc.
Triệu Cửu bừng tỉnh ngộ ra. Y nhớ đúng là có người này, hình như sách lịch sử từng nhắc qua một câu, chỉ nói Trương Bang Xương trong thời Tĩnh Khang đối đầu với Lý Cương, là kẻ chủ hòa, còn về sau thế nào thì không chép. Dĩ nhiên, Triệu Cửu lúc này cũng nghĩ như vậy. Còn chuyện Khang Lý lải nhải không ngớt về việc Trương Bang Xương xưng đế rồi trả lại ngôi, y lại chẳng để ý mấy. Hạng người này, nói hắn là kẻ nhu nhược thì không sai, nói hắn bất tài cũng không sai. Nhưng khi ấy từ hoàng đế trở xuống, cả thành Đông Kinh đều đã đầu hàng, dao kề cổ thì cũng khó trách ai. Nếu vì hắn chân mềm mà giết hết thì giết đến bao giờ mới xong.
Tất nhiên, muốn giết thì phải có duyên cớ. Một là làm tể tướng mà chọn đầu hàng, hai là làm hoàng đế. Nhưng dù thế nào, muốn giết thì phải giết ngay từ đầu, chẳng có lẽ nay đã đày đi mấy tháng rồi mới bới móc giết đi. Nếu không, các quan lại theo đường Đông Kinh chạy sang đây sẽ nghĩ thế nào?
“Lúc ta mới lên ngôi, chẳng phải đã không nói gì với tên này sao?” Không biết có phải do thói quen cơ bắp hay không, mà lúc này Triệu Cửu mở miệng đã thốt ra không ít những từ ngữ lạ tai lộn xộn.
“Có ạ.” Khang Lý thu liễm tâm thần, nghiêm mặt đáp. “Ngày ấy quan gia đăng cơ từng hứa với hắn phú quý yên ổn, còn ban cho hắn chức Thái tể…”
“Vậy sau này vì sao lại đày hắn?” Triệu Cửu càng thấy kỳ quặc. “Hơn nữa mấy hôm nay ta trò chuyện với các vệ sĩ Ban Trực, nói cũng không ít chuyện, sao chẳng ai nhắc đến tên này?”
Khang Lý cúi đầu im lặng.
“Đại quan có gì cứ nói thẳng.” Triệu Cửu không khỏi nhíu mày.
“Không dám giấu ngài.” Có lẽ biết giấu cũng không nổi, Khang Lý nói khẽ, rốt cuộc cũng nói vài câu thật lòng. “Ngày Trương thị xưng ngụy đế, nhiều người khuyên ngài trừ khử hắn. Nhưng dù vậy, ngài vì nể hắn đã trả lại ngôi, nên cũng chỉ đày hắn đến Đàm Châu. Chỉ có điều về sau biết chuyện hắn cùng Tĩnh Cung phu nhân… ngài mới nổi giận, khi ấy liền dặn tiểu nhân nhớ nhắc ngài, đợi qua một thời gian, mọi việc yên ổn, nhất định phải ban chỉ giết Trương Bang Xương.”
“Tĩnh Cung phu nhân?” Quan gia càng thêm mơ hồ.
“Là người trong cung của Đạo Quân Thái Thượng hoàng đế.”
Giọng Khang Lý càng nhỏ, dường như sợ Dương Nghi Trung cùng mấy tên thị vệ đứng ngoài cửa nghe được. “Ngày Trương Bang Xương làm ngụy đế, vào nội đình, quân Kim đã ban Tĩnh Cung phu nhân cho hắn làm vợ. Thế nhưng Tĩnh Cung phu nhân nhiều lần đưa trái cây cho tên giặc này, nghe nói còn lén hẹn gặp, xưng hô hắn là ‘đại gia’, lại có một hai chuyện mờ ám khó nói. Thậm chí đến lúc tên giặc rời nội đình, Tĩnh Cung phu nhân còn khoác tay tiễn hắn, lại nói lời chỉ trích Thái Thượng hoàng. Nay Tĩnh Cung phu nhân đã bị bắt giữ ở hành tại, chỉ chờ đến lúc khai ra đầy đủ rồi cùng trừ khử. Chỉ là chẳng may quan gia lúc này lại…”
“Thật hoang đường!” Vừa nghe rõ đầu đuôi, Triệu Cửu bỗng vỗ bàn đứng dậy. Tiếng động khiến Dương Nghi Trung trong cửa cùng mấy tên Ban Trực ngoài cửa đồng loạt quay đầu lại.
“Quả thật hoang đường!” Khang Lý vội cúi đầu phụ họa.
“Sao có thể vì chuyện như vậy mà giết người bừa bãi?” Triệu Cửu rõ ràng đã nóng nảy.
Khang Lý suýt cắn phải lưỡi, xem ra đã phải nuốt xuống không ít lời trong bụng.
“Nếu muốn giết Trương Bang Xương, thì ngay từ đầu lấy tội tể tướng hàng Kim mà quang minh chính đại giết đi, thiên hạ có gì mà bàn tán? Cớ sao lại vì chuyện này mà đổi ý?” Triệu Cửu tức giận khó nguôi. “Hơn nữa, Tĩnh Cung phu nhân làm sai điều gì? Trong cái thời thế ấy, nếu không nhờ Trương Bang Xương che chở, một nữ nhân yếu đuối như nàng sẽ rơi vào kết cục gì? Chẳng lẽ để nàng bị quân Kim bắt đi mới gọi là kết cục tốt? Chỉ trích Thái Thượng hoàng, có tình cảm với Trương Bang Xương, chẳng phải là chuyện hợp tình hợp lý sao?”
Khang Lý muốn nói lại thôi.
“Thả cái gì phu nhân kia đi, để nàng đi tìm Trương Bang Xương!” Triệu Cửu bình tĩnh trở lại, cũng thấy chuyện này thật vô vị. “Trương Bang Xương đáng giết, nhưng đến nước này giết hắn cũng chẳng ích gì. Hãy để phu nhân ấy nhắn lại một câu, bảo hắn cả đời phải ở yên trong Đàm Châu, không được ra ngoài phô trương, coi như đã bị giam cầm vậy.”
Khang Lý lặng thinh hồi lâu, đến khi quan gia quay đầu lạnh lùng nhìn hắn, hắn mới cúi đầu gật.
Thấy Khang Lý đã nhận lời, Triệu Cửu vừa định cúi xuống xem tấu chương tiếp, bỗng sực nhớ ra: “Trong hành tại còn bao nhiêu cung nhân?”
“Không nhiều, chừng ba năm trăm người thôi…”
“Vậy thế này,” Triệu Cửu chậm rãi nói. “Hai vị thánh thượng đều đã bị bắt đi phương Bắc, mà bọn họ thật ra cũng vô tội. Lại thêm các quan và tướng lĩnh chạy từ Đông Kinh, Hà Bắc, Hà Đông, nhiều người gia đình ly tán. Vậy thì ban cung nữ cho họ… chọn những người đã lớn tuổi, có đức hạnh ấy… cũng coi như đôi bên đều vẹn toàn.”
Khang Lý lần này vẫn cúi đầu không nói.
“Rốt cuộc là ý gì?” Triệu Cửu lười đấu trí với hắn. “Có chuyện gì ta không biết thì nói thẳng ra.”
“Trong số đó có một hai trăm người, là ‘giặt y nương’ mà sau khi quan gia đăng cơ đã cho người tìm khắp Đông Kinh và Nam Kinh…”
“Ta… Triệu Cửu… ta… ta lại tồi tệ đến thế sao?” Nghe đến nửa câu, Triệu Cửu đã hiểu ra, rồi kinh ngạc buột miệng.
Đăng cơ rồi, cũng chỉ mới mấy tháng trước, Tĩnh Khang sỉ vừa mới kết thúc. Triệu lão Cửu này lấy đâu ra hứng thú như thế?!
“Đó đều là bọn Trần Đông vu oan bệ hạ!” Tuy không hiểu chữ “tra” kia có nghĩa gì, nhưng Khang Lý dường như đã nắm được đôi phần cách làm của vị quan gia này, liền vội giải thích. “Quan gia đăng cơ, không có cung nhân sao được? Chưa nói đến điều khác, ai đến hầu hạ Phan nương tử và hoàng tự?”
“Trần Đông vì nói chuyện này mà chết sao?” Đèn dưới ánh sáng, Triệu Cửu bừng tỉnh, rồi lại thấy vô cùng bất lực. “Thôi vậy… giữ lại hai mươi người chăm sóc Phan nương tử và hoàng tự, còn những người nào già dặn, không nhà để về thì giữ lại giặt giũ trong cung. Số còn lại, người trẻ và có nhan sắc đều chọn ra, ban cho những quan quân trẻ đã xa gia quyến. Nhưng chỉ được lưu lại hành tại an trí, không được theo đi xa, càng không được đi theo quân ngũ.”
“Quan gia thánh minh!” Khang Lý liên tục gật đầu, xem chừng đã học khôn ra được chút đỉnh.
Chẳng qua sau khi nhận lệnh, thấy quan gia lại chuẩn bị xem tiếp mấy tấu chương kia, vị đại quan họ Khang này khẽ điều chỉnh lại tâm thế, rồi cuối cùng mới quay về chính đề mà hắn định nói:
“Nói đến, có lẽ quan gia cũng quên rồi, ngày trước người muốn giết Trương Bang Xương nhất chẳng ai khác, chính là Lý tướng công!”
“Nói thế nào?” Triệu Cửu đặt xuống tấu chương của Tư Chính điện học sĩ Lữ Hảo Vấn, rồi mở một bản của một vị ngự sử nào đó. Vừa liếc qua, y không khỏi khẽ nhíu mày.
“Chuyện này có chút lời đồn… Thứ nhất, đương nhiên là Lý tướng công ghét cái ác như thù, khó chịu với những kẻ không giữ được tiết tháo, nhất định phải giết mới hả giận.”
“Thứ hai thì sao?”
“Thứ hai, có người nói Lý tướng công có tư thù với Trương Bang Xương. Lúc ấy triều đình mới lập, ông ta muốn mượn chuyện này giết người để lập uy, định yên cục diện.”
“Còn thứ ba không?”
“Có… ”
“Nói đi.”
“Thứ ba, nói là Lý tướng công giúp bệ hạ dựng lại triều đình, công lao quả thật lớn. Nhưng ông ta lại coi bệ hạ như con nít, muốn nhân đó mà nắm quyền, khống chế triều đình, điều này cũng không thể nói là không có.”
Trong ánh đèn chập chờn, Khang Lý đứng im trong bóng tối, từ tốn nói tiếp: “Bởi vậy, lúc ấy trong triều có hai chủ trương lớn của ông ta. Một là đi Nam Dương. Ngoài mặt thì nói ở Nam Dương có thể liên kết với Quan Trung, để yên lòng người vùng Tây Bắc. Nhưng thực chất có ý đồ ép xuống đám thân tín vốn theo bệ hạ từ Nguyên soái phủ hay không, e rằng không ai dám nói chắc. Bởi vì Hoàng tướng công và mấy người khác đã định sẵn đi Dương Châu từ trước khi Lý tướng công đến. Còn Lương thị chế thì đã sớm đi Đông Nam lo liệu tiền bạc. Quan gia, không phải chúng tôi là lão thần Nguyên soái phủ không muốn chống Kim, thật sự là Trung Nguyên không có chỗ hiểm để giữ, mà ở Dương Châu chúng ta đã chuẩn bị xong xuôi, không tiện dễ dàng đổi ý. Ngay cả chính quan gia khi đó cũng có ý này, nên mới bãi chức Lý tướng công.”
“Thì ra là vậy… Rồi sao nữa? Trương Bang Xương thì sao?” Triệu Cửu vẫn cầm tấu chương đọc tiếp, đầu cũng không ngẩng lên.
“Trương Bang Xương… theo như luận điệu Nam Dương, Dương Châu trước đó, việc Lý tướng công một mực đòi giết Trương Bang Xương, cũng có người nói là ‘mượn đường Trần Thương mà đi lén qua Trần Thương’, muốn nhân đó trừ khử một lượt đám cựu thần Đông Kinh. Như vậy, khi ông ta độc tướng một mình, có thể nhét người của mình vào triều, hòng nắm trọn triều cương.”
Triệu Cửu nhìn tờ tấu trong tay bỗng bật cười.
“Quan gia không tin sao?” Khang Lý thấy vậy chẳng vội chẳng sợ, ngược lại còn mừng ra mặt. “Như vậy, sao không triệu mấy vị cựu thần Đông Kinh đến hỏi thử? Quan gia chẳng phải đang muốn gặp các thần tử của hành tại, hỏi việc phòng ngự Trung Nguyên đó sao?”
“Đều là những cựu thần Đông Kinh nào?” Triệu Cửu quay đầu hỏi, mặt đầy ý cười.
“Lữ Hảo Vấn, Tư Chính điện học sĩ, là bậc danh nho về đạo học, trước đó đã sớm từ quan Thượng thư hữu thừa, xin làm Tri Tuyên Châu. Chỉ là đường xá không yên, lại lo lắng cho thân thể bệ hạ, nên chưa kịp đi. Điện trung thị ngự sử Trương Tuấn vốn chính trực. Hai người này đều là những nhân vật đạo đức được thiên hạ công nhận, cũng đều chạy từ Đông Kinh ra. Quan gia thử gặp một lần thì sao?” Khang Lý vội chỉ tay vào tấu chương trong tay quan gia, cười nói. “Hơn nữa, hai bản tấu này chẳng phải là hai bản quan gia xem lâu nhất tối nay sao?”
“Nếu đã là Khang đại quan tiến cử, vậy ngày mai gặp hai người này một chuyến!” Triệu Cửu vuốt bản tấu của điện trung thị ngự sử Trương Tuấn, càng thêm không nhịn được cười, dường như vẫn đang thong thả nắm chắc phần thắng.
Lời của dịch giả: Cảm ơn bạn đọc Hoàng lão Cửu, và người bạn thượng minh từng chê tôi vừa nghèo vừa xấu, cùng nhiều bạn đã tặng thưởng, đề cử phiếu... Cảm ơn mọi người đã quay lại.