Hồi 96: Đi hay ở
Giờ Hợi đã điểm, người người trở về nhà, yên giấc từ sớm.
Thế mà trong một lò nung nhỏ bé chẳng mấy ai để mắt tới, không một ai chợp mắt. Đám thợ quân đội thức trắng đêm xếp lò. Trần Tích và Lương Miêu Nhi cùng đẩy chiếc cối đá khổng lồ, còn thế tử, Lưu Khúc Tinh và Xà Đăng Khoa thì sàng cho thật mịn những nguyên liệu thô.
Đến cả tiểu hòa thượng cũng xắn tay áo, không ngừng khuân nguyên liệu mới tới.
Chỉ có Lương Cẩu Nhi là vắt chân chữ ngũ, lấy nón rơm che mặt, chẳng buồn ngó ngàng đến ai.
Thế tử ngồi xổm bên cối đá, dùng vải che miệng mũi, hỏi bằng giọng nghèn nghẹt:
- Trần Tích, chúng ta làm nên chuyện này, thật sự có thể lưu danh sử sách chứ?
Trần Tích cười đáp:
- Được chứ.
Thế tử lại hỏi:
- Thế sẽ lưu lại cái tên ra sao?
Trần Tích đáp:
- Mùa thu năm Gia Ninh thứ ba mươi mốt, Chu Vân Khê, Chu Bạch Lý, Trần Tích, Xà Đăng Khoa, Lưu Khúc Tinh, tiểu hòa thượng và Lương Miêu Nhi cùng chế ra xi măng, để phúc cho muôn đời sau. Xi măng là thứ có thể làm đổi thay cả thời đại. Chưa đầy trăm năm nữa, nhà nhà xây cất chẳng còn dùng bùn vàng hay vữa trộn gạo nếp, mà dùng xi măng của chúng ta. Sau này, sử sách có thể quên cả Phúc Vương, An Vương lẫn Tề Vương, nhưng nhất định không quên chúng ta.
Mắt thế tử sáng rực:
- Làm việc, làm việc!
Đúng lúc ấy, một cỗ xe ngựa dừng trước cổng lò nung.
Mọi người nhìn ra. Chỉ thấy lão Yêu được người đánh xe đỡ xuống, chậm rãi bước tới, trên tay còn xách hai thanh trúc…
Lưu Khúc Tinh và Xà Đăng Khoa biến sắc:
- Hỏng rồi! Chúng ta chưa nói với sư phụ chuyện tối nay không về. Sư phụ tới đánh chúng ta rồi!
Hai người cùng quay sang thế tử:
- Thế tử cứu mạng! Sư phụ nể mặt ngài, chắc sẽ không đánh chết chúng ta đâu!
Thế tử cười méo xệch:
- Ta ở chỗ thái y họ Yêu thì có mặt mũi gì chứ?
Từ xa, lão Yêu đã cười khẩy:
- Thế tử vẫn còn biết mình biết ta đấy.
Lưu Khúc Tinh chủ động chạy tới trước mặt lão Yêu, cười nịnh:
- Sư phụ, xách hai thanh trúc chắc mỏi tay rồi. Để con cầm giúp người một lát.
Hắn vừa đưa tay ra, mu bàn tay đã ăn ngay một roi trúc.
Lão Yêu thản nhiên nói:
- Ta nhớ lần trước đánh các ngươi vì qua đêm bên ngoài mới cách đây vài hôm. Chắc ta già thật rồi, sức yếu đi, đánh một trận mà các ngươi vẫn chẳng nhớ đời.
Lưu Khúc Tinh đảo mắt, vội chuyển đề tài:
- Sư phụ, hôm nay cha Trần Tích tới lò nung, nói đã bàn với người chuyện đưa hắn vào thư viện Đông Lâm, không cần làm học việc ở y quán chúng ta nữa.
- Ồ?
Lão Yêu chậm rãi nhìn Trần Tích đang đứng bên cối đá.
- Đó là chuyện tốt. Sao ngươi không theo cha về, lại ở đây đẩy cối đá, làm việc nặng nhọc?
- Sư phụ, con muốn ở lại y quán Thái Bình.
Lão Yêu bật cười:
- Nhà họ Trần cơm ngon áo đẹp mà ngươi không cần, cứ nhất quyết tìm khổ chịu? Ta đã đồng ý với quan Trần rồi. Mau về phủ họ Trần đi.
Trần Tích bình thản đáp:
- Con không tin người đã đồng ý với ông ấy.
Lão Yêu nhướng mày:
- Hôm nay cha ngươi tới y quán, lễ phép mang theo tám món quà, trong đó có mười thỏi bạc và một chiếc thước bạc. Sao ta lại không nhận lời? Đừng làm như ngươi quý giá lắm. Ta chỉ mong ngươi sớm về nhà, khỏi ở y quán chọc ta tức chết.
Lưu Khúc Tinh nhân cơ hội mang ghế tới, đỡ sư phụ ngồi xuống:
- Sư phụ, lúc quan Trần tới, Trần Tích đã nghiêm khắc từ chối ông ấy rồi. Người nguôi giận đi. Hắn không muốn về phủ họ Trần, chẳng phải vì tình nghĩa thầy trò với người sao?
Lão Yêu im lặng một lát, rồi quay sang Lưu Khúc Tinh:
- Trong xe có ít thức ăn, nào là bánh thịt lừa, tỏi ngâm đường. Đi lấy ra chia cho mọi người. Người trẻ đói một bữa no một bữa chẳng biết quý sức khỏe, đến lúc già rồi mới hiểu thân thể khỏe mạnh là quan trọng nhất.
Mắt Lưu Khúc Tinh sáng lên, cảm động đến suýt chảy nước mắt:
- Sư phụ đúng là thương chúng con nhất!
Chiều nay, đầu nóng lên, bọn họ quay lại lò nung mà chưa kịp ăn gì. Nếu không có mấy anh thợ quân đội chia cho chút bánh, giờ này chắc cả bọn vẫn đang đói meo!
Mọi người ùa về phía xe ngựa, riêng Trần Tích vẫn đứng yên.
Trong đêm tối, thiếu niên và ông lão lặng lẽ nhìn nhau từ xa. Hai con hổ nhìn nhau, như thời đại cũ đang đối diện thời đại mới.
Vị sư phụ này miệng lưỡi cay nghiệt, vậy mà vẫn mang cả xe thức ăn tới.
Lão Yêu im lặng hồi lâu, bỗng lên tiếng:
- Về đi. Về phủ họ Trần đi.
Trần Tích ngạc nhiên hỏi:
- Vì sao ạ?
Lão Yêu ngẩng nhìn trời đêm, chậm rãi nói:
- Gia thế nhà họ Trần là thứ người ta mấy đời cũng chẳng với tới. Trở về đó có lợi cho ngươi. Dù ngươi tiếp tục học y thuật, hay vào thư viện Đông Lâm tính đường thi cử làm quan, cũng hơn ở mãi cái y quán Thái Bình nhỏ bé của ta. Những điều ta biết về con đường của Sơn Quân, ta đã chẳng còn gì dạy ngươi nữa. Ngươi không cần ở bên ta.
Trần Tích sững người. Hắn không ngờ sư phụ đã trăn trở cả ngày, cuối cùng còn vội vã chạy tới giữa đêm, không phải để giữ hắn lại, mà là khuyên hắn rời đi.
Hắn biết ngay từ đầu, lão Yêu nhất định đã từ chối Trần Lễ Khâm.
Nhưng lão Yêu đã cân nhắc suốt cả ngày, trải qua bao lần đắn đo, cuối cùng vẫn chọn cho Trần Tích một con đường bằng phẳng hơn.
Chỉ vì con đường ấy tốt cho hắn.
Lão Yêu bình thản nói:
- Con đường Sơn Quân tốn bạc như nước. Ở y quán Thái Bình, dù ngươi học được hết y thuật của ta, cũng chỉ có thể chậm chạp dành dụm từng lạng bạc từ tiền chữa bệnh. Cứ thế phí hoài cả đời, đến ngưỡng cửa cảnh giới Thần Đạo cũng chẳng chạm tới. Nếu về nhà họ Trần, chỉ cần thi đỗ công danh, dù là con thứ cũng có bạc tiêu xài thoải mái.
Trần Tích khẽ đáp:
- Vâng.
Tối nay lão Yêu nói nhiều hơn mọi khi. Ông tiếp lời:
- Hôm nay Kim Trư lại tới y quán, vẫn không tìm được ngươi. Sớm muộn gì hắn cũng hết kiên nhẫn. Nếu ngươi về nhà họ Trần, hắn có kiêng dè nhà họ, e rằng chẳng dám làm gì ngươi.
- Về đi. Nhà họ Trần hợp với ngươi hơn.
Trần Tích nói:
- Nhưng sư phụ, con người không thể cứ chọn thứ hợp với mình. Phải chọn thứ mình muốn.
Hắn nhìn đám người thế tử đang ngấu nghiến thức ăn trước cổng lò nung, chợt hỏi:
- Sư phụ, thật ra người đã sớm tính ra phủ Tĩnh Vương sẽ gặp đại nạn. Vì vậy giờ người không muốn con bị cuốn vào vòng xoáy này, mới chọn cách đưa con đi, đúng không? Có phải chỉ cần con về nhà họ Trần, tránh xa y quán Thái Bình, tránh xa phủ Tĩnh Vương, tránh xa thế tử và quận chúa, là con có thể đứng ngoài cuộc, thoát khỏi kiếp nạn này?
Lão Yêu im lặng một lát:
- Phải.
Trần Tích nghiêm túc nói:
- Sư phụ, nếu số mệnh của con còn sửa được, vậy số mệnh của phủ Tĩnh Vương có sửa được không?
Lão Yêu nhìn thẳng vào Trần Tích:
- Số mệnh của phủ Tĩnh Vương chằng chịt rối ren, không phải một người nói một câu là đổi được. Số phận của họ đã định rồi, nhưng đường đời của ngươi vẫn còn muôn ngả. Nếu ngươi không đi, chẳng qua cũng như thiêu thân lao vào lửa, tự cuốn mình vào ngọn lửa không biết trước.
Lúc này, thế tử đói rã ruột suốt nửa ngày, đang nhét đầy bánh thịt lừa vào miệng, vừa ăn vừa ngây ngô cười. Lưu Khúc Tinh dựa vào xe ngựa, chọc ghẹo dáng ăn của Xà Đăng Khoa.
Trần Tích nhìn bóng dáng những người ấy, chợt nói:
- Sư phụ, họ đều là bạn tốt của con. Con không thể đi. Dù số mệnh đã định, con vẫn muốn thử sửa nó một lần.
Tiểu hòa thượng từng nói, đời này Trần Tích đã dứt bỏ lòng tham và cơn giận, chỉ còn lại chữ si là không sao gỡ nổi.
Si là cố chấp, cũng là một lòng theo đuổi đến cùng.
Lão Yêu nhìn người đồ đệ của mình, hồi lâu không nói.
Rất lâu sau, ông đứng dậy:
- Cứ xem như tối nay ta chưa nói những lời ấy. Chỉ là khi ngươi tận mắt nhìn thấy số mệnh, đừng hối hận.
- Con không hối hận.
Trần Tích quay sang thế tử và mọi người, cười vẫy tay:
- Ăn no chưa?
- No rồi!
- Làm việc!
Lưu Khúc Tinh cười hì hì:
- Trần Tích, ngươi cũng ăn một cái đi. Ta để dành cho ngươi cái có nhiều thịt lừa nhất đấy!
Lão Yêu quay người bước lên xe ngựa. Mới trèo được nửa chừng, ông ngoảnh lại nhìn vào lò nung. Đám thiếu niên đã nhét bánh thịt lừa vào miệng, lại bắt đầu đẩy cối đá, chẳng khác nào đang đẩy vận mệnh nặng nề trước mắt.
…
…
Chiều hôm sau, nắng đẹp.
Một cỗ xe ngựa chậm rãi lăn trên đường cái.
Quận chúa Bạch Lý hé rèm cửa, để gió lạnh khẽ lay mấy sợi tóc mai mềm mại:
- Cha, hôm qua anh con và mọi người không về phủ.
Tĩnh Vương ngồi ở cuối khoang xe, nhắm mắt dưỡng thần, chỉ khẽ đáp:
- Ừ.
Bạch Lý khẽ kêu một tiếng:
- Cha, trước kia anh con mà qua đêm bên ngoài, cha sẽ treo anh ấy lên đánh. Sao lần này cha lại rộng lượng thế?
Tĩnh Vương không mở mắt:
- Trước kia cha nghiêm khắc với nó, vì sớm muộn gì nó cũng phải kế vị Tĩnh Vương. Ngồi vào vị trí ấy, từng lời nói việc làm đều ảnh hưởng đến cuộc sống của biết bao người. Dĩ nhiên không thể để nó tùy ý làm càn.
- Thế hôm nay thì sao, sao cha không nổi giận?
- Vì nó đang làm việc chính đáng.
Bạch Lý nhìn ra ngoài cửa sổ, hờ hững thăm dò:
- Cha, cha nhắm mắt dưỡng thần suốt nửa ngày, có phải đang tính cách đối phó Trần Tích không?
Tĩnh Vương từ từ mở mắt:
- Trong mắt con, cha là người hẹp hòi đến thế sao?
Bạch Lý buông rèm, ngồi thẳng lại, nghiêm túc nói:
- Cha tự biết mình rộng lượng đến đâu. Cha cứ nói thẳng đi, hôm qua chịu thiệt mà không tiện lên tiếng, giờ cha định tính kế hắn thế nào?
Tĩnh Vương bật cười:
- Con hỏi làm gì? Cha nói rồi, chẳng phải con quay đầu đi mật báo ngay sao? Khá lắm Bạch Lý, giờ con cũng biết đấu trí với cha già rồi đấy.
- Cha đừng tính kế hắn nữa. Về nhà con làm thịt kho cho cha ăn!
- Cha giờ không thích ăn thịt kho nữa, ngấy lắm.
- Vậy con đấm lưng cho cha!
Tĩnh Vương khẽ kêu một tiếng:
- Sao con bênh thằng nhóc này thế? Nó bỏ bùa mê thuốc lú cho con à?
Bạch Lý nghiêm túc đáp:
- Hắn không có gia đình để dựa vào. Chúng con đã là bạn thì đương nhiên phải nghĩ cho hắn. Hắn không phải đám nhà giàu quyền thế kia, cha không được dùng cách đối phó họ để đối phó hắn.
Tĩnh Vương im lặng một lát:
- Được. Nhưng có những chuyện liên quan đến việc quân, cha sẽ không để bí mật lọt ra ngoài dân gian. Con cũng phải hiểu, có thứ để một mình hắn nắm giữ chẳng khác nào đứa trẻ ôm ngọc quý, chỉ chuốc lấy tai họa.
Bạch Lý giơ ngón út ra:
- Dù sao cha cũng đã hứa với con rồi, ngoắc tay nào.
- Được rồi, ngoắc tay.
Xe ngựa từ từ dừng trước lò nung. Phùng Đại Bạn còn chưa kịp đặt bục xuống, Bạch Lý đã vén rèm nhảy phắt xuống xe.
Phùng Đại Bạn vội gọi theo:
- Ơ kìa, quận chúa đi chậm thôi, đường đất trơn lắm!
Tiếng ông vừa dứt, Bạch Lý đã chạy tọt vào cổng, chẳng còn thấy bóng dáng đâu.
Trong xe vang lên tiếng ho khẽ của Tĩnh Vương. Phùng Đại Bạn quay lại hỏi:
- Vương gia, sức khỏe người thế nào rồi?
Tĩnh Vương cười:
- Uống thuốc của thái y họ Yêu, đỡ hơn nhiều rồi… Sao trong này ấm thế? Vào xem thử!
Trong lò nung, một chiếc lò nung ngược lửa vững chắc đã dựng sừng sững ở giữa. Trần Tích và mọi người đang xúc từng xẻng than ném vào buồng đốt.
Lửa bùng lên dữ dội, cuộn trào trong chiếc lò kín. Nguyên liệu thô dần bị lửa nuốt chửng, tan chảy rồi kết lại thành khối.
Tĩnh Vương lặng lẽ đứng trước lò. Ông không nhìn thấy bên trong đang xảy ra chuyện gì, chỉ cảm nhận được luồng hơi nóng xuyên qua vách lò phả tới.
Ông nhìn Vương Khác Chi:
- Thế nào?
Vương Khác Chi đáp, giọng nặng nề:
- Bẩm vương gia, ngọn lửa gần như trắng xóa, nhiệt độ còn cao hơn chúng ta tưởng.
- Lúc này họ đang nung thứ gì?
- Xi măng.
- Còn bao lâu nữa?
- Đây đã là mẻ thứ ba. Trời còn chưa sáng, họ đã nung xong mẻ đầu tiên, rồi dùng chính số vật liệu nung chín ấy xây một bức tường gạch.
Đến lúc này, Tĩnh Vương mới để ý ở góc lò nung đã mọc thêm một bức tường gạch từ khi nào. Vữa xám dính chặt giữa những viên gạch.
Vừa dứt lời, Trần Tích ngừng xúc than, mỉm cười nhìn Tĩnh Vương rồi đưa cho ông một chiếc búa:
- Vương gia thử cầm búa đập vào bức tường kia xem, xi măng của ta có thay được vữa gạo nếp không.
Phùng Đại Bạn đứng bên cạnh nói:
- Vương gia vừa uống thuốc xong, để vi thần đập thay cho.
Tĩnh Vương nhìn bức tường, lắc đầu:
- Không cần, ta tự làm.
Nói rồi, ông kéo búa tới trước tường, dồn sức vung mạnh một nhát. Một ít đá ngoài viên gạch xanh vỡ ra, nhưng cả bức tường vẫn dính chặt, chẳng hề lay chuyển!
Tĩnh Vương đập thêm mấy nhát, cuối cùng mới phá được vài viên gạch xanh.
Thế tử thấy bức tường bị đập thủng, lo lắng nhìn Trần Tích:
- Làm sao đây? Thứ này cũng chẳng chắc chắn lắm.
Nhưng ngay sau đó, Tĩnh Vương lại hỏi:
- Bức tường này mới xây sáng nay thôi sao?
Vương Khác Chi đáp:
- Bẩm vương gia, sáng nay thần tận mắt nhìn họ xây.
Tĩnh Vương hỏi tiếp:
- Nếu dùng vữa gạo nếp, phải bao lâu mới chắc được như thế này?
- Bẩm vương gia, vữa gạo nếp phải mất trọn mười ngày. Nếu dùng xi măng để sửa tường thành ở biên trấn, e rằng sẽ rất hiệu quả.
Tĩnh Vương lại hỏi:
- Họ cần bao lâu để nấu xi măng?
- Chưa đến thời gian một nén hương. Còn vữa gạo nếp phải nấu tại chỗ suốt bốn canh giờ, rồi để yên thêm hai canh giờ mới dùng được.
Tĩnh Vương hỏi tiếp:
- Các ngươi thấy thứ này tốn kém bao nhiêu?
- Bẩm vương gia, nguyên liệu chỉ có đất sét và vôi, giá chưa bằng một phần năm vữa gạo nếp. Nếu lấy nguyên liệu ngay tại chỗ, không tính tiền vận chuyển, e rằng còn chưa bằng một phần mười…
Thế tử lặng thinh. Người ngoài chỉ nhìn thấy cảnh vui mắt, chỉ những thợ quân đội như Vương Khác Chi mới hiểu xi măng có ý nghĩa thế nào với thời đại này.
Tĩnh Vương quay sang Phùng Đại Bạn:
- Mời Trương Chuyết đại nhân và Trần Lễ Khâm đại nhân đến đây.
Phùng Đại Bạn lấy làm lạ:
- Vương gia, hôm nay Trương đại nhân còn phải chủ trì kỳ thi mùa thu ở trường thi. Trần đại nhân thì phải lo đê điều, e rằng không tới được.
Tĩnh Vương cười nói:
- Vậy ngươi cứ nói với Trương đại nhân rằng ông ấy đang đau đầu vì chưa biết dựng nhà thế nào để thu xếp chỗ ở cho dân chạy nạn ở Dự Châu, nay vấn đề đã được giải quyết rồi. Có thứ này, dân chạy nạn sẽ có nơi trú tạm. Nếu mùa đông năm nay Lạc Thành không ai chết đói rét, đó sẽ là công lao lớn nhất đời Trương Chuyết. So với chuyện ấy, kỳ thi mùa thu chẳng đáng kể gì. Ông ấy tự biết việc nào nặng, việc nào nhẹ.
- Còn Trần đại nhân thì sao ạ?
- Nói với ông ấy rằng đê điều của ông ấy cũng có cách cứu rồi.
Thế tử reo lên mừng rỡ. Bạch Lý tươi cười nhìn hắn cùng Lưu Khúc Tinh và Xà Đăng Khoa hợp sức nhấc bổng Trần Tích lên.
- Thành rồi! Thành rồi!