Chương 93: Học lỏm nghề
Trong Thái Bình y quán, giờ chỉ còn lão Yêu đứng sau quầy, lặng lẽ gảy bàn tính.
Gảy được một lúc, lão bỗng dừng tay, ngẩng lên nhìn dòng người đông đúc ngoài cửa.
Ngày thường lão vẫn chê đám nhóc con kia làm náo loạn cả y quán. Hôm nay chúng đi hết, trong quán vắng tanh, lão lại thấy lòng trống trải lạ thường.
Lão Yêu rút sáu đồng tiền trong tay áo, gieo lên mặt quầy. Vừa xem quẻ, lão vừa lẩm bẩm:
- Tối nay không về à? Hừ, thế cũng đỡ cho ta khỏi phải chừa cơm cho chúng nó.
Từ sân sau vọng lại tiếng mèo kêu.
Lão đủng đỉnh đi ra, thấy Ô Vân đang ngoan ngoãn ngồi trên mái tường. Bên cạnh nó còn có hơn hai mươi con mèo mướp.
Lão Yêu cười tít mắt:
- Chờ một lát nhé.
Nói rồi, lão vào nhà lấy ra hộp bánh của tiệm Chính Tâm Trai. Lão kéo ngăn kéo, lần lượt lấy từng miếng bánh đặt vào lòng bàn tay. Đám mèo mướp nối đuôi nhau nhảy xuống, con nào con nấy lịch sự ngoạm lấy một miếng rồi chạy đi.
Đến lượt Ô Vân, lão Yêu dứt khoát mở toang hộp bánh ra:
- Thích miếng nào thì tự chọn đi.
Ô Vân không ăn. Nó ngẩng đầu nhìn lão.
Lão Yêu bật cười, đưa tay xoa đầu nó:
- Còn biết nhường ta ăn trước à? Ta ăn không nổi nữa rồi.
Ô Vân chẳng hiểu gì.
Lão Yêu cười, chậm rãi giải thích:
- Con người ai rồi cũng phải trải qua sinh, già, bệnh, chết. Đến lúc ăn uống cũng không nổi nữa, tức là đã đến ngày phải ra đi. Trước kia ta cũng từng không cam lòng, nhưng về sau nghĩ thông rồi. Sống được chín mươi hai tuổi, còn mong gì hơn nữa?
Đúng lúc ấy, từ gian chính của y quán vọng ra tiếng gọi:
- Thái y Yêu?
Lão Yêu nhướng mày, chắp tay sau lưng đi vào. Vừa bước tới gian chính, lão đã thấy người nhà họ Trần chen chật cả phòng. Đứng đầu là Trần Lễ Khâm, mặc nguyên bộ quan phục màu lam.
Sau lưng Trần Lễ Khâm, đám gia nhân họ Trần khiêng tám hòm lễ. Ngoài cửa, hàng xóm láng giềng cũng tụ tập, người nào người nấy thò đầu vào xem chuyện.
Thấy lão Yêu xuất hiện, một tên gia nhân lập tức cất giọng thật to:
- Hôm nay Trần phủ mang đủ tám món lễ nhập môn cho cậu chủ Trần Tích. Hai vò rượu ngon, mười miếng thịt muối, một cái đùi sau của heo, hai con dê non, một hộp bánh, mười nén bạc, hai tấm lụa, cùng một cây thước bạc!
Lão Yêu bật cười khẩy:
- Gào lên làm gì? Muốn cho hàng xóm biết Trần phủ các ngươi giàu có, hay muốn ai nấy đều biết các ngươi chẳng hiểu phép tắc, để học trò theo học hai năm rồi mới mang lễ nhập môn tới? Trần đại nhân oai phong thật đấy. Đến một y quán nhỏ của ta mà vẫn mặc nguyên quan phục.
Trần Lễ Khâm hơi lúng túng, vội chắp tay:
- Buổi trưa ta còn phải dự tiệc vào trường thi mùa thu, nên mới mặc quan phục ra ngoài. Mong Thái y Yêu rộng lòng bỏ qua. Hôm nay ta đến đây thật sự là để tạ lỗi, bù lại sự thất lễ của Trần phủ.
- Được rồi, cứ để đồ xuống rồi đi đi.
Lão Yêu phẩy tay.
Trần Lễ Khâm không đi ngay. Ông ta ngập ngừng một lát rồi hỏi:
- Nghe nói con trai ta đã sửa đổi tính nết. Không biết nó ở chỗ ngài biểu hiện thế nào?
- Biểu hiện thế nào à?
Lão Yêu nghĩ ngợi rồi đáp:
- Sáng nào nó cũng dậy thật sớm gánh nước, quét nhà, lau bàn, làm cho lão già này chẳng được yên tĩnh ngày nào.
Trần Lễ Khâm lại hỏi:
- Nó còn cờ bạc nữa không?
Lão Yêu vuốt râu, lắc đầu:
- Nhiều người bảo trước kia nó mê cờ bạc đến mức không thuốc chữa. Nhưng từ ngày đến y quán của ta, nó chưa đánh bạc một ngày nào.
Trần Lễ Khâm thở phào nhẹ nhõm:
- Hôm nay ta đến đây còn một việc muốn bàn với ngài.
- Việc gì?
Trần Lễ Khâm nói:
- Trần Tích từ nhỏ đã thông minh hơn người. Mấy năm qua, chẳng qua vì công việc bận rộn, ta không có thời gian chăm nom, nên nó mới đi lệch đường. Nay nó đã biết hối cải, ta nghĩ nên đón nó về phủ. Sang đầu xuân năm sau, ta sẽ đưa nó vào Đông Lâm thư viện học ba năm.
- Học hành?
- Đúng vậy. Năm nay Trần Tích vừa tròn mười bảy tuổi. Học ba năm rồi dự khoa cử vẫn còn kịp.
Trong y quán, lão Yêu nhìn đám người nhà họ Trần đang đứng chật ních trước mặt. Sắc mặt lão dần sa xuống.
- Con mình dạy hư rồi ném sang Thái Bình y quán của ta. Đến khi nó nên người lại đón về? Trên đời này làm gì có chuyện tốt như thế? Sau này con cháu Trần gia các ngươi khỏi cần tự dạy nữa, cứ đưa hết đến đây cho ta.
Trần Lễ Khâm thành khẩn nói:
- Thái y Yêu, ngài cũng hiểu, học hành dự khoa cử mới là con đường đúng đắn. Trước kia ta cho rằng nó hết thuốc chữa. Nay nó đã quay đầu, thân làm cha như ta đương nhiên phải tính cho tương lai của nó. Ngài cũng thương nó, hẳn ngài phải mong nó sau này nên người, chẳng phải sao?
Lão Yêu cười nhạt:
- Việc này ta không đồng ý. Lễ các ngươi mang tới cũng đem về hết đi. Lão già này chẳng cần. Hôm qua ta đã nói rồi, từ nay Trần phủ các ngươi không cần trả tiền học nữa. Ta nhận nó làm học trò nối nghiệp, lo cho nó ăn, lo cho nó uống, sau này nó phụng dưỡng ta đến cuối đời.
Sắc mặt Trần Lễ Khâm cũng trầm xuống:
- Thái y Yêu cần gì phải cố tình gây khó dễ? Hôm qua ta đâu có đồng ý với ngài. Theo ngài học nghề, cùng lắm sau này nó chỉ làm được một viên thái y thất phẩm. Nếu dự khoa cử, mai sau nó có thể trấn giữ một vùng, giúp được nhiều dân chúng hơn. Chi bằng để Trần Tích tự mình quyết định. Ta tin nó biết nên chọn con đường nào.
Lão Yêu nhướng mày:
- Nó không có ở y quán.
Trần Lễ Khâm cau mày:
- Ngài kéo dài thời gian như vậy cũng vô ích thôi.
Lão Yêu cười lạnh:
- Nó đang ở lò gạch Lưu gia thôn. Muốn hỏi nó thì đến đó mà hỏi. Nếu nó muốn theo ngươi về Trần phủ, ta cũng không ngăn.
Trần Lễ Khâm ngạc nhiên:
- Nó không ở y quán học nghề, lại chạy đến cái lò gạch bẩn thỉu ấy, làm bạn với đám thợ xây lấm lem bùn đất? Thái y Yêu, vì sao ngài không quản thúc nó?
Lão Yêu trợn mắt:
- Đệ tử của ta muốn làm gì thì làm, liên quan gì đến ngươi?
Trần Lễ Khâm chắp tay:
- Càng nghe vậy, ta càng thấy Trần Tích nên theo ta về phủ. Cáo từ. Nếu nó bằng lòng về Trần phủ, mong ngài đừng ngăn cản.
Nói rồi, Trần Lễ Khâm bước ra ngoài, lên xe ngựa, nhằm hướng Lưu gia thôn ở phía nam thành mà đi.
Lão Yêu nhìn những lễ vật nhập môn bị bỏ lại trong gian chính, hồi lâu không nói một lời.
Ô Vân nhẹ nhàng nhảy lên quầy, dùng đầu cọ vào mu bàn tay lão.
Lão Yêu nhìn nó, chậm rãi hỏi:
- Những mánh khóe quan trường cần dạy, ta cũng đã truyền hết rồi. Ngoài kia, ta chẳng còn gì để dạy nó nữa. Một bên là lão già thái y nghèo khổ cùng mùi thuốc đắng ngắt đầy phòng, một bên là Trần gia hiển hách, gia chủ lại là đương triều Thượng thư Bộ Hộ. Ngươi nghĩ nó sẽ chọn bên nào?
Ô Vân không trả lời.
…
…
Trong lò gạch, Tĩnh vương chắp tay sau lưng, lặng lẽ nhìn chiếc lò đốt ngược đang dần thành hình trước mặt, dáng đứng im như núi.
Phùng công công đứng bên cạnh, nhỏ giọng nhắc nhở:
- Vương gia, hôm nay là ngày vào trường thi mùa thu. Theo lệ, buổi trưa quan phủ Lạc Thành sẽ mở tiệc ở lầu Nghênh Tiên để khoản đãi các quan chấm thi trong và ngoài trường. Ngài nên lên đường dự tiệc. Ngày quan trọng thế này mà thiếu ngài trấn giữ, e các quan trong lòng bất an.
Theo lệ cũ, trước khi kỳ thi mùa thu bắt đầu, phải mở tiệc tiễn quan vào trường.
Sau tiệc, các quan coi thi được chia thành hai nhóm. Quan trong trường phụ trách đọc và chấm bài, quan ngoài trường lo giám sát trường thi. Hai bên không được gặp nhau.
Tiệc vào trường thường do người có uy tín nhất địa phương đứng ra chủ trì.
Tĩnh vương bình thản nói:
- Hôm nay không đi dự tiệc nữa. Chuyện ở đây quan trọng hơn.
Phùng công công ngơ ngác:
- Vương gia, sáng sớm ngài chỉ nghe thế tử nói mấy câu đã lập tức sai người đến Ty Công tượng gọi những thợ quân khí giỏi nhất tới đây. Nay ngài còn bỏ cả tiệc vào trường. Chẳng qua chỉ là một cái lò đốt đồ sứ, trước kia đâu thấy ngài để tâm đến đồ sứ như vậy. Nếu ngài thích lò nung, thần lập tức sai người đến Cảnh Đức trấn chọn một cái. Cần gì phải tự mình nung?
Tĩnh vương chỉ tay về chiếc lò đang xây dở phía xa, mỉm cười hỏi:
- Đồ sứ ư? Nếu chỉ vì đồ sứ, sao ta phải tự mình chạy đến tận đây?
Phùng công công càng thêm khó hiểu:
- Chẳng lẽ Vương gia để tâm đến thứ có thể thay vữa gạo nếp mà tiểu Trần đại phu đã nói?
- Phải, mà cũng không hẳn.
Tĩnh vương chậm rãi nói:
- Sản lượng sắt do triều đình luyện mỗi năm hiện đã thiếu trước hụt sau. Cấp nhiều cho quân biên ải thì dân gian đến cái nồi sắt cũng phải mua với giá trên trời. Nhưng nếu chia thêm cho dân chúng, quân biên ải lại thiếu thốn. Những tướng lĩnh từ vùng biên trở về, ai mà chẳng than quân khí không đủ dùng?
Ông nói tiếp:
- Phùng công công, ngươi có biết nếu chiếc lò đốt ngược này nâng được nhiệt độ thêm hai phần, điều đó có nghĩa gì không?
Phùng công công chắp tay, cụp mắt xuống:
- Thần chỉ là một hoạn quan, chỉ biết hầu hạ và bảo vệ Vương gia cho chu đáo. Những chuyện khác, thần không cần biết. Biết nhiều quá chỉ khiến lòng rối loạn.
Tĩnh vương mỉm cười:
- Phùng công công vẫn cẩn thận như trước.
Phùng công công cũng cười:
- Xin Vương gia chỉ bảo. Vì sao ngài lại để tâm đến việc nung lò này đến vậy?
Tĩnh vương từ tốn giải thích:
- Nếu chiếc lò đốt ngược này nâng được nhiệt độ thêm hai phần, quặng sắt sẽ có thể tan thẳng thành nước sắt. Đến lúc đó, quân biên ải Đại Ninh không cần cầm những món quân khí sứt mẻ rồi sửa đi sửa lại nữa. Thậm chí còn có thể mơ đến ngày thấy đội trọng kỵ binh tung hoành.
Phùng công công lộ vẻ vỡ lẽ:
- Đây là việc liên quan đến quốc sách. So với nó, kỳ thi mùa thu ở Lạc Thành quả thật chẳng đáng là bao. Nhưng Vương gia xưa nay làm việc luôn chắc chắn. Sao lần này ngài lại đặt cược lớn như vậy vào một thiếu niên? Lỡ nó chỉ khoác lác thì sao?
Tĩnh vương cười:
- Ngươi có tin vào quẻ bói không?
- Hửm?
Phùng công công không hiểu, nhưng Tĩnh vương cũng không giải thích thêm.
Ông đổi sang chuyện khác, lên tiếng trêu:
- Thằng nhóc Trần Tích thông minh thì thông minh thật, nhưng vẫn còn non nớt, chưa hiểu sự đời. Nó chỉ chăm chăm làm ra thứ có thể thay vữa gạo nếp, đâu biết kỹ thuật sửa lò mới là viên ngọc quý giá nhất.
Phùng công công ngạc nhiên:
- Vương gia định mua kỹ thuật sửa lò ấy sao?
Tĩnh vương cười vang:
- Mua ư? Trước hết phải dạy cho cậu thiếu niên còn non kinh nghiệm này một bài học đã.
Ngoài cổng lò gạch, Trần Tích đang đánh xe bò từ bên ngoài trở về. Trên xe chất cao những viên gạch xanh. Lương Miêu Nhi và thế tử ở phía sau ra sức đẩy xe.
Một hán tử đi tới, hỏi:
- Tiểu Trần đại phu, ta có điều chưa hiểu. Ngài có thể giải thích cho ta được không?
Trần Tích gọi Xà Đăng Khoa đến dắt bò, còn mình phủi bụi đất trên hai bàn tay rồi cười nói:
- Được chứ. Chúng ta ra chỗ lò nung nói chuyện. Ngươi muốn hỏi gì?
Trần Tích đứng trước lò, tiện tay chỉ vào từng chỗ, giảng giải cho hán tử kia.
- Tiểu Trần đại phu, vì sao đường khói chính phải chôn ngay dưới đáy lò? Chẳng lẽ không nên dựng ống khói ở phía sau sao?
- Phải chôn lỗ hút lửa ngay bên dưới thì luồng lửa mới cuộn ngược được trong lòng lò.
- Tiểu Trần đại phu, vì sao kích thước lỗ phun lửa nhất định phải bằng hai phần mười mặt ghi lò?
- Vì lớn hơn nữa sẽ đốt hỏng mặt ghi.
Trần Tích và hán tử kia đứng sóng vai trước lò nung. Sau lưng họ, một hán tử khác lặng lẽ rút từ trong ngực ra một quyển sổ nhỏ, dùng bút than ghi lại từng lời giải thích của Trần Tích.
Đợi Trần Tích giải đáp xong, gã làm bộ như chẳng có chuyện gì, nhét quyển sổ vào ngực áo rồi tiếp tục làm việc.
Bạch Lý lặng lẽ nhìn bóng lưng gầy gò mà thẳng tắp của Trần Tích. Trong khoảnh khắc ấy, nàng cảm thấy hắn chẳng giống một học徒 của y quán chút nào.
Dẫu người hắn đầy bụi đất, tóc tai rối bù, dáng vẻ có nhếch nhác đến đâu, chỉ cần phủi sạch bụi trên người, hắn lập tức giống một tiên sinh giảng bài, truyền nghề, giải đáp điều chưa hiểu. Hắn ôn hòa, ung dung, chẳng hề luống cuống.
Thiếu niên hiền hòa ấy và kẻ sát thủ từng bẻ gãy thanh đao trong đêm nọ dường như là hai con người hoàn toàn tách biệt, tự nhiên thay nhau xuất hiện như ngày nối tiếp đêm.
Nhưng rồi nàng chợt phát hiện động tác lén lút của tên thợ quân khí kia. Nàng lập tức bước nhanh về phía Trần Tích, định tố giác gã.