Hồi 362: Cứ nghìn dẫn lấy một
Rời Văn Đảm Đường, Trần Tích bất giác ngoái đầu nhìn lại gian nghị sự ấy.
Mấy con thú chầu trên mái hiên chồng lớp đã chịu bao gió táp mưa sa, chẳng biết trải qua bao mùa xuân thu, tiễn chân bao quan lớn, chứng kiến biết bao cuộc tranh chấp.
Đây mà là nhà ư?
Rõ ràng là chiến trường.
Khi hắn trở về Ngân Hạnh Uyển, một người đàn ông trung niên cùng bốn nha hoàn đang bị chặn ngoài cửa.
Người đàn ông mặc áo nho sinh màu lam sẫm. Bốn nha hoàn vận váy áo xanh nhạt, tóc buộc dải lụa, tai đeo khuyên bạc trơn.
Theo lời Tiểu Mãn, nha hoàn hạng ba trong Trần phủ chỉ được cài trâm gỗ, hạng hai nhiều nhất là một cây trâm bạc. Chỉ nha hoàn hạng nhất mới được buộc tóc bằng dải lụa, thắt nút rủ bên tai và đeo khuyên bạc trơn.
Còn khuyên bạc có đính ngọc thì chỉ nha hoàn hầu phòng mới được phép đeo.
Tôn ti phân định rạch ròi.
Tiếng Tiểu Mãn vọng từ đằng xa:
- Công tử chưa nói với tôi là sẽ có nha hoàn mới. Muốn sắp xếp nha hoàn thì cứ đợi công tử nhà tôi về rồi hãy tính.
Người đàn ông trung niên điềm nhiên đáp:
- Cô nương Tiểu Mãn, ta là quản gia lớn của Cần Chính Viên. Cô chỉ là một nha hoàn trong phủ, Ngân Hạnh Uyển có cần người hầu hay không, đâu phải báo trước cho cô.
Người đàn ông ấy chính là Vương Đạc, quản gia lớn của Cần Chính Viên.
Tiểu Mãn đứng chắn trong cửa, chống nạnh:
- Quản gia lớn cái quái gì! Quản gia nhị phòng từ bao giờ được phép quản chuyện tam phòng?
Vương Đạc cười lạnh:
- Nha hoàn nhỏ bé mà chẳng biết quy củ. Xem ra phải đem cô bán vào Trường Lục Súc mới được.
Tiểu Mãn nổi giận:
- Sao không đem mẹ ngươi bán vào Trường Lục Súc đi?
Vương Đạc sững ra, đang định nổi đóa thì Trần Tích đã tới cửa.
- Có chuyện gì vậy?
Vương Đạc quay phắt lại:
- Công tử, nha hoàn của ngài thô lỗ ngang ngược, còn đòi đem mẹ kẻ hèn này bán vào Trường Lục Súc.
Trần Tích im lặng giây lát rồi hỏi:
- Cảm ơn chưa?
Vương Đạc ngẩn người.
Nhưng lão cũng chẳng phải hạng hiền lành. Thấy Trần Tích nhất quyết bênh người nhà, lão lập tức đổi sang vẻ mặt tươi cười, chắp tay nói:
- Công tử Trần Tích, nhị lão gia vừa nói ngài là rường cột của Trần gia, nên dồn tâm sức vào việc nhà, chớ để chuyện vặt vãnh làm phân tâm. Trước khi ra ngoài, ngài ấy đặc biệt dặn kẻ hèn này sắp xếp bốn nha hoàn hạng nhất hầu hạ ngài chu đáo. Bốn cô nương này ngoan ngoãn lắm, ngài bảo làm gì, họ sẽ làm nấy.
Trần Tích hiểu, nhị phòng bắt đầu ra tay thật rồi.
Trước kia, hắn khiến Trần Vấn Nhân bị đày xuống Lĩnh Nam, rồi khiến Vương gia của phủ doãn Thuận Thiên bị tịch thu gia sản, cả nhà chịu họa. Gần đây, hắn lại nắm quyền trong các hiệu muối, làm họ thiệt hại mấy chục vạn lượng bạc.
Trần Lễ Trị đã thật sự nổi giận. Trước tiên, lão cài người vào Ngân Hạnh Uyển, kế tiếp e rằng sẽ tìm cơ hội lấy mạng hắn.
Thấy Trần Tích không nói gì, Vương Đạc lại cười niềm nở:
- Công tử Trần Tích, bốn nha hoàn này tên là Vũ Thủy, Lập Hạ, Tiểu Thử, Đại Thử. Tiểu Thử và Đại Thử là chị em sinh đôi, bên ngoài khó tìm được lắm.
Trần Tích lắc đầu:
- Ngân Hạnh Uyển không cần thêm nha hoàn.
Vương Đạc nghiêm mặt:
- Người xưa có câu, bề trên ban cho thì không nên từ chối. Đây là việc nhị lão gia đã dặn, sao ngài có thể khước từ? Nếu ngài không nhận, ta sẽ bán cả bốn người vào Bát Đại Hồ Đồng.
Nghe vậy, bốn nha hoàn túm váy quỳ xuống trước cửa Ngân Hạnh Uyển, vẻ mặt đáng thương:
- Công tử Trần Tích, xin ngài giữ chúng tôi lại.
Trần Tích lách qua khe hở giữa họ, rầm một tiếng khép cửa:
- Nhớ bán cho được giá.
Trong sân, Tiểu Mãn lẽo đẽo theo sau hắn, không ngừng lẩm bẩm:
- Công tử, nếu họ cứ quỳ trước cửa không chịu đứng lên thì sao? Nhị phòng biết tính ngài, biết đâu họ quyết tâm bắt mấy nha hoàn này quỳ chết trước cửa, rồi chụp cho ngài cái tiếng bất nhân.
Trần Tích chẳng đáp, tự mình quay vào nhà, khép cửa phòng, ngăn Tiểu Mãn ở ngoài:
- Ta thay áo.
Tiểu Mãn vẫn lải nhải ngoài cửa:
- Tôi chỉ sợ họ làm thế sẽ cản trở tiền đồ của ngài. Hay cứ cho họ vào sân, tôi trông chừng nhà chính là được. Nếu họ xúi ngự sử dâng sớ hạch tội ngài, ngài lại bị người ta quấn lấy tra hỏi…
Thay áo xong, Trần Tích vừa cúi đầu thắt đai lưng vừa đi ra:
- Cứ để họ dâng sớ. Mấy chục vạn lượng bạc đã bỏ ra rồi, phải đáng đồng tiền chứ.
Tiểu Mãn ngẩn người:
- Gì cơ? Mấy chục vạn gì?
Trần Tích chuyển đề tài:
- Sáng nay làm món gì?
Tiểu Mãn quay vào gian bên, bưng khay thức ăn ra:
- Cháo trắng với bánh cuốn thịt dê hành lá, thơm lắm.
Ngoài cửa vang lên tiếng khóc của mấy nha hoàn. Trần Tích chẳng buồn để tâm, ngồi bên bàn đá ăn liền hai chiếc bánh cuốn thịt dê rồi mới thôi.
Hắn quay nhìn gian bên, thấy trên thớt còn cả đĩa lớn thịt dê xào hành lá và một xấp bánh xuân dày cộp.
Tiểu Mãn bước ngang, che khuất tầm mắt hắn, hơi ngượng ngùng nói:
- Tôi ăn khỏe lắm…
Trần Tích cười:
- Cuốn cho ta thêm hai chiếc, gói bằng lá cọ.
Tiểu Mãn vâng một tiếng.
Khi Trần Tích ra khỏi Ngân Hạnh Uyển, bốn nha hoàn vẫn quỳ trước cửa. Vương Đạc đứng phía sau, hai tay khép trước bụng, bình thản nhắm mắt dưỡng thần.
Tiểu Thử rưng rưng nước mắt:
- Công tử, năm tôi mười hai tuổi, cha mẹ đều mắc bệnh dịch rồi qua đời. Chị em tôi không nơi nương tựa, đành phải ở nhờ nhà chú họ. Nào ngờ chú ấy lại bán chúng tôi vào Trần phủ làm nha hoàn. Nay chị em tôi bơ vơ không chỗ dựa, nếu ngài không nhận, quản gia Vương thật sự sẽ bán chúng tôi vào Bát Đại Hồ Đồng.
Trần Tích cúi nhìn nàng:
- Chú họ cô tên gì?
Tiểu Thử chần chừ.
Trần Tích bước ra ngoài:
- Tiểu Mãn, ném Vương Đạc xuống hồ Thanh Hoa ở Tiểu Doanh Châu, rửa cho lão tỉnh đầu óc.
Tiểu Mãn vui vẻ đáp lời, túm đai lưng Vương Đạc rồi kéo đi. Lão hoảng hốt la hét, nhưng chẳng ích gì.
Trần gia dẫn nước suối Ngọc Tuyền vào phủ, dựng khu vườn mang tên Tiểu Doanh Châu. Đáy hồ Thanh Hoa lát những mảnh sứ xanh. Dưới nắng, mặt nước ánh lên sắc men, như dòng ngân hà đổ xuống.
Trần Tích chẳng ngoái đầu lại:
- Tiểu Mãn, nếu họ còn chưa chịu đi thì ném cả họ xuống hồ Thanh Hoa. Quản gia Vương, về nói với nhị bá, ta xin nhận tấm lòng.
Tiểu Mãn vô thức ngoái nhìn bóng lưng công tử nhà mình, cứ cảm thấy hắn bỗng đổi khác đi đôi chút.
…
…
Trần Tích ra khỏi cửa hông, Tư Tào Quý kéo thấp vành nón, khẽ nói:
- Công tử, chúc mừng.
Trần Tích nhét thẳng gói lá cọ vào tay Tư Tào Quý rồi chui vào xe ngựa:
- Tin tức của Tư Tào đại nhân nhanh nhạy thật.
Lần này, Tư Tào Quý tiện tay nhét gói lá cọ vào ngực áo, đánh xe rẽ vào Phủ Hữu Nhai:
- Chuyện gì trong nhà cao cửa rộng cũng truyền đi nhanh lắm. Người hầu ra vào đông như vậy, thế nào chẳng có kẻ lỡ miệng. Giờ Dần, ta thấy Trần Duyệt vào phủ, còn lo ngài tuổi trẻ, bị họ gài bẫy. Ai ngờ ngài xoay chuyển tình thế, còn khiến họ mắc đòn của chính mình.
Trần Tích dựa vào vách xe:
- Có người từng dạy ta một lẽ: muốn thành việc lớn, đừng để người ta dễ dàng nhìn thấu. Người trong các hiệu muối kia chỉ sai ở chỗ để lộ ý đồ quá sớm.
Giữa trận tuyết lớn ở Lạc Thành, tiên sinh Phùng từng dạy hắn hai điều trong nha môn Ty Mật Thám.
Điều thứ nhất: muốn thành việc lớn, lòng dạ phải sâu, chớ để người ta dễ dàng nhìn thấu.
Điều thứ hai: người chẳng nỡ từ bỏ thứ gì thì cũng chẳng thể thay đổi được gì.
Trần Tích nhìn ra ngoài qua rèm xe. Hắn không biết tiên sinh Phùng đã từ bỏ điều gì, lại muốn thay đổi điều gì.
Tư Tào Quý ngồi bên ngoài xe, cảm khái:
- Người ta vẫn nói cháu giống cậu. Trước kia ta thấy cậu ngài như rồng, còn ngài lại như sâu. Vậy mà đến hôm nay, ngài càng lúc càng giống Lục đại nhân… Đợi ngài nắm quyền Trần gia, ngài liên thủ với Lục đại nhân, có lẽ đại nghiệp của Cảnh triều thật sự có thể thành.
Trần Tích dựa vào vách xe, không tiếp lời ấy:
- Hôm nay Tư Tào đại nhân còn nghe ngóng được gì?
Tư Tào Quý nghiêm giọng:
- Trần Lễ Trị về Cần Chính Viên đã đập vỡ mấy món đồ sứ. E rằng lão sẽ không bỏ qua cho ngài.
Trần Tích thản nhiên đáp:
- Ta biết. Đi thôi, đến khách điếm Văn Xương ở ngõ Nghiễn Tử. Còn nhiều việc phải thu xếp.
Tư Tào Quý lấy làm lạ:
- Không đến Đô đốc phủ điểm danh sao?
Trần Tích ừ một tiếng:
- Từ nay không cần ngoan ngoãn điểm danh nữa.
Xe ngựa ra khỏi Chính Dương Môn. Người từ các nơi vào kinh dự thi ngày một đông. Họ đeo sau lưng những chiếc lồng sách đan bằng tre, trên nóc còn buộc mái che nắng.
Gánh hàng rong ngoài phố thôi bán bánh ngải ổ ổ, chuyển sang bán bánh Định Thắng và bánh Trạng Nguyên.
Bánh Trạng Nguyên hình thỏi bạc được khuôn in hai chữ “Định Thắng”, còn bánh Trạng Nguyên nhân táo đỏ in chữ “Khôi Tinh”. Các sĩ tử đi ngang qua, ai nấy đều mua vài miếng lấy may.
Trên cầu Thiên Kiều, hàng quán còn bán cháo Đăng Khoa, nấu bằng gan heo và lòng heo. Chữ “gan” nghe gần âm “quan”, chữ “lòng” lại gần âm “trường”, người ta ăn để cầu đường quan lộ dài lâu.
Những món như thạch Thanh Vân, bánh cài hoa, gà canh năm, bánh bao ba trường thi cũng nhiều không kể xiết.
Một người bán hàng rao lớn:
- Các vị có biết Vương Đạo Thánh tiên sinh không? Năm xưa ông ấy trượt Trạng Nguyên, chỉ vì không ăn bánh Trạng Nguyên nhà ta đấy!
Các sĩ tử cười mắng:
- Ngươi chỉ dám bịa chuyện về tiên sinh Vương thôi. Đổi người khác, người ta đã bắt ngươi vào ngục từ lâu rồi!
Xe ngựa len qua con phố rộn ràng khói lửa nhân gian, rồi chầm chậm dừng trước khách điếm Văn Xương.
Tư Tào Quý dùng cây sào trúc tím vén rèm:
- Công tử, đến nơi rồi.
Trần Tích xách vạt áo nhảy xuống xe, đi thẳng tới quầy:
- Công tử Hoàng Khuyết từ phương nam đến đang ở phòng nào?
Chưởng quầy đã quen với cảnh này, chẳng hỏi nguyên do, chỉ tay lên lầu:
- Phòng Ất tầng Địa.
Trần Tích bước lên cầu thang gỗ, tới trước phòng Ất tầng Địa rồi gõ cửa.
Cốc cốc cốc.
Hoàng Khuyết mở cửa. Thấy Trần Tích, hắn lại lạnh lùng khép cửa ngay.
Trần Tích dùng chân chặn khe cửa, khách sáo nói:
- Hoàng huynh, tại hạ đến xin lỗi huynh.
Hoàng Khuyết lạnh nhạt liếc hắn:
- Hiền đệ Trần Tích khách sáo quá. Huynh là công tử quý tộc của Trần gia ở Phủ Hữu Nhai, còn ta chỉ là con nhà buôn muối nhỏ ở phương nam. Huynh làm việc chỉ nhìn kết quả, ta thì cứ muốn giữ thể diện. Đường đi nước bước đã khác, chẳng thể cùng nhau bàn việc.
Trần Tích cúi người thật sâu:
- Nếu Hoàng huynh muốn thể diện, tại hạ sẽ trả thể diện cho huynh. Nếu huynh muốn bạc, tại hạ cũng có thể đưa bạc.
Hoàng Khuyết sững người. Từ khi vào kinh, hắn chịu đủ ánh mắt khinh miệt. Ngoài Tề Chiêu Vân và Thẩm Dã, đây là lần đầu có người trịnh trọng cúi chào hắn đến vậy.
Trần Tích đứng thẳng dậy, thành khẩn nói:
- Trước đó, huynh có một lái buôn muối dẫn theo người làm ở hiệu muối Trần gia đến chỗ huynh. Ta diễn trò cho họ xem, mong Hoàng huynh đừng để bụng.
Hoàng Khuyết im lặng giây lát rồi hỏi:
- Vậy giá dẫn muối vẫn là hai lượng bạc như đã hẹn?
Trần Tích mỉm cười:
- Bốn lượng.
Hoàng Khuyết đẩy Trần Tích ra, đóng sầm cửa:
- Mời về. Tháng sau Hoàng mỗ phải dự khoa cử, còn cần ôn bài.
Trần Tích nhìn cánh cửa đóng chặt, tự nói:
- Ta biết Hoàng huynh làm nghề gì, cũng biết chỗ khó nhất trong nghề ấy nằm ở đâu. Nhưng từ nay về sau, huynh mua dẫn muối của ta thì có thể dùng giấy thông hành đường thủy của Trần gia để qua các cửa ải, bến đò. Huynh thấy tờ giấy ấy đáng giá bao nhiêu bạc?
Cánh cửa bỗng mở toang. Hoàng Khuyết đứng trong phòng, nhìn chòng chọc Trần Tích, không còn giấu giếm:
- Dám cho bọn buôn muối lậu mượn giấy thông hành đường thủy của Trần gia, ngươi không sợ mất mạng sao?
Trần Tích cười:
- Ai bảo Hoàng huynh là lái buôn muối lậu, người đầu tiên không đồng ý chính là ta.
Hoàng Khuyết lặng thinh, nhất thời chẳng biết đáp sao.
Trần Tích đi xuống lầu:
- Cùng đến bến Mai Hoa xem thử nhé? Việc mua bán dẫn muối có thêm vài quy củ mới.
Hoàng Khuyết nhìn theo bóng Trần Tích khuất sau cầu thang, cuối cùng vẫn không nhịn được mà theo xuống.
Hai người lên xe ngựa. Tư Tào Quý theo lệ lục soát người Hoàng Khuyết, cẩn thận hết sức.
Trong xe, Hoàng Khuyết không nhịn được hỏi:
- Hiền đệ Trần Tích, đệ biết mình đang làm gì không? Đang yên đang lành, không làm công tử nhà quyền quý, lại cứ muốn dây dưa với đám… đám lái buôn muối như bọn ta?
Trần Tích nhìn đám sĩ tử đi lại ngoài xe qua rèm cửa:
- Hoàng huynh, ta không giống các huynh. Ta không thể tuần tự thi khoa cử, vào Hàn Lâm Viện, vào Lục Bộ, rồi vào Nội Các, sau đó mới làm điều mình muốn. Ta không đợi lâu đến vậy được, nên mỗi bước đều phải đi nhanh hơn.
Hoàng Khuyết cười tự giễu:
- Bọn ta ư? Ta cũng chẳng giống họ. E rằng hiền đệ không biết, ta vỡ lòng năm bốn tuổi. Năm chín tuổi, cha bỏ ra món tiền lớn đưa ta đến thư viện Nhạc Dương. Thầy khen ta còn nhỏ đã viết được những bài văn hay. Nhưng khi biết ta là con nhà buôn muối, thầy chẳng buồn nhìn ta thêm lần nào. Trong thứ bậc sĩ, nông, công, thương, ta phải để cha tốn bao tiền bạc, cầu xin hết người này đến người khác, đổi sang hộ nông mới được dự khoa cử.
Trần Tích mỉm cười:
- Huynh là con nhà buôn muối, ta là con thứ của Trần gia. Vừa hay chẳng ai phải coi thường ai.
Bến Mai Hoa đã tới.
Trần Tích dẫn Hoàng Khuyết vào lầu Mai Nhị. Vừa bước qua cửa, giữa tiếng bàn tính lách cách, Hoàng Khuyết đã nhìn sang bức tường đối diện.
Trên tường treo đầy thẻ tre, mỗi thẻ dán một tờ giấy đỏ, ghi:
“Củng Nghĩa, một trăm dẫn, ba trăm tám mươi lượng.”
“Vận Thành, một trăm dẫn, bốn trăm năm mươi lượng.”
“Cố Nguyên, một trăm dẫn, hai trăm tám mươi lượng.”
“Kim Lăng, một trăm dẫn, bốn trăm sáu mươi lượng.”
“Trịnh huyện…”
Hoàng Khuyết dừng bước, ngạc nhiên nhìn bức tường:
- Hiền đệ, thế này là… Đây là lần đầu ta thấy người ta bán dẫn muối theo cách này.
Trần Tích cười hỏi:
- Ngày trước Hoàng huynh mua dẫn muối của các đại lái buôn, mỗi lần mua bao nhiêu?
Hoàng Khuyết đáp:
- Ta nói rồi, một vạn dẫn.
Trần Tích lại hỏi:
- Vậy trong một vạn dẫn ấy, có bao nhiêu là thứ Hoàng huynh cần?
Từ trước đến nay, mua dẫn muối luôn có một khoản phí tổn ngầm. Dẫn muối cũng là giấy thông hành, không được đem sang nơi khác dùng. Nếu trên dẫn ghi số muối ấy phải chở đến Cố Nguyên thì không thể chuyển tới nơi nào khác.
Chở muối hao hụt rất nhiều. Vì thế, các đại lái buôn thường gom những dẫn muối ở vùng hẻo lánh lại, bán trọn gói cho tiểu thương. Người buôn nhỏ chẳng có quyền lựa chọn, mua được gì thì đành nhận nấy.
Thương lái muối nhỏ ở tận phương nam mua phải dẫn muối ở miền bắc là chuyện thường. Nhưng họ đâu thể thật sự chạy từ nam lên bắc buôn muối, đành giữ khư khư những tờ dẫn ấy, hoặc nhờ người đứng giữa sang tay.
Trần Tích nhìn Hoàng Khuyết:
- Trong nhà Hoàng huynh giờ còn tồn bao nhiêu dẫn muối?
Hoàng Khuyết ngẫm nghĩ:
- Chừng ba nghìn tờ.
Trần Tích chỉ lên vách:
- Hoàng huynh cứ chọn những tờ dẫn muối mình cần ở đây, khỏi phải tốn tiền oan. Dẫn muối trong tay huynh cũng có thể đem đến chỗ ta bán. Cửa hàng Mai Hoa Độ lúc nào cũng rộng mở với tất cả thương lái muối.
Hoàng Khuyết nhìn những tấm thẻ tre treo trên vách, ngờ vực hỏi:
- Bây giờ ta nộp bốn trăm sáu mươi lạng bạc, là có thể lấy ngay một trăm tờ dẫn muối chở đến Kim Lăng ư?
Trần Tích gật đầu:
- Đúng vậy.
Hoàng Khuyết lại hỏi:
- Thế nếu ta muốn bán một trăm tờ dẫn muối chở đến Kim Lăng, thì được bao nhiêu bạc?
Trần Tích chỉ vào thẻ tre:
- Giá hiện tại cũng là bốn trăm sáu mươi lạng bạc.
Hoàng Khuyết không hiểu:
- Ngày thường, người đứng giữa ít nhất cũng lấy mất hai phần mười. Hiền đệ làm vậy chẳng phải làm lợi cho người khác hay sao? Hiền đệ kiếm lời thế nào?
Trần Tích thong thả giải thích:
- Ta đương nhiên cũng thu phí.
- Bao nhiêu?
- Một phần nghìn.
Hoàng Khuyết ngẫm đi nghĩ lại. Một phần nghìn rõ ràng lợi hơn nhiều so với để người ta lấy mất hai phần mười, gần như chẳng đáng kể. Y ngờ vực nhìn Trần Tích, nhất thời vẫn chưa hiểu hắn mở mối làm ăn này để làm gì.