Chương 357: Bước đầu tiên
Trong Ty Giáo phường, tiếng người ồn ào như chợ vỡ. Họ Viên ở Nhữ Nam cùng họ Dương ở Hoằng Nông đã nâng giá chuộc thân cho cô gái nhà họ Vương lên tới bảy vạn quan tiền.
Bên ngoài Ty Giáo phường, Thẩm Dã nhìn Trần Tích, cười hỏi:
- Sao vậy, hiền đệ không tin Thẩm mỗ ư? Dẫu sao ta cũng từng đoạt ngôi đầu trong thi xã Hổ Khâu, từng được bao bậc quyền quý mời đến làm khách. Quen biết vài tay buôn muối đâu có gì lạ.
Trần Tích cười:
- Vậy xin nhờ Thẩm huynh.
Khi Hoàng Khuyết bước lên xe ngựa, Tư Tào Quý chủ động tiến lại gần:
- Để tiểu nhân đỡ ngài.
Miệng nói vậy, tay trái Tư Tào Quý đỡ lấy cánh tay Hoàng Khuyết, tiện thể lướt qua ống tay áo, xem hắn có giấu binh khí bên trong hay không. Tay phải đặt sau lưng Hoàng Khuyết, lòng bàn tay nhanh chóng rà qua vùng thắt lưng.
Chẳng mấy chốc, việc lục soát đã hoàn tất mà không để ai hay biết.
Đến lượt Thẩm Dã lên xe, Tư Tào Quý cũng kín đáo kiểm tra người hắn một lượt. Xác nhận cả Hoàng Khuyết lẫn Thẩm Dã đều không mang binh khí, hắn mới yên tâm.
Trần Tích lặng lẽ quan sát cảnh ấy, chợt nảy ra một ý nghĩ.
Bây giờ đã dính vào cuộc tranh giành quyền kế thừa, Tư Tào Quý còn coi trọng mạng sống của hắn hơn cả hắn nữa.
Tư Tào Quý quay đầu nhìn Trần Tích, vẻ mặt khó đoán:
- Công tử, mời lên xe.
Trần Tích chui vào khoang xe:
- Đến bến Mai Hoa, dừng ở cửa sau.
Tư Tào Quý ngồi vào chỗ phu xe, nhưng thân mình hơi nghiêng về phía khoang xe. Nếu có kẻ ra tay với Trần Tích, hắn có thể lập tức ứng cứu.
Xe ngựa lắc lư chạy về phía ngoại thành.
Lên xe rồi, Trần Tích không nhắc gì đến chuyện buôn bán nữa. Trong khoang xe im phăng phắc, cứ như cả hai đang chờ xem ai là người không nhịn được, phải lên tiếng trước.
Xe ngựa ra khỏi ngõ Diễn Nhạc, tiến vào phố Sùng Văn.
Rốt cuộc Hoàng Khuyết cũng không nhịn nổi:
- Hiền đệ Trần Tích, lúc nãy đệ nói trong tay mình có ba mươi vạn phiếu muối ư?
Trần Tích mỉm cười, làm ra dáng một cậu ấm thế gia:
- Đúng vậy. Gần đây gia đình giao hiệu muối cho ta quản lý. Nhưng ta thấy việc ấy quá phiền phức, chi bằng bán hết phiếu muối đi, vừa nhàn thân vừa đỡ tốn sức.
Hoàng Khuyết động tâm, cẩn thận dò hỏi:
- Hiền đệ định bán mỗi phiếu giá bao nhiêu lạng bạc?
Trần Tích cười, khuyên hắn:
- Hoàng huynh, chuyện ấy không cần vội. Đến bến Mai Hoa rồi, chúng ta vừa uống rượu vừa thong thả bàn bạc.
Xe ngựa ra khỏi cửa Chính Dương. Chỉ sau thời gian cháy hết một nén hương, nó đã tới cửa sau bến Mai Hoa.
Một hán tử đứng trước cửa thấy Trần Tích xuống xe, lập tức hành lễ:
- Đông gia.
Trần Tích vẫn thản nhiên, ngón cái tay trái bấm vào chân ngón út, ra hiệu rằng người đi cùng đều là khách lạ.
Hán tử hiểu ý, khẽ mở cánh cửa hẹp màu nâu bên cạnh:
- Tiểu nhân xin dẫn đường cho các vị.
Đến trước lầu Mai Nhụy, hán tử dẫn đường đẩy cánh cửa son rộng mở.
Hoàng Khuyết và Thẩm Dã ngẩn người. Trong đại sảnh rộng lớn của tòa lầu, chẳng có lấy một bóng người. Mười mấy chiếc rương lớn cứ thế mở toang, vứt ngổn ngang trên nền nhà. Phiếu muối chất đầy bên trong, vài tờ còn rơi cả xuống đất.
Hoàng Khuyết vội bước tới nhặt một tờ lên, chăm chú đọc dòng chữ trên đó:
“Phiếu số hai nghìn ba trăm sáu mươi chín, nay do hiệu muối nhà họ Trần đứng ra bảo lãnh thuê, lĩnh hai trăm cân muối quan, chở đến huyện Củng Nghĩa, phủ Dự Châu.”
Góc phiếu còn đóng một dấu son đỏ tinh xảo, trên dấu khắc chữ Trần.
- Đây là lô phiếu muối đầu tiên của năm Gia Ninh thứ ba mươi hai.
Hoàng Khuyết nâng niu vuốt nhẹ tờ phiếu. Trần Tích làm bộ định đi lên lầu:
- Hoàng huynh, phiếu muối có mọc chân chạy mất đâu. Chúng ta cứ lên lầu uống rượu trước. Tiệc rượu đã chuẩn bị sẵn cả rồi.
Hoàng Khuyết đã quên bẵng chuyện uống rượu:
- Hiền đệ Trần Tích, rốt cuộc đệ định bán phiếu muối với giá bao nhiêu?
Trần Tích lắc đầu:
- Ta cũng chẳng biết chúng đáng giá bao nhiêu. Chỉ biết mỗi phiếu, nhà họ Trần phải bỏ bốn tiền bạc mua từ Bộ Hộ.
Hoàng Khuyết nhanh chóng tính toán. Ánh mắt hắn thỉnh thoảng lại liếc sang Trần Tích, chẳng rõ đang nghĩ gì.
Một hồi lâu sau, hắn mới lên tiếng:
- Nếu lúc mua chỉ tốn bốn tiền, vậy ta trả hai lạng bạc một phiếu, mua lại từ hiền đệ, thế nào?
Trần Tích ngạc nhiên:
- Tăng giá gấp năm lần ư?
Lần này đến lượt hắn bất ngờ.
Hoàng Khuyết quả quyết:
- Đúng, gấp năm lần. Hiền đệ chắc chắn kiếm lời, không thiệt đâu.
Trần Tích sảng khoái đáp:
- Thành giao!
- Khoan đã.
Hoàng Khuyết lại nói:
- Hiền đệ đừng trách ta nghĩ xấu. Người ta vẫn bảo phải tận mắt thấy mới tin, nghe kể thì chưa đủ. Dù đệ nói những phiếu này có thể được ưu tiên lĩnh muối, ta vẫn phải sai người đến ruộng muối Trường Lô thử lĩnh một chuyến. Đợi xác nhận thật sự lĩnh được muối rồi mới tính tiếp.
Khi thương nhân cầm phiếu đến lĩnh muối, ruộng muối sẽ đóng dấu xác nhận lên đó. Có dấu này, họ mới được phép dùng phiếu làm giấy thông hành qua các cửa ải trên đường vận chuyển.
Phiếu nào lĩnh được muối mới có giá trị. Nếu không lĩnh được, chẳng khác gì giấy vụn.
Trần Tích cười:
- Không sao. Hoàng huynh cứ mang đi kiểm tra. Nếu không lĩnh được muối, huynh cứ quay lại tìm ta lấy tiền về.
Hoàng Khuyết chỉ lấy mười phiếu muối, trả hai mươi lạng bạc, rồi chắp tay từ biệt Trần Tích và Thẩm Dã:
- Hoàng mỗ xin đi trước. Cáo từ.
Dứt lời, hắn không ngoảnh đầu lại, rời khỏi bến Mai Hoa.
Trần Tích nhìn Thẩm Dã, tò mò hỏi:
- Thẩm huynh không mua phiếu muối sao?
Thẩm Dã khép một chiếc rương lại, thong thả nhấc vạt áo rồi ngồi lên nắp rương:
- Hoàng huynh bị lợi lộc che mờ mắt, trong đầu chỉ còn chuyện phiếu muối, thế nên mới bị hiền đệ lừa qua mặt. Còn Thẩm mỗ không say mê bạc tiền, đâu dễ bị hiền đệ dắt mũi như vậy.
Trần Tích làm bộ không hiểu:
- Thẩm huynh nói vậy là có ý gì?
Thẩm Dã ngửa mặt cười vang:
- Tay nắm ba mươi vạn phiếu muối mà lại bảo không biết giá trị của chúng ư? Đến Phật tử cũng không đấu lý thắng nổi đệ. Hoàng huynh muốn tính kế đệ, rốt cuộc chỉ có thể tự chui vào bẫy. Đệ cố tình làm ra bộ dạng công tử nhà giàu ăn chơi, hạ giá phiếu muối xuống thấp đến vậy, chẳng qua là muốn mượn ta và Hoàng huynh dụ thêm nhiều thương nhân buôn muối đến đây. Ta đoán trên lầu Mai Nhụy này vốn chẳng hề có tiệc rượu nào cả.
Trần Tích không giả vờ nữa. Hắn tìm một chiếc rương khác, ngồi xuống đối diện Thẩm Dã:
- Quả thật không có tiệc rượu.
Nụ cười trên mặt Thẩm Dã càng đậm:
- Mong rằng lần sau hiền đệ đừng keo kiệt như vậy. Đã diễn thì phải diễn cho trọn vở chứ. Có điều, ta khá tò mò. Hiền đệ dụ nhiều tiểu thương buôn muối đến đây như thế để làm gì? Ba mươi vạn phiếu muối trong tay đệ đâu đủ chia cho thương nhân khắp thiên hạ. Thứ họ muốn còn nhiều hơn đệ tưởng đấy.
Trần Tích thản nhiên đáp:
- Hay là Thẩm huynh đoán thử xem ta muốn làm gì?
Thẩm Dã lắc đầu:
- Đoán không ra.
Trần Tích dò hỏi:
- Thẩm huynh định vạch trần ta sao?
Thẩm Dã cười lớn:
- Vạch trần hiền đệ làm gì? Thẩm mỗ không những không nói ra, mà còn sẽ viết hơn mười lá thư ngay trong đêm, nhờ trạm dịch kinh thành cưỡi ngựa phi nhanh về phương Nam, báo tin phiếu muối cho tất cả thương nhân ta quen biết. Ta sẽ giúp hiền đệ một tay.
Trần Tích hơi cau mày:
- Thẩm huynh muốn gì?
Thẩm Dã lắc đầu:
- Tính ta vốn hiếu kỳ, chẳng cần đệ báo đáp gì khác. Ta chỉ muốn xem lần này hiền đệ lại định làm chuyện kinh thiên động địa gì.
Trần Tích bỗng chuyển đề tài:
- Nếu Thẩm huynh đã bằng lòng giúp, vậy giúp thêm ta một việc nữa đi. Ta có chuyện muốn hỏi. Những tiểu thương buôn muối như Hoàng huynh thường mua phiếu muối từ hiệu nào?
Thẩm Dã ngẫm nghĩ:
- Thương nhân vùng Lưỡng Hoài thường mua ở hiệu Tào Ký hoặc Dương Ký. Người vùng Lưỡng Chiết thì mua của hiệu Từ Ký và Trương Ký…
Trần Tích suy nghĩ giây lát rồi hỏi tiếp:
- Vì sao tám nhà tổng buôn lại bán phiếu muối cho các thương nhân khác? Giữ lại, đổi thành bạc chẳng phải tốt hơn sao?
Thẩm Dã thở dài:
- Chẳng qua thuế muối triều đình ép xuống quá nặng.
- Thuế muối ư?
Trần Tích tỏ vẻ khó hiểu:
- Thuế muối chẳng phải đã tính cả trong giá phiếu rồi sao? Thương nhân mua phiếu ở Bộ Hộ đã nộp thuế muối rồi, sao còn có chuyện triều đình chia thêm thuế nữa?
Thẩm Dã kiên nhẫn giải thích:
- Triều đình thu thuế muối, thật ra là ép các nhà buôn muối lớn phải mua thêm phiếu mới. Chẳng hạn hiệu Dương Ký vốn đã tồn đọng bốn mươi vạn phiếu, hiệu Tào Ký còn tồn đến chín mươi vạn. Năm nay rõ ràng họ không cần mua thêm nữa, nhưng nếu họ không mua thì triều đình lấy tiền đâu ra? Chẳng lẽ để cả năm không thu được đồng thuế muối nào? Vì vậy triều đình chỉ còn cách ép họ mua thêm.
Trần Tích chợt hiểu ra.
Giá phiếu muối thấp hơn giá ngoài chợ quá nhiều, khiến số bạc triều đình thu được mỗi năm từ việc bán phiếu không đủ chi dùng. Tiền thiếu, triều đình đành ép các thương nhân mua trước phần phiếu của năm sau, năm sau nữa, thậm chí cả năm sau nữa.
Cách lấy tương lai lấp hiện tại ấy chính là nguyên nhân khiến phiếu muối bị phát hành quá mức.
Sau khi Ngô Huyền Dịch, họ hàng xa của Ngô Tú, nhậm chức Chuyển vận sứ hàm tòng tam phẩm ở Ty Vận Muối, sở dĩ có thể khiến thuế muối tăng thêm hai phần mười, chẳng qua là nhờ quan hệ với Ngô Tú, ép các thương nhân mua thêm hai phần mười phiếu mà thôi.
Trần Tích bỗng hỏi:
- Hiện giờ tám nhà tổng buôn đang nắm trong tay bao nhiêu phiếu muối?
Thẩm Dã cúi đầu nghĩ ngợi:
- E rằng khoảng hai trăm vạn phiếu. Cụ thể bao nhiêu thì ta không rõ. Dù sao họ đã âm thầm bán ra bao nhiêu, chẳng ai tra được.
Trần Tích nghiêm túc nói:
- Đa tạ.
Thẩm Dã đứng dậy, vuốt phẳng nếp nhăn trên áo rồi đi ra ngoài lầu Mai Nhụy:
- Ta đi đây. Vài hôm nữa, Thẩm mỗ lại đến xem một màn kịch hay.
Trần Tích tò mò hỏi:
- Kỳ thi khoa cử sắp bắt đầu rồi, Thẩm huynh không cần ôn bài sao?
Thẩm Dã cười vang, vừa đi vừa đáp:
- Khoa đầu bảng đã nằm chắc trong túi, dễ như trở bàn tay!
Đợi hắn đi xa, Bào ca từ trên cầu thang bước xuống:
- Đúng là một gã cuồng sĩ.
Trần Tích quay đầu lại:
- Nhị tiểu thư họ Trương đâu?
Bào ca giải thích:
- Nhị tiểu thư nói mẹ nàng đã ra lệnh cấm túc. Từ nay mỗi buổi sáng nàng chỉ được đến đây, buổi chiều phải ở nhà học nữ công… Nàng chỉ mất một buổi sáng đã sắp xếp xong toàn bộ phiếu muối, lại học thuộc cả ba mươi sáu lời thề của Hồng Môn, tất cả tiếng lóng và thủ thế. Một cô gái kỳ lạ như vậy, sao có thể bị bắt về nhà học thêu thùa? Thật đáng tiếc biết bao!
Trần Tích nhìn ánh trăng bên ngoài lầu Mai Nhụy:
- Thời đại này đã dùng giáo điều đặt ra hàng vạn quy củ cho con người. Mỗi quy củ là một sợi dây, trói lên người của từng kẻ trong thiên hạ.
Bào ca như đang suy nghĩ:
- Chi bằng ngươi…
Trần Tích chợt đứng bật dậy, cắt ngang lời hắn:
- Bào ca, đợi đến khi Hoàng Khuyết thật sự dẫn thương nhân buôn muối đến cho chúng ta, lúc ấy mới xem như miễn cưỡng bước được bước đầu tiên. Cứ kiên nhẫn chờ đi. Bước đầu này thành hay bại, vài hôm nữa sẽ rõ. Ta về trước.
Bào ca đưa ngón út gãi gãi da đầu:
- Thằng nhóc rõ ràng thông minh là thế, sao cứ gặp chuyện này lại chẳng biết tính toán gì cả?
…
…
Trần Tích rời khỏi bến Mai Hoa, lên xe ngựa của Tư Tào Quý rồi dựa vào vách, nhắm mắt nghỉ ngơi.
Tư Tào Quý vung roi. Đợi xe ngựa chạy xa, hắn mới hạ giọng hỏi:
- Đêm nay bán được bao nhiêu phiếu muối?
Trần Tích không mở mắt:
- Mười phiếu.
Giọng Tư Tào Quý trầm xuống:
- Tốn bao công sức như vậy, sao chỉ bán được mười phiếu? Bán giá bao nhiêu?
Trần Tích đáp:
- Hai lạng bạc một phiếu.
Tư Tào Quý không nhịn được, lên tiếng chất vấn:
- Sao lại bán rẻ đến thế? Như vậy chẳng phải sổ sách của hiệu muối nhà ngươi sẽ lỗ hơn năm trước rất nhiều sao? Ta thấy ngươi đâu phải kẻ ngốc, vậy mà hễ dính đến chuyện buôn bán là lại hồ đồ như vậy.
Trần Tích mở mắt:
- Tư Tào đại nhân, trước khi câu cá, chẳng lẽ ngài không rải mồi dụ cá sao?
Tư Tào Quý ngập ngừng:
- Ta lấy đâu ra thời gian rảnh mà đi câu cá?
Trần Tích bỗng đổi giọng:
- Tư Tào đại nhân quan tâm đến cuộc tranh giành quyền kế thừa này đến vậy sao?
Tư Tào Quý vừa đánh xe vừa trầm giọng:
- Trần Tích, đừng xem chuyện này như trò đùa. Sau khi hiệu thuốc Bách Lộc bị Ty Mật Thám phá hủy, rất nhiều mật thám của Ty Quân tình đã mất nguồn lương bổng, cuộc sống vô cùng khốn đốn. Nhiều việc thâm nhập và lôi kéo phản gián cũng không thể tiếp tục. Nếu ngươi nắm được nhà họ Trần, toàn bộ cục diện sẽ sống lại.
Trần Tích tò mò:
- Vì sao không báo chuyện này lên trên? Việc Ty Quân tình đang làm quan trọng đến nhường ấy, triều đình hẳn phải cấp cho một khoản bạc chứ.
Tư Tào Quý lắc đầu:
- Đại nhân đã có quá nhiều việc phải lo. Chúng ta tự nghĩ cách giải quyết là được, cần gì khiến người thêm phiền lòng? Huống hồ dân chúng trong triều ta đang sống rất khổ sở. Chúng ta đến Nam triều là để giúp hoàn thành đại nghiệp, không phải để khiến triều đình càng thêm gánh nặng.
Trần Tích ngẩng đầu nhìn nóc xe. Tư Tào Quý không phải người giỏi mưu lược nhất trong Ty Quân tình. Có lẽ đó cũng là lý do sau khi Lục Cẩn được phục chức, ông ta không nâng đỡ vị thân tín này lên làm chủ ty.
Nhưng Tư Tào Quý lại là lưỡi đao sắc bén và trung thành nhất của Ty Quân tình.
Lưỡi đao chém ai, phải xem kẻ cầm dao là người nào.
Trần Tích khẽ nói:
- Tư Tào đại nhân cứ yên tâm. Ta sẽ dốc hết sức.
Tư Tào Quý im lặng hồi lâu, giọng cũng dịu xuống:
- Những việc ngươi đang làm, ta chưa hiểu được bao nhiêu. Nhưng ngươi cứ yên tâm. Có ta ở bên che chở, hạng người tầm thường không làm gì được ngươi đâu.
Trần Tích bật cười:
- Đa tạ Tư Tào đại nhân.