Chương 356: Bốn giấc mộng Biện Lương
Ty Giáo phường của Ninh triều chia làm hai nơi, nam và bắc.
Giáo phường phía bắc đặt ở kinh thành, phía nam đặt ở Kim Lăng. Nơi phía bắc còn giữ lại một tòa Đại Nhạc Đường Đan Bệ, nuôi vài gánh hát để diễn tuồng, tấu nhạc, coi như còn chút thể diện. Còn nơi phía nam đã hoàn toàn biến thành nhà chứa của quan phủ.
Giáo phường phía bắc lại chia thành viện Bắc và viện Nam. Viện Bắc là Đại Nhạc Đường Đan Bệ, nơi cử hành lễ nhạc. Viện Nam có rèm gấm hành lang quanh co, là chốn trăng hoa.
Trần Tích một mình bước vào viện Bắc. Trước hành lang, viên thư lại của Ty Giáo phường khách sáo hỏi:
- Xin hỏi đại nhân giữ chức gì?
Trần Tích thuận miệng đáp:
- Bách hộ quân Vũ Lâm.
Viên thư lại chắp tay:
- Đại nhân, nơi này có quy củ. Chỉ quan văn mặc áo đỏ, giữ chức từ ngũ phẩm trở lên mới được vào.
Trần Tích lấy thiếp mời của Tề Chẩm Ngộ trong tay áo ra, đưa cho viên thư lại.
Người kia gỡ tua rua, vừa mở ra nhìn một thoáng đã vội cúi mình:
- Thì ra là khách của Tề đại nhân. Mời ngài vào.
Viên thư lại trả thiếp mời lại, nhưng Trần Tích không nhận, cứ thế đi thẳng vào trong.
Hắn chậm rãi bước qua hành lang tối. Trước mắt bỗng sáng bừng. Lối đi trải thảm đỏ kéo dài vào trong, đèn nến treo cao, ánh sáng rực rỡ khắp gian nhà.
Trên bệ đá bạch ngọc đặt giá chuông đồng và khánh. Sau chiếc khánh đồng chạm hình chim công dát vàng, nhạc công mặc áo cổ tròn màu đỏ thẫm đang tấu khúc ca thái bình, cung kính mà trang nhã.
Bên dưới sân khấu, từng chiếc bàn bát tiên bày đầy hoa quả, mứt ngọt. Quan lại, quý nhân nam nữ ngồi kín chung quanh, người nào người nấy khoác gấm vóc là lượt.
Nơi phong hoa tuyết nguyệt, cũng là ánh đèn lộng lẫy của thời thái bình.
Trần Tích chẳng quen ai trong đám khách của Ty Giáo phường, đành lặng lẽ men theo rìa Đại Nhạc Đường Đan Bệ mà đi. Giữa cảnh phồn hoa đèn đuốc, hắn như một người đứng ngoài cuộc, im lìm bước qua.
Ánh mắt hắn lướt khắp đám đông, tìm bóng dáng Hoàng Khuyết.
Đúng lúc ấy, Thẩm Dã của thi xã Hổ Khâu vẫy tay gọi lớn:
- Trần Tích hiền đệ!
Tiếng gọi vang lên khiến Đại Nhạc Đường Đan Bệ vốn đang ồn ào chợt im bặt. Nhạc công trên đài còn tưởng tai mình nghe nhầm.
Mọi người đồng loạt ngoảnh về phía rìa sảnh, chăm chăm nhìn Trần Tích.
Thiếu niên mười tám, mười chín tuổi, không mặc áo gấm vóc, mái tóc chỉ được búi lên bằng một chiếc trâm gỗ.
Dáng người gầy, gương mặt chỉ có thể xem là thanh tú, còn kém xa vẻ tuấn tú phong nhã của Trần Tự và Lý Huyền. Hắn giống như một lưỡi đao thô ráp.
- Hắn chính là Lý Trường Ca à?
- Lý Trường Ca gì chứ? Người ta tên Trần Tích, là người nhà họ Trần ở phủ Hữu Nhai.
- Chính hắn đã tranh luận thắng Phật tử Vô Trai đấy sao? Trông chẳng giống chút nào.
- Nói bậy! Tranh luận thắng Phật tử thì liên quan gì đến ăn mặc?
Trần Tích mỉm cười, vẫy tay với Thẩm Dã rồi bước tới:
- Thẩm huynh.
Khi hắn đi trên tấm thảm đỏ, người hai bên lối đi thỉnh thoảng lại đứng dậy chắp tay chào:
- Công tử nhà họ Trần, tại hạ là Viên Lập Dư, người họ Viên ở Nhữ Nam.
- Tại hạ là Dương Ngọc Triển, người họ Dương ở Hoằng Nông.
Dọc đường, không biết bao nhiêu người rời chỗ, ra tận mép thảm đỏ, tranh nhau làm quen với Trần Tích. Hắn lần lượt đáp lễ, bận đến không xuể.
Bên chiếc bàn gần đài bạch ngọc nhất, Tề Chiêu Ninh nhìn Trần Tích giữa đám đông, mắt sáng rực. Nàng quay sang Tề Chiêu Vân:
- Tỷ, tối nay e rằng nhiều người đến đây không phải xem Bốn giấc mộng Biện Lương, mà là để nhìn hắn.
Tề Chiêu Vân liếc em gái:
- Chỉ là muội tự nghĩ thế thôi. Phần lớn khách tối nay đến vì cô gái nhà họ Vương. Nhà họ Vương bị tịch thu gia sản, tru diệt cả nhà. Hôm nay, hai cô gái vừa đến tuổi cập kê của nhà ấy bị đưa vào Ty Giáo phường. Có người rêu rao rằng bỏ sáu vạn quan tiền là mua được một người. Bởi vậy, cả hai nhà họ Viên ở Nhữ Nam và họ Dương ở Hoằng Nông, những dòng họ mới phất lên, đều tới đây.
Tề Chiêu Ninh lẩm bẩm:
- Nhà mới giàu sang, mấy ai biết giữ lễ. Tất cả tại tên Trương Chuyết kia, làm đến chức Tả Thị lang Bộ Lại mà bạc của ai cũng dám nhận, quan nào cũng dám bán, để lũ phàm tục ấy chen chân vào chốn thanh nhã!
Tề Chiêu Vân cũng ngậm ngùi:
- Phải đấy. Đến Ty Giáo phường mua con gái nhà họ Vương, có khác gì nhân lúc người ta sa cơ mà giẫm thêm một chân? Tội là do Vương đại nhân gây ra, dẫu con cái có tội cũng đâu đến nỗi bị đem ra bán giữa chốn đông người. Nếu một ngày nhà họ Tề sa sút, chẳng phải tỷ muội ta cũng sẽ bị đặt lên đài bạch ngọc này hay sao?
Tề Chiêu Ninh chẳng bận tâm:
- Tỷ cứ yên tâm, nhà họ Tề không sụp đổ đâu. Trân Châu, đi pha ấm trà khác đi. Trà trên bàn nguội cả rồi. Lát nữa Trần Tích tới, chúng ta không thể thất lễ.
Tề Chân Châu đứng hầu bên cạnh hai cô gái nhà họ Tề, mặt vẫn che khăn. Nghe Tề Chiêu Ninh sai bảo, nàng khẽ đáp lời, rồi quay đi tìm viên thư lại của Ty Giáo phường xin trà.
Chân Châu vừa đi khỏi, Tề Chiêu Vân quay sang hỏi em:
- Chẳng phải muội bảo lần trước hắn bỏ đi không lời từ biệt là quá lỗ mãng, còn định một tháng không thèm để ý đến hắn sao?
Tề Chiêu Ninh cứng cổ phân bua:
- Lần này là huynh trưởng gửi thiếp mời cho hắn, nhưng huynh trưởng lại bận việc công nên không đến được. Tỷ muội ta thay mặt huynh trưởng tiếp khách, đâu thể thất lễ.
Tề Chiêu Vân chỉ cười, không trêu nàng nữa, rồi quay đầu tìm bóng Hoàng Khuyết trong đám đông.
Đúng lúc ấy, Trần Tích thoát khỏi đám người, đi về phía hàng ghế trước. Tề Chiêu Ninh vô thức vuốt phẳng nếp áo, ngồi thẳng lưng, cố khiến chiếc cổ trông thanh mảnh hơn.
Nàng giả vờ nhìn sang chỗ khác, nhưng ánh mắt nơi khóe vẫn lén dõi theo Trần Tích.
Thấy ánh mắt hắn quét tới, nàng vội quay hẳn đi.
Tề Chiêu Ninh biết Trần Tích đang tiến lại gần, mỗi lúc một gần hơn.
Ngay sau đó, hắn khẽ hỏi:
- Xin hỏi chỗ này có ai ngồi chưa?
Tề Chiêu Vân dịu dàng đáp:
- Thưa công tử nhà họ Trần, chưa có ai ngồi.
- Đa tạ.
Trần Tích nhấc ghế, đi về phía Thẩm Dã và Hoàng Khuyết, rồi chen vào chiếc bàn bát tiên vốn đã kín chỗ. Trong Đại Nhạc Đường Đan Bệ, mỗi bàn thường chỉ có ba người. Chỗ ngồi quay lưng về phía đài bạch ngọc thì bỏ trống, vì ngồi đó không xem được tuồng.
Vậy mà Trần Tích lại ngồi quay lưng về phía sân khấu, mỉm cười chào Thẩm Dã và Hoàng Khuyết.
Tề Chiêu Ninh sững sờ.
Tề Chiêu Vân lo lắng nhìn nàng:
- Có lẽ công tử nhà họ Trần vốn rụt rè, ngại ngồi bên chúng ta. Tỷ qua hỏi hắn, xem có muốn đổi chỗ với tỷ không.
Tề Chiêu Ninh không đáp.
Tề Chiêu Vân chậm rãi đứng lên, nhấc vạt váy bước qua thảm đỏ đến bên Trần Tích:
- Công tử nhà họ Trần, chúng ta đổi chỗ nhé?
Trần Tích khách sáo đáp:
- Nhị tiểu thư họ Tề, ta ngồi đây là được rồi.
Đúng lúc đó, Tề Chân Châu xách ấm trà trở về, rót cho Tề Chiêu Ninh.
Tề Chiêu Ninh bỗng nổi giận:
- Sao đi lâu thế? Trà lại nguội mất rồi, đi đổi ấm khác đi!
Tề Chân Châu luống cuống, chẳng hiểu đã xảy ra chuyện gì.
Tề Chiêu Ninh ngoảnh lại lườm nàng:
- Còn đứng ngây ra đó làm gì?
Thấy có người nhìn sang, Tề Chiêu Vân vội trở về bàn, hạ giọng nhắc:
- Chiêu Ninh, đừng giở tính khí ở đây, để người ta chê cười!
Tề Chiêu Ninh ném khăn tay lên bàn rồi đứng dậy bỏ đi:
- Mọi người cứ xem đi. Vở Bốn giấc mộng Biện Lương này ta xem đến ba lần rồi, chán ngấy! Lý Trường Ca kia cũng chỉ là con thứ, dựa vào đâu mà được bước vào chốn này? Người viết câu chuyện này chẳng có đầu óc gì cả. Hắn với quận chúa đời nào thành đôi được!
Tề Chiêu Vân thong thả nói:
- Vậy muội cứ đi đi. Tỷ còn muốn xem thêm lần nữa.
Tề Chiêu Ninh đi được vài bước thì ngoảnh lại gọi Tề Chân Châu:
- Còn đứng đó làm gì? Theo ta về nhà!
Tề Chân Châu khẽ đáp:
- Vâng.
…
…
Trần Tích ngồi bên bàn, chắp tay chào:
- Hoàng Khuyết huynh, Thẩm Dã huynh, lâu rồi không gặp.
Hoàng Khuyết không đáp, mắt vẫn nhìn về phía khác.
Trần Tích nhìn theo ánh mắt hắn, thấy đó là hướng Tề Chiêu Vân:
- Ta làm phiền hai vị tụ họp rồi.
Hoàng Khuyết bất giác ngả người ra sau, mặt hơi ửng đỏ:
- Không có đâu, Trần Tích hiền đệ đừng trêu ta.
Trần Tích đi thẳng vào chuyện chính:
- Ta có việc muốn hỏi. Trong nhà Hoàng huynh có quen biết thương nhân buôn muối nào không? Ta nghĩ người buôn muối hẳn thường qua lại với nhau.
Hoàng Khuyết thoạt đầu ngạc nhiên, sau đó sắc mặt dần lạnh đi:
- Hiền đệ cứ hỏi ta chuyện thương nhân buôn muối làm gì? Ta đã đỗ cử nhân, việc nhà kinh doanh gì thì liên quan gì đến ta? Nếu hiền đệ muốn nhắc ta rằng ta xuất thân nhà buôn muối, không nên đặt chân vào chốn thanh nhã này, cứ việc nói thẳng. Hoàng mỗ lên kinh đã lâu, nghe bao lời mỉa mai châm chọc, cũng quen rồi.
Trần Tích chợt hiểu. Đối phương đã phải chịu quá nhiều hiểu lầm khi đến kinh thành.
Nhưng hôm nay, hắn đặc biệt tìm đến đây là vì Hoàng Khuyết.
Thẩm Dã thấy hai người rơi vào thế khó xử, vội cười xòa giảng hòa:
- Trần Tích hiền đệ, đệ có biết gần đây nhờ đệ mà danh tiếng của ta nổi như cồn không?
- Ồ? Sao lại thế?
Thẩm Dã cười ha hả, tay trái vén tay áo, tay phải cầm ấm rót nửa chén trà cho Trần Tích:
- Hôm đệ tranh luận với Phật tử Vô Trai, Thẩm mỗ đã ghi chép lại toàn bộ. Sau khi đệ đi, ta đến hiệu sách Văn Viễn, ngồi sửa câu chữ đến tận nửa đêm mới hoàn thành bản thảo, rồi giao cho hiệu sách in ngay trong đêm. Giờ các hiệu sách lớn đều bày tập sách nhỏ của ta. Người kể chuyện kể đến lần tranh luận thứ hai ấy cũng nhắc đến tên ta. Đạo đình đang thúc đẩy chuyện này, hẳn trong vòng ba tháng nó sẽ lan truyền khắp nơi, từ nam chí bắc. Thẩm mỗ coi như nhờ đệ mà nổi danh thiên hạ rồi.
Trần Tích khiêm nhường đáp:
- Thẩm huynh quá lời. Tên tuổi Văn Khôi của thi xã Hổ Khâu đã vang xa từ lâu.
Thẩm Dã vội xua tay:
- Thi xã Hổ Khâu là chuyện năm xưa, đừng nhắc nữa. Chuyện hai người tranh luận lan ra rồi, các buổi hội văn cũng thưa hẳn. Dù có mở hội, người ta cũng chẳng làm thơ nữa. Ha ha, ai cũng sợ bị chê là lấy chuyện tầm thường che lấp lẽ thật.
Giữa lúc hai người nói chuyện, tiếng chuông đồng trên đài bạch ngọc bỗng vang lên. Đại Nhạc Đường Đan Bệ lập tức im bặt.
Trần Tích quay người nhìn lên đài. Một đạo sĩ trẻ cầm cây bút lông lớn, loạng choạng bước lên. Hắn viết mấy câu điên khùng lên tấm cánh cửa dựng trên sân khấu:
Tiệc Lộc Minh ngày trước, đêm nay xích sắt vây.
Nói gì dòng phượng rồng, kể chi phận cỏ cây?
Có nhớ vì ai ta luận cùng Phật tử?
Có nhớ vì ai ta dắt dây cương này?
Tơ tưởng khôn nguôi, đành chẳng nên duyên.
Viết đến đó, đạo sĩ chợt ném cây bút đi, ngửa mặt cười lớn:
- Mộng lớn ai bừng tỉnh? Chẳng qua một vở lỡ làng, diễn cho nghìn thu xem!
Nói rồi, đạo sĩ trẻ lảo đảo lui xuống.
Trần Tích ngẩn người nhìn mấy câu thơ nửa tỉnh nửa mê trên tấm cửa cũ, hồi lâu vẫn chưa hoàn hồn.
Vở diễn vừa mới mở màn, đã có một cô gái nhà quyền quý lấy khăn tay che mặt khóc, đứng dậy hướng về phía đạo sĩ trẻ vừa rời đi mà than:
- Lý Trường Ca!
Thì ra đạo sĩ ấy chính là Lý Trường Ca.
Tiếng khóc của cô gái kéo Trần Tích về với thực tại. Hắn lập tức thầm mắng Đạo đình chơi trò hèn hạ, còn nhét chuyện riêng vào vở diễn, để Lý Trường Ca trong tuồng cuối cùng gia nhập Đạo đình, làm đạo sĩ!
Màn này chắc chắn là do Trương Lê viết. Chỉ có lão già ấy mới rảnh bày trò chướng mắt như thế.
Tuồng chính bắt đầu. Sinh, đán, tịnh, mạt, xú lần lượt hóa trang lên sân khấu. Câu chuyện kể về tình yêu hận thù, về những mối duyên không thành giữa hai người xuất thân nhà nghèo và hai người thuộc dòng dõi quyền quý.
Trần Tích không nhập tâm. Ngoài đoạn tranh luận ở sơn trang Lục Hồn, những chuyện khác trong tuồng chẳng liên quan gì đến hắn. Hơn nữa, tuồng tích thời này cũng không quanh co lắt léo như những vở diễn đời sau.
Quan trọng hơn cả, người trên sân khấu không phải những người trong ký ức của hắn.
Trái lại, Hoàng Khuyết cứ lẩm nhẩm lời thoại trong tuồng:
- Mài thủng nghiên sắt suốt hai mươi năm, cũng chẳng bằng nửa tờ tiến cử nhà họ Tề… Thì ra ta mới là kẻ khờ khạo, ân tình nơi cửa son vốn sắc như gươm.
Trong tuồng, Lý Trường Ca lận đận hơn hai mươi năm, cuối cùng vẫn không thể ở bên quận chúa.
Đến cuối vở, Lý Trường Ca lại khoác áo đạo sĩ, lảo đảo bước lên sân khấu. Hắn rút cây trâm đồng trên đầu, khắc chữ “duyên” lên bức tường đổ nát của miếu Thành Hoàng, rồi lặng lẽ đứng đó.
Bên ngoài sân khấu, một cô gái khẽ than:
- Một nét khắc, khắc thấu ba mươi năm bụi đời.
Chớp mắt, tiếng tán thưởng vang khắp Đại Nhạc Đường Đan Bệ, đan lẫn tiếng khóc, tựa như tất cả đều đang ở trong mộng.
Có người ném bạc lên sân khấu. Một cô gái cũng tháo trâm cài tóc ném theo, khiến đài bạch ngọc vang lên những tiếng leng keng. Tất cả đào kép đồng loạt lên đài, cúi xuống nhặt lấy.
Đó là tiền thưởng họ được ban.
Thẩm Dã cũng góp vui, ném một nén bạc lên đài rồi cười hỏi Trần Tích:
- Hiền đệ, người đời đều bảo Lý Trường Ca trong tuồng chính là đệ. Đệ nghĩ sao?
Trần Tích lắc đầu:
- Chẳng qua họ mượn đoạn tranh luận thôi, còn lại chẳng liên quan gì đến ta. Vở Bốn giấc mộng Biện Lương này rốt cuộc chỉ nhắm vào màn tranh luận trong tuồng. Đạo trưởng Trương Lê của Đạo đình bọc cả mâm bánh chỉ để ăn chút giấm ấy mà.
Đúng lúc đó, một viên thư lại áo xanh hàm cửu phẩm của Ty Giáo phường bước lên đài bạch ngọc, cao giọng nói:
- Xin các vị quan quý và nữ quyến lui ra ngoài. Những vị đại nhân muốn xem điệu múa Thiên Ma với dải lụa vàng Ba Tư cũng có thể sang viện Nam.
Các cô gái trong Đại Nhạc Đường lần lượt rời đi, đàn ông đều ở lại.
Trần Tích tò mò hỏi:
- Họ định làm gì?
Thẩm Dã giải thích:
- Sắp đem các cô gái nhà họ Vương ra bán.
Trần Tích lại hỏi:
- Nếu không ai mua thì sao?
Thẩm Dã lắc đầu:
- Thì đưa sang viện Nam, để viên quan coi việc dạy dỗ kỹ nữ hàm cửu phẩm uốn nắn, rồi biến họ thành kỹ nữ trong Ty Giáo phường.
Trên đài bạch ngọc, viên thư lại đẩy hai cô gái mặc áo trắng lên trước, cao giọng giới thiệu:
- Cô gái nhà họ Vương, Vương Ân Chuyên và Vương Ân Huyền, giỏi thư họa, từng được danh sư Trương Chi Hiển đích thân dạy dỗ…
Giọng hắn chẳng khác nào đang giới thiệu hai món đồ sứ.
Trần Tích ngẩng đầu, thấy mắt hai cô gái đỏ hoe, sưng húp.
Hắn chậm rãi đứng dậy:
- Thẩm huynh, Hoàng huynh, ta không muốn xem cảnh này, ra ngoài chờ trước.
Thẩm Dã nhìn Trần Tích đi ra, cười chua chát:
- Thôi vậy, chuyện đau lòng nhân thế, không xem cũng được. Hoàng Khuyết huynh, chúng ta cũng đi thôi.
Trần Tích bước ra khỏi vùng đèn sáng của Ty Giáo phường, đứng trước cửa hít sâu hơi lạnh của đêm xuân, đầu óc tỉnh táo hơn đôi chút.
Từ xa, Tư Tào Quý trông thấy hắn đi ra, liền đánh xe đến trước cửa Ty Giáo phường, cung kính hỏi:
- Công tử về phủ chứ?
Trần Tích bình thản đáp:
- Chưa về. Ta chờ người.
Dứt lời, phía sau vang lên tiếng bước chân.
Trần Tích ngoảnh lại, thấy Thẩm Dã và Hoàng Khuyết cùng đi ra:
- Hai vị không xem nữa sao?
Thẩm Dã lắc đầu:
- Cảnh đời đau lòng đã xem chán rồi, chuyện trong Ty Giáo phường này cũng chẳng lạ lẫm gì.
Hoàng Khuyết không muốn nói nhiều với Trần Tích, bèn chắp tay với cả hai người:
- Hai vị, tại hạ còn phải về đọc sách, xin cáo từ.
Trần Tích giữ hắn lại, vội giải thích:
- Hoàng huynh, trước kia ta hoàn toàn không có ý coi thường thân phận lái buôn muối của huynh. Xin huynh chớ hiểu lầm.
Hoàng Khuyết vẫn chưa tin hẳn:
- Có lẽ là Hoàng mỗ nghĩ nhiều rồi.
Nói xong, hắn quay người bỏ đi.
Mới bước được hai bước, Trần Tích bỗng lên tiếng:
- Hoàng huynh, trong tay ta có ba mươi vạn phiếu lĩnh muối. Ta còn có thể giúp huynh được quyền lấy muối trước từ các ruộng muối.
Hoàng Khuyết lập tức dừng bước, quay phắt lại:
- Lời ấy là thật sao?
- Thật. Nếu Hoàng huynh có hứng thú với số phiếu lĩnh muối này, hai ta tới bến Mai Hoa, trong ngõ Bách Thuận, rồi bàn kỹ hơn.
Hoàng Khuyết còn chưa kịp trả lời, Thẩm Dã đã kéo hắn lên xe ngựa nhà họ Trần:
- Đi, đi nào! Ta cũng muốn xem Trần hiền đệ định giở trò gì.
Trần Tích ngạc nhiên:
- Thẩm huynh cũng đi ư?
Thẩm Dã cười đầy vẻ thần bí:
- Hiền đệ, số lái buôn muối mà Thẩm mỗ quen biết không hề ít hơn Hoàng huynh đâu.