Giờ Thân.
Sân tập của quân Vũ Lâm vắng tanh, chẳng một bóng người thao luyện.
Trần Tích ở trong chuồng ngựa, cùng đám tướng sĩ xuất thân nghèo khó chải lông chiến mã. Chiếc lược bờm cứng ráp lướt qua mình ngựa, kéo theo một lớp lông tơ lả tả.
Sau lưng hắn, trong lầu canh của Đô đốc phủ, thấp thoáng vọng ra tiếng hô hào đánh bạc. Giọng đếm tiền lớn nhất trong đám người: “Nào nào, đặt rồi thì đừng đổi!”
Lâm Ngôn Sơ nhìn Trần Tích, than thở:
- Trần đại nhân, cứ thế này cũng chẳng phải cách. Tả Kiêu Vệ mất chỉ huy sứ, chỉ huy sứ Hữu Kiêu Vệ thì là một gã vô tích sự, Đô đốc lại trốn trong doanh trại ngủ khì…
Trần Tích lắc đầu:
- Đều được nhà chiều hư cả rồi. Cứ tưởng chỉ cần nổi nóng, làm mình làm mẩy là sẽ có người đến dỗ. Không sao, vài hôm nữa là ổn thôi.
Lâm Ngôn Sơ thở dài:
- Ta hiểu được tâm trạng của họ. Bị nhốt trong Đô đốc phủ này, lúc nào cũng chỉ muốn ra ngoài lập công. Mắt thấy sắp thành rồi lại bị người nhà cản trở, nản lòng cũng là chuyện thường. Đại nhân mới đến quân Vũ Lâm chưa lâu, chưa nếm được nỗi khổ ở đây đâu.
Trần Tích cúi đầu, thổi mấy sợi lông ngựa mắc trong lược:
- Ngươi cũng muốn sang Cao Ly à?
Lâm Ngôn Sơ ngập ngừng một lát:
- Muốn.
Trần Tích hỏi bâng quơ:
- Vì sao? Ra chiến trường là có thể mất mạng đấy.
Lâm Ngôn Sơ nghĩ ngợi rồi đáp:
- Đại nhân, gia đình vét sạch tiền dành dụm, còn vay thêm bạc để mua một suất quan hành. Họ chỉ mong ta làm rạng rỡ tổ tiên, nào ngờ ta lại phải ngồi không trong nha môn quân Vũ Lâm, chờ ngày già đi. Đến khoảng ba mươi tuổi, ta sẽ bị buộc cởi giáp về quê. Khi ấy chỉ còn cách đến nhà quan quý xin làm người giữ cửa, sống kiếp cúi đầu khom lưng. Với lại, bổng lộc trong quân Vũ Lâm ít quá. Chỉ có ra trận mới kiếm được tiền, may ra trả nổi nợ cho nhà.
Trần Tích liếc hắn:
- Ngươi nợ bao nhiêu?
- Ba trăm hai mươi lượng.
Trần Tích thản nhiên hỏi:
- Nếu ta tìm cho ngươi một việc kiếm tiền, ngươi có chịu bỏ thân phận trong quân Vũ Lâm không?
Lâm Ngôn Sơ sững ra, rồi mắt sáng lên:
- Đại nhân nói thật chứ?
Đúng lúc ấy, tiếng phách gỗ vang lên từ nha môn Lục Bộ ở bên kia cổng doanh.
Đường Đại Minh dần trở nên náo nhiệt. Tiếng các thư lại Lục Bộ chuyện trò theo gió vọng vào Đô đốc phủ.
Đến giờ tan sở rồi.
Trần Tích ném chiếc lược bờm ngựa cho Lâm Ngôn Sơ:
- Ta tan sở đây, các ngươi làm tiếp đi. Ban đêm nhớ cắt người gác, đóng chặt cửa nẻo. Cứ mỗi canh giờ phải kiểm tra kho binh khí một lần. Đừng có ngủ hết cả lũ. Trong kho tuy không có cung nỏ, nhưng mất binh khí cũng phiền phức lắm.
Lâm Ngôn Sơ luống cuống đón lấy chiếc lược bay tới, vội đáp:
- Đại nhân cứ yên tâm, thuộc hạ sẽ sắp xếp. Việc kiếm tiền đại nhân vừa nói, là thật đấy chứ?
- Thật. Chờ tin ta.
Trần Tích liếc về phía lầu canh trong Đô đốc phủ, rồi đi thẳng ra ngoài, không ngoảnh đầu lại.
Vừa bước qua cổng doanh, hắn bỗng trông thấy một thanh niên đứng kiễng chân giữa dòng người tan sở bên kia đường Đại Minh, vẫy tay với mình.
Thanh niên mừng rỡ gọi:
- Trần Tích!
Lòng Trần Tích chùng xuống. Hắn chưa từng gặp người này.
Thanh niên chừng hai mươi hai tuổi, thân hình gầy gò, khoác áo quan màu lam. Thắt lưng da bạc trơn, trước ngực thêu phù hiệu cò trắng, là quan lục phẩm.
Còn trẻ mà đã làm quan lục phẩm, hẳn là con em thế gia.
Trần Tích thầm thở dài. Trở về kinh thành, thế nào cũng gặp những người xa lạ mà thân thuộc. Thanh niên này chẳng phải người đầu tiên, e rằng cũng chưa phải người cuối cùng.
Hắn vừa đoán thân phận đối phương, vừa vui vẻ vẫy tay đáp:
- Lâu rồi không gặp!
Thanh niên cười ha hả, đi về phía cổng doanh. Đúng lúc ấy, một chiếc kiệu phủ nhung đỏ đi ngang qua. Thanh niên chắp tay hành lễ với người trong kiệu:
- Tiền đại nhân.
Người bên trong khẽ ừ một tiếng. Kiệu phu không dừng lại, cứ thế khiêng kiệu đi tiếp.
Kiệu vừa khuất, thanh niên sải bước qua đường Đại Minh.
Hắn dừng trước mặt Trần Tích, đôi mắt sáng quắc nhìn từ trên xuống dưới:
- Ba năm không gặp, ngươi rắn rỏi hơn nhiều rồi. Hồi ngươi đi, ngươi bảo cả đời này cũng không về kinh thành nữa. Ta buồn mất một thời gian dài. Ban đầu, sơn trang Lục Hồn có mời ta dự buổi gặp mặt văn nhân. Ta còn định nhân dịp ấy đến thăm ngươi, tiếc là công việc vướng chân.
Trần Tích cũng quan sát đối phương.
Ban nãy đứng xa, hắn chưa nhìn rõ. Đến gần mới thấy trên giày quan màu đen dính bùn, mũ ô sa phủ một lớp bụi mỏng.
Gò má bong da trắng như phủ sương, cổ cũng lấm tấm những vết loang sau khi tróc da. Rõ ràng người này thường xuyên phơi nắng, không phải hạng ngày ngày ngồi trong nha môn.
Cổ áo quan phục đã bẩn, tay áo còn sờn rách. Xem ra hắn đã làm quan ở nơi xa kinh thành khá lâu, bên cạnh lại chẳng có phụ nữ chăm lo việc nhà. Bản thân cũng là người không câu nệ tiểu tiết.
Thanh niên nhìn Trần Tích, tò mò hỏi:
- Sao lại nhìn ta bằng ánh mắt ấy? Xa lạ rồi à?
Trần Tích giải thích:
- Ta nghe nói ngươi được phái đi nơi khác, không ngờ hôm nay lại về.
Thanh niên cười đáp:
- Lần này lang trung sai ta đến ruộng muối Trường Lô thu thuế muối, đúng là khổ không sao kể xiết. Đám quan coi việc vận chuyển muối cấu kết với lái buôn. Ta vừa tới nơi, chúng đã xúi giục đám dân nấu muối vây kín nha môn, nhốt ta đói suốt ba ngày ba đêm, cho ta nếm mùi ra oai phủ đầu.
Trần Tích nhướng mày:
- Chúng dám ngang nhiên như thế, sao không bắt vài kẻ ra làm gương?
Thanh niên lắc đầu:
- Đám dân nấu muối cũng là người khổ sở, hà tất làm khó họ. Thôi, đừng nhắc chuyện bực mình nữa. Kể chuyện ngươi đi. Ta ở ruộng muối đã nghe nói đến chiến công của ngươi tại Cố Nguyên. Không ngờ ngươi đã làm quan hành, còn luyện được võ nghệ giỏi như vậy. Hồi nghe tin ngươi vào y quán học nghề, ta còn thấy tiếc. Giờ thì chỉ biết mừng thay cho ngươi thôi.
Trần Tích nghe mà đau đầu. Rốt cuộc người này là ai, sao lại biết rõ mọi chuyện về hắn đến thế?
Trong đầu hắn có vài suy đoán, nhưng chưa có bằng chứng xác thực nên chưa thể khẳng định.
Thanh niên kéo tay áo hắn, dẫn ra ngoài cổng Đại Minh:
- Đi nào, vừa đi vừa nói. Nhà còn chờ chúng ta về ăn tối.
Nhà?
Trần Tích cuối cùng cũng nhận ra thân phận đối phương. Hắn là Trần Dữ, con thứ do vợ lẽ sinh ra của nhánh hai nhà họ Trần.
Trần Dữ kéo Trần Tích đi qua đường Trường An, kể chuyện mình gặp phải:
- Mới đến ruộng muối, ta ở trong nhà khách của nha môn. Sáng ngủ dậy, đám thư lại đã chạy sạch. Ta còn đang thắc mắc không biết chúng đi đâu, thì đám dân nấu muối đã vây kín nha môn. Chúng đóng đinh cửa ra vào lẫn cửa sổ, như thể muốn nhốt ta trong lầu canh cho ngạt chết. May trong phòng còn nửa ấm trà uống dở, không thì ta phải uống nước tiểu mất.
Trần Tích lấy làm lạ:
- Lái buôn muối ở dưới đó ngang ngược đến thế sao? Ngay cả viên tuần tra thu thuế muối của ty Thanh lại thuộc Bộ Hộ cũng dám đối xử như vậy? Huống hồ ngươi còn là người nhà họ Trần.
Trần Dữ thở dài:
- Ta là tuần tra thu thuế gì đâu, chỉ là một viên chủ sự đi thu thuế muối thôi. Ta nghe nói năm xưa còn có lang trung ở ty Bắc thuộc ty Thanh lại bị chúng ném xuống sông. May mà viên lang trung biết bơi, tự bơi được vào bờ. Ban đầu ông ta định về kinh tố cáo, ai ngờ chưa kịp về, sớ đàn hặc ông ta cưỡng đoạt con gái nhà lành đã tới kinh thành trước rồi.
Hai người bước trên con đường lát đá xanh của phố Trường An. Trần Tích cau mày:
- Không ai trị được chúng sao?
Trần Dữ nhìn dòng người qua lại, cảm khái:
- Ban đầu ta cũng nghĩ như ngươi. Ta còn quyết tâm tìm cách trị đám lái buôn muối coi thường luật pháp ấy. Nhưng hỏi han một hồi mới biết, hóa ra thủ phạm lại là lái buôn muối nhà họ Trần ta…
Trần Tích im lặng.
Trần Dữ hạ giọng:
- Trần Tích, cảnh tượng ấy khiến người ta lạnh lòng. Lúc được thả ra, ta cũng định tìm kẻ cầm đầu để trị tội, lấy đó làm gương. Nhưng điều tra rồi mới biết, thủ phạm không phải đám dân nấu muối. Gốc rễ nằm ở lái buôn muối và quan coi việc muối, đám dân kia chỉ bị ép làm theo. Không trừ được lái buôn và quan muối, thì cái gốc ấy mãi mục nát.
Trần Tích kín đáo hỏi:
- Ngươi nói rõ xem?
Trần Dữ giải thích:
- Thuế muối chiếm hơn ba phần mười tổng thuế của Ninh triều, gọi là trụ cột quốc gia cũng không quá. Muối trắng ấy thực chất là bạc trắng. Từ trên xuống dưới, sâu mọt trong ngành muối quá nhiều, lại móc nối chằng chịt. Triều đình muốn chỉnh đốn cũng chẳng dễ ra tay. Ngay cả tuần tra thu thuế muối của nội đình đến vùng Lưỡng Hoài, nếu chịu theo chúng thì còn yên. Còn nếu không chịu, chúng sẽ dìm ngươi xuống ao rồi đưa ra một kẻ chết thay. Đến lúc ấy, ngươi cũng chẳng biết kêu oan với ai.
Trần Dữ cười nói:
- Thư lại trong ty Thanh lại thuộc Bộ Hộ còn bảo triều đình phải chỉnh đốn cho ra trò, giết mạnh tay một phen. Nhưng thư lại rốt cuộc cũng chỉ là thư lại, đâu hiểu chuyện. Hắn chẳng thể đại diện cho triều đình. Những kẻ đứng sau đám lái buôn muối mới chính là triều đình. Lần này trong ty cử ta đi thu thuế, cũng vì nghĩ ta là người nhà họ Trần, quan muối và lái buôn muối hẳn không dám đụng đến ta. Ai ngờ chúng cũng thế lực ngập trời, căn bản chẳng coi đứa con thứ nhà họ Trần như ta ra gì.
Vừa nói, hai người vừa đến cửa hông của vườn Cần Chính trong phủ họ Trần. Trần Dữ giơ tay định gõ chiếc vòng đồng hình thú ngậm trên cánh cửa, nhưng chợt khựng lại:
- Trần Tích, ta nghe nói ngươi muốn tranh suất được nhận làm con thừa tự của nhánh cả?
Trần Tích vẫn bình thản:
- Sao lại nhắc chuyện này?
Trần Dữ quay lại nhìn hắn, chân thành nói:
- Đừng tranh nữa. Nhường cơ hội ấy cho ta đi.
Trong con ngõ hẹp, dưới mái ngói xám và bức tường trắng, hai người đứng đối diện nhau. Không khí trong ngõ và ráng chiều dường như cũng ngưng lại.
Trần Tích ngạc nhiên hỏi:
- Ngươi đã là quan lục phẩm trong ty Thanh lại thuộc Bộ Hộ rồi, sao còn muốn tranh làm con thừa tự của người ta?
Trần Dữ khẽ đáp:
- Nếu ngươi không trở về, chuyện này đã chắc như đóng cột rồi. Ta dốc sức thi đỗ, chăm chỉ đi làm, tìm mọi cách ghi tên vào gia phả, tất cả chỉ vì cơ hội này. Có được thân phận ấy, ta mới giúp được dân chúng nhiều hơn.
Trần Tích cúi đầu nghĩ ngợi một lát:
- Ta không có hoài bão lớn lao như ngươi. Nhưng nghe người ta nói phải làm việc vì dân, tai ta nghe đến chai sạn rồi.
Trần Dữ lắc đầu:
- Ta nói thật lòng, còn thật hơn vàng thật.
Trần Tích nhìn thẳng vào mắt Trần Dữ:
- Ngươi có việc ngươi muốn làm, ta cũng có việc ta muốn làm. Đã cùng cần đến thân phận ấy, thì ai có bản lĩnh hơn sẽ giành được.
Trần Dữ im lặng hồi lâu, rồi nở nụ cười:
- Vậy ta không khách sáo nữa. Trước khi phân thắng bại, ta sẽ dùng mọi cách có thể.
Trần Tích cũng cười:
- Ta cũng vậy.
Trần Dữ cầm chiếc vòng đồng hình thú trên cửa, gõ xuống. Cánh cửa nhỏ màu nâu kẽo kẹt mở ra. Gã tiểu đồng bên trong trông thấy hai người, lập tức thưa:
- Hai vị công tử đã về. Xin mời theo tiểu nhân đến Văn Đảm Đường trong vườn Chuyết Chính. Các vị lão gia đều đang bàn việc ở đó.
Trần Dữ tiện tay ném cho tiểu đồng một mảnh bạc vụn:
- Đang bàn chuyện gì?
Tiểu đồng đón lấy, nhét bạc vào tay áo:
- Nghe nói các lão gia định giao một số sản nghiệp trong tộc cho hai vị công tử quản lý. Họ đang bàn xem nên chia cho hai vị sản nghiệp nào.