Chương 313: Một màn kịch hay
Trong Văn Đảm Đường, ánh nến chập chờn.
Bốn vị quan coi việc trong tộc, khoác áo bào đỏ, cùng tụ họp tại nhà thờ họ. Nơi này trông chẳng giống từ đường, mà giống công đường hơn.
Trần Tích nhìn Trần Lễ Tôn vội vã chạy tới. Trên trán ông rịn mồ hôi. Hẳn ông vừa xuống xe trước cổng phủ họ Trần, rồi chạy một mạch vào đây.
Trần Các lão liếc nhìn Trần Lễ Tôn, sau đó lại nhắm mắt dưỡng thần. Trông ông như đã cao tuổi, tinh thần mỏi mệt, cũng có thể chỉ là không muốn chứng kiến cảnh người trong nhà tranh chấp.
Trần Lễ Trị đứng lên giải thích:
- Anh cả, chẳng ai nhân lúc anh đi Đường Cô mà trách phạt người nào cả. Hôm nay là ngày mười lăm tháng hai, vốn đúng kỳ họp bàn việc trong nhà.
Trần Vấn Đức hạ giọng:
- Bác cả, chuyện nha hoàn Diêu Mãn hầu bên cạnh Trần Tích mật báo là có thật. Trần Tích hắn…
Trần Lễ Tôn ngắt lời, quay sang hỏi Trần Tích:
- Có hay không?
Trần Tích quả quyết đáp:
- Không có.
Trần Lễ Tôn nhìn Trần Vấn Đức:
- Nó đã nói không có, đừng bám riết chuyện này nữa.
Trần Vấn Đức sững người:
- Bác cả…
Đúng lúc ấy, tiếng gà gáy vang lên, xé toạc màn đêm nơi xa.
Giữa tiếng gà, Trần Lễ Tôn bắt đầu ra tay.
Ông không để ý tới Trần Vấn Đức nữa, quay sang nhìn Lương thị ngoài cửa, rồi lại nhìn Trần Lễ Khâm:
- Tam phòng dạy con không nghiêm, để con cháu họ Trần hóa thành kẻ phản nước thông đồng với giặc. Nó chẳng những không biết ăn năn, còn vu cáo người khác trước. Đã chẳng nghĩ tới danh dự dòng họ, lại còn muốn khơi chuyện cũ ở Văn Đảm Đường hay sao?
Dưới ánh mắt ông, Trần Lễ Khâm khẽ cúi đầu. Tiếng khóc của Lương thị cũng tắt bặt.
Trần Lễ Tôn trầm giọng hỏi:
- Em dâu Lương thị, ta hỏi ngươi, chuyện Trần Vấn Hiếu làm ở Cố Nguyên, ngươi có nhận hay không?
Lương thị im lặng.
Trần Lễ Tôn quay người, chắp tay với Trần Các lão:
- Thưa phụ thân, con xin dùng gia pháp trừng trị kẻ đầu sỏ làm hoen ố gia phong.
Trần Các lão chậm rãi lên tiếng:
- Lão tam, con nghĩ sao?
Trần Lễ Khâm ngập ngừng một lúc, rồi cúi mình chắp tay:
- Đứa con bất hiếu này là Trần Lễ Khâm, dạy dỗ chẳng nên thân, để trong nhà sinh ra kẻ xấu suýt gây họa lớn. Con cam lòng chịu phạt.
- Được.
Trần Các lão từ từ mở mắt.
- Từ ngày vào học, cuốn sách đầu tiên các con phải đọc ở Khuê Chương Các không phải Tứ thư Ngũ kinh, mà là sử nhà họ Trần. Vậy hẳn các con còn nhớ, tổ tiên họ Trần theo Thái Tổ khởi binh ở Hào Châu, trải mười sáu năm, bôn ba hơn vạn dặm, nếm đủ sống chết, mới dựng nên triều Ninh và cơ nghiệp họ Trần ngày nay.
Trần Các lão thong thả nói tiếp:
- Con cháu trong nhà nếu thành kẻ ăn chơi, cùng lắm chỉ làm hao tán gia sản. Nhà họ Trần ta gánh nổi, miễn đừng gây họa. Nhưng nếu sinh ra kẻ phản nước thông đồng với giặc, gốc rễ nhà ta có thể lung lay. Tổ tiên gây dựng cơ nghiệp chẳng dễ dàng gì. Các con đang lúc yên ổn càng phải lo xa, làm việc gì cũng nên nghĩ cho kỹ.
Trần Lễ Tôn, Trần Lễ Trị và Trần Lễ Khâm cùng chắp tay:
- Vâng.
Trần Các lão dặn:
- Tam phòng bị tịch thu sáu trăm mẫu ruộng tộc. Lương thị phải ở yên trong Thanh Trúc Uyển một tháng, chép Nữ Giới ba trăm lần. Trước khi Trần Vấn Tông thi xong, hai mẹ con không được gặp nhau. Có ai dị nghị không?
Lương thị ngồi phịch xuống nền gạch xanh ngoài Văn Đảm Đường. Trong lòng không cam, nhưng bà chỉ lẩm bẩm:
- Thiếp xin đóng cửa ăn năn, tuyệt đối không tái phạm.
Trong đường, Trần Lễ Trị thở dài:
- Nói cho cùng, Trần Vấn Hiếu cũng là con đích của nhà họ Trần…
Ông chưa nói hết, Trần Lễ Tôn đã quay sang chắp tay với Trần Các lão:
- Nhị phòng có Trần Vấn Nhân giữ chức vụ trọng yếu trong Vũ Lâm quân, vậy mà ngày ngày lui tới Bát Đại Hồ Đồng. Năm ngoái, hắn đánh nhau với con trai họ Hồ chỉ vì một ca kỹ, suýt thành trò cười khắp nha môn. Nay lại làm trò trước mặt sứ thần ngoại bang, suýt bị cách chức, đày đi xa. Con xin dùng gia pháp phạt nhẹ, để nó khỏi tái phạm.
Đồng tử Trần Lễ Trị co lại.
Trần Các lão nhìn ông:
- Lão nhị, con nghĩ sao?
Trần Lễ Trị ngập ngừng chốc lát, cuối cùng cung kính đáp:
- Con cam lòng chịu phạt.
Trần Các lão khẽ ừ:
- Nhị phòng bị tịch thu sáu trăm mẫu ruộng tộc. Trần Vấn Nhân chép Học Nhiên Thiên, Vi Chính Thiên và Kinh Nhất Chương, mỗi thiên ba trăm lần. Nếu còn tái phạm, xóa tên khỏi gia phả.
Đuôi mắt Trần Lễ Trị giật nhẹ. Ông cúi mình đáp:
- Vâng.
Trần Tích vẫn đứng nguyên tại chỗ, nhìn Trần Lễ Tôn lần lượt xử lý nhị phòng rồi tam phòng. Hắn chẳng cần mở miệng thêm lời nào.
Đang tưởng mọi chuyện đã xong, Trần Lễ Tôn lại chắp tay:
- Thưa phụ thân, Trần Tích lập công lớn ở Cố Nguyên, giữ cho nền móng quốc gia khỏi lung lay. Nhà họ Trần nên ghi tên nó vào gia phả.
Trần Lễ Trị cau mày:
- Không được!
Trần Lễ Tôn quay sang hỏi:
- Vì sao?
Trần Lễ Trị thưa với Trần Các lão:
- Thưa gia chủ, gia quy có ghi, con thứ phải làm quan tới chính lục phẩm mới được ghi tên vào gia phả. Phép tắc tổ tiên để lại không thể bỏ.
Trần Lễ Tôn trầm giọng:
- Việc gì cũng có ngoại lệ. Công lao Trần Tích lập ở Cố Nguyên đủ để được phá lệ.
Trần Lễ Trị cụp mắt:
- Anh cả, tổ tiên đặt ra gia quy ắt có lý do. Tốt nhất đừng tùy tiện phá lệ. Hôm nay vì một chuyện nhỏ mà phá lệ, ngày mai lại vì chuyện khác mà phá lệ, cứ thế mãi, phép tắc trong tộc chẳng còn ai coi ra gì.
Trần Lễ Tôn còn định nói thêm, nhưng Trần Các lão đã chậm rãi đứng lên:
- Thôi, cứ theo gia quy mà làm. Đã là người trẻ có tài, hẳn nó cũng sớm được thăng lên chính lục phẩm, chẳng phải đợi lâu. Các con còn phải đến nha môn điểm danh, đừng để lỡ việc chính.
Nói rồi, ông bước qua mọi người. Đến lúc sắp qua ngạch cửa Văn Đảm Đường, bỗng có tiếng gọi:
- Gia chủ, xin dừng bước.
Trần Các lão quay đầu lại. Trần Tích đang chắp tay trong đường, thưa:
- Thưa gia chủ, di nương của vãn bối khi còn sống có để lại một số cơ nghiệp. Trong đó có lầu Cổ Phúc ngoài cửa Đông Hoa, Ngọc Kinh Uyển ở Bát Đại Hồ Đồng, hiệu lương dầu Trần Ký, tiệm tơ lụa ngoài lầu Chuông Trống và ba trăm hai mươi mẫu ruộng tốt ở Xương Bình. Khế đất, khế nhà đều đang ở chỗ mẹ cả. Nay vãn bối đã trưởng thành, xin mẹ cả trả lại di vật của di nương.
Trần Các lão nhìn Trần Tích từ đầu đến chân, bật cười:
- Ngươi biết chọn đúng lúc đấy. Gan cũng lớn.
Trần Tích cung kính đáp:
- Vãn bối vừa hay nhớ ra.
Trần Các lão nhìn Lương thị ngoài cửa:
- Chuyện Trần Tích nói có thật không?
Lương thị ngập ngừng:
- Bẩm gia chủ, lời Trần Tích nói là thật. Trước kia thiếp từng thay nó giữ những thứ ấy.
Trần Các lão gật đầu:
- Vậy thì trả lại cả đi.
Lương thị nghiến răng:
- Bẩm gia chủ, hiện giờ chưa thể trả được.
Trần Các lão nhìn bà:
- Ồ?
Lương thị thấp giọng phân trần:
- Không phải thiếp không muốn trả, mà những cơ nghiệp ấy còn phải làm thủ tục sang giao, nhất thời không thể thu xếp xong. Đúng lúc Trần Tích đã trưởng thành, thiếp đang tìm cho nó một mối hôn sự thích hợp. Đến khi nó cưới vợ, thiếp sẽ lấy những cơ nghiệp ấy, cộng thêm Thiên Bảo Các, Bảo Tướng Thư Cục và năm trăm mẫu ruộng ở Xương Bình của mình làm gia sản cho nó. Trần Tích tuy là con thứ, nhưng làm mẹ cả, thiếp không thể để nó bị nhà vợ coi thường.
Trần Các lão ngẫm nghĩ chốc lát:
- Được.
Dứt lời, ông không ngoảnh lại, bước lên chiếc kiệu đã chờ sẵn ngoài Văn Đảm Đường.
Trong đường, Trần Lễ Trị chưa vội đi. Ông ngồi phịch xuống ghế, ngón tay gõ từng nhịp lên tay vịn, cúi đầu trầm tư.
Trần Lễ Tôn nhìn Trần Tích, ôn tồn nói:
- Cứ yên tâm. Nhà họ Trần ta là nơi biết phải trái, không để ngươi chịu oan uổng vô cớ. Sau này nếu gặp chuyện như thế, cứ đến Hiếu Đễ Uyển tìm ta ngay.
Trần Tích chắp tay:
- Đa tạ đại lão gia.
Trần Lễ Tôn cười, vỗ vai hắn:
- Gia chủ đã nói, chuyện ghi tên ngươi vào gia phả chỉ còn là sớm hay muộn. Không cần gọi ta là “đại lão gia” như kẻ dưới nữa, cứ gọi bác cả là được.
Trần Tích nghĩ một lát, lại chắp tay:
- Đa tạ bác cả.
Trần Lễ Tôn ngẫm nghĩ rồi nói:
- Hay là ngươi chuyển tới vườn Chuyết Chính ở với ta đi, ta…
Trần Lễ Khâm sải lên một bước:
- Anh cả, Trần Tích là người tam phòng, đâu có lý nào chuyển sang vườn Chuyết Chính? Chúng tôi còn việc, xin cáo lui trước.
Nói rồi, ông kéo Trần Tích đi, không để Trần Lễ Tôn nói tiếp.
Buổi họp bàn việc trong nhà họ Trần cuối cùng cũng tan.
Lúc ấy, Trần Lễ Trị đang ngồi trên ghế bỗng ngẩng đầu, giả bộ tò mò hỏi:
- Anh cả, anh đã lên đường tới Đường Cô rồi, ai gọi anh quay về vậy?
Trần Lễ Tôn vuốt lại quan bào, điềm nhiên đáp:
- Tất nhiên là người nhà thấy chuyện bất công, lập tức chạy đi báo tin cho ta. Sao, nhị đệ muốn tra hỏi à?
Trần Lễ Trị cười:
- Đệ nào dám. Anh cả mau lên đường đi, không thì muộn mất, tối nay e chẳng tới được Đường Cô.
Trần Lễ Tôn quay người rời đi.
Đợi Văn Đảm Đường vắng tanh, Trần Lễ Trị bỗng phá lên cười:
- Mẹ kiếp, gừng càng già càng cay. Lão già tính kế ta một vố đau điếng!
Trần Vấn Đức ngờ vực hỏi:
- Cha nói vậy là ý gì?
Trần Lễ Trị thu lại nụ cười, nhìn ra ngoài Văn Đảm Đường, chậm rãi nói:
- Trong nhà có kẻ dưới nào dám tự tiện bén mảng tới Văn Đảm Đường? Rõ ràng lão già với tên Trần Lễ Tôn hèn nhát kia bắt tay diễn một màn kịch hay. Trước tiên khiến Trần Tích bất hòa với tam phòng, sau đó lão đại ra mặt thu phục lòng người, tiện thể dằn mặt nhị phòng và tam phòng. Xem ra, họ thật sự muốn cho Trần Tích vào làm con thừa tự của đại phòng, vì chuyện này mà hao tâm tổn trí.
Trần Vấn Nhân thấy mọi người đã đi hết, cũng bước vào Văn Đảm Đường:
- Cha, họ nhắm tới điều gì vậy? Muốn nhận con thừa tự thì cứ nhận thẳng, việc gì phải vòng vo lắm thế?
Trần Lễ Trị liếc xéo hắn:
- Đồ ngu! Họ đâu cần một đứa vớ vẩn nào cũng được. Họ muốn một đứa con cháu một lòng một dạ với họ, cắt đứt sạch sẽ với nhà cũ. Nếu chỉ cần con trai hay cháu trai, cứ tùy tiện tìm một người bên chi khác nhận làm con thừa tự là xong, nhận một trăm đứa cũng được. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, nhận ai thì người đó cũng chẳng thể quên hẳn cha mẹ ruột.
Trần Lễ Trị cảm khái:
- Tình thân máu mủ khó dứt lắm. Phải cầm con dao cùn, cứa từng nhát một. Cứa cho đau không chịu nổi, cứ nghĩ đến tình thân là đau thấu tim, khi ấy mới cắt đứt được.
Trần Vấn Nhân thắc mắc:
- Tìm một đứa trẻ mồ côi chẳng phải xong sao?
Trần Lễ Trị cầm chén trà bên cạnh, hắt chỗ trà còn lại lên mặt hắn:
- Lão tử sao lại sinh ra thằng ngu như mày? Cả nhà họ Trần rộng lớn thế này, đâu phải ai muốn vào cũng được. Người kế nghiệp không những phải có tài, có gan, mà còn phải có đầu óc. Mày tưởng vì sao lão già đích thân xem từng bản tấu ở Cố Nguyên? Trần Tích lọt vào mắt ông ấy rồi. Nếu là ba năm trước, lão già đã chẳng để Trần Tích tới Lạc Thành.
Trần Vấn Nhân đưa tay lau trà lẫn bã trà trên mặt, cúi đầu không nói.
Trần Vấn Đức thắc mắc:
- Cha, nếu họ đã quyết định nhận Trần Tích làm con thừa tự, sao không bảo Lương thị trả cơ nghiệp cho nó luôn? Chẳng phải vừa hay để nó mang sang đại phòng sao?
Trần Lễ Trị nhìn hai đứa con trai trước mặt, thở dài:
- Mấy thứ cơ nghiệp ấy có đáng là gì trước mặt nhà họ Trần? Chẳng qua vài cửa tiệm, mấy trăm mẫu ruộng. Ngay cả phần tiền nhị phòng ta mỗi năm để lọt qua kẽ tay cũng nhiều hơn chừng ấy. Lão già để mắt tới chúng làm gì? Điều ông ấy để tâm là, một khi trao những thứ đó cho Trần Tích, nó sẽ khó kiểm soát. Trần Tích có thể có tiền, có cơ nghiệp, có quyền thế, nhưng nhất định phải do đại phòng ban cho. Hiểu chưa?
Trần Vấn Đức chắp tay:
- Con hiểu rồi.
Thấy Trần Vấn Nhân im thin thít, Trần Lễ Trị đá vào ống chân hắn:
- Lão tử hỏi mày hiểu chưa?
Trần Vấn Nhân cúi xuống xoa chân:
- Hiểu rồi, hiểu rồi!
Trần Lễ Trị trông thấy thằng con út là lại bực mình:
- Đồ mất mặt! Nếu còn để tao nghe mày mò tới Bát Đại Hồ Đồng, tao đánh gãy chân mày. Còn con Tiểu Lê Hoa quái quỷ gì đó, hôm nay tao sẽ sai người mua nàng ta rồi đưa cho Phúc Vương. Mày mau bỏ ý định ấy đi.
Trần Vấn Nhân há miệng định nói rồi lại thôi.
Trần Lễ Trị phẩy tay:
- Cút!
Trần Vấn Nhân vội vàng rời khỏi Văn Đảm Đường.
Trần Lễ Trị ngồi yên tại chỗ, vuốt râu lẩm bẩm:
- Lạ thật, ban đầu ta tốn bao công sức mới điều Trần Lễ Khâm tới Lạc Thành. Là ai đã điều hắn về?
Trần Vấn Đức khẽ hỏi:
- Cha, còn Trần Tích…
Trần Lễ Trị nheo mắt:
- Không thể để nó sống. Hôm nay ta mới nhìn ra, trong chuồng dê tam phòng lại nuôi ra một con sói con.