Khụ khụ, vẫn theo lệ cũ, sau mỗi quyển lại viết đôi lời tổng kết, rồi xin nghỉ một ngày.
Trước hết, điều khiến tôi vui lòng nhất khi viết bộ Thanh Sơn là mỗi lần ngoảnh lại phần kết của từng quyển, tôi đều thấy nó tốt hơn những cuốn trước. Đây cũng là hướng mà tôi muốn tiếp tục cố gắng.
Chẳng hạn như lúc rời Lạc Thành, về cơ bản tôi đã thu xếp ổn thỏa cho từng nhân vật, ai cũng có một đoạn kết đầy đủ và đáng nhớ. Dù là nhân vật lớn hay nhân vật nhỏ, dù là sư phụ Diêu Kỳ Môn, thế tử Chu Vân Khê, hay sư huynh Xà Đăng Khoa, Lưu Khúc Tinh, rồi Hồ Quân Tiện, Hồ Tam gia và chưởng quầy, tất cả đều được nhắc đến đàng hoàng.
Không còn vội vàng như trước nữa.
Tôi vẫn xem mỗi quyển truyện là một lần đi trên dây. Ba bước cuối cùng bao giờ cũng khó đi cho vững nhất. Đến lúc ấy, tinh thần, sức lực và lòng bền bỉ đều đã chạm giới hạn. Màn diễn đặc sắc nhất cũng đã khép lại, thành thử tôi luôn muốn nhanh chóng bước nốt ba bước cuối, để còn được thở phào.
Nhưng sự thật chứng minh, hễ nghĩ như vậy thì ba bước sau cùng thường chẳng thể đi cho đẹp.
Trước đây, tôi đã không làm được.
Khi bắt đầu viết Thanh Sơn, mục tiêu lớn nhất tôi đặt ra cho mình là học cách kiên nhẫn khép lại câu chuyện. Không chỉ là kết thúc toàn bộ tác phẩm, mà còn phải biết kết thúc từng quyển cho trọn vẹn.
Nếu là trước kia, tôi chắc chắn sẽ lược bỏ hết quãng đường tiến cung, rồi mặc cho Lưu Khúc Tinh và Xà Đăng Khoa tự xoay xở, để mặc họ chìm vào quên lãng.
Nhưng lần này thì không. Khi chịu chậm lại, tôi nhận ra còn rất nhiều chi tiết cần được kể cho thấu đáo. Tôi cũng đắm mình sâu hơn trong câu chuyện, nghiêm túc nhìn lại từng nhân vật. Mỗi người trong số họ đều có một tiếng vọng riêng.
Đó quả là một bước tiến khiến tôi vui lòng…
Thứ hai, khi viết Đệ Nhất Tự Liệt, một trong những điều tiếc nuối lớn nhất của tôi là đã không viết tốt về Cứ điểm 178. Dù dành khá nhiều trang cho nơi ấy, phần lớn vẫn chỉ xoay quanh màn độc diễn của Nhậm Tiểu Túc.
Khi đó, tôi chưa có bao nhiêu kinh nghiệm viết lách. Tất nhiên, bây giờ tôi vẫn chỉ là một tay viết non nớt. Ngày ấy, tôi chưa từng nghĩ đến việc những người ở Cứ điểm 178 rốt cuộc đang cố chấp giữ lấy điều gì, mâu thuẫn của họ nằm ở đâu, và những tiếc nuối nào đè nặng trong lòng họ.
Họ giống những nhân vật mang nhãn mác, nhưng bên trong còn khá trống rỗng, khiến tôi cảm thấy mình có lỗi với họ.
Lần này, tuy dùng ít trang hơn, tôi lại cảm thấy mình thật sự đã đứng cùng quân biên phòng Cố Nguyên, cảm nhận được niềm vui nỗi buồn và những điều dang dở của họ.
Quả là chuyện đáng mừng.
Một lần nữa, qua cách viết thử nghiệm lần này, tôi học được cách làm phép cộng trong kỹ thuật, làm phép trừ trong diễn đạt, đồng thời biết chừa lại những khoảng trống để dành cho bạn đọc thêm nhiều không gian tưởng tượng.
Dẫu vẫn chưa quen hẳn, tôi lại dần yêu thích lối viết hiện nay hơn.
Trước kia, tôi thường nói hết những điều mình muốn nói. Chẳng hạn, tôi sẽ thẳng thừng bảo mọi người rằng sau những tháng ngày sôi nổi, cuộc sống rồi cũng quay về với vẻ bình lặng vụn vặt thường ngày. Một công thần từng lập công nơi biên trấn, khi trở lại chốn quyền lực, rất có thể chẳng còn là gì cả. Chẳng ai để tâm đến công lao của anh ta. Những ngày huy hoàng ấy, suy cho cùng, cũng không sao sánh nổi quyền lực đang nằm trong tay họ.
Trở lại với cuộc sống thực tại, nếu bây giờ mở cuộc bình chọn “đệ nhất võ lâm thiên hạ”…
Chẳng ai bận tâm võ công của ngươi có đứng đầu thiên hạ hay không. Giang hồ kiểu kinh dị Trung Hoa là vậy đấy.
Lần này, ta nghiêm túc viết lại thứ tự đoàn người khi vào thành, khéo léo gửi gắm ý qua chuyện nhỏ ấy, không còn dài dòng đứng ngoài kể lể nữa.
Dù đọc xong mọi người thấy thế nào, ta vẫn cảm thấy lối viết này đã thoát khỏi kiểu kể chuyện trống rỗng, khiến chính ta cũng thấy dễ chịu hơn.
Chẳng hạn, trước kia ta có thể sẽ phơi bày sự khác biệt giữa ngoại thành và nội thành kinh đô: nói rõ nội thành chỉ dành cho quan lại, nhà quyền quý cùng tầng lớp đặc quyền cư ngụ, còn dân chúng có hộ tịch nội thành thì chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ta sẽ dùng lời kể để chỉ ra sự phân chia giai cấp ấy. Nhưng lần này, ta kiên nhẫn viết về những người dân ngoại thành trong manh áo vải thô, với lòng nhiệt thành sôi nổi, sự ngưỡng mộ và khát vọng lập công nơi biên ải. Ta cũng viết về các tiểu thư con nhà quan quyền sống trong nội thành, khoác áo lụa mỏng, chỉ chăm chú đến vẻ ngoài hào nhoáng, gia thế và chức tước của mỗi nhà.
Có bạn đọc nhận ra sự tương phản ấy, cũng có người chẳng bận tâm. Nhưng điều đó không ảnh hưởng gì đến việc thưởng thức câu chuyện. Còn với riêng tôi, tôi thấy mình đã tiến bộ được đôi chút.
Tôi cũng tự nhắc mình tiết chế, đừng viết những tình tiết chỉ để đốt nóng không khí, cũng bớt dùng thứ ngôn ngữ quá màu mè, non nớt. Tôi muốn câu chuyện mộc mạc hơn, hợp lý hơn, chứ không phải cứ cố làm cho người đọc sướng mắt là được.
Cách viết Thanh Sơn so với những tác phẩm trước đây đã tiết chế hơn nhiều. Dĩ nhiên, vẫn còn rất nhiều chỗ chưa làm tốt. Tôi sẽ tiếp tục cố gắng.
Ngoài ra, tôi thấy có bạn đọc bình luận rằng cuốn sách này được viết ra để chuyển thể thành phim.
Mọi người không cần vì chuyện ấy mà tranh cãi. Khi viết Thanh Sơn, quả thật tôi đã sử dụng cách kể gần với điện ảnh, truyền hình. Trước khi bắt tay vào tác phẩm này, tôi từng xem một cuộc phỏng vấn của một bậc tiền bối. Ông nói rằng đến giữa chặng đường sáng tác, ông đã trở thành biên kịch. Vì thế, khi viết nhiều tình tiết, ông hoàn toàn vận dụng tư duy dàn cảnh của một đoàn phim. Nhờ vậy, câu chuyện lại chính xác hơn, thế giới được nhìn qua góc mắt nhân vật, thay vì chỉ dùng lời của tác giả để giới thiệu một cách phẳng lặng.
Bởi vậy, lần này khi viết Thanh Sơn, tôi thường tưởng tượng thật rõ bối cảnh và từng chi tiết nơi nhân vật đang hiện diện, cố gắng để câu chuyện có được cảm giác như những khuôn hình điện ảnh. Đây là việc rất tốn công sức. Thiết kế hình ảnh quả thật chẳng dễ dàng gì… Tôi vẫn đang chậm rãi tìm tòi.
Nhưng tôi nói cuốn sách này không hoàn toàn được viết vì mục đích chuyển thể, bởi tôi cho rằng đó vốn là một cách viết tiến gần hơn đến bản chất của “câu chuyện”. Có bạn đọc chê rằng: “Viết truyện mạng thôi mà cũng bày vẽ lắm thứ rối rắm như vậy.” Tôi xin tiếp thu mọi lời phê bình. Song ý định ban đầu của tôi khi viết Thanh Sơn chỉ là kể về những thăng trầm của con người và số phận, có niềm vui, có nuối tiếc; có kiên định, có phản bội; có sum họp, cũng có chia lìa.
Nếu câu chuyện chỉ mãi đi lên, nhân vật không ngừng sảng khoái rồi tranh giành thiên hạ, thì cũng chẳng có gì sai. Cứ đọc cho đã là được. Tôi cũng thích xem những câu chuyện như vậy, trước kia phần lớn những gì tôi đọc cũng thuộc kiểu đó, đọc xong rất vui. Khi viết Thuật Đặt Tên Bóng Đêm, tôi cũng chọn một mạch truyện như thế.
Chỉ là ý định ban đầu của Thanh Sơn không giống vậy. Tôi muốn viết một câu chuyện quanh co về yêu hận, chia tay và gặp gỡ. Tôi muốn viết một điều gì đó liên quan đến chữ “hiệp”. Nội tướng từng nói, lấy danh lợi làm lưỡi dao thì có thể chém đứt chín phần khí phách hiệp nghĩa trong thiên hạ. Câu chuyện Thanh Sơn, xét cho cùng, cũng muốn viết về phần cuối cùng vẫn không thể chém đứt ấy.
Thanh Sơn muốn kể rất nhiều điều, nên sẽ dài hơn những câu chuyện trước đây. Vì đặt yêu cầu với nó cao hơn, tôi chỉ có thể từ từ viết, dĩ nhiên cũng sẽ cố gắng nhanh hơn một chút. Còn những tình tiết hiện tại, dù là kết nghĩa hay gặp lại, với tôi mới chỉ là khởi đầu. Chúng là điểm xuất phát của câu chuyện, chưa phải đích đến.
Tôi cũng không muốn tiết lộ trước. Cứ từng bước theo dõi thì câu chuyện sẽ hấp dẫn hơn.
Trong câu chuyện mà tôi tự cho là chân thực này, yêu hận tình thù của mỗi người thật ra đều chẳng hề đơn giản. Tôi đã viết riêng cho từng nhân vật một câu chuyện về cuộc đời họ, có quá khứ, có tương lai; có lý tưởng, cũng có khuyết điểm.
Tôi rất mong sớm viết hết những điều ấy ra, nhưng lại lo mình sẽ viết lệch đi, viết qua loa, không thể hiện được trọn vẹn con người họ.
Cảm ơn mọi bạn đọc đã kiên trì theo dõi đến hôm nay. Cảm ơn mọi người đã rộng lòng bao dung, cũng cảm ơn những lời phê bình của các bạn. Một lần nữa, tôi chân thành xin lỗi vì tiến độ đăng truyện của mình. Trước kia, tôi từng ngây thơ nghĩ rằng chỉ cần không kêu gọi mọi người bỏ phiếu hằng tháng thì mình chẳng mắc nợ ai. Nhưng dần dần tôi nhận ra mình đã sai. Một khi câu chuyện bắt đầu, trên vai người viết đã có trách nhiệm.
Một lần nữa, xin lỗi mọi người. Thật ra tôi cũng đang cố gắng đăng nhiều hơn, dù… ừm, có lẽ mọi người chưa cảm nhận được điều đó.
Xét theo tình trạng sức khỏe hiện tại, Thanh Sơn phần lớn sẽ là bộ truyện dài cuối cùng của tôi. Vì vậy, tôi vẫn mong mình có thể bước đi vững vàng hơn, để lại ít nuối tiếc hơn. Năng lực của tôi có hạn, nhưng tôi sẽ cố gắng làm tốt nhất trong khả năng của mình.
Một lần nữa, cảm ơn tất cả bạn đọc đã theo dõi đến tận bây giờ. Cảm ơn mọi người. Hẹn gặp lại ngày mai.