Chương 223: Tin khẩn năm trăm dặm
Trong trạm dịch có một gian trà thất. Tiểu lại thắp nén hương, mùi đàn hương nhè nhẹ tỏa ra từ chiếc lư đồng chạm lỗ.
Trần Tích và Trương Tranh ngồi đối diện trên chiếc sập mềm, trước mặt là bàn cờ. Ván cờ đã gần tàn.
Giữa làn khói hương lững lờ, Trần Tích đặt xuống một quân trắng. Trương Tranh ngồi bên kia vò đầu nghĩ ngợi hồi lâu, cuối cùng cũng hạ một quân. Trần Tích tiện tay đi tiếp. Trương Tranh lại chìm vào suy tính…
Trương Hạ ngồi bên cạnh nhấm nháp hạt dưa, mắt nhìn ông anh ruột bị đánh cho tan tác mà chẳng buồn lên tiếng giúp.
Trương Tranh nóng ruột, cứ nháy mắt ra hiệu với em gái. Trương Hạ ngạc nhiên hỏi:
- Anh bị sao vậy? Mắt dính cát à?
Trương Tranh xụ mặt:
- Em cũng phải chỉ anh vài nước chứ. Chẳng lẽ cứ để người ta bắt nạt anh trai mình thế này?
Hai hàm răng trắng của Trương Hạ khẽ khép lại, tách vỏ một hạt dưa:
- Xem cờ không nói mới là người quân tử. Em không làm chuyện ấy đâu.
Trần Tích ngẩng lên nhìn Trương Tranh:
- Trương huynh, chẳng phải huynh chủ động tìm ta đánh cờ sao? Kỳ nghệ của huynh… xem ra cũng chẳng giống người thích chơi cờ.
Trương Tranh nghẹn lời:
- Ta…
Trương Hạ hỏi Trần Tích:
- Đến kinh thành rồi, huynh định thế nào? Ở đại trạch nhà họ Trần hay tự mua một căn nhà nhỏ?
Trần Tích nghĩ ngợi một lát:
- Chắc ta sẽ ở đại trạch nhà họ Trần.
Bạch Long đã bảo hắn về nhà họ Trần, ắt sẽ không để hắn đứng ngoài cuộc. Càng gần trung tâm, càng có lợi cho hắn.
Trương Hạ lại hỏi:
- Trần đại nhân có đưa huynh vào Quốc Tử Giám làm giám sinh không? Chắc chắn là có rồi. Nhưng huynh lại không muốn học kinh nghĩa, vậy tính sao đây?
Trần Tích cười trêu:
- Trước kia Nhị tiểu thư chẳng chê ta học chẳng ra gì sao?
Trương Tranh vội giải thích:
- Huynh hiểu lầm rồi. Em gái ta chỉ khinh những kẻ bất tài, chứ tài cán ấy không nhất thiết phải là học kinh nghĩa. Đến kinh thành rồi huynh sẽ biết, em ấy nổi tiếng lắm. Giám sinh trong Quốc Tử Giám ai nấy đều sợ em ấy.
- Ồ? Sao lại thế?
Trần Tích thấy tò mò.
Tranh thủ lúc Trần Tích không nhìn bàn cờ, Trương Tranh vừa giải thích vừa lén đặt thêm mấy quân đen xuống:
- Huynh không biết đấy thôi, Quốc Tử Giám không chỉ dạy Tứ Thư, Ngũ Kinh mà còn dạy cả toán học, chữ viết và luật lệ. Chú út nhà ta là Từ Thuật, vừa làm Phó giám chính ở Khâm Thiên Giám, vừa kiêm chức bác sĩ toán học ở Quốc Tử Giám.
Trương Tranh kể tiếp:
- Chú út lười lắm, không muốn dậy từ giờ Mão để lên lớp, nên thỉnh thoảng lại gọi em gái ta dạy thay. Ban đầu, đám giám sinh thấy em ấy là con gái thì trăm điều không chịu, thậm chí còn ngồi im phản đối trước mặt Tế tửu. Sau đó em gái ta ra một câu đố. Nửa canh giờ trôi qua mới có một người giải được, thế là họ ngoan ngoãn hẳn.
Trần Tích cúi nhìn bàn cờ, thấy số quân đen bỗng dưng nhiều hơn, nhưng không vạch trần. Hắn đặt một quân trắng xuống, ăn gọn cả mấy quân đen vừa được lén thêm vào, rồi hỏi:
- Câu đố gì mà khiến họ mất nửa canh giờ mới giải được?
Trương Hạ cười đáp:
- Tháp cao bảy tầng, ngóng tận xa,
Đèn trên mỗi tầng cứ nhân đôi ra.
Cả thảy ba trăm tám mốt ngọn,
Hỏi đỉnh tháp kia có mấy ngọn đèn?
Trần Tích chẳng ngẩng đầu:
- Ba ngọn.
Trương Hạ tròn mắt:
- Ủa, huynh từng nghe câu này rồi à?
Trần Tích cười:
- Ừ, trước kia ta nghe rồi.
Trương Hạ cầm hạt dưa, dừng lại bên miệng, ngờ vực nhìn hắn:
- Huynh nghe thật chứ? Vậy ta hỏi câu khác. Nay có thú sáu đầu bốn chân, có chim bốn đầu hai chân. Tổng cộng bảy mươi sáu cái đầu, bốn mươi sáu cái chân. Hỏi có mấy con chim, mấy con thú?
Trần Tích đáp ngay:
- Tám con thú, bảy con chim.
Trương Hạ sững sờ:
- Câu này huynh cũng nghe rồi à?
Trần Tích bật cười:
- Cũng nghe rồi.
Hắn đổi đề tài:
- Trước kia Nhị tiểu thư dựa vào môn toán học mà không ai địch nổi trong Quốc Tử Giám sao?
Trương Tranh cười hề hề:
- Còn nhờ cái miệng lanh lợi của em ấy nữa. Đám giám sinh kia thi mãi không đỗ cử nhân, ôm một bụng bất mãn. Uống vài chén rượu là chửi bới om sòm. Có kẻ say khướt, tìm em gái ta gây sự, nói mình thi trượt cử nhân là tại Quốc Tử Giám có đàn bà. Hắn đứng trước phòng học của em ấy mà chửi đổng.
Trần Tích điềm nhiên hỏi:
- Sau đó thì sao?
- Sau đó em gái ta ra cho hắn một câu đố.
Trần Tích lấy làm lạ:
- Câu gì?
Trương Tranh cầm chén trà bên cạnh, uống cạn một hơi:
- Em gái ta hỏi hắn: “Mẹ ngươi với mười con thỏ nhốt chung một cái lồng, vì sao cả thảy chỉ có bốn mươi cái chân?” Tên giám sinh kia nghĩ mãi không ra. Hắn bảo mười con thỏ vốn đã có bốn mươi cái chân rồi, sao thêm mẹ hắn vào mà vẫn chỉ có bốn mươi?
Trương Tranh đặt chén trà xuống:
- Em gái ta đáp: “Vì ngươi không có mẹ.”
Trần Tích ngạc nhiên nhìn Trương Hạ. Câu đáp quả thật sắc như dao.
Trương Hạ khẽ ho, hơi ngượng ngùng, cúi đầu uống trà để che giấu.
Đúng lúc ấy, gian sảnh cách đó không xa chợt vang lên tiếng ồn ào. Đám quan viên đang nâng chén cụng ly, uống đến say sưa.
Trần Tích nhìn sang Trương Hạ:
- Bên kia là…
Trương Hạ đổ vỏ hạt dưa trong lòng bàn tay trái vào đĩa, phủi tay rồi đáp:
- Hương thân, hào tộc trong huyện Mạnh Tân cùng đến bái kiến cha ta. Cha ta đang uống rượu với họ.
Trần Tích tò mò hỏi:
- Trương đại nhân sắp được thăng làm Tả Thị lang Bộ Lại rồi, còn phải xã giao với hương thân trong một huyện nhỏ sao?
Trương Hạ giải thích:
- Người ta thường nói, hoàng quyền chẳng xuống tận huyện. Chín huyện quanh Lạc Thành, tình thân quan hệ chằng chịt. Cha ta không thân cận với các hương thân này thì ngay cả thu thuế lương mùa thu cũng chẳng xong. Hương thân ở những huyện lớn sống còn sung túc hơn viên ngoại tại kinh thành hay Kim Lăng. Họ mới thật sự là vua một cõi.
Mẹ yếu thì con buôn bán, cha mạnh thì làm Thị lang, tổ tiên hưng vượng thì ở lại quê nhà, nhà nghèo thì phiêu bạt xứ người. Trong mắt người đời Ninh triều, trừ phi đi làm quan, bằng không chỉ kẻ kém cỏi mới phải rời quê, đến nơi khác chịu khổ.
Đang nói chuyện, ngoài trạm dịch chợt vang lên tiếng vó ngựa dồn dập.
Ngựa vừa đến gần, một binh sĩ đã cất tiếng hô lớn trên lưng ngựa:
- Tin khẩn năm trăm dặm!
Trần Tích và mọi người đứng dậy đi ra ngoài. Trương Trác cùng các quan đang nâng chén cũng vội buông rượu, bước ra nghênh đón.
Trạm dịch chia tin khẩn thành ba cấp: bốn trăm dặm, năm trăm dặm và sáu trăm dặm. Nếu không phải việc quân cơ trọng đại thì tuyệt đối không được dùng những cấp này.
Binh sĩ đeo một ống trúc niêm phong bằng sáp đỏ sau lưng, đi tới gần rồi nhảy xuống ngựa:
- Dịch thừa trạm Mạnh Tân đâu?
Một viên dịch thừa trung niên, râu rủ trước ngực, bước lên:
- Chính là ta.
Binh sĩ tháo ống trúc trên lưng xuống, lại lấy từ trong ngực ra một phong thư:
- Bên trong là lệnh bài khẩn của Bộ Binh. Chuẩn bị cho ta một bữa cơm và một con ngựa tốt nhất. Ăn xong ta sẽ về phục mệnh!
Dịch thừa nhận lấy ống trúc, thấy trên đó có hàng chữ đen được nung bằng sắt: “Kính gửi Trần Lễ Khâm, Đồng tri Lạc Thành. Tự ý mở thư, chiếu luật xử tội!”
Trương Trác kinh ngạc nói:
- Hóa ra là gửi cho Trần đại nhân… Tiểu huynh đệ, tin khẩn năm trăm dặm này do ai phát đi?
Binh sĩ liếc ông một cái, vẻ mặt ngạo nghễ:
- Thái tử!
Thảo nào tên lính này ngang ngược đến thế, ngay cả dịch thừa cũng chẳng để vào mắt. Hắn phụng mệnh Thái tử mà đến cơ mà.
Trương Trác đưa ống trúc cho Trần Lễ Khâm:
- Mở ra xem đi.
Trần Lễ Khâm thở ra một hơi nồng mùi rượu, gỡ lớp sáp niêm phong rồi đổ ra một bức thư có đóng dấu đỏ. Đọc xong, ông cau mày, im lặng hồi lâu.
Trương Trác lấy làm lạ:
- Thái tử nói gì mà khiến ông lo đến thế?
Trần Lễ Khâm nhìn ông:
- Thái tử bảo ta không cần về kinh, đi thẳng đến Cố Nguyên hội ngộ với ngài ấy.
Trương Trác buột miệng:
- Không được!
- Hả? Trương đại nhân nói vậy là ý gì?
Trần Lễ Khâm không hiểu.
Trương Trác kéo ông sang một bên, mượn men rượu nói:
- Trần đại nhân, nể tình hai ta làm việc chung ba năm, ta mới nói những lời này. Nếu ông thấy ta nói không phải, cứ xem như lời say rượu. Cố Nguyên là một trong Cửu Biên, vốn đã lẫn lộn đủ hạng người. Mấy năm nay, quân biên phòng phe Tấn nhiều lần chống lệnh triều đình. Chuyện cắt xén lương bổng, giết dân lành để nhận công cứ xảy ra liên miên, chỉ là đều bị Nội Các ém nhẹm. Thái tử đến Cố Nguyên lúc này, ắt không phải chuyện nhỏ. Ông đừng nhúng chân vào vũng nước đục ấy, kẻo mất cả mạng lẫn nhà!
Trần Lễ Khâm chần chừ:
- Nhưng ta là quan thuộc Đông Cung, giữ chức Thiếu chiêm sự trong phủ Thiếu chiêm sự. Sao có thể từ chối?
Trương Trác làu bàu mắng:
- Ông còn chưa đến Bộ Lại điểm danh nhận việc cơ mà! Hơn nữa, theo luật lệ và tổ chế, trước khi nhận chức ông còn phải đến miếu Thành Hoàng trai giới ba ngày, làm lễ tế các thần. Cứ lấy cớ ấy mà từ chối!
Trần Lễ Khâm lắc đầu:
- Đã là quan thuộc Đông Cung thì phải hết lòng phò tá Thái tử. Nếu ngay cả tin khẩn năm trăm dặm mà ta còn không đi, sau này làm sao đứng chân trong Đông Cung? Thái tử còn tin ta thế nào?
Trương Trác trợn mắt:
- Nhất định phải làm bề tôi theo phò Thái tử sao? Đừng để cái bánh từ trên trời rơi xuống làm ông choáng váng. Ngài ấy không tin ông thì cùng lắm cũng đổi người khác. Khi đó ông chỉ đổi sang một chức quan khác, chứ đâu đến nỗi mất mạng!
Trần Lễ Khâm nghiêm mặt:
- Trương đại nhân không cần khuyên nữa. Ta không giống ông, chẳng có ý định bo bo giữ mình. Vua ra vua, tôi ra tôi, cha ra cha, con ra con. Vua muốn bề tôi chết, bề tôi không thể không chết. Thái tử đang cần người, sao ta có thể không đi? Trần Lễ Khâm ta không phải hạng tham sống sợ chết!
Trương Trác tức đến bật cười:
- Được, được, ông cứ đi chịu chết đi. Vợ con già trẻ nhà ông cứ theo ta. Ta sẽ đưa họ đến kinh thành.
Sắc mặt Trần Lễ Khâm càng lúc càng sầm xuống:
- Trương đại nhân đừng dọa dẫm. Thái tử đang ở Cố Nguyên, nơi ấy lại nằm trong địa phận Ninh triều, có hơn hai mươi vạn quân đóng giữ. Thì nguy hiểm ở đâu ra?
Trương Trác nghĩ ngợi một lát:
- Ta không lo cho ai khác, nhưng Trần Tích phải đi với ta.
Trần Lễ Khâm tức giận phất tay áo bỏ đi:
- Hoang đường!
Trương Trác nhìn theo bóng lưng Trần Lễ Khâm, thở dài rồi chắp tay với các hương thân:
- Xem ra không uống tiếp được nữa. Mời các vị về cho.
Mọi người lần lượt cáo từ. Trương Trác lại nhìn Trần Tích:
- Cậu không cần để ý Trần đại nhân. Ông ấy cứ đến Cố Nguyên của ông ấy, còn chúng ta cứ lên kinh thành của chúng ta. Đến lúc ấy cậu cứ đón Tết ở phủ họ Trương. Đến Tết Thượng Nguyên, ta phát cho mỗi người sáu trăm lượng bạc làm tiền mừng tuổi. Cả bọn đi miếu Thành Hoàng, ngắm hội đèn, uống rượu hoa, muốn chơi thế nào thì chơi. Tuổi trẻ cứ vui chơi thỏa thích, đừng bận tâm chuyện lớn của đất nước.
Trần Tích im lặng một lúc, rồi lấy từ trong tay áo ra thẻ lệnh của Ty Mật Thám:
- Trương đại nhân, có thẻ lệnh này, hẳn ta có thể đi lại không bị cản trở.
Trương Trác định khuyên thêm, nhưng Trần Tích ngăn ông lại:
- Ta biết ngài có ý tốt. Phiền ngài đưa Tiểu Mãn đến kinh thành, tạm ở phủ họ Trương… Ta phải theo nhà họ Trần đến Cố Nguyên.