Lời vừa dứt, cơ quan trong tay thiếu nữ áo đỏ rơi xuống tấm thảm trong xe, phát ra một tiếng “cạch” nặng nề. Nàng dường như vẫn chưa kịp hiểu lời cha vừa nói.
Một lúc sau, sắc mặt nàng trắng bệch, cất tiếng hỏi:
- Cha đang nói đùa phải không?
Tô Thánh Nguyên nghiêm mặt đáp:
- Chuyện cưới gả của con cái là việc lớn, làm cha sao có thể đem ra đùa cợt? Chỉ vì đứa trẻ ấy có thiên phú hơn người, chẳng khác nào rồng ẩn nơi đồng nội, chỉ chờ thời cơ. Chẳng bao lâu nữa, nó ắt sẽ cưỡi mây bay lên, tung hoành khắp chín châu.
- Đến lúc ấy, nó sẽ nổi danh thiên hạ. E rằng các thế gia trong kinh thành cũng tranh nhau tìm cách gả con gái cho nó…
Ông vốn định nói, đến khi ấy con gái mình cũng khó lòng qua lại với hắn. Nhưng lời đã tới miệng, ông lại ngừng, không nói ra, chỉ tiếp lời:
- Nó tính tình ngay thẳng, có khí tiết. Hiện giờ tuy còn nghèo khó, nhưng cảnh ấy chẳng thể kéo dài lâu. Nếu con thật lòng đối đãi với nó lúc nó khốn khó, mai sau dẫu nó cưỡi mây lên cao, danh tiếng vang khắp bốn phương, cũng tuyệt chẳng phụ con. Đó mới là mối lương duyên tốt đẹp.
Tô Thánh Nguyên chậm rãi giãi bày. Làm cha làm mẹ, tính cho con cái bao giờ cũng tính đường dài. Một con rồng còn mắc cạn như thế, trong mắt ông, đó là nơi nương tựa tốt nhất mà con gái ông có thể có được.
Thế nhưng thiếu nữ áo đỏ lại trắng bệch mặt. Nàng đan chặt hai tay vào nhau, cuối cùng vẫn phải đón lấy ánh mắt của cha, cắn răng lắc đầu:
- Con… không muốn.
Tô Thánh Nguyên sững người, nhưng không nổi giận, chỉ dịu giọng hỏi:
- Vì sao?
Thiếu nữ áo đỏ định trả lời, nhưng nghĩ mãi vẫn không tìm ra điều gì đáng chê trách ở tính tình hay cách cư xử của thiếu niên kia. Dung mạo hắn tuy chẳng tuấn tú, song vẻ mặt cương nghị, điềm đạm, tự có phong thái riêng. Nàng ngập ngừng giây lát, đành khẽ cắn môi, nói ra điều mình vốn nghĩ:
- Nhà hắn nghèo khổ, lại chẳng có bậc trưởng bối nâng đỡ. Dẫu có tài học, con đường làm quan của hắn thì đi được bao xa?
Lời vừa thốt ra, nàng đã biết không ổn. Nhưng lời đã nói ra, chẳng thể thu lại, nàng đành gắng gượng nói tiếp:
- Cha thường bảo con đọc sử. Từ xưa đến nay, đời nào chẳng có người tài giỏi bẩm sinh? Nhưng được mấy ai vươn lên hàng đầu? Còn những nhà thuộc năm họ bảy tông, dù là kẻ tầm thường cũng có thể bước vào quan trường, ra vào chốn quyền quý.
- Tài năng của hắn còn hơn cả năm họ bảy tông sao?
- Con… con không muốn.
Tô Thánh Nguyên im lặng hồi lâu, nhìn con gái, ánh mắt đượm vẻ phức tạp:
- Bảo con đọc sử, xem ra con cũng hiểu được đôi điều…
Rèm xe chợt được vén lên. Một thiếu niên tuấn tú mặc áo gấm, đội mũ ngọc bước vào, cười sang sảng:
- Chú Tô, lời Nguyệt Nhi muội muội tuy có đôi chỗ chưa ổn, nhưng chẳng phải cũng có phần có lý sao?
- Tề Vô Hoặc kia có lẽ là người có tài. Nhưng thiên hạ rộng lớn thế này, hắn có tài học thì biết tìm đâu ra đường tiến thân? Huống hồ, tuy ta chẳng dám nhận mình tài giỏi, nhưng cũng tự tin có đôi phần bản lĩnh. Dẫu không dựa vào thế gia đứng sau, ta chưa chắc đã kém Tề Vô Hoặc.
Thiếu niên tuấn tú kia mỉm cười, phong thái sáng sủa. Hắn là người bên ngoại của Tô Thánh Nguyên, được sai đến đón cả nhà. Nghe đồn nhà hắn có chút quan hệ với họ Thôi, một trong năm họ bảy tông.
Tô Thánh Nguyên thấy thiếu niên kia đang độ khí thế, lại nhìn gò má con gái hơi ửng hồng, bất giác thở dài, chỉ đáp một tiếng “phải”, rồi từ đó không nhắc lại chuyện này nữa.
Tề Vô Hoặc tiễn thầy Tô ra ngoài, nhìn cỗ xe của họ lao vun vút trên con đường rộng duy nhất trong trấn nhỏ. Bánh xe cuốn tung gió tuyết, rồi khuất dần. Lúc ấy hắn mới quay vào.
Hắn mở bọc hành lý. Bên trong ngoài mấy bộ quần áo còn có ít bạc vụn, ước chừng đổi được ba quan tiền lớn. Giá gạo lúc này hơi cao, một cân cũng chỉ mười đồng tiền lớn. Thịt heo, thịt dê, mua một cái đùi sau cũng chỉ hơn trăm đồng. Một a hoàn hay gia nhân trong thành giá bất quá năm lạng bạc. Ba quan tiền lớn đủ cho một nhà qua mùa đông rét buốt, còn dư dả là khác.
Ngoài ra còn có mấy quyển sách, bên trên kín những lời phê chú.
Tề Vô Hoặc ôm lấy số đồ ấy, cảm thấy chúng nặng hơn trước nhiều.
Ông lão trong sân gõ gõ lên bàn, cười vang:
- Nhóc con, còn ngẩn ra đó làm gì?
- Trà pha xong rồi, lại đây uống với lão phu mấy chén.
Tề Vô Hoặc cất đồ, đáp:
- Con còn chưa nấu cơm.
Ông lão chẳng bận tâm, chỉ nhấc ấm trà rót ra hai chén. Ông bưng một chén, ngồi nhìn Tề Vô Hoặc nhóm bếp nấu cơm. Thiếu niên nấu cơm xong, rửa tay sạch sẽ rồi mới đến ngồi bên chiếc bàn đá.
Tay nghề pha trà của ông lão rất khéo. Hương trà thoảng xa, nhẹ nhàng như sương khói. Tề Vô Hoặc chưa từng được uống trà ngon lành gì, vậy mà cũng nhận ra loại trà này còn quý hơn cả vò trà nhỏ mà thầy Tô hết sức nâng niu.
Ông lão nhấp một ngụm, liếc nhìn căn nhà rồi cười hỏi:
- Thầy Tô lúc nãy dạy học trong trấn này à? Lão nghe giọng ông ta, hình như ông ta đặt nhiều kỳ vọng vào ngươi lắm.
- Sao nào, nhóc con không ham vàng bạc chất đầy nhà, cũng chẳng mê người đẹp tựa tiên nữ, lại muốn đọc sách đi thi làm quan ư?
Tề Vô Hoặc ngồi ngay ngắn uống trà, gật đầu.
Ông lão vuốt râu:
- Vì sao?
Tề Vô Hoặc miết ngón tay trên chén trà. Im lặng hồi lâu, hắn mới đáp:
- Thuở nhỏ, cha con từng đọc sách. Người đặt tay lên lưng con, bảo rằng nam nhi phải đọc sách để tỏ rõ tài học, báo đáp non sông, thực hiện chí hướng.
- Quê hương gặp đại tai, con phải dắt díu đi xa. Dọc đường, con gặp hàng chục vạn dân chúng lưu lạc, không nhà không cửa. Quan lại khi ấy chẳng đoái hoài gì đến họ. Nếu họ chịu làm tròn chức trách, con nghĩ đã không có nhiều người bỏ mạng đến thế.
- Nếu làm quan văn, con muốn vào triều sửa đổi luật lệ, thi hành kế sách tốt, đem lại điều lành cho dân. Nếu làm tướng, con muốn cầm quân tinh nhuệ đi đánh nước yêu, báo thù cho những người dân chết oan dưới tay yêu ma.
- Con muốn đem hết chí hướng của mình ra thực hiện.
Hắn ngừng một chút rồi nói tiếp:
- Ra ngoài giao du, con cũng có thể gặp những hào kiệt đương thời, tận mắt nhìn thấy biết bao phồn hoa trong nhân thế. Con sẽ không phải sống nay lo mai chết, lại có thể lập công danh, lưu tiếng thơm vào sử sách.
Ông lão chỉ cười khẩy.
Thiếu niên hỏi:
- Con nói có gì không đúng sao?
Ông lão vuốt râu, lắc đầu:
- Sai cả. Sai đến không thể sai hơn.
- Ngươi nói làm quan văn hay làm quan võ. Nhưng nếu làm quan, ngươi chẳng qua cũng chỉ là thanh đao trong tay hoàng đế, là chó săn được nuôi trong lồng. Hoàng đế bảo ngươi đi đâu, ngươi phải đi đó. Những việc ngươi muốn làm, từ cứu tế dân chúng đến chống lại yêu tộc, đều phải được hoàng đế chuẩn thuận mới điều động được người. Nếu hoàng đế chẳng có lòng ấy, dù ngươi bản lĩnh lớn đến đâu cũng vô ích.
- Đến lúc ngươi không còn giá trị lợi dụng, họ sẽ vứt bỏ ngươi.
- Ngươi bảo sẽ không phải sống nay lo mai chết ư?
- Ở bên vua như ở cạnh hổ. Ngươi làm sao biết lũ gian tà trong triều với yêu ma ngoài cõi, bên nào đáng sợ hơn? Thôi, cứ buông xuống đi. Công danh lợi lộc chẳng qua chỉ là lòng ham muốn của người phàm.
Ông lão thở dài:
- Ngươi có thiên tư, nhìn thấu thiện ác, hiểu rõ danh dự nhục nhã, chẳng màng vàng bạc giàu sang, xem sắc đẹp như khói bụi, không để rượu chè sắc dục tiền tài mê hoặc. Vì sao riêng chữ “danh” lại không nhìn thấu?
Tề Vô Hoặc trầm ngâm hồi lâu, rồi thản nhiên đáp:
- Lão trượng nói thật lòng.
- Nhưng con còn trẻ.
- Bao điều phồn hoa trong cõi đời, tài tử giai nhân, tình ý đôi bên, hào kiệt anh hùng… con đều chưa từng nếm trải. Có lẽ đợi đến khi đã tận mắt thấy hết, con sẽ nghĩ như lão trượng. Nhưng khi ấy, có lẽ con cũng đã già rồi.
Tề Vô Hoặc khẽ thở dài, tự nhủ:
- Chữ “danh”, đời này con nhất định sẽ nhìn thấu.
Ông lão cười:
- Nhìn thấu trong đời này ư? Cần gì phải như vậy!
Nói rồi, ông không nhắc thêm nữa, chỉ mời Tề Vô Hoặc uống trà, chuyện trò nhàn nhã. Cứ thế ba lượt, chẳng mấy chốc một ấm trà đã cạn. Tề Vô Hoặc bỗng thấy cơn buồn ngủ ập đến, mí mắt nặng trĩu, trong khi nồi cơm kê vẫn còn lâu mới chín.
Ông lão cười hỏi:
- Vô Hoặc, buồn ngủ rồi à?
- Nếu buồn ngủ thì cứ đi nghỉ trước đi.
Tề Vô Hoặc vốn định từ chối, nhưng cơn buồn ngủ quá nặng, đành gật đầu. Lúc đứng dậy, hắn bước chân loạng choạng. Về đến nhà mới phát hiện chiếc gối đã biến mất. Hắn tìm hồi lâu vẫn chẳng thấy.
Hắn đang định nằm xuống ngủ không gối, ông lão lại lấy ra một chiếc gối, trông như làm bằng ngọc thạch, trắng không tì vết. Ông cười gọi:
- Lại đây, lão có chiếc gối này. Một đạo sĩ vân du từng tặng lão, nghe nói nằm mơ sẽ thấy đủ cảnh lạ. Cứ cầm lấy mà ngủ, đừng lo. Cơm chín, lão sẽ gọi ngươi.
Cơn buồn ngủ của Tề Vô Hoặc càng lúc càng dữ. Hắn gật đầu, ôm chiếc gối về phòng nằm xuống. Ông lão ngồi giữa sân, vuốt râu mỉm cười:
- Công danh lợi lộc, rượu chè sắc dục, tiền tài quyền thế. Hôm nay ta cho ngươi một cơ duyên, để xem ngươi sẽ chìm đắm trong danh lợi hay nhìn thấu lòng phàm.
- Cứ vào giấc mộng lớn một phen đi.
Ông lão một mình rót trà. Rõ ràng ấm trà vừa cạn, vậy mà giờ đây nước trà lại tuôn mãi không dứt. Ông ngước mắt, lẩm bẩm:
- Tiếc thay, có trà mà chẳng có hoa để ngắm.
Bỗng đất nứt ra, một nhành cỏ lạ đón gió vươn dài. Chớp mắt, nó đã hóa thành một gốc mai lạnh, hoa nở rộ tức thì, hương thơm lan xa. Hương mai quyện cùng hương trà, tuyệt diệu khôn cùng.
Ông lại nói:
- Tiếc thay, có hoa mà không có tuyết.
Chớp mắt, tuyết đã lất phất rơi, nhưng chẳng hạt nào bay vào sân. Trà thơm, mai nở, tuyết bay, cảnh sắc đẹp đến mức khó lời nào tả xiết.
Ông lão nhàn nhã uống trà, dáng vẻ phiêu nhiên, cô tuyệt, chẳng giống người trong cõi đời. Ông cầm chén khẽ gõ lên mặt bàn đá. Mỗi lần gõ, ông lại lẩm nhẩm một tiếng:
- Giai nhân, hào kiệt, công danh, lợi lộc, tiền tài, địa vị.
Ông lắc đầu, bật cười:
- Ha… Rốt cuộc cũng chỉ là bọt nước, giấc mộng mà thôi.
Uống cạn một chén trà, ông đặt chén xuống, cúi mắt nhìn đám cỏ khô giữa ngày đông, rồi thong thả ngâm:
- Nhìn thấu phồn hoa.
- Mới bước vào tiên môn.