Vận may vốn là chuyện tương đối. Trên vùng Nội Hải, vận số của những tên hải tặc khác dường như chẳng được sáng sủa cho lắm. Dù sao cũng đâu phải tên cướp biển nào cũng gặp may như Gold. Nói cách khác, nữ thần may mắn lại đứng về phía con tàu Tặc Âu.
Suốt chặng đường sau đó, Tặc Âu tránh xa các tuyến hàng hải chính, chỉ chạm trán lác đác vài con tàu xa lạ.
Gió ngoài khơi thổi mạnh. Tặc Âu căng hết buồm, lướt đi vun vút. Những con tàu kia chỉ vừa trông thấy cột buồm của Tặc Âu đã bị bỏ xa tít phía sau.
Đúng như lời vị thuyền trưởng béo vẫn tự hào khoe khoang:
- Đây là chiếc tàu chạy nhanh nhất Nội Hải.
Nhưng vì phải vòng một quãng lớn, Tặc Âu chậm mất thêm ba ngày đường. Thiếu tá Moritz vốn không lường trước chuyến đi bị kéo dài nên chẳng chuẩn bị thêm rượu dự trữ. Thế là chỗ rượu trong kho lại bị hắn uống sạch.
Các chuẩn úy trông thấy vị thiếu tá vốn nhã nhặn ôn hòa ngày nào, nay môi khô nẻ từng ngày, tính khí mỗi lúc một cáu bẳn, tinh thần cũng bắt đầu bất ổn.
Có hôm hắn đập phá loảng xoảng khắp tàu. Có hôm nửa đêm không chịu ngủ, cứ đi tới đi lui trên boong, giày nện xuống sàn vang lên từng tiếng “thình thịch”, khiến toàn bộ chuẩn úy cũng phải thức trắng theo.
Ai mà chẳng sợ một kẻ phát điên? Ngay cả thiếu tướng Layton cũng bắt đầu cố ý tránh mặt Moritz. Còn áp lực đè lên các chuẩn úy thì khỏi phải nói, nặng như núi.
May sao cuối cùng họ vẫn bình an tới thành Hải Lam. Vừa trông thấy ngọn hải đăng khổng lồ, công trình tiêu biểu của cảng Hải Lam, các chuẩn úy đều rưng rưng nước mắt.
Trong đó có niềm xúc động của kẻ xa quê trở về. Nhưng phần lớn hơn cả là niềm vui âm thầm vì cuối cùng cũng sắp thoát khỏi vị thiếu tá Moritz, một con sâu rượu đã nghiện đến mức không còn thuốc chữa.
Càng tới gần cảng Hải Lam, Winters càng cảm nhận rõ sự phồn thịnh của bến cảng lớn nhất Liên minh.
Đến đoạn cuối của hải trình, Tặc Âu muốn tránh những con tàu khác cũng không được nữa. Lấy cảng Hải Lam làm tâm, hàng trăm tuyến tàu tỏa ra thành hình nan quạt. Tàu bè lũ lượt tiến vào, hoặc vừa rời khỏi cảng.
Winters thậm chí còn trông thấy một chiến hạm thực thụ đang tuần tra ngoài khơi. Đó là một con quái vật khổng lồ. So với lâu thuyền cao ngất và thân tàu đồ sộ của nó, Tặc Âu chẳng khác nào một đứa trẻ con.
Thế nhưng điều khiến các chuẩn úy không ngờ là Tặc Âu không đi thẳng vào cảng, mà dừng lại trên mặt biển bên ngoài.
Viên thuyền trưởng tạm quyền lập tức bị đám chuẩn úy đang nóng lòng về nhà vây kín.
- Những cảng lớn như Hải Lam không cho tàu buôn nhỏ tùy tiện cập bến đâu.
Bị các chuẩn úy lục quân phun nước bọt lên mặt, viên thuyền trưởng tạm quyền chỉ biết cười khổ, kiên nhẫn giải thích quy củ trên biển:
- Cảng Hải Lam đã hơn mười năm chưa mở rộng. Chỗ neo đậu không đủ, tàu buôn phải chờ ở vùng neo ngoài cảng, xếp hàng lần lượt vào bến. Chúng ta cứ thả neo ở đây trước. Lát nữa sẽ có quan hải quan chèo thuyền nhỏ tới kiểm hàng. Các vị quân quan nếu nóng lòng về nhà thì có thể hỏi người thu thuế hải quan xem họ có chịu linh động cho các vị lên bờ bằng thuyền của họ hay không.
Nhưng chẳng bao lâu sau, các chuẩn úy lại thất vọng. Họ phát hiện “thuyền nhỏ của hải quan” đúng là nhỏ thật.
Con thuyền ấy còn chẳng lớn hơn chiếc xuồng độc mộc bao nhiêu, bề ngang chừng hai người, chiều dài chưa tới ba mét. Hai người thu thuế cùng hai tay chèo đã ngồi chật cứng, nhiều lắm cũng chỉ nhét thêm được một người.
Nhìn chiếc thuyền nhấp nhô theo sóng, Winters thật sự lo rằng ngay sau đó thuyền sẽ bị sóng lật úp, kéo theo cả bốn nhân viên hải quan xuống biển.
- Tên phó thuyền trưởng này giỡn mặt chúng ta đấy à? Bảo chúng ta ngồi cái thuyền này về nhà sao? Thà tôi bơi về còn hơn!
- Anh biết bơi à? Bart bất chợt hỏi.
Andre lập tức tắt tiếng. Một lúc lâu sau, hắn mới ngượng ngùng đáp:
- Không biết.
Nhưng hắn vẫn không chịu thua, bèn hỏi ngược lại Bart:
- Thế anh biết bơi chắc?
- Biết.
Bart đáp tỉnh bơ.
- Anh khoác lác gì vậy? Andre nổi giận. Học viện quân sự bao giờ dạy bơi? Cái hồ lớn nhất trong trường chỉ là cái máng nước ở phòng thực hành. Đừng bảo tôi anh lại học bơi ở tu viện nhé?
- Tu sĩ không dạy bơi, mà tu sĩ cũng chẳng biết bơi. Bart mỉm cười. Nhưng tu sĩ thích ăn cá, còn tu viện thì có ao cá riêng.
Dù là Chính giáo hay Công giáo, cá đều giữ một vị trí đặc biệt trong nghi lễ tôn giáo. Thời Đế quốc Cổ, các giáo hội phương Tây thường xuyên bị đàn áp, phải hoạt động bí mật. Khi ấy, hình con cá và chén rượu được dùng làm ám hiệu. Vì thế Bart không hề thuận miệng bịa chuyện để lừa Andre.
- Biết bơi cũng chẳng thể bơi từ đây vào bờ. Khoảng cách còn xa lắm.
Winters vội đứng ra chấm dứt cuộc tranh luận về tài bơi lội.
- Thật ra trên Tặc Âu có thuyền nhỏ mà?
- Ở đâu? Andre lập tức phấn chấn.
- Treo phía sau lâu thuyền đuôi.
Nghe tin ấy, Andre hăm hở chạy về phía lâu thuyền đuôi. Winters và Bart đành bất lực đi theo.
Nhưng vừa nhìn thấy chiếc thuyền nhỏ trên tàu, Andre lại thất vọng tràn trề. Thuyền của Tặc Âu còn nhỏ hơn thuyền hải quan.
Chiếc thuyền hải quan cố nhồi nhét thì may ra chở được năm người. Còn chiếc trên Tặc Âu chẳng khác nào một cái chậu tắm cỡ lớn. Theo mắt ước lượng, ba người ngồi vào là không còn chỗ đặt chân.
- Thuyền này còn chẳng bằng thuyền hải quan. Bart cười khổ.
Andre lại lẩm nhẩm tính toán:
- Mỗi chuyến chở được ba người. Tính cả hai vị chỉ huy, chúng ta có ba mươi sáu người. Ba mươi sáu chia ba bằng mười hai.
Hắn phấn khích đập đùi:
- Chạy đi chạy lại mười hai chuyến là đưa được hết mọi người lên bờ. Thật ra cũng đâu có phiền, chẳng tốn bao nhiêu thời gian!
Winters suýt khóc vì người bạn Andre yêu quý quá đỗi ngốc nghếch. Cuối cùng hắn cũng hiểu được tâm trạng của thiếu tá Moritz mấy hôm trước, khi trông thấy hắn cùng mấy chuẩn úy pháo binh hì hục khiêng đại bác trong trận đánh áp mạn.
Winters và Bart đau đớn nhìn nhau. Cả hai xác nhận trí khôn của Andre đã hết đường cứu chữa.
- Anh thử nghĩ kỹ xem. Chở ba người lên bờ thì phải có một người chèo thuyền quay lại. Mỗi chuyến chỉ đưa được hai người lên bờ thôi. Hơn nữa, chuyến quay về chỉ có một người chèo, sẽ mất nhiều thời gian hơn. E rằng tới ngày mai cũng chưa đưa hết người sang được.
- Đúng vậy, cứ yên tâm chờ tàu vào cảng đi. Chúng ta còn hành lý nữa. Nếu chất cả hành lý lên thì thuyền chỉ chở được hai người.
Bart vốn luôn tính toán chu toàn. Hắn bổ sung điều Winters đã bỏ sót:
- Thuyền trưởng mới chẳng nói rồi sao? Thời gian chờ sẽ không lâu đâu, muộn nhất ngày mai là chúng ta cập bờ.
Nhưng Andre rõ ràng chẳng nghe lọt nửa câu sau. Hắn thêm hai yếu tố “trọng lượng hành lý” và “người chèo thuyền quay về” vào bài toán ban đầu, rồi lại ngồi vò đầu bứt tóc suy nghĩ cách mới.
Đúng lúc ấy, hai người thu thuế hải quan đã lên tàu. Cả hai đội mũ cứng vành rộng, khoác giáp da đen. Những chỗ hiểm trên giáp được gia cố bằng các tấm sắt mỏng, khớp tay khớp chân thì phủ giáp xích.
Hai tên thu thuế đều cao lớn, vẻ ngoài dữ tợn, bên hông còn đeo đao kiếm. Chỉ nhìn diện mạo, bảo họ là công chức hải quan Veneta chẳng bằng nói họ là lũ cướp biển hoặc đám lính đánh thuê.
Nếu không phải một người đang cầm quyển sổ gáy đôi, Winters đã tưởng họ chỉ là vệ sĩ của quan thuế.
- Đây là người thu thuế hải quan thật sao? Trông còn đánh nhau giỏi hơn cả hải tặc ấy chứ!
Winters kinh ngạc nói với Bart, mắt đánh giá hai người kia. Hắn cảm thấy nếu phải đấu một chọi một, mình cũng chưa chắc thắng nổi.
Bart khẽ cười, thả lỏng người tựa vào lan can mạn tàu rồi đáp:
- Từ xưa đến nay, làm quan thuế còn nguy hiểm hơn làm lính. Khi tôi sinh ra thì hoàng đế đã bị đuổi khỏi ngai vàng, nhưng từ nhỏ tới lớn, tôi vẫn thường nghe chuyện quan thuế Liên tỉnh bị phơi xác ngoài đồng hoang.
Winters bật cười vang. Hắn lớn lên trong thành phố, quả thật chưa từng nghe chuyện thương nhân hay thợ thủ công chống thuế đến mức xảy ra án mạng. Những cuộc chiến tranh giành chủ quyền thì không tính. Quan chấp pháp và đội vệ binh thành phố đủ sức dẹp yên bất cứ dân chúng nào không muốn nộp thuế.
- Cộng hòa Liên tỉnh được dựng nên bởi dân quân các thành phố, vì vậy chính quyền Liên tỉnh không nắm quyền quá chặt ở nông thôn, cũng chẳng mấy coi trọng vùng quê.
Trên mặt Bart vẫn giữ nụ cười nhàn nhạt.
Lớn lên ở nông thôn, vào học viện quân sự trong thành phố, lại được giáo dục đầy đủ, Bart hiểu rõ hệ thống chính trị của Cộng hòa Liên tỉnh hơn Winters rất nhiều.
- Với dân thành thị, liên quân đã đập tan xiềng xích của hoàng đế, nhờ vậy các thành phố được tự do phát triển. Nhưng ở nông thôn, Cộng hòa Liên tỉnh kế thừa toàn bộ quyền lợi của quý tộc cũ. Trước kia thế nào thì nay vẫn thế ấy. Vì vậy, với những nông dân bình thường như cha mẹ tôi, chẳng qua chỉ là đổi sang một ông hoàng đế khác mà thôi.
- Cũng có khác chứ.
Nghe người bạn thân dường như đang chỉ trích Liên minh, Winters theo bản năng muốn phản bác. Với hắn, Liên minh và liên quân dân binh gắn liền với Nguyên soái Ned cùng tướng Antoine Laurent, những cái tên không thể bị xúc phạm.
Nhưng hắn vốn chẳng hiểu chính trị. Nghĩ mãi, hắn vẫn không tìm ra được rốt cuộc khác ở đâu.
- Ha ha, quả thật cũng không hoàn toàn giống nhau.
Thấy Winters vắt óc vẫn chẳng nghĩ ra được điểm khác biệt, Bart tự lên tiếng phản bác lời mình:
- Dù sao nước cộng hòa cũng đã bãi bỏ những thứ đặc quyền xúc phạm nhân phẩm của quý tộc, chẳng hạn thuế cưới hỏi. Không thể bảo là chẳng tiến bộ chút nào. Nhưng hễ đụng tới quyền lợi kinh tế thì họ nhất quyết không nhường bước.
- Đúng, vẫn có thay đổi mà.
Winters vốn là trai tân ngây ngô, thật ra chẳng biết “thuế cưới hỏi” là thứ gì. Thế nhưng hắn vẫn giữ giọng lạc quan quen thuộc:
- Chỉ cần có tiến bộ là chuyện tốt. Trên đời làm gì có việc nào thành công chỉ sau một bước?
Nghe tin người thu thuế đã lên tàu, viên thuyền trưởng tạm quyền của Tặc Âu vội từ trong khoang đi ra. Hắn cố bắt chước dáng vẻ của vị lãnh đạo cũ, khom lưng, bước nhỏ chạy tới đón hai viên quan thuế.
Người cầm sổ gáy đôi lạnh nhạt hỏi:
- Trên tàu chở gì?
Hắn đã gặp quá nhiều màn nịnh nọt kiểu này nên sớm chai lì.
- Thuốc lá, còn có đường.
Viên thuyền trưởng tạm quyền vừa đáp vừa nhét những gói lớn gói nhỏ vào tay người thu thuế:
- Ngài nếm thử thuốc lá hảo hạng của chúng tôi. Còn đây là đường trắng, trắng như mây vậy. Ngài nếm thử đi.
- Ngươi làm gì vậy? Muốn hối lộ ta sao?
Người thu thuế quát lên, không nhận lấy đồ. Trong bụng gã nghĩ tên này thật chẳng biết điều, giữa thanh thiên bạch nhật đã dám biếu quà cho mình.
Giọng gã càng trở nên gay gắt:
- Dám hối lộ quan thuế, ngươi không muốn giữ tay phải nữa à? Đừng giở mấy trò vô ích ấy ra! Dẫn ta đi kiểm hàng trên tàu. Biết mức thuế rồi chứ?
Viên thuyền trưởng tạm quyền sợ đến toát mồ hôi lạnh. Theo luật, hối lộ quan thuế sẽ bị chặt tay phải. Nhưng vị thuyền trưởng béo lần nào cũng làm vậy mà bàn tay béo ú vẫn còn nguyên. Chẳng lẽ hắn đã sai ở khâu nào?
Nghe người thu thuế hỏi mức thuế, hắn vội đáp:
- Biết rồi, biết rồi.
- Cảng Hải Lam không thu thuế bằng hàng hóa, hiểu chưa?
- Biết rồi, biết rồi.
- Dẫn ta đi kiểm hàng.
- Vâng, vâng.
- Sao trên tàu lại có nhiều người thế?
- Đều là các vị quân quan lục quân, đi nhờ tàu chúng tôi từ thành Quy Thổ trở về.
Viên thuyền trưởng tạm quyền lại nói thêm:
- Là quân nhân của lục quân Hải Lam chúng ta.
- Ồ?
Người thu thuế nhướng mày, đảo mắt nhìn những chuẩn úy đang đứng rải rác trên boong. Họ đều mặc đồng phục học viên quân sự, tinh thần phấn chấn, nhìn thế nào cũng không giống nô lệ.
Trong bụng đã có kết luận, biết những người này không phải nô lệ, nhưng gã vẫn cười lạnh, lên giọng dạy dỗ viên thuyền trưởng:
- Nếu ngươi dám buôn người thì chết chắc, hiểu chưa?
- Biết rồi, biết rồi.
Viên thuyền trưởng tạm quyền vội vàng gật đầu.
Luật lệ giữa các nước thành viên Liên minh không hoàn toàn giống nhau, thái độ đối với chế độ nô lệ cũng khác biệt. Nhưng tại Cộng hòa Hải Lam, hối lộ quan chức chỉ bị chặt tay, còn buôn người thì bị chém đầu.
- Dẫn ta đi kiểm hàng.
- Vâng, vâng.
Viên thuyền trưởng tạm quyền của Tặc Âu dẫn hai người thu thuế xuống khoang tàu. Gã vốn là một tay thủy thủ già đã lênh đênh trên biển hơn mười năm, nhưng lần này vẫn phải chịu một bài học đau đớn vì kinh nghiệm đối nhân xử thế còn quá non.
Đón chờ Tặc Âu sẽ là một cuộc kiểm tra nghiêm ngặt và kỹ lưỡng. Còn vị thuyền trưởng béo vẫn đang lênh đênh ngoài biển kia, chẳng biết có bỗng dưng thấy tim mình đau thắt hay không.
- A, tôi biết rồi!
Andre đột nhiên phấn khích hét lớn. Hắn múa may tay chân, trình bày với Winters và Bart lý thuyết toán học mới nhất của mình:
- Tôi biết làm sao dùng chiếc thuyền này đưa mọi người lên bờ nhanh nhất rồi. Trước tiên cho ba người ngồi thuyền sang bờ. Khi quay lại, chỉ chở một chuyến hành lý sang đó, cứ thế lặp đi lặp lại.
- Mỗi chuyến chỉ cần một người chèo. Hơn nữa phải bảo đảm mỗi người chỉ chèo một lần, như vậy ai cũng còn đủ sức.
- Chỉ cần hai mươi bảy chuyến là có thể đưa toàn bộ người và hành lý lên bờ…
Hóa ra suốt thời gian dài không nói năng gì, người anh em này chỉ mải miết nghiền ngẫm bài toán của mình.
Winters và Bart lại đau đớn nhìn nhau. Bỗng hắn cảm thấy cơn đau ở cánh tay tưởng đã mất lại tái phát. Winters đưa tay ôm trán, thở dài.
Bart nghiêm túc nói với Andre:
- Không ngờ anh lại là bậc thiên tài toán học đến thế. Tôi còn một bài toán vẫn chưa nghĩ ra lời giải, xin anh nhất định chỉ giáo. Có một ông lão dắt theo một con sói, một con cừu và một giỏ củ cải sang sông. Chiếc thuyền quá nhỏ, mỗi chuyến ông chỉ đưa được một thứ. Sói sẽ ăn cừu, cừu sẽ ăn củ cải. Vậy ông lão phải làm thế nào mới đưa được cả ba sang bờ bên kia mà không thứ nào bị ăn mất?
Winters bật ra một tiếng thở dài đau đớn từ tận đáy lồng ngực. Hắn cảm thấy cơn đau ở cánh tay tưởng tượng kia còn dữ dội hơn trước.
Một lúc sau, viên thu thuế kiểm đủ hàng hóa, nhận tiền, để lại biên lai rồi lại xuống chiếc thuyền nhỏ, sang các tàu khác kiểm tra.
Tàu Hải Âu Cướp thả neo ngoài cảng Hải Lam, chờ sáng mai vào cảng.
Thiếu tá Moritz, kẻ nghiện rượu nặng đến mức đầu óc mang bệnh, vẫn đi đi lại lại trên boong trống, miệng than ngắn thở dài.
Winters nằm trên boong tàu. Chỉ vài cây số nữa thôi là quê hương hắn, nơi hắn ngày đêm mong nhớ, vậy mà hắn trằn trọc mãi vẫn không sao chợp mắt.
Cách Winters không xa, Bud dường như đang ngủ rất say.
Bỗng Winters nghĩ đến một chuyện. Hắn đã trở về quê nhà, còn Bud thì rời bỏ quê cũ. Trong lòng Bud hẳn cũng chẳng dễ chịu gì.
Một đêm lặng lẽ trôi qua.