Cố lão không ngờ rằng, kỹ nghệ cờ vây của Lý Nghị còn cao hơn cả lời ông ta khoe khoang.
Lý Nghị dẫn dắt Cố lão rơi vào một thế cờ sinh tử. Nước cuối cùng của hắn đóng kín mọi lối thoát, vây giết trọn vẹn, khiến Cố lão thua tan tác, mũ giáp xiêu vẹo.
"Này! Thằng nhóc, mày có biết kính già không? Cờ của tao mà mày cũng dám thắng?" Cố lão trợn mắt, sừng sộ với Lý Nghị.
"Ha ha, trên bàn cờ không có cha con! Đã đánh cược thì phải chịu thua chứ!" Lý Nghị cười hề hề.
Cố lão đẩy mạnh bàn cờ: "Không chơi nữa!" Rồi đứng dậy, chắp tay sau lưng, bỏ đi.
Lương lão cười khà khà: "Tiểu đồng chí à, cậu đã đắc tội với đại thần rồi đấy!"
Lý Nghị đáp: "Cờ như chiến trường, há có lẽ nhường nhịn!"
Lương lão hỏi: "Cậu thật sự là người mới đến đây à?"
"Vâng, cháu đã báo danh rồi ạ!"
Lúc này, lão Cao bên phòng nhân sự bước tới, trả lại giấy tờ cho Lý Nghị, cười nói: "Các anh xem, lạ không cơ chứ! Cậu thanh niên này đúng là người mới của phòng Tham sự chúng ta! Vừa rồi tôi đã gọi điện xác nhận với ban tổ chức tỉnh uỷ, quả là chuyện lạ nhất năm nay!"
Lương lão nói: "Tham sự có yêu cầu về tuổi tác. Khi mới được mời, tuổi không được dưới năm mươi lăm, cũng không được quá sáu mươi lăm. Nhưng đứa nhỏ này đến để làm thư ký, nên không bị ràng buộc điều ấy!"
Lý Nghị cười khổ: "Có lẽ các bậc tiền bối tuổi cao sức yếu, nên sai cháu đến viết hộ các chú vậy."
Công việc ở phòng Tham sự thực ra không nhàn hạ như lời các lão đồng chí nói. Mỗi ngày trôi qua vẫn có việc để làm.
Mỗi tuần, cấp trên đều giao đề tài điều tra nghiên cứu. Đi điều tra về, phải viết báo cáo tham sự và báo cáo điều tra. Đừng coi thường mấy bản báo cáo ấy, bởi chúng có thể đến tận tai bậc trên! Vì vậy, mỗi đợt điều tra, các tham sự đều làm việc hết sức nghiêm túc và khách quan.
Từ khi Lý Nghị đến, việc soạn thảo văn bản đã trở thành công việc riêng của hắn. Nhất là bản báo cáo tham sự đầu tiên do hắn viết, được lãnh đạo tỉnh uỷ và tỉnh chính phủ khen ngợi, từ đó hễ có văn kiện hay báo cáo nào cần soạn thảo, mọi người đều gọi hắn đến viết. Nhờ không ngừng học hỏi, năng lực viết công văn của Lý Nghị tiến bộ không ít.
Các lão đồng chí chẳng còn cái vẻ quan cách, đối đãi với Lý Nghị rất hiền hoà. Rảnh việc thì đánh vài ván cờ, thua cũng không mắng ai. Lý Nghị vui lòng kết giao với họ.
Chỉ có Cố lão là thường xuyên làm khó Lý Nghị. Lúc nào ông ta cũng sai hắn chạy đông chạy tây, việc nặng việc bẩn đều đẩy cho hắn. Rảnh rỗi là gọi hắn lại mắng một trận, bản báo cáo nào của hắn cũng bới lông tìm vết.
Lý Nghị thầm nghĩ, thế này cũng quá nhỏ nhen rồi! Chẳng qua là thắng ông ta một ván cờ, cần gì phải thế? Hắn cũng không dám đòi ông ta cái mũ phó khoa nữa.
Hôm ấy, Cố lão chủ trì cuộc họp của phòng Tham sự, toàn thể nhân viên đều có mặt. Cố lão nói: "Tôi vừa từ tỉnh chính phủ họp xong trở về. Gần đây, nạn lụt trong tỉnh xảy ra liên miên, tỉnh chính phủ yêu cầu chúng ta phải tăng cường điều tra nghiên cứu về mảng này."
Có người lên tiếng: "Đó chẳng phải việc của ban phòng chống lụt bão, sở thuỷ lợi và cục khí tượng thủy văn sao? Chúng ta đều là người làm văn hoá, biết gì về mấy chuyện ấy?"
Cố lão nói: "Vì nước vì dân mà! Chúng ta đều là lão đồng chí, trong đây cũng không thiếu người tinh hoa từ đủ các ngành nghề, mọi người đừng từ chối nữa. Đợt điều tra tuần sau, lấy vấn đề an toàn thuỷ lợi làm chủ đề, xuống địa phương khảo sát một chuyến. Tôi đi đầu. Đồng chí nào muốn đi, xin giơ tay."
Cả phòng cúi đầu im lặng. Mấy lão đồng chí thậm chí nhắm mắt giả vờ ngủ.
Lý Nghị giơ tay: "Cố thư ký, cháu xin đi!"
"Ừm, tốt! Còn ai tự nguyện nữa không?" Cố lão đảo mắt nhìn các tham sự đang ngồi.
Loại việc vất vả mà chẳng ai khen này, mấy lão đồng chí thâm sâu lõi đời kia nào có hứng thú.
Cuối cùng chỉ có hai người giơ tay. Trong số đó, một người còn lầm bầm biện bạch: "Tôi đang gãi ngứa thôi!"
Cố lão chẳng những không giận, mà còn nở nụ cười: "Vậy thì như thế này. Ba người giơ tay, đi điều tra tuần sau. Nhân tiện nói thêm, tỉnh chính phủ rất coi trọng đợt hoạt động này, cũng rất quan tâm đến các lão đồng chí trong phòng Tham sự chúng ta. Đã cấp mười vạn đồng kinh phí, mỗi người tham gia điều tra đều được một chai rượu đặc cống và một cây thuốc lá Gấu Trúc..."
"Này! Có chuyện tốt thế này, sao không nói sớm! Lúc nãy tôi giơ tay là thật, không phải gãi ngứa!"
"Tính tôi một phần!"
"Tôi cũng đi!"
Lý Nghị mỉm cười. Những lão đồng chí này, càng già càng đáng yêu làm sao!
Cố lão thì thu chén trà lại, đứng dậy bỏ đi.
Mấy lão đồng chí chỉ trỏ theo bóng lưng Cố lão: "Lão Cố ấy à! Vẫn cái tính khí nóng nảy đó! Chả trách bị điều khỏi phòng Tham sự Quốc vụ viện!"
Lý Nghị tò mò hỏi: "Cố thư ký trước đây từng ở phòng Tham sự Quốc vụ viện sao?"
"Phải, ông ấy đến trước cậu đúng một ngày! Ha ha! Tham sự Quốc vụ viện đó, là do Thủ tướng đích thân mời về đấy! Chậc chậc, thân phận ấy, cao quý biết bao, thật sự được nói thẳng chuyện quốc gia, đưa lời lên tận bệ rồng!"
Lý Nghị khẽ gật đầu, vẻ suy ngẫm.
Cố lão tên đầy đủ là Cố Hành. Ngoài cái miệng khắt khe, ông ta thật ra cũng khá chiếu cố Lý Nghị. Còn một tham sự khác tên là Phàn Nghiêu.
Điểm dừng đầu tiên của đợt điều tra là thành phố Tam Giang.
Tam Giang nổi tiếng là vùng sông nước, không những có sông Hương Giang chảy qua, mà còn có hàng chục hồ lớn nhỏ, lại thêm hồ chứa lớn nhất tỉnh: hồ chứa Mã Lĩnh.
Phòng Tham sự tỉnh là cấp chính sảnh, ngang hàng với thành phố Tam Giang. Nhưng Cố Hành và đoàn người là những người được điều xuống từ trung ương, lại là lão tham sự, nên Tam Giang đã dành cho họ sự tiếp đón cao nhất. Bí thư thành uỷ Mông Địch, thị trưởng Hùng Hi Kiệt và phó thị trưởng La Chính Hạo đều có mặt tại tiệc đón.
Khi thấy Lý Nghị, họ đều tưởng hắn là thư ký văn bản do Cố Hành mang theo. Đến khi Cố Hành giới thiệu, đây là tham sự Lý Nghị, các lãnh đạo Tam Giang thầm kinh ngạc. Trẻ thế này mà đã là tham sự, từ trước đến nay có mấy người? Họ đoán lai lịch của Lý Nghị không tầm thường. Tuy chưa chủ động kết giao, nhưng lời lẽ nói với hắn đã thân thiết hơn hẳn.
Cứ tưởng cái gọi là điều tra chỉ là đọc văn kiện, tra cứu tài liệu, nào ngờ Cố Hành làm việc rất thực tế, bảo Lý Nghị và Phàn Nghiêu mỗi người đi kiểm tra các công trình thuỷ lợi trong vùng, rà soát các nguy cơ an toàn.
Ban phòng chống lụt bão, sở thuỷ lợi và cục địa chất thủy văn của Tam Giang mỗi nơi cử một nhân viên đi theo hai người.
Khi chọn địa điểm, Lý Nghị nói: "Phàn lão là bậc tiền bối, mời ngài đi các hồ lớn xem qua. Cháu còn trẻ, sức khoẻ tốt, mấy hồ chứa cao lớn kia cứ để cháu đi kiểm tra."
Phàn Nghiêu cười ha hả, đồng ý, khen Lý Nghị là đứa trẻ ngoan.
Lý Nghị dẫn theo ba nhân viên Tam Giang đến hồ chứa Mã Lĩnh lớn nhất.
Giữa những dãy núi chập chùng, người ta chắn núi làm đập, đặt nền làm hồ. Nhìn từ xa, mặt nước mênh mông, tựa một viên mã não xanh biếc long lanh. Mấy chục năm qua, nó đã làm xanh tốt hai bên bờ núi, nuôi dưỡng biết bao người dân trên dưới trái phải.
Hồ chứa kiểm soát diện tích lưu vực hơn bảy trăm cây số vuông, dung tích tối đa năm phẩy ba tám ức mét khối. Mực nước hữu ích 110 mét, dung tích tương ứng hai phẩy năm sáu ức mét khối, diện tích có thể nuôi trồng ba vạn mẫu. Nhà máy thuỷ điện lắp đặt công suất 3200 kilowatt. Cao trình đỉnh đập 120 mét, chiều cao đập lớn nhất 50 mét, tổng lưu lượng xả của hồ là mười lăm nghìn mét khối mỗi giây, đập dài 3610 mét.
Nghe kỹ sư thuỷ lợi giới thiệu các con số ấy, Lý Nghị không khỏi xúc động. Công trình đồ sộ như thế, vào đầu thời kỳ giải phóng, hoàn toàn dựa vào sức người, vai gánh tay vác mà xây nên. Sức mạnh của nhân dân, sao mà to lớn đến thế! Người dân dưới chân núi đến nay vẫn nhớ cảnh xây hồ năm xưa, náo nhiệt sôi nổi, cả vạn người cùng một lòng.
Lý Nghị đứng trên con đập rộng, ngắm mặt nước lấp lánh và dãy núi xanh biếc, hỏi: "Hồ chứa có bao nhiêu cửa van?"
"Có mười sáu cái!" Kỹ sư cười, chỉ cho hắn xem: "Điểm này cậu cứ yên tâm, dù hồ có đầy đến mấy, chỉ cần mở cửa van là đập đảm bảo an toàn, không lo gì cả!"
Lý Nghị ngẩng đầu, nhìn lên bầu trời.
Thời tiết u ám đã kéo dài mấy ngày. Gió lớn trái mùa thổi đến mức người ta tưởng có thể bay lên.
Lý Nghị chợt nhớ đến một câu tục ngữ: Sấm mà không mưa, gió nổi lên, ắt có mưa to kèm gió lốc. Hắn nhìn lại mặt nước hồ vốn đã dâng rất cao, đôi mày bất giác chau lại. Một linh cảm chẳng lành trào dâng trong lòng.