Sáng sớm hôm sau, Nhan Lương đã mở mắt. Hắn cũng muốn ngủ thêm một lát, nhưng mấy tháng nay đã quen giờ giấc, cứ đến lúc này là tự nhiên tỉnh dậy.
Rời khỏi giường, hắn ngồi thẫn thờ bên mép giường một hồi. Đột nhiên chẳng biết nên làm gì, trong lòng bỗng thấy bồn chồn.
Nghĩ ngợi một lúc, hắn dứt khoát ra ngoài, chèo thuyền nhỏ đến bến.
Bến cá vẫn đông vui như mọi ngày. Từng sọt cá được cân xong, chất lên xe chở tới các huyện, thị lân cận. Trời vừa sáng, cá sẽ có mặt ngoài chợ.
- Tiểu Lương, hôm nay không giao hàng, cậu tới đây làm gì?
Một người chú họ đang trần trùng trục vác cá lên xe, thấy Nhan Lương thì tò mò hỏi.
Nhan Lương đáp:
- Sáng nay tôi dậy sớm, qua phụ mọi người một tay.
Nói rồi, hắn cởi áo, xắn tay giúp mọi người chất cá lên xe.
Đến khi xe nào cũng chất hàng xong, phía đông trời đã hửng sáng. Ai nấy đều mệt rã rời, cứ thế ngồi rải rác quanh bến nghỉ chân, người nào người nấy mình trần.
- Anh Năm!
Nhan Lương ngẩng lên, thấy anh họ Nhan Như Bách vừa đến, bèn giơ tay chào.
Nhan Như Bách ngạc nhiên hỏi:
- Sao cậu lại ở đây? Việc bên cậu lo xong cả rồi à?
Mấy người chú bác gần đó lúc này mới nhớ ra, cùng hỏi:
- Tiểu Lương, bên cậu lo liệu xong chưa? Bao giờ bắt đầu lấy cá giống?
Nhan Lương đáp:
- Vài hôm nữa tôi đi lấy cá giống. Đã bàn bạc với người ta xong rồi. Hôm nay tôi định qua chỗ anh Năm xin ít cá nhỏ về nuôi, làm thức ăn cho cá giống.
Nhan Như Bách nghe vậy mới nhớ ra hôm nay phải chuẩn bị ít cá mồi cho em họ.
- Hôm nay cậu phải đợi một chút. Tôi sắp có việc phải đi ra ngoài. Nếu không vội thì đợi tôi về, chậm nhất cũng tầm bốn, năm giờ chiều.
Nhan Như Bách chuyên nuôi cá mồi trong làng. Cá không đem bán ra ngoài, chỉ cung cấp cho những nhà cần ươm cá giống hoặc nuôi cá. Thức ăn công nghiệp bây giờ làm rất tốt, nhưng nhiều người nuôi lâu năm vẫn thích dùng cá mồi sống. Họ tin rằng cá nuôi bằng cách ấy khỏe mạnh hơn, ít mắc bệnh hơn.
Trong làng có nhiều hộ nuôi cá, nhu cầu cũng lớn, nên việc làm ăn của Nhan Như Bách khá khấm khá. Cuộc sống vì thế cũng dư dả.
- Không sao, mai cũng được anh ạ!
Một vị bề trên ngồi trên bến, vừa hút thuốc lào vừa hỏi Nhan Lương:
- Tiểu Lương, đợi đến lúc chính thức thả cá giống, cậu có làm cỗ mời bà con không?
Nhan Lương đáp:
- Dĩ nhiên là có. Đến lúc ấy, bác nhớ uống thêm vài chén nhé.
Trước kia, nhà nào có việc cưới hỏi, tang ma, sinh con hay khai trương làm ăn đều bày cỗ. Nhưng mấy năm nay, làng có trưởng thôn mới, huyện cũng ban quy định giới hạn việc bày cỗ và nhận tiền mừng. Vì thế, trừ những dịp quan trọng, chẳng ai tổ chức linh đình nữa.
Nhan Lương ủng hộ quy định ấy, mà phần lớn dân làng cũng vậy. Nếu như trước đây, đến đứa trẻ trần truồng cũng có sinh nhật, thì chút tiền bà con kiếm được chẳng mấy chốc đã đổ hết vào chuyện quà cáp, tiền mừng.
Nhà anh làm tiệc, nhà tôi cũng phải làm, không thì tiền mừng đã gửi đi biết lấy gì thu lại?
Cứ thế, thói ăn uống, nhận quà ngày càng nặng nề, đè lên cuộc sống bà con như một gánh nợ.
Giờ đã có quy củ, tiền mừng bị giới hạn, người đứng ra tổ chức chẳng kiếm được bao nhiêu, bà con cũng bớt hào hứng. Trong làng nhờ vậy mà vơi đi bao chuyện phiền hà.
Nhưng trường hợp của Nhan Lương thì nhất định phải làm. Một là bà con đã giúp hắn không ít; hai là để lấy may; ba là nhân dịp cho mọi người tụ họp, thắt chặt tình làng nghĩa xóm, tình thân họ hàng.
Chuyện ấy chẳng cần Nhan Lương đứng ra lo liệu. Hắn cũng không rành những việc đó, tất cả đều do ông bà nội thu xếp. Đúng là trong nhà có người già như có báu vật. Chuyện qua lại, đối đãi với bà con, người già hiểu rõ hơn đám trẻ như hắn nhiều.
Mọi người đang ngồi nghỉ ở bến thì một chiếc xe Pu Sang cũ kỹ bỗng chạy tới.
- Chủ nhiệm Ngô!
Bà con đang ngồi đồng loạt cất tiếng chào người đàn ông chừng ba mươi tuổi bước xuống xe.
Chủ nhiệm Ngô tên là Ngô Vi Sơn, cán bộ huyện cử về làm việc ở làng. Ông đã nhận chức gần bốn năm. Suốt thời gian ấy, ông làm được không ít việc thiết thực cho dân làng: lập hợp tác xã thủy sản, đưa cá trong làng ra thị trường. Nhờ ông tận tâm, thu nhập của dân làng tăng năm mươi phần trăm so với mấy năm trước. Bà con cũng thôi nghĩ rằng cán bộ được điều về đây chỉ để kiếm chút thành tích rồi tìm đường thăng tiến.
Ngô Vi Sơn xuống xe, đi thẳng vào giữa đám đông rồi ngồi bệt xuống đất. Ông lấy thuốc ra mời mọi người, vừa hút vừa chuyện trò.
- Mọi người xong việc cả rồi à? Nhan Lương, chuyện nuôi cá đao của cậu có chắc ăn không? Tôi nghe chuyên gia nói kỹ thuật nuôi giống cá này hiện vẫn chưa hoàn thiện.
Nhan Lương cười đáp:
- Ông cứ yên tâm. Tôi không dám nói chắc trăm phần trăm, nhưng được bảy, tám phần thì có.
Ngô Vi Sơn vui vẻ nói:
- Cậu đã nói được bảy, tám phần thì chắc phải tới chín phần. Có việc gì cần giúp cứ nói với tôi.
- Vâng, có việc nhất định tôi sẽ nhờ ông.
Nghỉ ngơi chừng nửa tiếng, mọi người lần lượt chèo thuyền về nhà hoặc đi làm việc khác. Nhan Lương cũng chèo thuyền về xưởng.
- Cẩu Tử, tối qua không có chuyện gì chứ?
Lên bờ, trở về xưởng, Nhan Lương thấy Cẩu Tử vẫn nằm chỏng vó, bèn tiện miệng hỏi.
Cẩu Tử nghiêng đầu nhìn hắn:
- Có chuyện gì được? Tôi cũng muốn có chuyện đây, tiếc là chẳng có.
Nhan Lương ừ một tiếng, cầm thước dây bắt đầu đo đạc trong nhà.
Cẩu Tử trở mình ngồi dậy:
- Cậu làm gì thế?
- Tôi định dựng một cái gác. Bên dưới làm chỗ treo quần áo, trên kê giường ngủ. Chỗ này rộng thênh thang thế này, ngủ ở dưới thì trống trải quá.
- Cậu tính làm thế nào?
Cẩu Tử bò tới bên chân Nhan Lương. Hắn nghĩ ngợi rồi đưa tay vẽ ra hình dáng cái gác.
Cẩu Tử thấy vậy liền chiếu ra một hình ảnh ba chiều. Nhan Lương nhìn mà ngạc nhiên, thầm nghĩ sao trước giờ mình không nhớ đến thứ này. Hắn lập tức bắt đầu tính toán, sắp xếp trên hình chiếu.
Ở góc đông nam căn nhà, Nhan Lương định dùng khung thép dựng một không gian nhỏ rộng chừng bốn mươi mét vuông. Bên dưới làm chỗ để quần áo, trên đặt một chiếc giường cùng hai tủ đầu giường. Thấy bố trí đã ổn, số liệu liền truyền vào đầu hắn.
Chỗ thép còn thừa trước đó cũng có chỗ dùng. Dụng cụ thông thường, hắn đều đã chuẩn bị đủ.
Ban đầu, hắn định gọi đội thợ sửa nhà đến làm. Nhưng anh rể chê giá họ đưa ra quá cao, bèn tìm mấy người ghép thành một tổ thợ tạm thời. Nhờ vậy, dù phải mua dụng cụ, vẫn tiết kiệm được gần ba phần mười chi phí. Bởi thế, Nhan Lương cũng sắm đủ thứ như máy phát điện cũ, máy hàn điện nhỏ.
Dựng cái gác này chẳng phải việc tinh xảo, hắn định tự làm, khỏi thuê người. Đã có số liệu trong tay, hắn chỉ cần cắt thép rồi hàn lại. Sợ mối hàn không chắc thì khoan lỗ bắt bu lông. Hai lớp bảo đảm mà còn không vững thì đúng là trò cười.
Mải miết làm đến trưa, Nhan Lương quên bẵng cả chuyện ăn uống. Mãi đến khi ông nội xách giỏ, chèo thuyền nhỏ tới đưa cơm, hắn mới biết đã quá ngọ.
Đàn ông mà, hễ có dịp là thích tự tay mày mò mấy thứ này. Huống chi Nhan Lương còn thích xem đủ loại video linh tinh. Dĩ nhiên, trong mấy đoạn video ngắn ấy có nhiều thứ chỉ nói cho vui, nhưng sau lần sửa sang này, tay nghề của hắn quả thật khá lên không ít.
- Tiểu Lương, sao không về nhà ăn cơm?
- Ông xem, cháu mải làm quá nên quên mất.
Nhan Lương vội bỏ việc trên tay, bước tới đón ông.
Nhan Đạo Tầm nhìn những khung thép lỉnh kỉnh dưới đất, hỏi:
- Cháu định dựng gác luôn đấy à?
- Vâng, dựng sớm cho xong. Đợi cá giống về, cháu cũng phải ngủ lại ở đây.
Nhan Đạo Tầm đặt giỏ xuống. Hai ông cháu ngồi bệt ngay dưới đất.
Nhan Lương mở giỏ, thấy bên trong có thịt kho đậu đũa cùng một tô cơm lớn. Hắn lau tay rồi cầm bát lên ăn ngấu nghiến.
Thấy cháu ăn ngon lành, Nhan Đạo Tầm cười:
- Ăn từ từ thôi, có ai giành với cháu đâu.
Nhan Lương cười đáp:
- Lúc làm cháu chẳng thấy đói, nhưng ngửi thấy mùi thức ăn là không nhịn nổi nữa.
- Thế cũng phải ăn chậm thôi.
Nhan Đạo Tầm nhìn cháu bằng ánh mắt trìu mến.
Nhan Lương quả thật đói lả. Sáng hắn chưa ăn gì, lại giúp chuyển cá về rồi loay hoay dựng gác. Người sắt cũng phải đói, huống hồ hắn. Chỉ hai ba phút, hắn đã vét sạch cơm và thức ăn ông mang tới.
Sau đó, hai ông cháu lại bắt tay làm việc. Thép cần dùng đã được Nhan Lương cắt sẵn từ sáng, giờ chỉ còn hàn với siết bu lông. Hắn lo hàn, Nhan Đạo Tầm phụ siết ốc. Có hai người cùng làm, công việc nhanh hơn hẳn.
Đến lúc mặt trời sắp lặn, hai ông cháu vẫn còn đang làm.
Bấy giờ, anh Năm Nhan Như Bách đến trước cửa nhà.
- Tôi gọi mãi chẳng thấy ai ra trả lời, hóa ra đang làm việc bên trong.
- Anh Năm đến rồi à?
- Như Bách tới đấy à?
Nhan Như Bách đáp:
- Vâng, ông Bảy, cháu mang cá đến cho Tiểu Lương. Cá tới rồi thì dĩ nhiên phải đưa vào hai gian xưởng bên ngoài. Thế là ba người bắt đầu chuyển cá nhỏ từ thuyền của Nhan Như Bách vào xưởng.
Vừa khiêng thùng đầu tiên vào xưởng, Nhan Như Bách đã không nhịn được mà khen:
- Chỗ này được sửa sang ra dáng phết đấy.
Xưởng bây giờ khác hẳn trước kia. Khi ấy bên trong chỉ là một hồ nước trống không. Giờ dọc tường đã có ít nhất ba bốn chục đường ống lớn nhỏ, chẳng biết dẫn đi đâu, cùng những chiếc van cũ đóng mở bằng tay. Nhìn vào cứ như nhà máy ngày trước, đúng kiểu mà Nhan Lương gọi là phong cách hơi nước.
Đây cũng là lần đầu Nhan Đạo Tầm nhìn thấy xưởng đã sửa xong.
- Chừng ấy thứ đều do cháu lắp cả à?
- Đâu phải cháu lắp, cháu thuê người làm đấy.
Nhan Lương không đời nào nhận công. Nếu hắn bảo tự mình làm, có nói ra cũng chẳng ai tin.
May mà Nhan Đạo Tầm và Nhan Như Bách cũng không hỏi thêm. Mỗi nhà nuôi cá trong làng đều có bí quyết riêng. Có những kỹ thuật, bà con không tiện hỏi han, vì đó là cách kiếm sống của người ta, nói theo cách bên ngoài thì là bí mật làm ăn. Trong làng, mọi người đã ngầm hiểu với nhau như vậy.
Chẳng hạn như bí quyết nuôi tôm càng của Nhan Như Tùng, hay cách nuôi cá nhỏ của Nhan Như Bách, chẳng ai dò hỏi.
Cá nhỏ nhà Nhan Như Bách nuôi không lớn được, to lắm cũng chỉ dài bằng một ngón tay. Loại cá ấy đem ăn thì chẳng có vị gì, phơi khô bán ra ngoài cũng không được giá, nên chỉ dùng làm thức ăn nuôi cá lớn.
Còn cá Nhan Như Bách mang đến lần này là cá giống. Con nào con nấy chưa dài đến nửa phân. Mỗi sọt ít nhất cũng có hơn một nghìn con. Năm, sáu thùng đổ xuống, tổng cộng khoảng sáu, bảy nghìn con.
- Hồ của cậu rộng đấy, chừng này cá chắc không đủ đâu.
Là người nuôi cá lâu năm, Nhan Như Bách nhìn qua đã biết.
Nhan Lương đáp:
- Trước mắt chưa cần nhiều thế. Cá đao giống cũng không có bao nhiêu, đợt này chỉ lấy hơn hai nghìn con.
- Sao không mua thêm? Nếu thiếu tiền thì cứ nói với mọi người.
- Không phải vì tiền. Vấn đề là kỹ thuật. Đợi quen tay rồi tôi mới lấy thêm. Lần này cứ nuôi hơn hai nghìn con để thử trước đã.
Nhan Như Bách nghe vậy, gật đầu:
- Phải đấy, có ai ăn một miếng đã béo ngay được đâu.