Gió xuân mơn man mưa bụi, cỏ cây đâm chồi nảy lộc.
Tại hương lý huyện Ôn, Mễ Châu, Thiệu Thụ Đức khoác áo tơi, đi giày cỏ, thong thả bước trên những thửa ruộng xanh mướt mờ sương.
Lúa mì qua đông đang vươn lên mơn mởn, chỉ ba tháng nữa thôi là có thể thu hoạch.
Năm ngoái, vùng Hà Dương thu được bốn mươi vạn hộc lương đậu, ngẫm lại vẫn thấy có chút tiếc nuối. Số là việc di dân khai hoang diễn ra quá vội vàng, quan lại, nông dụng cùng trâu cày đều thiếu thốn trăm bề, tiềm năng nông nghiệp chưa được khai thác triệt để.
Thế nhưng, sau một năm vận chuyển liên tục, số lượng vật tư ấy đã tăng vọt. Cứ ngỡ sẽ giảm bớt gánh nặng, nào ngờ tình hình còn tồi tệ hơn, bởi vì nhân khẩu Hà Dương bỗng chốc tăng nhanh đột biến.
Năm ngoái, Thiệu Thụ Đức không nỡ phát động chiến tranh quy mô lớn ở Hà Dương, mà mang quân thẳng xuống Hoài Nam, đày đọa bách tính các trấn Quan Trung, Kim Thương, Tương Dương, Đường Đặng Tùy, một mẻ hốt gọn bốn châu Thân, Quang, Thọ, An.
Bách tính Hà Dương ngoại trừ bị Cao Nhân Hậu trưng dụng đánh Quảng河, Bản渚 cùng thành Trung Trác, thì chẳng phải chịu thêm binh đao nào khác, nhờ thế mà yên tâm khai khẩn ruộng hoang, tu sửa mương rạch, nguyên khí nông nghiệp dần hồi phục. Tới mùa thu, diện tích gieo trồng lúa mì vụ đông tăng mạnh. Tống Nhạc ước tính, hè này chắc chắn thu được ba bốn mươi vạn hộc lương đậu. Đến cuối năm ngoái và đầu năm nay, đợt di dân tiếp theo đã sẵn sàng, việc gieo cấy mùa xuân mở rộng trên diện rộng, thì mùa thu tới, sản lượng vượt mười vạn, tổng sản lượng cả năm chắc chắn sẽ vượt quá tám mươi vạn hộc.
Đương nhiên, Hà Dương vẫn đang trong diện miễn thuế. Tác dụng lớn nhất của tám mươi vạn hộc lương thực này là nuôi sống dân bản địa, mà thực ra chẳng thấm vào đâu, vẫn phải vận chuyển lượng lớn lương thực từ bên ngoài vào, vừa lấy công làm trợ cấp nuôi dân, vừa tiếp tục nạo vét lòng sông.
Hơn một năm qua, Hà Dương xem như đổ tiền của vào vô điều kiện, chưa thu lại được chút lợi ích kinh tế nào. Theo tính toán của Tống Nhạc, năm nay vẫn chưa thể đạt mức thu chi cân bằng, năm tới (năm Càn Ninh thứ tư) vẫn phải tiếp tục viện trợ thêm một năm nữa, cho đến vụ thu hoạch mùa thu mới mong tự cung tự cấp nổi.
- Đến năm Càn Ninh thứ năm (898), chắc là có thể bắt đầu thu thuế được rồi.
Thiệu Thụ Đức đi thấp cao trên bờ ruộng, cười nói:
- Bách tính đều bảo nuôi con khó nhọc, chứ dựng cơ nghiệp cho một mảnh đất từ con số không, còn vất vả gấp bội.
Hai châu Mệnh, Hoài có lẽ là cuộc di dân khai hoang quy mô lớn, cường độ cao đầu tiên của tập đoàn chính quyền Tẻ Phượng.
Hai trấn Lũng Hữu, Hà西 tuy vẫn liên tục đón người di cư, nhưng đa phần dùng cách lưu đày tội phạm, dân chúng tự nguyện ứng mộ, phát vế tù binh hay đưa đón dòng người tị nạn quy mô nhỏ. Thời gian kéo dài rải rác, số lượng mỗi đợt không nhiều, tích tiểu thành đại là chính.
Nhưng phong trào ở hai châu Mạnh, Hoài lại rầm rộ hơn nhiều. Chưa đầy hai năm ngắn ngủi, nhân khẩu địa phương từ vài vạn vọt lên hơn hai mươi vạn, xấp xỉ ba mươi vạn, tốc độ tăng trưởng vô cùng kinh ngạc. Lương thảo cướp được trong trận Hà Thanh đã sạch bách, lương thảo vận chuyển từ Hà Trung đã cạn kiệt, lượng lương do trấn Thiểm Tây chi viện cũng không còn, trong khi Linh Hạ ở bắc quan vẫn phải gồng mình vận chuyển liên tục. Nguồn lực bỏ ra khổng lồ, vượt xa cả tổn thất chiến tranh.
Đó mới chỉ là tính riêng lương thực. Nhu cầu về quan lại, tạp dịch lại càng khổng lồ, vô số cán bộ bị điều động vào guồng máy này. Thêm nữa, trong địa giới huyện Tu Vũ, gia tộc của Đại soái rót vốn đầu tư lớn, hệ thống quân công cũng điều nhân lực đến xây dựng mới xưởng đô tác ở huyện Hoài Châu. Từng đợt tù binh người Lương, người Hoài bị bắt qua các trận chiến liên tục được tống đến huyện Tu Vũ để khai khoang, làm gạch, đốn củi, bận rộn không dứt.
Chuyến này coi như chơi lớn, dốc cạn vốn liếng rồi đây!
- Đại vương, muốn cái "đứa trẻ" Hà Dương này vạm vỡ cường tráng, chúng ta vẫn phải cấp thêm nhiều lương thực, nông cụ lẫn gia súc mới được.
Tống Nhạc chớp lấy mọi cơ hội để vòi vĩnh vật tư:
- Tình hình hiện tại vẫn còn khoảng cách khá xa so với vùng bắc quan. Chế độ canh tác ba thửa chỉ mới phổ biến được ở hai huyện Tế Nguyên và Hà Nội. Dân chúng nuôi khá nhiều cừu, nhưng các huyện Tu Vũ, Hoạch Gia, Võ Đức, Võ Thích, Hà Dương, Ôn Huyện vẫn còn kém xa lắm. Đại vương…
Thiệu Thụ Đức suýt ngã nhào.
Trận Lạc Dương vừa kết thúc, số ngựa chiến bị chết hoặc tàn phế lên tới vài nghìn con, tất cả đều phải gấp rút điều động từ các bãi chăn thả mới lập ở Hà Dương, mà chưa chắc toàn bộ đã là chiến quân. Khất Bật Chương đã vòng qua Kim Thương, chẳng mấy chốc cũng sẽ cần bổ sung lượng lớn ngựa chiến. Sáu bãi chăn thả lớn gồm Ngân Xuyên, Vĩnh Thanh, Tây Sứ, San Đan, Hắc Thủy, Đông Sứ đang phải điều động khẩn cấp. Hiện tại, dọc đường đi các trạm cung cấp cỏ khô và vỗ béo đều bị các đàn ngựa qua đường chiếm sạch, moi đâu ra lắm cừu để cấp cho dọc đường, giỏi lắm chỉ gom được vài vạn con là cùng.
- Đại vương, việc này dẫu khó đến mấy cũng phải làm.
Tống Nhạc nghiêm mặt nói:
- Lý Khải Ưng còn lâu mới dẹp yên xong chiến sự ở Hà Bắc ư? Đại vương tự khắc phải tính toán cho kỹ. Chiến tranh một khi nổ ra, sẽ chẳng còn thời gian để lo việc khác đâu. Mì gieo xuống hôm nay, đàn cừu sinh ra lúc này, đến lúc đó đều có thể tiếp sức. Biết đâu có những lúc thắng bại chỉ cách nhau trong gang tấc. Đại vương chắc không muốn lúc vây đánh Tấn阳 lại phải rút quân vì cạn lương đấy chứ?
- Tiên sinh nói rất phải.
Thiệu Thụ Đức gật đầu, đáp:
- Vậy chỉ đành chịu khó…
Bách tính Quan Trung cứ phải khốn khổ mãi không thôi! Nhưng biết làm sao được, ai bảo Quan Trung nằm ngay vị trí yết hầu giao thoa giữa Tây Vực và cửa ải phía bắc chứ.
Năm nay còn có gia quyến quân đội Ngọc Môn dọn đến Hà Dương. Về việc này, triều đình đã phải thương lượng rất lâu với Long thị ở Túc Châu. Chủ yếu là vì đám binh lính đều sẵn lòng bán mạng cho Đại soái, chứ số muốn về Túc Châu gặm cát chẳng đáng là bao, họ Long đành bó tay ngậm bồ hòn làm ngọt đồng ý. Thêm năm nghìn hộ dân nữa dạt về đây, áp lực quả thật không nhỏ.
Đi tuần tra xong vụ gieo cấy mùa xuân ở huyện Ôn, Thiệu Thụ Đức lại vội vã lên đường sang huyện Tu Vũ để thị sát ruộng đồng cùng các công xưởng luyện kim, chế tạo sắt đang mở rộng quy mô sản xuất. Đang trên đường, hắn nhận được tin báo: huyện Tân An đã sắp đầu hàng.
…
Thế nào gọi là sắp đầu hàng? Kỳ thực đây là một chuyện rất thú vị.
Nói một cách ngắn gọn, việc Hồ Chân thuyết hàng đã phát huy tác dụng. Dù chưa thể khiến quân Lương mở cổng thành, nhưng nó đánh sụp ý chí chiến đấu của bọn chúng. Không khí tử thủ đến cùng không còn nữa, thay vào đó là một vẻ thê lương, ảm đạm.
Mấy ngày nay, lớp người từ trong thành trốn ra ngoài nối gót nhau không dứt.
Tham quân Tư lục phủ Hà Nam mới nhậm chức là Đoàn Ngưng dẫn người đón lỏng bên ngoài. Chỉ trong nửa tháng ngắn ngủi, hắn đã thu thu gom được gần nghìn người, tất cả đều bị áp giải về Lạc Dương để dọn dẹp đống đổ nát, phân loại vật liệu, dựng nhà cửa.
Trong thành vốn chỉ có hơn bốn ngàn thủ quân, bỗng chốc mất đi một ngàn người, số còn lại càng chẳng còn tâm trí đâu mà chống cự ngoan cố.
Ngày mùng một tháng ba, Hồ Chân trực tiếp bước vào thành, tìm gặp Từ Hoài Ngọc.
- Từ nhị lang có biết những năm ấy chúng ta nổi dậy vì cái gì không?
Hồ Chân điềm nhiên ngồi xuống đối diện Từ Hoài Ngọc, cất lời hỏi.
- Kiếm chút phú quý.
Sắc mặt Từ Hoài Ngọc già đi trông thấy, hắn thở dài đáp.
Ừm, câu trả lời rất chính xác!
Lực lượng khởi nghĩa nông dân không phải ai cũng là kẻ cùng đường mạt lộ không còn đường sống. Ít nhất thì đám Vương Tiên Chi, Hoàng Sào vốn giàu có thế lực, dưới tay nuôi dưỡng không ít người, trang bị hoàn toàn chẳng kém gì quan quân. Cốt lõi đám tay sai sau khi khởi thế của họ cũng chẳng phải nông dân, mà là những tàn quân Bàng Huân tan rã đang ẩn náu chốn giang hồ rừng núi.
Đám tàn quân này vốn là võ phu chính hiệu. Khi Bàng Huân khởi sự ở Từ Châu, hắn đặc biệt trọng dụng chiêu mộ tướng sĩ Ngân Đao Đô, nhờ thế mà sức chiến đấu tăng lên gấp bội.
Bọn Hồ Chân, Từ Hoài Ngọc gia thế đều rất tốt, tham gia nghĩa quân quả thực cũng vì muốn kiếm lấy chút phú quý. Trong thâm tâm, họ vẫn nghĩ đợi đến khi đại thủ lĩnh được triều đình chiêu an làm Tiết độ sứ, bản thân cũng sẽ có một xuất thân đàng hoàng.
- Phú thì có, nhưng quý thì chưa chắc.
Hồ Chân gật đầu, nói:
- Vương Nhân Đức hè này không muốn sát sinh quá nhiều. Tân An thành ra thế này, còn thủ nổi nữa không? Nhị lang ngươi mà chết, gia tộc phú quý được mấy hồi? Sau khi Từ Phụng Quốc chết, có để lại chút tài sản phú quý nào cho con cháu đâu.
Lời Hồ Chân nói gãi đúng chỗ ngứa. Chu Xương Tôn tính tình vốn thiếu sót trong việc chăm sóc đám anh em cũ. Thêm nữa, gia quyến Từ Hoài Ngọc đều đang ở trong thành Tân An, nếu thực sự cố chấp không hàng, chính là lôi cả gia tộc đi nạp mạng, còn bàn gì đến chuyện phú quý nữa.
Có lẽ sẽ có người hỏi, tại sao Chu Toàn Trung không giữ gia quyến của tất cả các tướng lĩnh ở Biện Châu? Kỳ thực không chỉ riêng Chu Toàn Trung, phần lớn các phiên trấn đều thế cả, chẳng thể nào quản lý xuể.
Sử sách ghi chép, Cát Tòng Châu ra trấn thủ D兖州, đem theo toàn bộ người nhà đi cùng. Chu Trân xuất chinh bên ngoài, rước gia quyến vào doanh trại, Chu Toàn Trung dẫu có nghi ngờ cũng chẳng dám phá vỡ quy củ để ngăn cản. Vương Ngạn Chương phụng mệnh đồn trú Thiêm Châu, giám sát Ngụy Bác, cũng mang theo người nhà theo cùng.
Là chủ soái một trấn, hắn đành phải nhắm mắt làm ngơ những việc nhỏ, dùng biện pháp ám thị để những kẻ nắm trọng binh hoặc trấn thủ trọng địa tự giác để lại người nhà tại lỵ sở. Nhưng nếu người ta thực sự muốn đón gia đình đi, ngăncản quả thực cũng khó. Chỉ là làm thế thì quan hệ trên dưới chắc chắn sẽ rạn nứt, còn làm thế nào tuỳ thuộc vào lựa chọn của mỗi người.
Hồ Chân chẳng có lựa chọn nào khác, người nhà bị kẹt lại Biện Châu. Trương Toàn Nghĩa có quyền chọn lựa, bèn mang theo tất cả vợ con tì thiếp rời đi. Cấp bậc như Từ Hoài Ngọc, Chu Toàn Trung còn chưa đến mức phải ra tay ngăn cản.
- Hồ đại lang, ngươi thật là…
Từ Hoài Ngọc cười khổ một tiếng.
Cục diện đã đến nước này, hắn còn làm được gì nữa? Hạ vương thực sự biết dùng người, phái một lão cự phách trong tập đoàn Tuyên Vũ như Hồ Chân đến khuyên hàng, quả nhiên phát huy tác dụng lớn.
- Nhị lang còn do dự cái gì?
Hồ Chân cười nói:
- Hạ vương hứa ban cho ngươi một chức vị châu quận. Giao nộp Tân An, không làm trấn tướng nữa, lui về làm một vị sứ quân, an hưởng phú quý, há chẳng sướng hơn sao?
- Hạ vương muốn ban cho ta chức thứ sử châu nào?
Trầm ngâm hồi lâu, Từ Hoài Ngọc mới lên tiếng hỏi.
- Vương sứ quân Đan Châu vừa mới bệnh qua đời, Từ nhị lang đến Hà Dương yết kiến Hạ vương xong là có thể lên đường nhận chức.
Hồ Chân đáp.
Nghe đến hai chữ "Đan Châu", Từ Hoài Ngọc trong lòng lập tức vỡ lẽ. Châu này nằm ở vùng Hoành Sơn, trong hạt có rất nhiều bộ lạc Đản Khương, đều là phụ dung của họ Dã Lợi. Tới nơi quái quỷ ấy làm thứ sử, người ta chẳng sợ ngươi giở trò mèo gì đâu, ngoan ngoãn làm ăn vài năm, rồi lại thuyên chuyển đi nơi khác.
Kỳ thực chẳng có chỗ nào để thuyên chuyển nữa, phỏng chừng chỉ quanh quẩn ở vị trí thứ sử các châu, chỗ này vài năm, nơi kia dăm bấy, cho đến lúc già yếu cáo quan về quê.
Vẫy vùng cả nửa đời người, đổi lại được cái ghế thứ sử, ngẫm ra cũng chẳng thiệt thòi gì. Huống chi dưới trướng Chu Toàn Trung, đời nào có chuyện béo bở này. Chỉ là tâm trạng vẫn vô cùng phức tạp, tuổi già sức yếu rồi lại đổi chủ mới, mọi tích lũy trước kia coi như đổ sông đổ biển, đành phải làm lại từ đầu.
Nhưng trong thời buổi loạn thế này, số võ phu có được cái kết trọn vẹn chẳng mấy ai, kết quả này suy cho cùng cũng không tệ, phải không nào?
- Người đâu!
Từ Hoài Ngọc hạ quyết tâm, lớn tiếng gọi.
- Trấn sứ có gì phân phỏng?
Một tên thân tướng bước lên hỏi.
- Đi tìm một con cừu tới đây cho ta.
Giọng Từ Hoài Ngọc trầm xuống, nói rồi liên tục thở dài não nề.
- Tuân lệnh.
Thân tướng nhanh chóng lui ra.
Hồ Chân vuốt râu cười lớn. Cởi trần dắt cừu ra đầu hàng, đó là cổ lễ.
Sau khi nhậm chức Vương phủ Tư nghị tham gia, Hạ vương còn ban thưởng cho hai nàng mỹ cơ, nghe nói đều là khuê nữ nhà quan lại ở thành Trường An có dính líu đến vụ án họ Tây Môn. Sự sủng ái hậu hĩnh ấy khiến hắn vô cùng cảm kích, nhưng đồng thời cũng cảm thấy chột dạ.
Hôm nay cuối cùng cũng lập được chiến công đầu tiên, sau này hẳn vẫn còn cơ hội lập công chuộc tội. Chuyện khuyên hàng quan tướng nhà Lương, quả nhiên chẳng ai hợp và chuyên nghiệp hơn hắn.