Niên hiệu Kiền Ninh năm thứ hai, ngày mồng bốn tháng ba, tại thành Nam thành Hà Dương.
Hoắc Tồn vừa mới chợp mắt được chốc lát thì bị thân binh gọi dậy. Hắn tức tưởi leo lên lầu thành, rồi đứng sững người, mắt trợn tròn.
Ngoài đồng hoang đâu đâu cũng là đuốc, hợp lại thành hai con rồng lửa kéo dài hun hút về phía xa.
Rồng lửa tiến không nhanh, có lẽ vì hành quân ban đêm, nhưng thứ áp lực nó gây ra trong lòng người trông thấy thì rất lớn. Đồng thời, trong đầu Hoắc Tồn lại nổi lên một nghi vấn: bọn chúng từ đâu chui ra?
- Nhất định là lén vượt sông Hoàng Hà xuống phía nam.
Mặt hắn xanh mét, quay lưng đi thẳng xuống lầu thành.
Hắn chẳng hề nghi ngờ gì: đám đánh đuốc hoạt động ngoài đồng kia là quân giặc Hạ, số lượng không nhiều, chừng mấy trăm kỵ. Vốn dĩ chúng có thể lặng lẽ đi qua lối khác, vậy mà lại ung dung qua ngay gần Nam thành Hà Dương, rảo qua một vòng như thế; toan tính gì, khỏi hỏi cũng biết.
Về đến phủ, Hoắc Tồn không còn chút buồn ngủ nào, chằm chằm nhìn tấm bản đồ trải trước mặt.
- Tốt hơn cảnh ngộ của Vương Thế Sung hồi đầu triều được chút ít.
Ngó nát cả nửa ngày, hắn tự giễu cười khan hai tiếng.
Giữa Trường An và Lạc Dương, vùng Hào Hàm là quan trọng nhất. Ai khống chế được trọn vùng Hào Hàm thì nắm được thế chủ động trước kẻ địch, có một lợi thế to lớn.
Nếu không ai khống chế được trọn vẹn, thì ít ra cũng phải cầm một nửa.
Thế lực Quan Tây dựa vào Trường An, tối thiểu phải chiếm miếng phía tây Hào Hàm tức Thiểm Châu; thế lực Quan Đông dựa vào Lạc Dương, ít ra cũng phải cầm nửa phía đông cốc đạo Hào Hàm.
Thời Xuân Thu, miếng phía tây cốc đạo Hào Hàm nằm trong tay nước Tấn, khiến nước Tần khó chịu vô cùng, khó lòng đánh ra phía đông.
Thời Đông Tây Ngụy, Vũ Văn Thái chiếm được quận Hoằng Nông (Thiểm Châu), lập tức thoát khỏi thế bị động, khỏi phải để người ta đè ra đến tận cửa Đồng Quan. Chính nhờ tận lực khuyên Vũ Văn Thái tiến lấy Hoằng Nông mà Vũ Văn Thâm được ông ta khen là "Trần Bình của nhà ta".
Hồi đầu bản triều, giữa Trường An và Lạc Dương binh lực thưa thớt, phòng thủ mong manh tột cùng. Lưu Văn Tĩnh dẫn quân đánh về đông, gần như diễu hành có vũ trang mà chiếm trọn cốc đạo Hào Hàm, đóng quân thẳng đến huyện Tân An; kể ra chẳng ai tin.
Một yếu địa chiến lược then chốt như thế, sao lại để Lưu Văn Tĩnh chiếm chẳng tốn chút công sức? Sao không ai đóng giữ?
Kỳ thực đó chính là hỗn loạn sau khi một vương triều thống nhất sụp đổ: trên địa phương kẽ hở chồng chất, cơ hội cũng nhiều, khả năng cuốn phăng thiên hạ rất lớn; đến mức cốc đạo Hào Hàm cũng chẳng người canh, thật khó tin.
Nhưng nếu Lưu Văn Tĩnh ra khỏi Đồng Quan mà phát hiện cốc đạo Hào Hàm nằm trong tay một phiên trấn cát cứ đã trăm bốn mươi năm, một phiên trấn có võ nhân nghề nghiệp tập luyện suốt năm, có hệ thống chế tạo binh khí hoàn chỉnh, có cả bộ máy hành chính, trong ngoài thông gia kết hôn hơn trăm năm, tương đối ổn định, thì y phải tốn bao lâu, trả giá bao nhiêu mới hạ nổi từng hiểm ải một?
Hơn nữa trong lúc đánh, còn có thể vấp phải sự can thiệp của các phiên trấn khác. Bởi mỗi thế lực đều tồn tại trên trăm năm, biên giới tương đối ổn định, hợp tung liên hoành chơi biết bao ván rồi. Còn thời mạt của vương triều thống nhất, thiên hạ đại loạn, các thế lực có khi còn đang bận cướp địa bàn, củng cố thế lực, dựng bộ máy; chờ y làm xong mấy việc ấy, mở mắt ra một cái, người ta đã đánh đến trước cửa nhà, đã chẳng còn hiểm trở gì mà giữ.
Lạc Dương của Vương Thế Sung, ngay từ đầu đã không cầm trọn cốc đạo Hào Hàm, đến Hàm Cốc quan (huyện Tân An) cũng nằm trong tay quân Đường; đánh cái rắm gì nữa.
- Đám hậu sinh nhà họ Vương vô dụng, đất Thiểm Quắc để giặc Thiệu diễn trò giả đạo phạt Quắc, Hà Trung lại dẫn sói vào nhà, đúng là phế vật.
Hoắc Ngạn Uy, nghĩa tử của hắn, ngồi bên cạnh tức tối nói.
- Vận khí của ta đã chẳng tồi. Năm Đại Thuận thứ hai, Trương Toàn Nghĩa trấn Hà Nam phủ, giặc Thiệu dẫn hơn ba vạn quân đánh ra đông. Nếu không phải Lương Vương quyết đoán, điều mười vạn đại quân đi về tây, thì cốc đạo Hào Hàm đã bị giặc Thiệu chiếm quá nửa. Những địa bàn bị giặc Thiệu nuốt vào rồi lại nhả ra ấy, mấy năm nay đã hao mòn bao nhiêu mạng người của hắn? Cầm chân được bao lâu? Nên ta mới nói, tốt hơn hồi Thái Tông đánh Vương Thế Sung nhiều. Con à, tình hình gần đây con cũng thấy rồi, lấy việc Thái Tông đánh Vương Thế Sung làm gương, con xem Lý Đường Tân, Cao Nhân Hậu sẽ làm gì.
Hoắc Ngạn Uy đưa mắt về phía bản đồ, chìm vào trầm tư.
- Năm Vũ Đức thứ nhất (618), Hoàng Quân Hán, tướng cũ của Lý Mật giữ thành Bá Nhai, theo lời thuyết phục của Thôi Nghĩa Huyền mà đầu hàng, sau đó đại phá con trai Vương Thế Sung ở Tế Nguyên, lại đánh hạ ba thành Hà Dương. Đó gọi là đường bắc, hiểm trở nhất là Chỉ Quan, Hà Thanh. Sau khi giặc Thiệu vào Hà Trung, liên tiếp xuất quân về đông, trận Hà Thanh năm ngoái quân ta thất lợi, các cứ điểm hiểm yếu Bá Nhai, Hà Thanh, Chỉ Quan đều thất thủ, phần lớn Hà Dương bị chiếm, thành Bắc cũng do đám gian tặc Giải Tân, Tô Tuấn Khanh giao nộp, chỉ còn lại thành Trung Đam và thành Nam. Đường này, Thái Tông đã nắm trong tay trước cả khi giao chiến với Vương Thế Sung, nhưng giặc Thiệu vẫn chưa toàn công.
Hoắc Tồn gật đầu, dùng ánh mắt khuyến khích nó nói tiếp.
- Tháng giêng năm Vũ Đức thứ hai (619), Trương Thiện Tướng, thứ sử Y Châu cũng là bộ hạ cũ của Lý Mật, đầu hàng về nước. Y Châu là tổng đạo khẩu của ba cửa ải phía nam Lạc, vương sư có thể theo cốc địa sông Lạc đi xuống, đánh thẳng vào Lạc Dương; đó gọi là đường nam. Giặc Hạ bị quân ta chặn ở hai núi Hào, không thể vòng ra cốc địa sông Lạc. Muốn đến Lạc Nam, chi bằng chúng đi từ Nhữ Châu lên phía bắc. Đường này, tạm thời không lo.
- Tháng mười hai năm Nghĩa Ninh thứ nhất (617), Lưu Văn Tĩnh nhẹ tay lấy cốc đạo Hào Hàm, đặt hai quận Nghi Dương, Tân An; lúc đó Vương Thế Sung mới đến Lạc Dương được ba tháng, đang giao chiến với Lý Mật. Đợi hắn đánh xong Lý Mật thì phía tây Lạc Dương đã không còn hiểm trở để giữ, hùng quan hiểm ải đều trong tay vương sư.
Hoắc Ngạn Uy nói tiếp:
- Đường này, tặc soái Lý Đường Tân liên tục tấn công, liều mạng đẩy tới, nay đã đến chân thành Tân An, so với Lưu Văn Tĩnh năm xưa cũng chỉ thiếu đúng một huyện Tân An.
- Cha ơi, con cho rằng giặc Thiệu muốn lấy Lạc Dương, đường của Cao Nhân Hậu còn phải đánh hạ Hà Dương quan và thành Nam của Mạnh Châu, đường của Lý Đường Tân vẫn sẽ công huyện Tân An. Như vậy mới giành được lợi thế địa lý như trước lúc trận Thái Tông đánh Vương Thế Sung bùng nổ.
Chuyện này nói ra toàn là nước mắt.
Thiệu Thụ Đức chém giết liều chết mấy năm, đánh đấm đến bây giờ, vẫn còn kém cả cục diện chiến lược của Lý Đường trước lúc chính thức đánh Vương Thế Sung.
Tháng bảy năm Nghĩa Ninh thứ nhất (617), Lý Uyên khởi binh đánh xuống nam; tháng mười vào Trường An; tháng mười hai đã phái Lưu Văn Tĩnh đánh ra đông thu lấy cốc đạo Hào Hàm không ai thèm quản.
Năm Vũ Đức thứ nhất (618), Hoàng Quân Hán bộ hạ cũ của Lý Mật lại dâng cả cứ điểm phía bắc Lạc Dương cho Lý Đường, Vương Thế Sung không rảnh mà lo.
Năm Vũ Đức thứ hai (619), Trương Thiện Tướng suýt nữa cũng dâng luôn Lạc Nam cho Lý Đường; lần đó Vương Thế Sung cuối cùng rảnh tay, xuất binh đoạt lại.
Năm Vũ Đức thứ ba (620), Lý Uyên quyết định khai chiến với Vương Thế Sung, Lý Thế Dân tổng đốc các lộ binh mã, và y đi thẳng đến huyện Tân An.
Huyện Tân An, gọi khác là thành Thông Lạc, lại cũng gọi là Hàm Cốc quan, đến nay vẫn nằm trong tay Hồ Chân, kinh doanh chắc như chậu sắt, khiến người ta không còn gì để nói.
- Con à, con nói sai một điểm.
Hoắc Tồn cười:
- Nay khác xưa, Lý Đường Tân chưa chắc sẽ mãnh công Tân An. Nhưng ba thành Hà Dương, giặc Thiệu nhất định sẽ đánh.
Hoắc Ngạn Uy nghe xong chìm vào trầm tư.
……
Ngay lúc hai cha con Hoắc Tồn nhìn thấy đạo kỵ quân lén vượt sông xuống nam vụt qua ngoài thành Nam Hà Dương, thì ngày hôm sau, Phi Long quân sứ Khế Tất Chương tự mình dẫn đại đội nhân mã, mang theo sữa bột, đậu và các loại lương thực đủ dùng hơn mười ngày, đâm thẳng vào Vệ Châu, thuộc châu của trấn Ngụy Bác.
Ngụy Bác hiện bận túi bụi, phòng bị địa phương trống rỗng, nên khi chúng đâm vào huyện Cấp cũng chẳng ai quản.
Phi Long quân mỗi người hai ngựa, hành quân rất nhanh, xông thẳng đến bến đò, thu gom được một số thuyền, nhân lúc thuỷ sư Biện quân bị hút về phía tây, lúc đêm vượt sông đi xuống nam, tiến vào địa giới huyện Toan Tảo.
Toan Tảo là thuộc huyện của Hoạt Châu, cách Biện Châu về phía đông nam chỉ hơn trăm dặm.
Đất nội địa của người Lương trống trơn; huyện Toan Tảo có mấy bến đò, binh lực mỗi nơi chưa đầy ngàn, lại đa phần là châu huyện binh chiến lực bình thường.
Đại quân vượt sông xuống, chẳng kịp nghỉ mệt, lập tức phát động mãnh công vào bến đò.
Một nghìn giáp sĩ xuống ngựa chiến bộ, chỉ mất một canh giờ đã đánh tan hoàn toàn bến đò, bắt giết hơn bốn trăm người.
Sau đó, phụ binh bắt tay đốn gỗ dựng rào, kiến tạo doanh trại.
Chiến binh lại chia thành nhiều toán, nhân lúc người Lương chưa phản ứng, chạy ra các thôn xóm quanh đó thu gom lương thảo, tiện thể bắt một số dân để giúp tu đắp doanh lũy.
Khế Tất Chương tọa trấn trong bến đò, nhìn từng mẻ tướng sĩ Phi Long quân vẫn nối đuôi vượt sông, không dám tin nổi: đất nội địa của người Lương lại trống rỗng đến thế.
- Ai cũng tưởng ta đánh Lạc Dương. Đánh Lạc Dương là việc của Lý Đường Tân, ta đánh rắm gì Lạc Dương.
Khế Tất Chương cười lạnh một tiếng.
Dọc tuyến sông Hoàng Hà, quân Lương có hai tập đoàn trọng binh. Một là tập đoàn Hồ Chân đóng giữ Lạc Dương, hai là tập đoàn Chu Trân ở dải Trịnh, Mạnh. Cả hai hợp binh gần sáu vạn người, đều là nha quân chiến lực khá mạnh.
Trước đây quân Hạ phần lớn thời gian hoạt động ở phía tây, thỉnh thoảng ghé Trịnh Châu dạo một vòng. Trước khi sông tan băng, cơ bản đều rút về bờ bắc sông Hoàng.
Sông tan băng, người Lương có chút lơi lỏng; vừa vặn ở Sái Châu phía nam chiến sự nổ ra, một số bộ đội đồn trú được gom vá nhừng nhặt, giao cho Bàng Sư Cổ mang xuống nam, địa phương thành ra trống rỗng cực kỳ.
Lệnh của Thiệu Thụ Đức chuyển bằng hỏa tốc năm trăm dặm đến Hà Dương, Cao Nhân Hậu lập tức triệu tập chư tướng nghị sự. Phù Tồn Thẩm đề nghị nhân lúc Lý Khắc Dụng đánh Ngụy Bác, đâm vào Vệ Châu, rồi vượt sông đi xuống nam; người Lương nhất định trở tay không kịp.
Khế Tất Chương vốn còn có chút hồi hộp, hôm nay nhìn lại, quả nhiên bị Phù Tồn Thẩm đoán trúng: bến đò chỉ có mấy trăm quân yếu hèn, bị tiên phong đội vượt sông đến công phá dễ dàng, nhờ đó tiếp ứng chủ lực qua sông tiến về nam.
Tiếp theo làm thế nào? Khế Tất Chương hơi chần chừ.
Trước mặt hắn là một mảnh đất trống trải đủ cho ngựa phi, hướng đông đến Hoạt Châu, hướng nam đến Biện Châu, hướng tây nam đến Trịnh Châu.
Xem ra đi Biện Châu có vẻ giá trị lớn nhất; tuy không hạ nổi, ít ra cũng cho Chu Toàn Trung giật mình một phen.
Nhưng sự tình không đơn giản thế.
Đợt này Phi Long quân động viên năm nghìn người, mang theo trên vạn con ngựa, vấn đề lớn nhất chính là lương thực.
Đi về phía Biện Châu, thực lực quân Lương có lẽ mạnh hơn chút, chưa chắc đã cướp được bao nhiêu lương thảo. Một khi tiếp tế đứt, người còn nhịn được một hai ngày, chứ ngựa một bữa cũng không chịu nổi; đây chính là khó khăn lớn nhất.
Khế Tất Chương nghĩ đi nghĩ lại, không dứt được quyết tâm, định chờ toàn quân qua hết sông, rồi triệu tập chư tướng, mọi người cùng bàn một đối sách.
- Tiếc là thiếu nội ứng. Nếu có nội ứng, báo hết hư thực của người Lương, thì phần thắng tăng lên gấp bội, có thể quậy đảo trời đất cả miếng Trung Nguyên này.
Khế Tất Chương thở dài thật sâu, đầy bất đắc dĩ.