Văn điệp cầu cứu từ các huyện bay về thành Thái Châu dày đặc như tuyết rơi.
Ba châu Thái, Thân, Quang, nghe thì oách, chứ thật ra nhà cơm chẳng đầy hũ gạo.
Thái Châu có lẽ khá hơn đôi chút, nhưng dân đất ấy mê đi lính, chẳng mê cày cấy, phong khí đã thành thế, làm sao mà mong kho đầy thóc lúa, đồng đầy trâu dê? Chuyện viển vông.
Thân, Quang hai châu mới lấy được chưa bao lâu, Trương Toàn Nghĩa đến trấn giữ chưa đầy mấy tháng. Tuy hắn sớm ra đồng tối về, lợi dụng mùa đông nước cạn dẫn dân đào ao mở đập, tu sửa thủy lợi, tính rằng sang năm sẽ làm một trận lớn, thế nhưng chiến sự bùng lên bất chợt đã phá hỏng mọi kế hoạch của hắn. Quân Hạ hai đường tiến vào Thân Châu, ào ạt như thủy triều.
Trương Toàn Nghĩa bị Thiệu Thụ Đức rượt đánh không biết bao phen, chẳng phải hắn chưa từng ngờ đến ngày bị đại quân đánh thọc vào, nhưng ngờ đến rồi cũng vẫn vô kế khả thi.
Người bạn già Giải Tân vốn giỏi luyện binh đã đầu qua bên Thiệu, còn viên tướng Biện mới đến lại kiêu ngạo lấn trời, cái gì cũng chê, cái gì cũng khinh, chửi bọn lính châu huyện mới mộ không ra gì. Nhưng hình như gã quên mất một điều: lính đó là lính của mình, luyện không nên là lỗi của mình.
Dĩ nhiên, giờ bàn chuyện ai đúng ai sai cũng đã muộn. Viên nha tướng kia vội vàng kéo quân xuống phía nam sông Tỵ, đã bỏ mạng nơi trận địa, ba nghìn quân chỉ còn một nửa lết về.
Đánh giá giặc Hạ thấp quá! Chẳng biết chúng kéo đến bao nhiêu người, lại còn tưởng là đánh bọn lính Tùy Châu, thua thảm là chuyện khó tránh.
Hắn chết đi, thế cục ba châu của Phụng Quốc quân liền xấu đi trông thấy. Thái Châu còn đỡ, có sông Hoài cản trở lại nằm ở hậu phương, trong thành vẫn còn lính, nhưng Thân, Quang hai châu thì rắc rối lắm. Mấy cái trại phía nam huyện Nghĩa Dương của Thân Châu trong một ngày bị phá sạch; quân cứu viện của Quang Châu trên đường kéo tới cũng trúng mai phục, tổn thất nặng nề.
Bây giờ giặc Hạ chia binh làm hai đường, một đường đánh Thân Châu, một đường lao thẳng vào Quang Châu, ý đồ nuốt hai đất này rõ mồn một.
Theo tin trinh sát mới nhất, huyện Nghĩa Dương đã mất hết tin tức, do thám không sao lại gần được, trong địa giới huyện Chung Sơn cũng đã xuất hiện kỵ binh giặc Hạ.
Nói cách khác, Nghĩa Dương thành trống binh mỏng rất có thể đã thất thủ, hai huyện Chung Sơn, La Sơn cũng sắp đến nơi.
Đợt xuất binh này của giặc Hạ, thế công hung mãnh thật sự nằm ngoài mọi dự liệu.
- Đại huynh, Đinh soái đã cử Dương Sư Hậu dẫn quân chạy đến, tính cả bộ lẫn kỵ là sáu nghìn người. Hành quân Tư mã của Phụng Quốc quân là Trương Toàn Ân chạy lẹ một mạch, luồn qua mấy khúc hành lang, tìm được Trương Toàn Nghĩa trong vườn hoa phía sau.
Trương Toàn Nghĩa mặt mày tiều tụy, buồn rầu, trước mặt đặt một vò rượu.
Trương Toàn Ân lòng chùng xuống, nói:
- Huynh trưởng sao lại đến nỗi này?
Trương Toàn Nghĩa quay đầu lại, ngạc nhiên hỏi:
- Đầu đuôi không có, đệ nói gì thế?
Trương Toàn Ân nghẹn lại, bất giác nói:
- Đệ suýt tưởng huynh trưởng định...
Trương Toàn Nghĩa nhìn kỹ nhị đệ, lại nhìn bộ tửu cụ trước mặt, lắc đầu bật cười:
- Ta trong lòng lo sợ, uống rượu giải buồn thôi, đệ tưởng ta làm gì?
Trương Toàn Ân cạn lời, đành chuyển sang chuyện khác:
- Đại huynh, Thôi Hồng đã mộ được hơn ba nghìn người, toàn những dũng sĩ dám thiện tử. Qua vài ngày nữa sẽ còn thêm binh mã, chỉ khổ thiếu khí giới, hay là...
- Phát khí giới trong kho ra đi. Trương Toàn Nghĩa nói dứt khoát. Đinh soái một lúc nữa còn chưa dùng tới.
Đại kho Thái Châu quả thật dự trữ rất nhiều quân lương, khí giới, nhưng quyền sở hữu không thuộc Phụng Quốc quân. Giờ việc gấp thì hành sự tạm quyền, chắc cũng chẳng sao.
- Vâng, đệ đi làm ngay. Trương Toàn Ân nói.
- Khoan đã. Trương Toàn Nghĩa gọi giật lại tên em đang vội vã định đi, hạ giọng hỏi: Thôi Hồng người này có đáng tin không?
Thôi Hồng vốn là thứ sử Thái Châu, tiết độ sứ của Phụng Quốc quân, người bản địa Thái Châu, có đứa em là Thôi Hiền làm tướng nhỏ ở Biện Châu.
Sau khi Trương Toàn Nghĩa đến trấn giữ Thái Châu, chức của Thôi Hồng mất sạch, bị điều sang Nhữ Châu làm phòng ngự sứ, thực ra coi như giáng chức, bên trong còn hàm ý gọt cánh phiên trấn.
Năm ngoái đánh ải Bình Tĩnh, Thôi Hồng lại được gọi về Thái Châu, chức phòng ngự sứ Nhữ Châu hóa ra chỉ còn là hư hàm, không biết lòng gã thấy thế nào.
Lần này quân Hạ đánh tới, Trương Toàn Nghĩa bệnh nặng cầu thuốc bừa, bèn lợi dụng uy vọng không nhỏ của Thôi Hồng trong người Thái để mộ binh, luyện thành quân.
Lão Thôi vẫn giữ sức kêu gọi lắm, mấy ngày đã mộ được ba nghìn thổ đoàn hương phu, giờ chỉ chờ lĩnh khí giới là dùng được.
- Đại huynh, Thôi Hồng chắc không vấn đề gì. Năm ngoái gã còn dẫn quân đánh vào Đường Châu, giết không ít quân giặc. Trương Toàn Ân nhớ lại, nói.
- Thế thì tốt. Trương Toàn Nghĩa gật đầu. Đi làm mau đi.
Giờ hắn bị bộ hạ phản bội dọa cho khiếp rồi.
Giải Tân, theo hắn bao nhiêu năm, lại còn kết thành thông gia, sao nỡ phản lại? Chẳng lẽ có nỗi khuất tất nào?
Tô Tuyển Khanh, năm xưa giao tình thân thiết, cũng kết thông gia với họ Trương, vậy mà cũng phản nốt.
Lần này tuyệt đối không được sai sót nữa. Thân, Quang hai châu nguy trong sớm tối, Thái Châu mà có thêm chuyện gì nữa thì trận này không thể đánh nổi.
Trương Toàn Ân vội vã ra tới cổng, nào ngờ đâm sầm vào người đưa tin.
Hỏi kỹ ra, người ấy từ Thân Châu đến, nói rằng huyện Nghĩa Dương đã vỡ, gã liều chết phá vây thoát ra, đi ngang huyện Chung Sơn thì huyện ấy cũng đã bị tấn công.
Giặc Hạ đánh nhanh thật!
Trương Toàn Ân hít một hơi khí lạnh. Lần này đến rốt cuộc là người nào? Chẳng lẽ là quân Thiết Lâm?
Chỉ trách đến giờ chưa bắt được nổi một tên tù binh, chẳng có tin gì, hai mắt đen sì.
Người đưa tin vội vã đi vào phủ đệ, Trương Toàn Ân thở dài, không biết huynh trưởng nghe được tin này sẽ ra tâm tình thế nào.
*
- Thu được có chừng này lương thôi à! Trong nha môn châu Thân Châu còn ngây ngất máu, Hán Đông chiêu thảo phó sứ Ngưu Lễ thất vọng lắm.
Mùa hết lúa cũ chưa đến lúa mới, chỗ nào cũng thiếu lương. Trong thành Thân Châu quả có một ít, nhưng kiểm tra xong, tổng cộng chỉ hơn bốn vạn hộc, không đủ cho quân đội của hắn ăn trong hai tháng.
Tính cả ba tháng lương thảo chuẩn bị từ trước, cũng chỉ đủ tiêu hao năm tháng. Năm tháng nữa lúa hạ thu hoạch, xét theo lẽ thường thì đủ, nhưng lỡ bị người ta ép đến mức không ra khỏi thành thì sao? Giờ phải lúc tích lũy thêm lương thảo, khí giới.
- Trách nào người Lương nuôi quân ít thế, hóa ra châu huyện tàn phá, nuôi không nổi! Ngưu Lễ ngồi bịch xuống, bực dọc nói: Trương Toàn Nghĩa chẳng phải trồng trọt giỏi lắm sao? Sao Thân Châu còn nghèo thế này?
Không ai trả lời, nhưng thật ra cũng rõ như ban ngày, Trương Toàn Nghĩa đến đây mới được bao lâu?
- Chiêu thảo sứ, hay đi nông thôn thu lương đi? Triệu Khuông Lân tính toán một hồi, thấy ba đất Đường Đặng Tùy cũng nghèo rớt mồng tơi, chắc không lấy thêm được lương thảo nào, bèn kiến nghị.
Nói thẳng ra, bọn Nghĩa Tòng quân, Thiên Hùng quân vốn không nên xuất hiện ở Hoài Tây, vì nuôi không nổi. Kim Thương, Đường Đặng Tùy, Tương Dương, nuôi quân đội quy mô hiện tại đã đến cực hạn, dân không gánh nổi, bất chợt lại thêm hai vạn người, tích trữ không đủ là đương nhiên.
- Dân trong tay cũng chẳng có lương dư, ép chết họ thì ai nuôi quân? Lý Lân đã lên chức thập tướng không đồng ý, nói: Chi bằng bảo Ngạc Châu đưa lương qua. Đỗ Hồng đã quy phụ thì tự nhiên phải ra sức. Hai tháng, đủ để Ngạc Nhạc vận một mẻ lương thảo đến.
Triệu Khuông Lân liếc Lý Lân một cái bực bội. Cùng là "Lân" với nhau, chỉ có ngài yêu dân! Việc tốt để ngài làm hết.
Nhưng người ta là đệ tử đích hệ của võ học Hạ vương, miệng lúc nào cũng tự xưng là môn sinh Hạ vương, một viên tướng ngoại hệ tạp phách như hắn thật sự đắc tội không nổi, đành ngậm miệng không nói.
Ngưu Lễ gọi một viên văn lại đến, bảo viết văn gửi An Châu, dưới danh nghĩa chiêu thảo sứ đòi lương đòi khí giới, và nhấn mạnh thêm một câu:
- Giặc đông quân ta ít, châu huyện tàn phá, chiến ý không kiên, Thân, Quang hai trấn chắc chắn phá được. Nhưng cần chuẩn bị sẵn cho việc chiến đấu lâu dài, xin cấp quân lương hai mươi vạn hộc, tên năm vạn bó.
Viên văn lại thi lễ lui ra.
- Các người đừng có khinh địch. Giao xong việc với văn lại, Ngưu Lễ quay sang các tướng, nói: Hành quân chinh chiến, đứng trước ở thế bất bại là việc đầu tiên. Người Lương cũng đang điều binh khiển tướng, quân ta tiến được đến đâu, đánh ra thế nào, khó mà lường. Giải tán đi, chỉnh đốn bộ đội, tuyển phân quân hàng, kiểm kê lương thảo khí giới.
Cách đánh trận của Ngưu Lễ khác hẳn người khác.
Mỗi khi đến một đất, có tướng trước tiên nghĩ cách phá địch, còn lương thảo khí giới đủ không, dĩ nhiên cũng quan trọng, nhưng chưa chắc là trọng tâm cân nhắc, hay nói đúng hơn, trong quyết sách nó không chiếm nhiều phần, họ trông vào việc đánh thọc đất địch rồi cướp bổ sung, kiểu như Lý Khắc Dụng.
Còn một số tướng lại đặt giả định: đánh vào đất địch mà chẳng được gì hoặc được ít quá, vậy mình phải làm gì để thay đổi thực trạng, ứng phó tình huống xấu nhất? Ngưu Lễ không nghi ngờ chính là loại người thứ hai.
- Tuân lệnh! Chủ soái hạ lệnh, các tướng đồng thanh đáp rồi lui ra.
- Triệu sử quân, Thôi tướng quân ở lại. Ngưu Lễ lại gọi.
Triệu Khuông Lân, Thôi Hưu nhìn nhau một cái, ở lại.
Thôi Hưu là người Thái Châu, từng chiếm giữ thành Thân Châu, sau bị đánh bại rồi đầu hàng.
Khi Đinh Hội dẫn đại quân ép tới, gã cùng Triệu Khuông Lân rút về Tùy Châu, hiện làm châu tướng Tùy Châu.
- Nghe nói Thôi tướng quân là người Thái Châu? Ngưu Lễ hỏi.
Thực ra, đổi chữ "người" Thái Châu thành "giặc" Thái Châu cũng không có gì sai, vì Thôi Hưu vốn chính là thứ gọi là tặc soái.
- Đúng vậy. Thôi Hưu đáp.
- Đinh Hội đánh với ta mấy năm, người Thái khổ lắm, có cách nào chiêu dụ quân Thái, thuyết bọn họ quay đầu quy hàng không?
- Cái này... Thôi Hưu không ngờ Ngưu Lễ lại đánh trò này.
Chẳng phải nói Ngưu Lễ người ngay thẳng, cứng nhắc, dùng binh chẳng có gì lạ hay sao? Sao cũng chơi chiêu này?
- Có gì khó khăn à? Ngưu Lễ hỏi tiếp.
- Bẩm chiêu thảo sứ, trước khi Trương Toàn Nghĩa đến trấn giữ Thái Châu, tiết độ sứ là Thôi Hồng. Thôi Hưu đáp: Người ấy vốn không có tiết tháo, tham vọng không nhỏ. Bị Toàn Nghĩa cướp chức xong, trong lòng oán hận, thường hay phát lời oán giận, đất Thái ai cũng biết. Hạ vương dùng binh như thần, nhiều lần đánh bại người Lương, giờ lại được Thân Châu, Quang Châu cũng trong sớm tối sẽ hạ, Thôi Hồng nghe được, có khi sinh lòng quy hàng. Chi bằng phái một kẻ ăn nói giỏi, dùng quan lớn lộc hậu dụ gã, bảo gã dẫn quân về Thái Châu, vùng tay hô một tiếng, chắc chắn có người hưởng ứng. Đến lúc ấy người Lương đại loạn, có khi ta có cơ khả thừa.
Ngưu Lễ trầm ngâm một lúc, thấy đây là mối buôn bán không vốn, thất bại cũng chẳng sao, bèn hỏi:
- Thôi Hồng hiện giờ giữ chức gì?
- Phòng ngự sứ Nhữ Châu.
- Nhữ Châu? Ngưu Lễ hơi thất vọng.
- Chỉ là hư hàm thôi. Thôi Hưu vội đáp: Thực tế thì làm tướng ở Thái Châu, dưới tay có một hai nghìn người.
- Nếu thế... Ngưu Lễ nghĩ một chút, lại gọi một viên văn lại đến, thì thầm dặn mấy câu, văn lại gật đầu lui ra.
- Nếu thế, ta đã biết phải làm gì. Ngưu Lễ nói: Nhưng vẫn phải ta dựng thanh thế lên trước đã. Loại cỏ giẫm hai bờ như Thôi Hồng, không thấy hy vọng thì chắc không dám động thủ đâu.