Các vị cứ thử nghĩ xem, nước ta thời xưa mãi đến bao giờ mới bắt đầu chủ trương thu bạc, không thu thuế bằng hiện vật nữa.
Đến lương bổng cho quan lại, hoàng đế còn phải lấy lương thực mà trừ hụt vào một phần, thì cho dù chỉ là một vùng nhỏ hay cả một nước, nguồn thu chính cũng chỉ có thể là thóc lúa.
Phát tiền cho quân sĩ, tiền mặt tất nhiên không đủ, bắt buộc phải lấy một khối lượng lớn lương thực quy đổi ra. Đó là tính chất của tài chính triều đình quyết định.
Thiệu đại soái ban thưởng cho quân sĩ, ai để ý các chương trước sẽ thấy, hắn thậm chí từng lấy trâu dê mà quy đổi.
Nói tiếp chuyện Thục trung.
Khi đã cai trị một nơi cho đàng hoàng, ngươi phải làm theo quy củ, tức là thu lấy tài hóa của địa phương thông qua thuế khóa.
Từ khi Tây Hán động đất làm dòng Hán Thủy đổi dòng, lương thực của Thục trung không thể vận chuyển ra ngoài với giá rẻ. Điều ấy đã định sẵn phần lớn tài chính của Thục trung chỉ đành nằm lại tại chỗ, chẳng vận ra được.
Muốn lợi dụng được cũng không phải không có cách.
Chính là cái mà truyện đã nói: biến quân đội thành quân của địa phương. Chiêu mộ người bản xứ làm lính, gia quyến của họ cũng ở ngay tại chỗ, hậu cần và lương quân đều do địa phương lo liệu… Hoặc đưa quân ngoài vào Thục, rồi dời cả gia quyến của họ theo, như thế cũng lợi dụng được. Hai cách này về bản chất không khác gì nhau.
Còn rủi ro của cách làm ấy là gì, chắc các vị đều rõ.
Thực ra, chuyện các phiên trấn cuối nhà Đường xuất hiện quân ngoại trấn, cũng vì trung tâm cai trị không cung cấp đủ tiền lương, đành phải thế. Nếu còn lựa chọn, bọn phiên soái chỉ mong bãi hết quân ngoại trấn, thu toàn bộ binh quyền về tay mình.
Ngoài ra, trong tay người Thục chắc chắn không chỉ có chừng ấy tiền đồng, lụa tơ đã nộp thuế, mà còn giữ lại nhiều lắm trong nhà. Phần này thì lấy làm sao?
Cách thứ nhất là phá quy củ, thu thuế nặng nề bừa bãi, thu theo lối cướp bóc, cố vơ vét được càng nhiều tiền đồng, lụa tơ càng tốt, tích tụ được một lượng lớn của cải trong thời gian ngắn. Hậu Đường và Bắc Tống đều làm kiểu này, còn dân Thục có oán hay không thì mặc kệ.
Cách thứ hai là dựng người đại diện, rồi đòi tiền từ họ. Nghĩa là chỉ thu những thứ đắt giá như tiền đồng, lụa tơ, còn lương thực các ngươi cứ giữ lấy, ta không cần. Để bọn người đại diện tự nghĩ cách, tiếng xấu tự họ gánh, còn lợi thì về tay ngươi.
Thời loạn lạc, đường sá khó khăn, địa thế bịt kín, Thục trung thường là nơi được thống nhất sau cùng. Cho nên mới có câu "thiên hạ đã yên mà Thục chưa yên".
Nguồn thu lớn nhất của một địa phương không đem ra dùng được ở ngoài, ngược lại còn phải đổ thêm sức lực để duy trì cai trị, vậy có đáng không?
Các chương trước ta đã viết, đánh Thục tốt nhất là thân chinh. Dù không thân chinh được, cũng phải để đích trưởng tử treo chức nguyên soái, cho dù chỉ treo danh nghĩa.
Sau khi dẹp được đất Thục, để người con ấy tạm ở lại địa phương trị lý, thu phục lòng người. Có thể dùng nhiều thủ đoạn, chẳng hạn như kết hôn với đại tộc xứ Thục, tự tay cất nhắc quan lại. Dĩ nhiên phải có tiền đề, đó là quân đội phải nằm trong tay mình, và đây cũng chính là lý do để con trai treo chức soái.
Hoặc lấy một phần quân sĩ đem theo làm nòng cốt, chiêu mộ người Thục lập thành quân mới, hậu cần và lương quân đều lo ngay tại chỗ, biến quân đội thành quân của địa phương.
Nói chung, trong cái không khí cuối đời Đường, việc để quân đội địa phương hóa là điều tuyệt đối không dám làm, vì dễ bị kẻ khác khống chế.
Nhưng nếu kẻ khống chế ấy lại là đích trưởng tử, người thừa kế, thì vấn đề không lớn. Trừ khi ngươi vốn không muốn cho nó nối ngôi.
Viết riêng một chương thế này cũng mệt rồi…