- Gia Cát Trọng Phương còn trấn giữ nổi Tương Dương, cớ sao ta lại không cầm nổi cờ tiết ở Kim Châu?
Trong huyện Tây Thành, Lý Bách buột ra câu ấy, mặt mày bực bội, trong lòng còn phảng phất nỗi tủi thân.
Theo con mắt hắn, Thiệu Thụ Đức đã để yên cho Gia Cát Trọng Phương tiếp tục ngồi ghế Tiết độ sứ Sơn Nam Tây đạo, thì ở Kim Châu cha chết con thay, hắn nối chức Tiết độ sứ Kim Thương cũng là lẽ đương nhiên.
Bân Ninh trấn ư? Hắn không muốn đi.
Chẳng có thực quyền, cùng lắm được ít tiền của với chút giàu sang, đâu sánh nổi ngày tháng nói một là một ở Kim Châu.
- Lưu hậu, sự đã đến nước này, chi bằng dứt khoát một chút, mở cửa thành đón Lý đại phu vào Kim Châu, phú quý cũng chẳng mất đi.
Người ngồi đối diện Lý Bách tên là Tống Dao (sách Tống sử, thiên Tống Úy truyện chép là Tống Dao, mộ chí khai quật lại chép là Tống Phan, ở đây lấy Tống Dao). Chức quan chính của hắn là Lục sự Phong Châu, sai phái là Yếu tịch tuỳ quân trong mạc phủ Sóc Phương, một mưu sĩ thân cận mới được Thiệu Thụ Đức cất nhắc.
Thực ra cha Tống Dao là Tống Chân, người Hà Đông, xuất thân Tống thị Tây Hà, với chi Tống Lạc có chút dây dưa họ hàng.
Địa vị nhà họ Tống ở trấn Sóc Phương thì khỏi phải bàn cãi.
Thiệu đại soái năm xưa có mấy vị quý nhân, Tống Lạc là một trong số đó. Ở trong trấn, địa vị vị này siêu nhiên, chẳng ai dám động đến; tộc nhân dời tới nương nhờ cũng hưởng được ân huệ, nhờ thế mà leo lên khá nhanh.
Tống Chân hiện làm tướng trong quân ở châu Thắng, còn Tống Dao vốn xuất thân võ tướng, nhưng chí chẳng ở đó, nay đã bỏ võ theo văn, giữ chức trong mạc phủ.
Chuyến này hắn lấy thân phận Yếu tịch tuỳ quân đi sứ Kim Châu, khuyên Lý Bách dời trấn sang Bân Ninh, cũng là việc lớn đầu tiên kể từ ngày chuyển sang chức mạc.
Việc chưa bắt đầu đã chẳng thuận.
Thái độ của người Kim Châu chia rẽ hẳn.
Một bộ phận ủng hộ dời trấn. Nhưng lý do ủng hộ thì lắm nỗi khác nhau: kẻ thì bị uy phong Chiết Tông Bản đánh giết thế lực Phùng Hành Tập doạ cho khiếp vía, người thì muốn sang Bân Ninh mưu đường phát triển tốt hơn, lại cũng có kẻ thuần tuý chỉ muốn rời khỏi chốn núi sâu đường sá khó đi này, ra Quan Trung mà sống.
Cũng có người phản đối dời trấn. Lý do phản đối lại rất thống nhất: sợ lợi ích bị tổn hại.
Ở Kim Châu, họ dựng nhà cửa khang trang, kết thông gia khắp nơi, nhúng tay vào đủ ngành đủ nghề, lại mua thêm bao nhiêu ruộng đất, hoàn toàn lấy nơi đây làm cơ nghiệp trăm năm của gia tộc. Đổi tiết độ sứ rồi, lợi ích có chắc còn nguyên vẹn? Chưa chắc!
Lý Bách vốn đã hơi không muốn dời trấn, thấy người phản đối đông như vậy, bèn tính kế kéo dài.
Triều đình đã hạ chiếu đâu, việc gì phải gấp?
Tống Dao nắm rõ trong bụng hắn nghĩ gì, nhưng trước một Lý Bách đã quyết ý, hắn cũng chẳng có cách nào hay hơn. Suốt mấy ngày qua, hắn ở lì Kim Châu không đi, Lý Bách rượu ngon thịt ngọt tiếp đãi, lễ số không sơ sót, nhưng chuyện dời trấn vẫn chẳng đâu vào đâu. Hai người đều biết tỏng, họ đang chờ một thời cơ.
Vương Ngộ suất quân Định Viễn xuống nam vào Thương Châu, trên dưới Thương Châu kéo nhau ra khỏi thành mấy dặm nghênh đón, sau đó quân lại nhanh chóng nam tiến tới Thượng Tân, tướng trấn Thân Khẩu là Nguyên Thâm dâng thành quy phụ. Tin ấy truyền tới Kim Châu, tất nhiên làm dậy lên một phen chấn động.
Tống Dao cười lạnh, nghênh ngang bước vào nha môn tiết độ sứ, ngồi trước mặt Lý Bách, lại bắt đầu công cuộc khuyên bảo của mình.
"Tình thế hiện nay đã ra nông nỗi này, Linh Vũ Quận Vương còn chịu cho ta giữ chức Bân soái nữa chăng?"
Hay tin Tống Dao đến thăm, Lý Bách cố ý cho mọi người lui hết, chỉ đôi bên ngồi bàn riêng. Hắn nói:
- Sứ giả có thể thay ta bẩm lại với Linh Vũ Quận Vương, ta nguyện đưa con vào Linh Châu làm con tin. Kim, Thương hai châu, từ nay chỉ nhìn theo ngọn ngựa của Linh Vũ Quận Vương mà tiến lui.
- Lưu hậu...
Tống Dao lắc đầu, rồi nói:
- Vương quân sứ đã kéo quân về phía Kim Châu, Thân Khẩu trấn quy phụ, hai huyện Dục Dương, Tuần Dương dâng rượu thịt khao quân. Dám hỏi Lưu hậu, Tây Thành lấy gì ra mà chống đỡ? Năm xưa Vương Ngộ dũng mãnh nhất trong quân, nay lại vâng lệnh Linh Vũ Quận Vương, có kẻ nào dám đối kháng? Kế sách hiện giờ, chi bằng dâng đất quy hàng, cũng không mất cái thân phận một ông phú gia nhàn hạ.
Lý Bách thở dài một tiếng. Hắn biết, đến nước này rồi mới quy thuận, điều kiện đặt ra đã chẳng còn như trước.
Ba châu Bân Ninh, nếu để hắn nắm trọn được Bân Châu đã là may lắm, binh quyền e cũng chẳng còn được bao nhiêu. Nói hắn là kẻ bù nhìn thì quá đáng, nhưng đại quyền trong tay thì tuyệt đối không còn.
Thật đúng là sai một bước, lầm cả mọi bước.
Tống Dao nhìn sắc mặt Lý Bách, biết trong lòng hắn đang nghĩ gì. Hắn giả vờ trầm ngâm một lát, đoạn nói:
- Nhưng cũng chẳng phải là hết đường xoay chuyển.
- Ồ? Lý Bách tinh thần phấn chấn, hỏi: Chẳng lẽ...
Tống Dao cười, nói:
- Lưu hậu chớ nghĩ nhiều. Ý ta là, nếu Lưu hậu nghĩ cách lập chút công lao, có lẽ gỡ lại được phần nào ấn tượng trong lòng Linh Vũ Quận Vương.
Lý Bách nghe xong, hứng thú tiêu tan ngay. Gỡ gạc được chút ấn tượng thì cũng thành tiết độ sứ thật quyền chắc?
- Lưu hậu có thể làm hai việc. Một là, ngấm ngầm bắt những tướng tá không chịu dời trấn, dâng cho tân soái Lý Diên Linh.
Thấy mặt Lý Bách lộ rõ vẻ không cam lòng, Tống Dao lại nói:
- Nghe nói năm ngoái bốn huyện Phòng Châu ra sức sửa sang bảo trại, luyện thêm binh giáp, có thế đánh Quân Châu. Lưu hậu chi bằng tự xin ra quân thảo phạt, nếu lấy được bốn huyện Phòng Châu thì cũng là một con đường sáng rực như dát vàng.
Phòng Châu quản bốn huyện Phòng Lăng, Vĩnh Thanh, Trúc Sơn, Thượng Dung, hộ khẩu cùng tiền của đứng đầu trong các châu vùng Hán Thượng.
Hơn nữa, dân chúng nơi ấy có trình độ văn hoá hơi cao một chút.
Từ thời nhà Tần, triều đình đã quen đày tội nhân đến Phòng Lăng, mà toàn là hạng thân phận cao quý.
Ví như năm thứ chín đời Thuỷ Hoàng, hơn bốn nghìn nhà môn hạ của Lao Ái bị đày ra Phòng Lăng; năm thứ mười hai đời Thuỷ Hoàng, môn hạ của Lữ Bất Vi đều bị dời đến Phòng Lăng; năm thứ mười chín, Triệu Vương Thiên bị đày ra Phòng Lăng.
Đời Hán cũng không ít: Tế Xuyên Vương Lưu Minh, Thường Sơn Vương Lưu Bột, Thanh Hà Vương Lưu Niên, Quảng Xuyên Vương Lưu Hải Dương, Hà Gian Vương Lưu Nguyên, chín vị vương cùng bè đảng đều bị đày ra Phòng Lăng, Thượng Dung.
Đến bản triều thì càng đông: Cao Dương Công chúa cùng phò mã Phòng Di Ái, thái tử bị phế của Đường Cao Tông là Lý Trung, Thành Dương Công chúa cùng phò mã Tiết Quán, Quảng Vũ Vương Lý Thừa Hoành, Đường Trung Tông Lý Hiển, Đường Cung Tông Lý Trùng Mậu, con trai Nam Bình Công chúa, ba người con của Cáo Quốc Công chúa, Ngụy Vương Lý Thái, Tiêu Vương Lý Trùng Phúc, tể tướng Tiêu Vũ...
Bọn họ bị đày, có khi không chỉ một nhà, mà mang theo cả một đoàn người đông đúc.
Thời Lưu Tôn bị đày đến đây, có tổng cộng một trăm hộ dân cùng theo tới đoàn tụ.
Việc những dòng người từ nơi khác di cư tới đã đóng vai trò quyết định trong việc đồng hóa thổ dân bản địa, nâng cao kỹ thuật canh tác và phát triển kinh tế. Vào thời Hán Cảnh Đế, nơi đây vẫn còn mang phong tục hoang vu, lạc hậu, chưa hề bị đồng hóa vào phần đất của người Hán.
Nhưng những kẻ bị đày đều là người có thân phận cao quý, hưởng nhiều tiêu chuẩn đãi ngộ tốt đẹp. Để thỏa mãn nhu cầu hưởng lạc của họ, thương nghiệp cũng dần phát triển. Đến khi Lý Hiển đến Phòng Lăng, ngài còn cho xây hẳn một tòa Lư Lăng Vương thành.
Họ còn mang theo rất nhiều kinh sách nho giáo. Có kẻ rảnh rỗi sinh nông nổi bèn mở lớp dạy chữ, thu nạp môn đồ, khiến phong trào học vấn dần dần nảy nở.
Nói tóm lại, đây là một vùng đất vô cùng đặc biệt. Rõ ràng giao thông cách trở, nằm lọt thỏm giữa vùng núi non hiểm trở, vậy mà thương nghiệp lại phát triển, văn phong thịnh vượng. Dân số ở đây đứng đầu trong các châu vùng sông Hán, nhiều năm qua lại ít chịu cảnh chiến lửa tàn phá, trái lại còn thu hút không ít kẻ trốn tránh chiến tranh đến định cư. Sân số không những không giảm mà so với thời Huyền Tông còn tăng lên, đạt tới hơn chín vạn người, quả thật là một chuyện kỳ lạ.
- Quân số ở Phòng Châu rất đông, ngót nghét bốn ngàn người, chúng ta lấy gì mà địch lại?
Lý Bách có chút khó xử, hay nói đúng hơn là trong lòng không mấy mặn mà.
Đã chẳng thể làm Tiết độ sứ Kim Thương, đi sang Bìn Châu cũng chẳng có vị gì béo bở, vậy hà cớ gì phải tốn sức ra tay?
- Lưu hậu hãy còn trẻ, sao cứ đăm đăm nhìn vào một góc Kim Thương nhỏ bé thế làm gì? Nay thiên hạ đang buổi nhiễu nhương, chính là lúc anh hùng dụng võ. Chỉ cần trung thành với Linh Vũ quận vương, tiện tay lập chút công trạng, dựa vào tình thâm giữa lệnh tôn và Linh Vũ quận vương, còn sợ không được bay cao đậu xa hay sao?
Tống Dao kiên nhẫn khuyên nhủ:
- Vả lại, lưu hậu chớ quên bên mình vẫn còn một người em trai. Chiếc ghế Bìn soái kia, nhất định phải là ngài ngồi chắc? Dẫu chỉ là một chức Bìn soái hữu danh vô thực, ngài tưởng em trai ngài không thèm khát hay sao?
Đây chính là đòn vung tay vừa đe dọa vừa dụ dỗ, vô cùng thẳng thừng, nhưng ngần ấy thứ thường mang lại hiệu quả kỳ diệu.
Lý Bách lúc này đã hoàn toàn bị nắm thóp. Lựa chọn ưu tiên của hắn là tiếp tục làm Tiết độ sứ Kim Thương, còn nếu không giữ được ghế này, mà Tiết độ sứ Bìn Ninh lại chẳng cho thực quyền, thì chi bằng cứ buông xuôi, chẳng muốn làm gì sất.
Nhưng ngặt một nỗi, nếu thực sự buông xuôi, cái chức Tiết độ sứ Bìn Ninh hữu danh vô thực kia e rằng cũng chẳng đến lượt hắn, nghĩ đến đây thôi đã thấy chán chường vô cùng.
- Lưu hậu, cục diện thiên hạ ngày nay, ngài hẳn phải rõ đôi phần. Linh Vũ quận vương muốn đánh chiếm Sơn Nam Đông đạo, ngặt vì đường núi hiểm trở, lương thảo không thông, đang rất cần chiếm trước vài cứ điểm ở phương nam. Phòng Châu hộ khẩu đông đúc, thương khách tụ họp, lại có đường thủy thẳng tới Tương Dương, nếu lấy được nơi này thì đại sự sẽ có chỗ dựa vững chắc. Đến lúc ấy, tài vật và lương thảo của ba châu Thương, Phòng, Quân đều có thể xuôi dòng nước mà xuống, tiếp tế cho đại quân xuất chinh.
Tống Dao thong thả nói tiếp:
- Nếu thuận lợi hạ được Sơn Nam Đông đạo, sau chiến tranh tính công luận thưởng, ngài có công đánh chiếm Phòng Châu, há có chuyện Linh Vũ quận vương quên mất hay sao?
Tiết độ sứ Sơn Nam Đông đạo là Triệu Đức Trưng đã qua đời từ hơn hai tháng trước, người con trai là Triệu Khuông Ngưng nối ngôi, đã sai sứ mang biểu văn về Trường An xin triều đình ban cho cờ tiết, nhưng hiện tại vẫn chưa thấy hồi âm.
Thực ra chiêu này đối với nhà họ Triệu chẳng có mấy tác dụng, vì việc chuyển giao quyền lực của nhà họ vẫn diễn ra khá suôn sẻ. Nhưng ngấm ngầm gây khó dễ cho người ta, có cơ hội thì tội gì không dùng.
Chỉ là các hoạn quan Bắc ty lại có ấn tượng rất tốt với nhà họ Triệu, nguyên nhân vì cống nạp của nhà này chưa từng thiếu hụt bao giờ. Nếu không vì Đại soái họ Thiệu gây áp lực, triều đình sớm đã ban cờ tiết cho họ từ lâu rồi.
- Lưu hậu, ngài không thể chần chừ thêm nữa. Lý đại phu cách nơi này chỉ dăm ngày đường, em trai ngài cũng đang đi theo sau. Đến lúc đó xảy ra chuyện gì, thật sự rất khó nói trước. Cơ hội vẫn còn đây, ngài nắm bắt được hay không là tùy thuộc vào chính mình.
Câu nói này của Tống Dao ví như một cú giáng nặng nề, khiến phòng tuyến tâm lý của Lý Bách hoàn toàn sụp đổ.
Kim Châu vốn chỉ có sáu huyện là Tây Chúc, Tuân Dương, Dục Dương, Thạch Tuyền, Hán Âm, Bình Lợi.
Nay hai huyện Tuân Dương, Dục Dương cộng thêm trấn Thân Khẩu đều đã ngả theo Lý Diên Linh, còn ba huyện ngoài Tây Chúc ra có thái độ thế nào, chẳng ai dám bảo đảm.
Tình hình quả thực tồi tệ hơn người ta tưởng!
- Đã vậy, hôm nay ta sẽ triệu tập các tướng soái trong quân phủ, kiểm kê binh lính, niêm phong kho tàng, thu xếp sổ sách. Đợi Lý đại phu đến là có thể giao lại mọi việc.
Lý Bách đấu tranh tư tưởng hồi lâu, cuối cùng vẫn thấy không đủ tự tin để kháng cự, đành bất đắc dĩ nói.
- Hay lắm!
Tống Dao mỉm cười:
- Tuy nhiên, việc triệu tập chư tướng trong quân phủ là hoàn toàn không cần thiết. Lưu hậu à, tâm tư của đám tướng lĩnh trong phủ thế nào, chẳng ai dám chắc được, lỡ có kẻ thổi phò gió tạt, kích động bạo loạn thì sao? Ngài cứ gọi những kẻ tâm phúc tới nói rõ đầu đuôi, rồi ung dung chờ Lý đại phu đến là được. Định Viễn quân vừa tới, dẫu có kẻ còn bất mãn cũng tuyệt đối không dám làm càn. Đến lúc đó, lưu hậu có thể tự xin đem quân đánh Phòng Châu, Lý đại soái nhất định sẽ vui vẻ gật đầu, dẫu thành công hay thất bại, chiếc ghế Bìn soái kia ngài cứ thế mà cầm chắc trong tay.
Lý Bách chậm rãi gật đầu.
Hắn không phải kẻ ngốc, dư sức hiểu việc đánh Phòng Châu đồng nghĩa với điều gì.
Kim Châu vẫn còn ba ngàn nha quân, vùng phụ cận còn hơn hai ngàn trấn binh có thể điều động. Năm ngàn người này, về lý thuyết chính là vốn liếng để hắn kiểm soát hai châu Kim, Thương.
Nhưng trong tình thế hiện nay, còn nói gì được nữa. Hai tên Lý Diên Linh và Vương Yến vừa dọa vừa dụ đã nắm chắc Thương Châu trong lòng bàn tay, lại khống chế cả Dục Dương, Tuân Dương, Thân Khẩu, trong tay có hơn vạn quân, đa phần lại là những kẻ trăm trận trăm thắng.
Tên khốn Lý Đồng kia cũng thò chân vào vũng nước đục này, dẫu có vài bộ tướng cũ trung thành với cha hắn đi nữa, chưa chắc ý chí kháng cự đã kiên định, khéo lại bị Lý Đồng lôi kéo mất thôi.
Mà đã không thể dùng làm vốn liếng cho riêng mình, thì chi bằng đem ra chiến trường đánh Phòng Châu. Nếu lập được chút chiến công, đó mới thực sự là vốn liếng chắc chắn nằm trong tay hắn.
Bài toán này, tính toán quá đỗi dễ dàng.