Vào năm Đại Thuận thứ hai, Diêm Châu cả thảy có hơn ba nghìn hộ, trên một vạn bảy nghìn nhân khẩu, thuế ruộng đất thu được khoảng mười một vạn năm nghìn hộc, thuế hộ lấy da thú và lông lạc đà làm chính, còn thuế quan thu được đáng thương, chẳng qua hơn hai nghìn quan, dù sao lợi về muối cũng chẳng liên quan gì đến họ.
Khoản thu vào tài chính ấy, trong mười châu của Sóc Phương, xem ra khá thê thảm, nhiều năm nay cứ "vững vàng" đứng áp chót.
Song Thiệu Thụ Đức lại khá hài lòng với điều đó. Điều kiện trời cho quá tệ, khổ sở bốn năm năm năm mà đòi vượt hạng thì hơi khó. Hắn chủ yếu nhìn vào số liệu, so với trước khi Thành Nhụy nhậm chức đã tăng tới bảy phần, như vậy đã rất khá rồi, đủ thấy người ta đã dốc lòng làm việc.
Châu Hựu ngay bên cạnh có hơn một nghìn năm trăm hộ, khoảng một vạn người, phần lớn là dân chăn nuôi Đảng Hạng Bình Hạ đã vào hộ tịch. Những năm nay họ học cách vừa cày vừa chăn, lên sổ hộ khẩu, được đưa vào sự quản hạt của mạc phủ.
Quản lý thì quản lý được rồi, nhưng phương diện văn hoá thì còn có chút vấn đề. Tháng trước phía nam vừa gửi đến khoảng năm trăm hộ dân Thục Trung, vốn định đưa sang Thắng Châu, sau đổi đường sang Hựu Châu an trí, trước mắt cho thuê cày ruộng của nông trại quân thuộc, làm quen với hoàn cảnh phía bắc quan ải.
Phong khí người Hồ đậm đặc quá, nhất định phải đối trọng lại một chút.
Nói theo nguyên tắc, ba châu Diêm, Hựu, Hạ có thảo nguyên rộng lớn này sẽ không thêm dân di cư ngoại địa, chủ yếu nhờ từ từ thôn tính Đảng Hạng Bình Hạ và Đảng Hạng Hoành Sơn, cho họ định cư, phổ biến chế độ luân canh ba vụ, nửa chăn nuôi nửa cày cấy, từ từ tích luỹ hộ khẩu.
Mô hình sản xuất nửa chăn nửa cày có lợi cho việc giữ sức đất, không khiến đất cằn đi sau khi cày lâu năm, hơn nữa sản lượng cao hơn hẳn so với chỉ chăn nuôi không. Một nửa trồng lúa đậu, một nửa nuôi súc vật, mô hình như thế càng dễ cho người Phiên làm quen, quả thật là bảo bối hấp dẫn dân du mục định cư.
Song các châu huyện, trong việc thu nạp người Phiên, cũng có chừng mực của mình.
Họ vâng giữ mệnh lệnh mạc phủ ban xuống, thứ mệnh lệnh chỉ có thể ý hội chứ không thể nói ra: "tàm thực" chứ không phải "kình thôn", thủ đoạn tương đối nhu hoà, thuộc loại dao cùn cắt thịt, dễ tiêu hoá, cũng không đến nỗi khiến các thủ lĩnh bộ lạc lập tức trở mặt làm loạn.
Dùng bữa trưa ở phủ Thành Nhụy xong, vốn còn định ở lại thêm hai ngày, nào ngờ hai cô con gái của Thành Nhụy cứ cố ý vô tình xuất hiện trước mặt hắn mấy lần, Thiệu Thụ Đức thấy phiền, bèn rời khỏi phủ Thành, đi tuần sát hai huyện Ngũ Nguyên và Bạch Trì.
Thành Nhụy đi theo hầu bên cạnh.
- Con đường tư này hẳn đã bỏ phế một nửa rồi chứ? Thuở đi đánh Linh Châu, Thiết Kỵ quân đi qua đường tư này để vượt sông, vòng ra sau lưng Linh Châu. Đứng bên một con đường đất đầy cỏ dại, Thiệu Thụ Đức hỏi.
Hệ thống đường dịch của triều đình rất phát đạt, nói theo nguyên tắc, không cho phép người ta đi đường nhỏ do tư nhân mở ra.
Giữa niên hiệu Cảnh Long, Thôi Thấp mở đường mới qua Thạch Cốc, triều đình liền cấm người đi đường và thương nhân đi lại trên đường Thương Sơn, thống nhất đi đường mới, đến quan Đại Xương nộp thuế.
Từ Linh Châu đến Tuy Châu, có một đại dịch đạo chạy đông tây dài một nghìn hai trăm dặm, thương nhân nếu không đi đường ấy mà bị thuế cảnh bắt được, e là sẽ bị phạt đến phát khóc.
Đương nhiên đó là chuyện trước kia, nay ba trấn Sóc Phương, Bân Ninh, Vị Bắc đã rút hết quan ải nội địa, chỉ thu quan thuế ở khu vực biên giới ra vào, còn trong đất bụng, đi đường quan hay không cũng chẳng sao, không ai phạt cả.
- Đường này vẫn còn người qua lại. Thành Nhụy đáp: Tháng trước có Đảng Hạng Hà Tây qua cảnh, Thác Bạt Nhân Phúc dẫn hai nghìn kỵ, còn có hơn nghìn người phụ thuộc, đi ngang qua đây, tiến về phía nam đến Khánh Châu.
Mộ Thác Bạt Nhân Phúc xuất binh về phía đông, tốn không ít công phu.
Gã này do dự mãi, cuối cùng vẫn khuất phục, rõ ràng là sợ bị Xích Thủy quân, Ngọc Môn quân và quân bộ lạc hai châu Cam, Lương hợp lực đánh dẹp.
Song gã lấy cớ đã vạch mặt với Lý Nhân Mỹ, phải để lại quân đề phòng, chỉ mang hai nghìn kỵ đi nam, thêm hơn nghìn kỵ tạp binh mới thu nhận, phần nhiều là thứ tạp thất tạp bát như Đảng Hạng, Thát Thát, Hồi CỘT các loại bộ lạc.
Ba nghìn kỵ xuất đông, tuy có ý làm việc cho qua chuyện, đánh trận chắc cũng lươn lẹo, không chịu liều mạng, nhưng dù sao cũng đã bước ra bước đầu tiên.
Thác Bạt Nhân Phúc ấy à, ha ha, ngày tháng tốt đẹp còn ở phía sau cơ.
Bộ lạc Phiên Âm Sơn dạo trước cũng vừa động viên, các họ Trang Lãng, Ca Thư, Hỗn, Vương, Khế Bồi, mỗi nhà xuất binh một nghìn, do Khế Bồi Chương thống lĩnh, tổng cộng năm nghìn kỵ, hợp với một nghìn kỵ của họ Ngụy Tài ở Địa Cân Trạch, lấy đường Hạ Châu, đi Thiểm Quắc.
Các bộ lạc này thái bình đã quá nhiều năm, đến cả thù hận giết nhau giữa các bộ lạc cũng dần không thấy đâu, nuôi mãi thế này e là nuôi phí mất. Vừa hay cho xuất đông nhuốm máu, nâng cao sức chiến đấu.
Thành Nhụy cũng biết chuyện đại soái điều động nhân mã các bộ lạc Phiên xuất đông.
Hắn thầm nghĩ đen tối, chẳng lẽ đây là cách tiêu hao nhân khẩu người Phiên? Quân bộ lạc đó, sức chiến đấu rất đáng ngờ, tán loạn tự do, khí giới không tinh, lên trận e là bị giáo ngựa đâm cho tan tác.
Nhưng nghĩ lại thì không đúng. Thảo nguyên cũng chẳng có bao nhiêu ngựa, sau khi thù hận bộ lạc giảm bớt, người chịu nuôi ngựa càng ít, dân chăn nuôi cũng đâu phải ai cũng biết cưỡi ngựa. Lần này trương điều là kỵ binh, vậy ít nhất cuộc sống cũng tạm được, là trụ cột trong chiến tranh giữa các bộ lạc, những người này nếu tổn thất đi, các thủ lĩnh phải đau lòng muốn chết.
Thiệu Thụ Đức không biết ý nghĩ của Thành Nhụy, nhưng hắn đoán cũng gần đúng.
Bây giờ trưng điều kỵ tốt các bộ Phiên thảo nguyên, về sau còn phải trưng điều bộ binh nữa.
Đối với các bộ lạc thảo nguyên mà nói, nuôi ngựa là cực kỳ không kinh tế, thường không muốn nuôi nhiều. Thời nước Liêu thịnh thế, nhân khẩu mười triệu, thường bị quân thời bình khoảng hai mươi vạn, trong đó mười lăm vạn bộ binh, năm vạn kỵ binh. Thời chiến, trưng điều cung trướng quân, có mười vạn lẻ một nghìn người, trong đó cũng lấy bộ binh làm nhiều, bộ phận này huấn luyện không tệ, có thể coi như chính quy quân, kỵ binh đường đường chính chính của nước Liêu thực ra cũng chỉ khoảng mười vạn người.
Trong nước nuôi ngựa cả triệu, nhiều hơn bảy mươi sáu vạn con thời triều đình bản triều thịnh thế một chút, thời chiến phát ra, cho bộ binh cưỡi để cơ động.
Nước Liêu, xét về cơ cấu binh lực, thực ra lấy bộ binh làm chính, người Hề nổi danh về bộ chiến, dù người ta là du mục.
Không còn cách nào, phần lớn dân chăn nuôi đều nghèo, dựa vào chính mình nuôi ngựa không thực tế.
Thiệu Thụ Đức dạo này đang tổ kiến bộ binh cưỡi ngựa, tính trưng điều tráng đinh từ các bộ Phiên ra huấn luyện. Họ tuy không có ngựa, phần lớn kỵ thuật cũng rất bình thường, nhưng dù sao cũng biết cưỡi ngựa, tiết kiệm được không ít chi phí huấn luyện.
Năm xưa uy hiếp Hà Đông, bộ lạc Phiên Âm Sơn đã tập kết mấy vạn dân chăn nuôi, thủ lĩnh tạm thời phân phát ngựa, tự mang khí giới lên trận, vẫn rất có tiềm lực để khai thác.
Sau khi tuần sát Ngũ Nguyên, Bạch Trì nửa tháng, Thiệu Thụ Đức lại trở về Diêm Châu.
Bùi Thông được điều làm phán quan Ty Nghe Vọng truyền đến tin tức: hai trấn Vị Bắc, Hoa Châu vừa kết thúc nông bận gieo trồng mùa xuân, tập kết mười vạn phu tử tiến vào Thiểm Châu, hai châu Thiểm Quắc cũng trưng phát năm vạn phu tử, chuẩn bị cho chiến tranh.
- Binh trong tay Lý Đường Tân không ít đâu. Thiệu Thụ Đức do dự một lúc, cuối cùng vẫn đóng ấn ký tên lên văn kiện.
Hà Nguyên quân, Tích Thạch quân tổng cộng một vạn sáu nghìn bộ kỵ tiến về đông.
Ba quân Thiên Trụ, Thiên Hùng, Thuận Nghĩa vốn đóng giữ tại chỗ còn có một vạn sáu nghìn người.
Nghĩa Tòng quân đã tạm thời phình lên tới một vạn tám nghìn quân.
Phượng Tường quân của Chiết Tự Luân đã trở về bản trấn, nhưng hai nghìn thị vệ thân quân của đô hộ phủ vẫn lưu lại tại chỗ.
Trọn vẹn năm vạn hai nghìn đại quân! Đối với tập đoàn quân sự Sóc Phương mà nói, đây là lần một phương diện đại tướng nắm binh quyền nặng nhất. Số khuyết tổn thất chiến tranh năm ngoái cũng đã được nha môn Đô Giáo Luyện sứ tuyển gửi tân binh bù đủ, có thể nói đủ quân đủ trang.
Hơn nữa, trong các bộ đội này, còn không ít tạp bài!
Ba bộ Hà Nguyên quân, Tích Thạch quân, Thuận Nghĩa quân, trừ một số người ra, phần lớn đều là nguyên ban nhân mã phiên trấn cũ, chưa kịp chỉnh biên, lòng trung thành, sĩ khí, trang bị, sức chiến đấu, đều không bằng hệ đích như Thiên Trụ, Thiên Hùng.
Trong Nghĩa Tòng quân lại thêm hơn vạn sơn dân, đội Thanh Đường hữu tứ phải cũng không thể tin tưởng lắm.
Sinh vật chính trị Thiệu Thụ Đức không cho ai một cơ hội tạo phản nào, thế là hắn hạ lệnh:
- Lô thư ký, viết thêm mấy phần văn kiện.
- Phần thứ nhất, bổ nhiệm Lý Đường Tân làm Hà Lạc kinh lược sứ, Một Tàng Kết Minh làm kinh lược phó sứ, hai vạn người Nghĩa Tòng quân và thị vệ thân quân do Một Tàng Kết Minh thống lĩnh. Hành quân tác chiến, chính sứ một lời quyết đoán, các bộ đều phải nghe lệnh. Nếu có kẻ kháng mệnh, quyết chém không tha.
Bộ đội có thể do các tướng lĩnh khác nhau thống mang, nhưng khi tác chiến chỉ được có một tiếng nói. Nhấn mạnh câu này, cũng là rút kinh nghiệm của vị ủy viên trưởng kia, lo rằng Một Tàng Kết Minh không phục sự chỉ huy của Lý Đường Tân.
- Phần thứ hai, kỵ binh các bộ tập trung sử dụng, tổng cộng hơn tám nghìn kỵ, do du dịch sứ Nghĩa Tòng quân Bạch Khuê thống lĩnh, bổ nhiệm gã làm Hà Lạc du dịch thảo kích sứ.
Nói xong điều này, Thiệu Thụ Đức cho người gọi Bạch thị đến.
Bạch thị là một trong các thị nữ Thiệu Thụ Đức mang đến Hưng Đức cung chăm sóc khởi cư, vẫn luôn đi theo bên cạnh.
Bạch thị rất nhanh đã đến, thần sắc nàng có chút sợ hãi, tưởng rằng mình đã làm sai chuyện gì.
- Viết thư cho huynh trưởng của nàng. Thiệu Thụ Đức ôm nàng vào lòng, khẽ vuốt ve, ôn nhu nói.
Bạch thị tuy đã thị tẩm mấy lần, nhưng trước mặt thân binh và Lô Tự Nghiệp, vẫn đỏ bừng mặt.
- Thiếp không biết chữ. Giọng Bạch thị run rẩy.
- Lô thư ký viết giúp nàng, nàng khẩu thuật là được. Thiệu Thụ Đức nói: Chọn vài chuyện thú vị thuở nhỏ, hàn huyên chuyện nhà với huynh trưởng.
Lô Tự Nghiệp đương nhiên biết phải viết thế nào, lão thư ký rồi, viết ra tuyệt đối tình cảm chân thành, khiến người đọc trong lòng dấy lên một cỗ thân tình. Ngoài thân tình ra, tự nhiên còn có chút thứ khác, Bạch thị không biết, Bạch Khuê chắc chắn hiểu.
- Phần thứ ba, điều Thiểm Quắc quân một vạn người xuất đông, Lý Phiên thân lĩnh, làm khách quân.
Các chi bộ đội khác, Thiệu Thụ Đức không nói rõ ai xuất đông tác chiến, ai lưu thủ hậu phương, nhưng Thiểm Quắc quân thì hắn nói rõ: xuất chiến.
- Phần thứ tư, Vương Tiện ở Hoa Châu thống quân ra Đồng Quan, thanh tra các đường hẻm, chia binh lưu thủ.
- Phần thứ năm, bổ nhiệm Chu Lượng làm lương liệu sứ, kiêm Thạch giảo câu đương trại sách sứ.
Lương thảo tiền tuyến, phần lớn trữ ở Thiểm Châu, đặc biệt lấy Hiệp Thạch làm trọng.
- Phần thứ sáu, nha môn cung quân sứ điều bát lương thảo, khí giới Linh Châu, dùng thuyền tàu vận chuyển, theo dòng xuôi xuống, trước cất giữ đến hai châu Diên, Đan. Vị Bắc tiết độ sứ Nhậm Ngộ Cát sai người đi giao thiệp với Vương Trọng Doanh, nói cần mượn vài độ khẩu Hà Trung, chờ gã hồi thư.
- Phần thứ bảy, Triệu Quang Dận của tiến tấu viện, bái phỏng Nam Nha Bắc Ti, nói cần mượn vài chiếc thuyền của viện chuyển vận Thiểm Châu.
Đầu triều đình, Thái Tông đánh Vương Thế Sung, chính là từ Đồng Quan dùng thuyền vận lương đến gần Lạc Dương, nhờ vậy mới chống đỡ được quân đội của ông viễn chinh. Nhưng Chu Toàn Trung có thủy sư, khi Lương Tấn tranh bá, chi thủy sư này lúc Đại Hà không đóng băng, nhiều lần phát huy tác dụng then chốt, đến nỗi Lý Tồn Úc phải đợi mùa đông mặt sông đóng băng, thủy sư Bạn quân mất tác dụng, lúc đó mới đại cử tiến nam.
Đoạn sông này đi lại khá nguy hiểm, lại có sự uy hiếp của thủy sư Bạn quân, rốt cuộc phát huy được tác dụng lớn cỡ nào, thực khó nói. Dù sao cứ dùng trước đã, coi như một phần bổ sung của tuyến hậu cần.
Không có thủy vận, đánh trận quá khó chịu.
Triều đình trước kia vận lương từ Dương Châu đến Hà Dương, một đấu gạo tốn ba mươi tiền.
Nếu Linh Hạ đi đường bộ vận lương xuống nam đến Quan Trung thì phải tốn bao nhiêu tiền?
Thời Hậu Đường có một ví dụ.
Bân Ninh tiết độ sứ Dược Ngạn Trù từ Trung Nguyên mang về ba vạn bộ tốt, lại hợp với hai vạn bộ quân, hai nghìn kỵ binh Quan Trung, hộ tống An Tòng Tiến nhậm Định Nan quân tiết độ sứ, đánh Quan Bắc, Thác Bạt Nhân Phúc tụ tập năm vạn bộ tốt, ba vạn kỵ binh Đảng Hạng, nhưng liên chiến liên bại, bộ chúng tan tác, cuối cùng nhờ tử thủ thành kiên cố Hạ Châu mới giành được việc đẩy lui đại quân Hậu Đường.
Đẩy lui được nguyên nhân chính là một đấu thóc từ Quan Trung vận đến Hạ Châu, "chi phí mấy nghìn". Vận lương qua Hoành Sơn, thực ra khoảng cách không xa, nhưng chi phí gấp hơn trăm lần so với thủy vận Hà Nam.
Từ Đồng Quan đường bộ vận lương đến Lạc Dương, chi phí này cũng lên tận trời, mà Chu Toàn Trung có thể dùng đường thủy vận lương, vận binh.
Tương trì lâu dài, thật không biết ai thiệt.
Lô Tự Nghiệp viết xong, Thiệu Thụ Đức xem qua không có vấn đề, ký tên đóng ấn, phát đến Đô Ngu hậu ti đi quy trình.
Định Viễn quân sứ Vương Ngộ cũng đã suất tám nghìn bộ kỵ tiến nam đến Kim Thương.
"Mùa chiến tranh", khẩn trương mật cổ bắt đầu, quả nhiên cả năm không ngừng nghỉ.