Tin quận vương Linh Vũ Thiệu Thụ Đức đánh ngựa chạy suốt đêm năm mươi dặm, từ Hiệp Thạch vọt tới Thiểm Châu, chẳng mấy chốc đã lan khắp ngõ lớn hẻm nhỏ.
Quan lại Thiểm Châu ngại ngùng vô cùng, không biết phải đối diện với Thiệu Thụ Đức bằng thái độ nào cho phải. Cuối cùng cũng đành giả điếc làm ngơ, coi như không thấy.
Còn đám quân sĩ Thiểm Quặc trong thành thì thất vọng lắm.
Trong quân đồn rằng nha tướng Lý Phan tối qua đã phái người đến Thất Lý Giản phía tây thành, mượn binh quân Hạ để dẹp loạn. Nghe vậy ai cũng mắng xối xả: Chu Giản gây loạn tạo phản, ấy là chuyện nhỏ; để ngoại quân vươn tay vào, mới là chuyện lớn!
Đất Thiểm Quặc hẹp nhỏ, ruộng đất chẳng bao nhiêu, nhưng dân lại đông, các thứ lương thảo, tiền tài vốn đã khan hiếm, gần như thứ gì cũng có chủ.
Chu Giản làm tiết độ sứ, chưa chắc đã là điều xấu, ít ra hắn cũng là tướng Thiểm, biết cách chia phần, sẽ không loạn xạ.
Nếu Thiệu Thụ Đức vừa lên đã tước binh quyền các tướng, thôn tính quân Thiểm Quặc, thì bọn họ còn giữ được lợi ích của mình hay không?
Tiền biếu xế của thương khách qua lại thì nộp cho ai?
Việc thu thuế thành quan, cầu phao, bến đò giao ai coi?
Khâu chuyển vận thuế Quan Đông về Trường An thì phái ai gánh?
Vốn đã đông người thiếu đất, liệu ruộng đất có bị chia lại không?
Nhiều phần là đất quan bị lấn chiếm đấy chứ. Ví như thời loạn Sào, Thần Sách quân đóng ở Thiểm Châu tan vỡ, đám ruộng đất lớn của chúng liền bị mọi người chia nhau. Một số dịch trạm bỏ hoang, dịch điền cũng bị chiếm lấy nhiều. Liệu có ai đào chuyện cũ lên không?
Lại còn chuyện Thiểm Quặc vốn cống nạp triều đình không ít, nhưng cũng chẳng nhiều; Thiệu Thụ Đức người này muốn đánh Chu Toàn Trung, mà sào huyệt của hắn ở tận Linh Hạ, có bao nhiêu tiền lương cũng chuyển không tới, chẳng lẽ chẳng phải vét tiền tại chỗ sao, căn cứ vào đâu chứ?
Trên tường thành phía tây Thiểm Châu, Thiệu Thụ Đức nhìn dòng sông lớn bỗng mất hết dáng cuồn cuộn, lòng trào cảm xúc.
Lý Phan đứng bên cạnh khẽ giải thích những lợi ích đan xen phức tạp ấy, cốt lõi chỉ có một: tốt nhất nên để tướng Thiểm làm soái Thiểm.
Thiệu Thụ Đức lẳng lặng nghe, cũng lặng lẽ nghĩ.
Trị Bắc phương, với trị Trung Nguyên, có phải phải tuỳ đất mà mưu?
Bốn đạo Quan Bắc, nhân khẩu, lực kinh tế đều yếu, quân đội quy mô cũng nhỏ, chẳng thành vấn đề, cứ trực tiếp cai trị là được.
Các trấn Quan Trung, sức mạnh cũng không bì được phiên trấn Trung Nguyên, Phượng Tường quân mạnh nhất cũng chỉ thống binh hai vạn mà thôi.
Triều đình vốn rất tỉnh táo về thực lực các phiên trấn Trung Nguyên. Trước loạn Sào, triều uy còn chút nghiêm, thường phái người đến các trấn, yêu cầu các trấn "sĩ mã đông ít" phải giữ "vừa đều", không được duy trì đội ngũ quá lớn.
Dù vậy, Thiên Bình quân tách ra từ trấn Truy Thanh vẫn "trấn ba quận, thống binh ba vạn". Nghĩa là quân nha thường bị của Thiên Bình là ba vạn người, đó mới chỉ là con số trên danh sách trình triều đình, thực tế bao nhiêu thì ai mà rõ?
Thái Ninh quân, quân thường bị bốn vạn.
Tuyên Vũ quân, quân thường bị mười vạn.
"Biện Châu từ đời Đại Lịch nhiều việc binh, Lưu Huyền Tá tăng quân đến mười vạn." Đó là chuyện thời Kiến Trung.
"Nay thiên hạ chi trấn, Trần Lưu là lớn nhất. Đồn binh mười vạn, đất liền bốn châu." Đó là chuyện thời Trinh Nguyên.
Đến triều Hiến Tông, vẫn là "quân đông mười vạn".
Sau đó năm qua năm giảm dần, lại bị Cao Biền dẫn một phần sang Hoài Nam, đánh Hoàng Sào lại tổn hao thêm bộ phận lớn, đến khi Chu Toàn Trung đến thì chẳng còn mấy người, nhưng nền móng vẫn còn, thực lực mạnh. Nhiều người kỳ thực chỉ bị đánh tan, Toàn Trung chiêu tập tàn binh, hoá ra lại giúp hắn việc lớn.
Vũ Ninh quân, ba vạn người.
Nghĩa Thành quân, hai vạn người.
Hà Dương quân, năm vạn người.
Trấn Hoài Tây, năm vạn người.
…
Dĩ nhiên đó đều là con số trước loạn Sào, sau loạn Sào, số quân này giống như giá lương, cứ thế tăng vùn vụt. Nay bao nhiêu thì triều đình đã chẳng rõ, có rõ cũng vô ích.
Trấn Thiểm Quặc vốn có quân hơn một vạn năm nghìn. Sau loạn Sào chẳng tăng lại giảm, hiện còn hơn một vạn, nhưng chủ yếu là quân phiên trấn, Thần Sách quân đã diệt.
- Lý tướng quân, cả nhà Chu Giản do ngài áp giải sang Hà Trung, giao cho Vương Trọng Doanh. Tên Chu tham quân bị bắt kia, dẫn theo luôn, Thiệu Thụ Đức bỗng nói. Ngài là tướng Thiểm, thân phận thích hợp. Nếu Vương Trọng Doanh hỏi, biết phải nói sao chứ?
- Trận binh loạn này là do Chu Toàn Trung chủ mưu, ý đồ thôn tính Thiểm Quặc. Chu Giản đã nhập tộc phổ nhà Toàn Trung, đổi tên Hữu Khiêm, hai kẻ ấy một đứa lang tử dã tâm, một đứa lang tâm cẩu phế. Sau khi loạn nổi, mạt tướng đêm đó ra khỏi thành, triệu Phượng Tường quân vào thành dẹp loạn, tru sát đảng loạn, Lý Phan đáp.
Nói cơ bản đều là sự thật, cả đều có khẩu cung.
Trấn Phượng Tường đóng ở tây nam Thiểm thành bảy dặm, cầu phao Thái Dương còn cách có một dặm, phút chốc là tới, bề ngoài nhìn chẳng có chút vấn đề nào.
Vương Trọng Doanh đương nhiên nhìn ra chuyện không đơn giản thế.
Nhưng thì sao chứ?
Thiểm Quặc địa thế hiểm trở, đánh bằng vũ lực khó mà hạ. Dẫu hạ được, tổn hao cũng cực lớn.
Ta đã nhất quyết lấy Thiểm Quặc, cho ngươi một bậc thang để xuống, ngươi có nhận không?
Không nhận cũng chẳng sao, sau này còn phải đánh Hà Trung, nếu Lý Khắc Dụng không quản được.
Sóc Phương quân muốn đông xuất, Thiểm Quặc là nhất định phải nắm trong tay, Hà Trung ít nhất cũng phải nắm một phần. Cứ lần nào cũng mượn đường đánh Chu Toàn Trung thì lòng Thiệu Thụ Đức chưa lớn đến vậy.
Nói khó nghe một chút, hiện giờ trấn Hà Trung có thể đã thành mục tiêu tấn công ưu tiên số một, chứ không phải Chu Toàn Trung.
Giống như Triệu Đức Yên ở đạo Sơn Nam Đông, ngươi không đông xuất thì còn duy trì được quan hệ tốt đẹp với người ta, ngươi tốt ta tốt ai cũng tốt. Nhưng đã muốn đông xuất thì tất yếu phải xé mặt.
Trấn Hà Trung khi đối mặt áp lực quân sự, có thể sẽ quay về phía Lý Khắc Dụng, cũng có thể nghiêng về Chu Toàn Trung, đó là chuyện không thể tránh.
Chu Toàn Trung tới chiếm Thiểm Quặc cũng vậy, Vương Trọng Doanh hoặc theo Lý, hoặc theo Thiệu, chẳng qua hiện giai đoạn hướng Toàn Trung ưu tiên đánh trước không phải phía tây, mà là phía đông.
Muốn chẳng tốn cái giá nào mà chiếm đất bàn, chuyện may mắn ấy sao có thể cứ mãi có.
Dặn dò xong Lý Phan, Thiệu Thụ Đức xuống lầu thành, hiện hắn còn một việc khó khăn phải lo, đó là xử lý sao cho quân sĩ Thiểm Quặc cùng các châu huyện chưa nắm được trong tay.
Quân Thiểm Quặc tối qua bị đánh tan một nghìn, lúc này còn khoảng bốn nghìn.
Các châu huyện bên ngoài đại khái còn chừng chưa đến bốn nghìn người, đóng quân khá rải rác.
- Đại soái, lời Lý Phan kỳ thực cũng chẳng sai, Trần Thành nói. Hiện quân Toàn Trung áp cảnh, nếu không mau chóng thu xếp cục diện Thiểm Quặc, để mặc cục diện giằng co thế này, chưa chắc là hay. Chi bằng cứ để Lý Phan làm lưu hậu Thiểm Quặc, hắn là tướng Thiểm, làm lưu hậu rồi, chỉ cần đừng loạn xạ thì các huyện vẫn sẽ tuân theo. Đợi binh Toàn Trung rút lui, ta lại tính dần cách thu thập bọn quân đầu này.
Võ phu đương quốc, đoạt ngôi bằng chính biến, vốn có một bộ quy tắc ngầm.
Vương Cung đã chết, trong các quân tướng của trấn có kẻ lên ngôi, chỉ cần được các tướng tá quân phủ mặc nhận, định rõ tôn ty danh phận, rồi phái sứ đến các châu huyện, việc chuyển giao quyền lực coi như xong, mấy trăm năm nay vẫn chơi thế. Phía sau chỉ cần triều đình bổ thêm một thủ tục, từ tiết độ lưu hậu thành tiết độ sứ, là vững chắc hoàn toàn.
- Có thể để Lý Phan làm lưu hậu trước, thu phục nhân tâm trong trấn. Toàn Trung tới đánh, quân Thiểm Quặc cũng phát huy được tác dụng. Có dói báo, Bàng Sư Cổ đã phái tướng chia quân hai đường, tiến vào núi Hùng Nhĩ, xuyên qua phía nam Hà Nam phủ, huyện Lư Thị của Quặc châu cáo cấp, phần nhiều sắp thất thủ, Thiệu Thụ Đức nói. Lợi ích của cựu quan, cựu tướng Thiểm Quặc, tạm thời đừng động vào.
Nói tới đây, Thiệu Thụ Đức cũng thở dài. Trước mắt, vẫn phải dỗ dành đám gian quan này trước đã.
Phía tây Nhữ Châu, phía nam Hà Nam phủ cùng Thương Châu, cả một vùng lớn đều là núi non, thuộc dư mạch Tần Lĩnh.
Nhưng trong các vùng đất thung lũng phân bố không ít huyện phần. Ngoài Thương Châu, nông nghiệp vùng núi Quặc châu, Hà Nam phủ, Nhữ Châu vẫn rất phát triển, nhân khẩu cũng không ít.
Biện quân sau khi chiếm Lư Thị, phần lớn sẽ đánh Chu Dương, Ngọc Thành và các huyện miền núi Quặc châu, rồi chọn hướng hành động tiếp theo.
Ở đây chúng có thể phát huy trọn ưu thế bộ binh đông, kinh nghiệm chiến đấu phong phú, tiếp tế dồi dào, vô hiệu hoá uy lực cơ động của kỵ binh quân Hạ, lựa chọn chiến lược này là vô cùng thực tế.
Nếu lúc này nhân tâm Thiểm, Quặc hai châu bất định, nghiêng hàng loạt về Chu Toàn Trung, chuyện sẽ vô cùng khó xử. Biện quân có trong tay các huyện hương miền núi, có thể tuỳ ý chọn hướng bắc xuất, đánh vào đường đèo Hào Hàm, như thế thì quá bị động.
- Việc này, ngươi đi nói với Lý Phan, nhất định phải nhanh, Thiệu Thụ Đức lại dặn.
…
Gần huyện Tân An, Thiết Kỵ quân sứ Chiết Tự Dụ nhìn thấy một đội quân kỳ lạ.
Tuyên Vũ kỵ quân tới rồi.
Nhưng nếu ngươi nhìn kỹ, đó tuyệt đối không phải kỵ quân chuyên nghiệp, bởi ngựa dưới hông bọn chúng "không ổn".
Đâu phải ngựa gì chứ, có con căn bản là la! Phần còn lại tuy là ngựa, nhưng toàn ngựa cùi ngựa xấu, Biện quân này giở trò gì vậy?
Nhưng hắn rốt cuộc cũng thuộc lòng binh thư, rất nhanh đã nhớ ra đội quân la Hoài Tây lừng lẫy tiếng năm xưa.
Người Hoài Di cưỡi ngựa khá, nhưng thiếu ngựa, không thể tạo được kỵ binh quy mô lớn. Mà địa phương Hoài Tây lại có truyền thống nuôi la, bèn đại túc thu lượm những ngựa xấu, ngựa cùi, con la mà kỵ binh chê, làm công cụ thay chân, để bộ binh cưỡi mà đi, xuống yên đánh trận. Vì khả năng cưỡi của chúng cũng không tệ, thỉnh thoảng còn xung phong bộ binh nữa.
Ở cái thời ấy, thanh danh đội quân la Hoài Tây vang quá, "đảm đảm tận kính", quân quan thường phải đề phòng chúng.
Phàm một đàn ngựa, chọn ra được làm chiến mã kỳ thực chỉ khoảng một phần năm, số ngựa còn lại, đám đại gia kỵ binh chê, gọi là "ngựa cùi".
Nhưng ngựa cùi cũng có người dùng, thường là dân thường mua về làm thú cưỡi.
Biện quân tập trung ngựa cùi, con la loại kia, chọn bộ binh có chút nền tảng cưỡi ngựa mà cưỡi, đây là muốn phục sinh "đội quân la Hoài Tây" ư?
Bộ binh trọng giáp cưỡi la!
Nói thật, Sóc Phương quân còn thật chẳng có mấy kinh nghiệm đối phó bộ binh cưỡi ngựa.
Nhưng xét đối với quốc triều, ứng dụng của bộ binh cưỡi ngựa kỳ thực vẫn khá phổ biến.
Năm xưa vùng An Tây quân khống chế thật quá rộng, nhưng binh lực lại thiếu, để giải quyết nan đề này, bèn cấp ngựa cho bộ binh số lượng lớn. Rồi đại kiến trạm binh, bộ binh cưỡi ngựa chạy đến một nơi, nghỉ ngơi đôi chút rồi đổi ngựa, tiếp tục chạy, do đó ưu thế cơ động cực mạnh.
Tô Định Phương phá Đột Quyết, cũng là bộ binh cưỡi ngựa đuổi kịp người Đột Quyết, rồi xuống ngựa dựng trận chiến đấu, đại phá bọn chúng.
- Ta còn muốn kiến bộ binh cưỡi ngựa, Biện quân lại làm trước rồi, Chiết Tự Dụ thoáng khóc cười không được.
Hoài Tây "rộng chăn la", điều này hắn biết. Nếu Biện quân cưỡi la mà tới đánh kỵ binh quân Hạ, thì hắn phải cười rụng răng, nhưng nếu xuống la đánh bộ chiến, thì phải nghĩ biện pháp đối phó.
Con la sức chịu đựng khá, lực lượng, khả năng chở nặng đều mạnh hơn ngựa, tốc độ thì hơi chậm chút, nhưng vẫn nhanh hơn bộ binh chứ.
Quan trọng nhất, chẳng kén cỏ ăn, lại không dễ bị bệnh, niên hạn sử dụng còn dài hơn ngựa, chi phí đã xuống rồi.
Đúng là một thứ thay thế tiện rẻ khi không có ngựa xài, lại còn vừa vặn là đặc sản Hoài Tây.
- Thiên Hùng quân hộ tống dân chúng đi tới đâu rồi? Chiết Tự Dụ tìm đô ngu hầu Lý Nhân Phụ hỏi.
- Đã tới Miễn Trì.
- Tốt, ta đừng giao chiến chính diện, lấy làm chính là trì hoãn, Chiết Tự Dụ phân phó.
Quốc triều dùng bộ binh cưỡi ngựa đối phó người Hồ, thường là nhắm thẳng vào vùng du mục của địch, nắm được chỗ doanh địa của chúng, ép Hồ kỵ không dám du đấu, chính diện xung vào đại trận ngươi đã xuống ngựa dựng sẵn, như thế đương nhiên đại bại.
Bộ binh cưỡi ngựa của Biện quân sẽ làm gì? Nếu có ít kỵ binh phối hợp cùng đám đông bộ binh trọng giáp cưỡi la, thì nên đối phó thế nào?