Tờ thứ hai là một bức thư, thu được trên người sứ giả quân Biện bị chặn giết, trong đó nói Chu Toàn Trung lệnh cho Cát Tùng Chu đi đường hai núi Tiếu Sơn, Hùng Nhĩ Sơn, rút về Nhữ Châu, hội quân với quân Trung Võ.
Ghép hai tờ lại với nhau, mọi chuyện sáng tỏ hơn nhiều.
Hách Chấn Uy và Phùng Bá coi như xui xẻo. Bọn họ nhận lệnh của Cát Tùng Chu, đi dọc bờ bắc sông, tìm cơ hội vượt sông xuống phía nam, nhưng Chu Toàn Trung lại hạ lệnh cho Cát Tùng Chu rời khỏi hai núi Tiếu Sơn, chủ động gỡ mối đe dọa bên sườn quân Hạ. Về sau Cát Tùng Chu hẳn đã truyền lệnh cho Hách, Phùng hai người, nhưng vì đường sá bế tắc, lệnh không đến được, khiến hai người toàn quân bị tiêu diệt.
Đó chính là cái lợi của bên có nhiều kỵ binh.
Trận này, Thiệu Thụ Đức cũng cảm thấy một chút vui mừng bất ngờ, đó là Chiết Tự Luân vừa dũng vừa mưu. Ở bến đò dùng nghi binh dọa lui Hách, Phùng hai người, công lao không nhỏ. Mà đây cũng thực ra là nguyên nhân trực tiếp khiến Hách, Phùng bại vong.
Nếu bọn họ mang đủ xe trọng, hành quân vững vàng, lương thảo đầy đủ, thì không dễ nuốt như vậy, thậm chí có thể không nuốt nổi, hoặc dù nuốt được thì cuối cùng tính sổ lại, lỗ quá.
Cục diện chiến trường về sau sẽ càng ngày càng lớn, mỗi chiến trường đều cần tướng lĩnh đủ bản lĩnh tọa trấn chỉ huy, chỉ trông vào một người thì lo không xuể.
Tướng lĩnh dưới tay có bản lĩnh hay không, trực tiếp quyết định thắng bại, vì so với nhau là thực lực tổng thể.
Trần Thành bước vào doanh phòng, thấy Thiệu Thụ Đức đang nghiên cứu các vụ chiến tranh quân sự từ xưa. Hắn tò mò liếc nhìn, vẫn đang nghiên cứu Lưu Dụ, đây là tự đem mình nhập thân vào Chu Toàn Trung rồi.
- Trần phó sứ đến đúng lúc lắm, ta xem trận Lưu Dụ diệt Nam Yên xem đến mải mê. Thiệu Thụ Đức đặt sách xuống, cười nói: - Lưu Dụ thật là thần nhân. Đại quân lấy bộ binh làm chính, thúc quân dài thẳng tiến, diệt Nam Yên của Mộ Dung Tiên Ty. Thiết kỵ Tiên Ty đoạn lương đoạn không được, kế quấy nhiễu làm địch mệt mỏi cũng chẳng thành, cứ trơ mắt nhìn người ta tiến dài đến tận dưới thành đô.
Sách lược mà Mộ Dung Tiên Ty dùng, tuy nói không thỏa đáng lắm, ví dụ như bỏ giữ các quan ải hiểm yếu, ỷ dũng khinh địch, cho rằng kỵ binh mình đông, chi bằng thả bộ binh của Lưu Dụ vào quan, đến địa hình bằng phẳng thì một trận diệt gọn.
Xét về lý thuyết, cũng không sai.
Bộ binh trên đại bình nguyên trống trải, đối mặt với kỵ binh dày đặc như trời đất, lẽ ra chẳng phải khó nhúc nhích từng bước sao?
Ta chia kỵ binh làm ba phần, một phần thay phiên lên quấy nhiễu, một phần nghỉ ngơi, một phần cơ động ứng viện, bộ binh chống được mấy ngày?
Nhưng quấy nhiễu tập kích cuối cùng xem ra chẳng có hiệu quả gì, đến gần thì bị xe trận chặn lại, bị bộ cung có tầm bắn và uy lực đều vượt kỵ cung bắn giết.
Bộ binh đoàn của người ta thậm chí vừa đánh vừa hành quân, đi mệt thì ngồi xuống đất nghỉ, thúc quân dài đến thẳng thành đô Quảng Cố của Nam Yên.
Thậm chí Lưu Dụ còn tách ra một chi quân, đi đánh các thành khác. Kỵ binh Tiên Ty vốn chiếm ưu thế chặn đứt chiến trường, lại không ngăn nổi thiên quân tập kích của người ta, để người ta phá thành.
Kỵ binh, về lý thuyết có quyền chủ động chiến trường, có thể chọn đánh hoặc không đánh, nhưng có lúc mất quyền chủ động, không đánh không được. Ví dụ bị bộ binh người ta đánh đến đô thành hoặc các thành trì quan trọng khác, buộc phải tiến công chính diện, chiêu lấy thảm bại.
Trận Lưu Dụ diệt Nam Yên, kỵ binh Tiên Ty lúc đầu có quyền chủ động, sau thì không còn, cuối cùng bị diệt quốc.
Hiện nay thực lực tổng thể hai bên Hạ, Biện, thực ra có chút tương tự.
Thiệu Thụ Đức đem mình nhập vào Lưu Dụ, cũng là muốn tìm cách phá giải loại chiến thuật này, dù sao Chu Ôn, Lý Khắc Dụng hai người đều là những kẻ có thể tung hoành ra vào trong biển kỵ binh của ba trấn Hà Bắc.
Vả lại, bộ binh của Mã Long, Lưu Dụ có thể thúc quân dài vài trăm dặm, hơn nghìn dặm, bị kỵ binh vây quanh tứ phía, cuối cùng vẫn vô sự, đại phá địch quân.
Lý Khắc Dụng, Chu Ôn cũng có thể dùng bộ binh áp phục Hà Bắc, chiếm thượng phong lớn.
Thậm chí ngay cả Gia Luật Đức Quang sau khi vào Trung Nguyên, khống chế cấm quân Biện Lương, phiên trấn binh và dân đoàn võ trang ở Hà Nam quần khởi công đánh, cũng khiến hơn mười vạn kỵ binh Khiết Đan chạy ngược chạy xuôi kiệt sức. Cuối cùng để Lưu Tri Viễn tìm được cơ hội, xưng đế kiến quốc.
Nhưng sao quân Tống lại bị chiêu này chơi chết?
- Đại soái, muốn làm được thế này, điểm đầu tiên là bộ binh phải tinh nhuệ nhuần chiến, thâm niên trận mạc. Thâm nhập địch cảnh, không nhát gan, không hoảng loạn, dám đánh dám xông. Trần Thành nói.
- Giống ý ta nghĩ. Thiệu Thụ Đức cười nói: - Ta xưng hùng Tây Bắc, các châu đi qua, đám Khương Hồ, đều lấy kỵ binh làm chủ. Dùng kỵ binh phá kỵ binh, được hơn mười châu, Phiên Hán dân chúng hơn trăm vạn.
- Nhưng đại soái phá Thác Bạt Tư Cung, đánh Linh Châu, đánh Lý Xương Phù, đều lấy bộ binh thủ thắng.
- Vậy đối phó Chu Toàn Trung, vẫn phải kỵ bộ kết hợp, bộ binh làm gốc, kỵ binh làm phụ? Thiệu Thụ Đức hỏi.
Trần Thành không trả lời trực tiếp, mà nói đến chuyện Lưu Dụ: - Lưu Lao Chi trước khi vào quan Đại Hiện, nơi đi qua, cứ mấy chục dặm lại đắp một thành, lưu binh thú thủ, trữ lương trữ khí. Khoảng cách mấy chục dặm, bộ binh hành quân, nhiều nhất hai ngày, hoặc ba ngày. Hai ba ngày ấy, có đại xe đi kèm hai bên, kỵ binh còn chẳng làm gì được bọn họ.
Còn quân Tống phơi mình ngoài đồng trống hai ba ngày đã chịu không nổi…
- Vì sao đắp thành? Vì xe trận bị hạn chế rất nhiều, trước hết là bị địa hình ảnh hưởng. Trần Thành tiếp tục nói:
- Đường hiểm trở gập ghềnh, không lợi cho xe chạy.
- Mưa tuyết dồn dập, không lợi cho xe chạy.
- Đất lầy đầm lầy, không lợi cho xe chạy.
- Sông ngòi ruộng vườn, không lợi cho xe chạy.
- Đường sụp đất sập, không lợi cho xe chạy.
…
- Tôi có mười điều tệ hại của xe chiến, nay dâng lên đại soái. Nói xong, Trần Thành từ trong tay áo rút ra một tờ giấy, trên đó đầy chữ nho nhỏ li ti, dày đặc, đưa đến tay Thiệu Thụ Đức, lại bổ sung: - Việc không có gì tuyệt đối, mười điều bất lợi này, đều có thể tránh, hoặc phá giải. Lấy xe phá kỵ, điểm đầu tiên là bộ binh dám chiến giỏi chiến. Không có điểm này, xe chế tốt đến đâu cũng vô dụng.
Nói đến đúng chỗ then chốt rồi.
Nếu có cái tinh thần như bộ binh đại trận Chiêu Nghĩa quân, bị kỵ binh xông tan trận mà vẫn không tan rã, dám kéo kỵ binh xuống ngựa chém giết, thì kỵ binh nào phá nổi bộ binh?
Thiệu Thụ Đức nhận lấy đọc lướt qua, có chỗ không mưu mà hợp với ý hắn.
Nhưng mười điều tệ của xe chiến, trong đó không ít trùng với kỵ binh, ví dụ như sông ngòi, rừng cây, đầm lầy và những thứ tương tự, kỵ binh cũng không đi được. Trên đường núi gập ghềnh, xe tuy không bằng kỵ binh dễ đi, nhưng nói khó nghe, chúng đều không bằng bộ binh dễ đi.
Giá mà bộ binh của Chu Ôn không giỏi chiến!
Thiệu Thụ Đức phỏng đoán, từ cuối Đường đến Bắc Tống, bộ binh một đời không bằng một đời, dần dần xuống sức, nguyên nhân phần nhiều là kinh tế sụp đổ, tài nguyên đổ vào quân sự ngày càng ít.
Cấm quân Biện Lương, Chu Ôn bắt đầu xây trước nhất.
Sau khi Hậu Lương diệt vong, Lý Tồn Húc dẫn mấy vạn quân Hà Đông qua, thêm vào mười vạn cấm quân Chu Lương thu nhận, tạo thành chủ thể của cấm quân Biện Lương nhà Hậu Đường.
Hệ thống cấm quân này, giống như bảo vật truyền đời, truyền đến tay Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu, Bắc Tống. Phong khí càng ngày càng hư, nhân khẩu phương Bắc càng ngày càng ít, kinh tế suy giảm từng năm, dẫn đến trang bị, huấn luyện ngày càng kém, chính sách ngựa lại hư bại đến không thể tăng thêm.
Thời Triệu Đại, chi cấm quân này trải qua nhiều cuộc binh biến, giống như cỏ đầu tường, dần dà vô cùng, đã thành quân đội lưu manh.
Còn ai chịu liều chết chiến?
- Đại soái hiện có mấy vạn kỵ binh, không thua Vương Dung của Thành Đức, vượt xa Lý Khuông Uy của U Châu, La Hoằng Tín của Ngụy Bác, chặn giết du kỵ quân Biện, bóp hẹp phạm vi hoạt động của xích hậu bọn chúng, chặn bắt sứ giả, đã có ưu thế lớn. Lệnh Chu Toàn Trung hạ cho Cát Tùng Chu, phần nhiều có mấy đường sứ giả, nhưng trong đó một đường bị ta chặn, liền có thể nhòm ra nội tình của hắn. Trần Thành thành trúc trong lòng nói: - Nếu hai quân chủ lực đối trận, quân ta đại bại, có thể lệnh kỵ binh liều chết chặn cản, đại soái ung dung thu thập bại quân, chỉnh đốn bộ ngũ. Nếu quân Biện đại bại, đại soái có thể buông kỵ binh truy sát, Chu Toàn Trung làm sao thu thập bại binh? Ưu thế thế này, sao gọi là nhỏ?
- Hai quân Thiết Kỵ, Ngân Thương, có thể thâm nhập sau lưng địch, gặp giáp kỵ địch thì chạy, không gặp thì đốt phá cướp bóc… Trần Thành lời chưa nói hết, đã bị Thiệu Thụ Đức ngăn lại.
- Nếu làm thế, vậy thì thật sự là Hồ lỗ rồi. Lý Khắc Dụng còn không đốt phá cướp bóc, ta làm sao có thể làm? Thiệu Thụ Đức nói.
Bị dán nhãn Hồ lỗ, là một chuyện rất mẫn cảm, nhất là Sóc Phương quân hiện giờ bộ dạng này.
Gia Luật Đức Quang khuynh quốc mà đến, vào chủ Biện Lương xưng đế.
Vốn cũng chẳng có gì, cuối Đường Ngũ Đại đối với người Hồ không quá kỳ thị, dù sao cũng đi từ Bắc Triều một đường tới.
Nhưng quân Khiết Đan đốt phá cướp bóc, chơi quá đáng. Người đầu tiên ra tay với bọn họ thực ra là trăm họ Trung Nguyên, nghĩa quân dân đoàn nổi dậy như ong, đánh hơn mười vạn kỵ binh Khiết Đan chạy ngược chạy xuôi kiệt sức, đầu cháy trán cháy.
Sau khi võ nhân chuyên nghiệp gia nhập, Gia Luật Đức Quang liền chỉ còn đường cưỡi lạc đà chạy trốn.
Thật tưởng trăm họ Trung Nguyên là cừu non sao? Thật tưởng người ta võ đức không sung mãn sao? Phiên trấn cát cứ hơn trăm năm xuống, nam đinh trưởng thành ba nơi Hà Nam, Hà Bắc, Hà Đông, ai mà không biết vài chiêu khấu mạch? Ai mà không ngoan?
Ngươi lưu cho người ta chỗ đường lùi, không làm việc đến cùng, người ta tự nhiên cũng chẳng cần liều mạng.
Nhưng nếu làm đến cùng, vậy thì thật sự khắp nơi đều là địch, khó đi từng bước, còn muốn chiếm lĩnh Trung Nguyên?
Lý Khắc Dụng quân kỷ kém như vậy, trong bộ hạ của hắn, trừ Lý Hãn Chi ma vương ăn thịt người ra, còn ai làm thế?
Không thể tưởng người khác là đồ ngốc.
Cuối Đường, trong lịch sử Trung Quốc là cực kỳ đặc thù, người xuất thân cỏ dân chiếm vị cao đầy rẫy. Dân phong lỗi hãn, hiếu dũng đấu ngoan, quân sĩ ngông cuồng, dám đánh dám xông.
Thiệu Thụ Đức không muốn biến thành Hồ lỗ, điều đó có nghĩa là vĩnh viễn mất cơ hội vào chủ Trung Nguyên, giống như Gia Luật Đức Quang.
Vì trăm họ Trung Nguyên không phải cừu non. Tỷ lệ quân nhân chiếm trong toàn nhân khẩu cũng cao quá một chút, nha quân, ngoại trấn quân, châu binh, huyện trấn binh, thổ đoàn hương phu nhiều như lông trâu, điều này có nghĩa là độ tổ chức.
Nhất là thổ đoàn hương phu, chính là lão bách tính vụ bận thì làm việc, vụ nhàn thì huấn luyện. Năm Trung Đường, triều đình thảo phạt Lưu Tắc ở Chiêu Nghĩa, còn treo thưởng cho thủ cấp của thổ đoàn hương phu, một thủ cấp giá một tấm lụa.
Lão bách tính thủ cấp giá một tấm lụa, thật một chút cũng không đánh được sao?
Đem phong khí xã hội cuối Đường cát cứ phiên trấn hơn trăm năm, loại so với các triều đại trung ương tập quyền khác, là sai lầm lớn nhất.
- Mà nay cưỡng dời trăm họ Hà Nam phủ, thanh danh của ta sợ đã tổn hại, về sau còn phải thêm bù đắp. Lại đốt phá cướp bóc, vạn sự hết, chẳng phải nghĩa quân khắp nơi, không còn cơ hội tiến lấy nữa. Thiệu Thụ Đức tiếp tục nói.
Cả Hà Nam mấy triệu người cùng phản đối ngươi, ta còn không biết cưỡi lạc đà, trong lòng thầm thốt một câu.
- Nói đến trăm họ, hiện nay đã có hơn sáu vạn người, nếu Hoa Châu, Vị Bắc an trí không hết, liền đưa một phần đi Thắng Châu. Địa phương đó đám Khương Hồ rất nhiều, phong khí có chút quái. Thiệu Thụ Đức lại phân phó: - Đừng vội thúc họ đi đường, như vậy sẽ tạo nhiều thương vong. Dọc đường chuẩn bị nơi nghỉ ngơi, sắm nhiều xe ngựa, người có bệnh cách ly ra, tận khả năng lớn nhất giảm tổn thất.
- Tuân mệnh. Trần Thành ứng.
- Chuyến này chỗ kiếm lời lớn nhất, chính là đám trăm họ này. Thiệu Thụ Đức nói: - Đợi bộ binh chủ lực đuổi đến, lại làm một vố lớn.
Đương nhiên, điều này cần Chu Toàn Trung "phối hợp".
Nếu hắn đánh lui Lý Khắc Dụng, mười mấy vạn đại quân bài sơn đảo hải ép tới, Hà Nam hai mươi dặm một trại, lương đạo đều đoạn không được, kế làm địch mệt mỏi phần nhiều hiệu quả cũng có hạn.
Bốn quân Thiết Lâm, Thiên Trụ, Thiên Hùng, Vũ Uy hai vạn năm nghìn bộ binh, thêm hơn một vạn kỵ binh, không chừng phải đánh với hắn một trận.
Nếu hắn đem đại quân vòng đường đánh Giám Châu, đoạn đường về của Sóc Phương quân, còn khá phiền phức.
Bất quá may mà, Sóc Phương quân nắm giữ ưu thế tin tức, đánh không lại thì rút đi là xong.
Đối phó Chu Toàn Trung, ta thỉnh thoảng ra đông quấy nhiễu, lui thì bảo đảm hiểm ải Hiệp Thạch. Kế làm địch mệt mỏi trên chiến thuật thực hiện không được, kế làm địch mệt mỏi trên chiến lược lại có thể tấu hiệu.