Ngày hai mươi tháng năm, ngoài cung Yêu Lâm, cảnh người xe tấp nập, náo nhiệt vô cùng.
Lúc này, Thiệu Thụ Đức đang ở Đông Thụ Hàng thành bên kia sông, đi thị sát tình hình nông mông tại địa phương.
Lần trước đi ngang qua, vì bận rộn việc binh đao nên hắn chưa kịp ngắm nghía cho kỹ. Giờ đây đã khải hoàn thu binh, tự nhiên hắn phải dừng chân thăm nom một phen.
Phủ Đô Hộ Thiền Vu thuộc trấn Vấn Vũ cũ đã bị bãi bỏ, huyện Kim Hà trực thuộc bị sáp nhập vào thắng Châu. Dân số ở châu này cũng đã khá đông, lên tới bảy vạn mấy ngàn người, trong đó bốn vạn người là lưu dân Thổ Phấn Lục Cốc từ Lương Châu chuyển dời đến.
Cuộc tuần thú phương bắc đã hạ màn, những tráng phu được thả về quê lập tức bắt đầu vụ gieo trồng khẩn trương.
- Phó sứ Tống, Thắng Châu là một chốn bồng lai, liệu có cần đặt thêm hai huyện nữa chăng?
Đưa mắt nhìn những luống ruộng đã được cày xới phẳng phiu, trong lòng Thiệu Thụ Đức cảm thấy vô cùng thoải mái.
Cũng may là không lỡ mất thời vụ nông nhàn, nếu không thì bách tính lấy gì mà ăn gió uống sương.
Khu vực bình nguyên Tiền Thao nay cũng dần bắt đầu áp dụng chế độ luân canh ba vụ. Về mặt này, các bộ lạc Hà Xá cùng Thổ Phấn Thanh Đường có công lao rất lớn, đã cống hiến không ít đại súc vật.
Nơi Linh Châu những năm gần đây, sản lượng lương thực tăng trưởng không nhỏ, nhưng diện tích gieo trồng cao lương và đại mạch lại tăng rất hạn chế. Đây là lúc đã di dời một lượng lớn dân đinh, mỗi hộ được cấp sáu mươi mẫu ruộng đấy nhé. Nguyên nhân suy cho cùng, vẫn là do diện tích đất bỏ hoang để trồng cỏ chăn gia súc và đậu nành ngày càng nhiều. Trong sáu mươi mẫu ruộng đó, rốt cuộc chỉ có hai mươi mẫu là trồng lương thực chính.
Những hộ gia đình sở hữu từ mười con đại súc vật trở lên ngày một nhiều. Trâu, ngựa, lạc đà và các loại đại súc vật khác thu được từ chiến lợi phẩm viễn chinh được bán trả chậm cho dân chúng trong vòng mười năm, mỗi năm chỉ cần nộp hai trăm đồng tiền, hoặc lượng lương thực tương đương là được.
Những trang trại chăn nuôi do các bộ lạc thảo nguyên lập ra cũng đang liên tục cho thuê trâu, điều này đã cấu thành nền tảng vững chắc cho sự đại phát triển của ngành nông nghiệp Linh Châu.
Không chỉ sản lượng ngũ cốc tăng lên, mà quan trọng hơn là sản lượng thịt, sữa, da thuộc, sừng trâu và gân trâu cũng ngày một tăng cao.
Thực ra, bây giờ vẫn chưa phải lúc để hưởng thành quả.
Bởi vì thời gian triển khai còn quá ngắn, chưa đầy mười năm, số trâu trong các hộ dân vẫn chưa đạt đến trạng thái bão hòa. Hãy đợi thêm năm đến mười năm nữa, trên thị trường sẽ xuất hiện một lượng lớn trâu già chờ mổ, giá thịt trâu tất yếu sẽ giảm dần theo từng năm. Hiện tại, giá các loại như phô mai đã liên tục giảm trong mấy năm nay, dần trở thành một thứ lương thực quan trọng của người dân Linh Châu.
Định cư, trồng cỏ chăn nuôi năng suất cao, nuôi dưỡng súc vật, đây chính là món vũ khí chí mạng để đối phó với các bộ lạc du mục ở những vùng vừa thích hợp chăn nuôi vừa thích hợp làm ruộng. Phàm là những kẻ đã an cư lạc nghiệp, đều sẽ bị đồng hóa một cách từ từ. Đây là quy luật khách quan, trừ khi lính triều đình Phương Khương sụp đổ thì tiến trình này mới bị gián đoạn.
Những kinh nghiệm thành công ở bình nguyên Tây Thao, Thiệu Thụ Đức dự định sẽ từ từ sao chép sang bình nguyên Tiền Thao.
Bốn nơi gồm huyện Kim Hà, Đông Thụ Hàng thành, Trung Thụ Hàng thành và huyện Yêu Lâm chính là trọng điểm trong trọng điểm.
- Đại soái, nhân khẩu ở Đông thành và Trung thành ngày càng đông đúc, có thể lập huyện được rồi đấy.
Tống Nhạc trông già đi khá nhiều, nhưng tinh thần vẫn rất minh mẫn. Trong thời buổi người ăn thịt người này, có được một mảnh tịnh thổ điền viên mục ca, đối với những con người sống trong thời loạn mà nói thì vô cùng trân quý.
Mấy năm nay, Tống Nhạc còn viết một số bài thơ về nông sự như "Thắng Châu Đông thành tặng điền ông", "Trọng xuân phùng canh giả", "Lương điền hành", "Hà đê khúc", "Đề dã lão nông xá" v.v.
Thiệu Thụ Đức đã xem qua và thấy rất hay. Chị em họ Phong cũng khen ngợi hết lời. Từ ngữ trong thơ không phô trương hoa mỹ, có lẽ liên quan đến tính cách của Tống Nhạc, nhưng tình cảm lại vô cùng chân thành, bên trong cũng chứa đựng rất nhiều chi tiết về hoạt động nông sự, qua đó có thể thấy rõ phong cách của một người làm việc thực chất.
- Ba thành Thụ Hàng và thành Thiên Đức, có bao nhiêu nơi có thể lập huyện? - Thiệu Thụ Đức cất tiếng hỏi.
Thành Tây Thụ Hàng trước kia từng làm trị sở của Thiên Đức quân, cũng là quê nhà của Thiệu Thụ Đức, dẫu sao vẫn có mấy ngàn nhân khẩu.
Thành Thiên Đức quân là trị sở được thiết lập về sau, dân số cực kỳ đông đúc, lên tới hơn ba vạn người, hầu hết đều là người nhà của các tướng sĩ, đông hơn thành Phong Châu rất nhiều.
Hai thành Trung và Đông vốn không đông đúc lắm, ban đầu mỗi nơi có chừng ba bốn ngàn người. Mấy năm nay, nhờ thu nạp thêm một số bộ lạc Đảng Hạng ven sông, số hộ đều đã vượt quá con số một ngàn rưỡi. Đầu năm lại phân chia thêm mỗi nơi năm trăm hộ người Thục, quả thực đã đủ điều kiện để lập huyện rồi.
- Đều có thể lập huyện. - Tống Nhạc đáp.
- Đã thế thì...
Thiệu Thụ Đức trầm ngâm một lát rồi cất lời:
- Thành Tây đặt là huyện Đại An, Thiên Đức quân đặt là huyện Thiên Đức, còn thành Trung thì...
Đại soái họ Thiệu rốt cuộc trình độ văn hóa có hạn, chốc lát không tài nào nghĩ ra cái tên nào hay ho.
Cái tên "Đại An" của thành Tây vốn có nguồn gốc từ Thiên Đức quân, bởi vì khi mới thành lập quân này, vua Huyền Tông từng ban cho danh hiệu "Đại An quân", sau đó mới đổi thành Thiên Đức quân.
Còn về thành Trung, chẳng lẽ lại dùng điển tích "Nhất dạ chinh nhân tận vọng hương" khi Lý Ích leo lên ba thành Thụ Hàng hay sao? Không được, làm thế thì nghe ảm đạm quá, bất lợi cho sĩ khí.
- Thành Trung cứ gọi là huyện An Bắc đi. - Thiệu Thụ Đức vỗ tay một cái, chợt nghĩ ra.
Năm Khai Nguyên thứ hai, thành Trung chính là trị sở của phủ Đô Hộ An Bắc.
- Thành Đông gọi là huyện Vân Trung.
- Như vậy, Thắng Châu sẽ quản lý năm huyện gồm An Bắc, Vân Trung, Kim Hà, Yêu Lâm, Hà Tân; Phong Châu quản lý bốn huyện Cửu Nguyên, Vĩnh Phong, Thiên Đức, Đại An; lại thêm ba huyện Tân Tấn, Liên Cốc, Ngân Thành của Lân Châu nữa, tất cả đều giao phó cho nhà ngươi đấy.
Ba vùng bình nguyên lớn ở Hà Tàu, bình nguyên Tây Thao đã được khai thác sâu, còn bình nguyên Tiền Thao thì mới chỉ bắt đầu khởi sắc.
Trước kia, hắn từng sợ việc đại tu đại xây ở chốn này sẽ biến thành dã tràng xe cát. Thế nhưng, trải qua một trận động binh với hơn mười vạn đại quân tiến về phía đông đánh Vân Châu, đại soái họ Thiệu lại cảm thấy mình đã làm được rồi. Thắng Châu hình như có thể bước vào trạng thái khai thác trọng điểm.
Dân gian miền nam đất Thục, lưu dân Thổ Phấn được biên hộ, lại thêm người Đảng Hạng ven sông dần bị đồng hóa, cứ khai phá trước đã rồi tính.
Thời kỳ Tây Hạ, phần lớn đất đai Thắng Châu nằm trong tay nhà Liêu, còn Phong Châu lại là tiền tuyến, cả hai vùng bình nguyên này đều không được khai thác, duy chỉ có Linh Châu là trở thành căn cứ lương thảo cốt lõi của Tây Hạ.
Còn bây giờ ư, Phong Châu tạm thời gác lại đã, còn Thắng Châu thì có thể tiến hành khai phá. Sau này nếu Hà Đông có biến, Thắng Châu hoàn toàn có thể trở thành một căn cứ tiền tiêu, cung cấp lương thực, đậu nành, cỏ chăn nuôi cùng trâu dê.
- Bách tính hai châu Phong, Thắng có thể được khuyến khích nuôi ngựa. Ta nhớ vào triều đại vua Huyền Tông, triều đình có luật lệ rằng hộ dân nào nuôi ngựa nuôi trâu sẽ không bị tính vào mức thuế thu, hai châu Phong và Thắng hình như cũng có thể chiếu theo đó mà làm chứ? ừm, việc này nhà ngươi tự quyết định đi. - Thiệu Thụ Đức lại nói tiếp.
Nói một cách đơn giản, để khuyến khích bách tính nuôi ngựa nuôi trâu, vua Huyền Tông từng ban hành một chính sách, đó là những con đại súc vật này sẽ không bị tính vào tổng tài sản gia đình của bách tính, cũng không bị đánh thuế. Nuôi được bao nhiêu thì hoàn toàn thuộc về bấy giờ, không phải lo lắng bị những thứ thuế má nặng nề đè bẹp.
Thời kỳ thịnh vượng của triều đại, bốn mươi tám mục giám do triều đình quản lý tổng cộng nuôi hơn bảy mươi sáu vạn con ngựa. Sau khi các chính sách được thực thi, số lượng ngựa trong dân gian đã đạt tới ba bốn mươi vạn con, các trạm dịch khắp nơi tích cực thu mua ngựa của dân chúng, bách tính thực sự đã thu được không ít lợi ích. Nếu không có lợi ích, đây vốn dĩ không phải là việc ép buộc nuôi ngựa, bách tính tuyệt đối không có hứng thú làm như thế.
- Đại soái đã có lệnh, mạt tướng nào dám không tuân mệnh? - Tống Nhạc mỉm cười nói.
- Lại kiêm nhiệm thêm chức Phó đô hộ phủ Đô Hộ Trấn Bắc nữa đi. Ba châu Phong, Thắng, Lân có rất nhiều người Thổ Phấn, phải quản cho thật tốt vào. - Thiệu Thụ Đức cũng mỉm cười lên tiếng.
Các chức vụ trong phủ Đô Hộ Trấn Bắc thực ra tương đương với quan lại phương bắc của nhà Liêu.
Có những nơi sinh ra vốn không thích hợp để làm ruộng, nếu cứ cố tình khai hoang làm ruộng thì không phải là không thể, nhưng cách làm đó quá thô bạo, sớm muộn gì môi trường cũng bị tàn phá, chi bằng cứ tiếp tục để cho họ chăn thả.
Dùng phương pháp của bộ lạc để trị lý bộ lạc, quan tâm đầy đủ đến tình hình dân sinh và phong tục của họ, lại trao cho họ cơ hội ngóc đầu dậy trong thể chế, dẫu sao cũng có thể khiến tình hình ổn định hơn phần nào.
- Tiễn Trướng Ty có nhân vật nào thích hợp để giới thiệu không?
- Đại soái...
Tống Nhạc cũng vừa mới xem qua bản dự thảo chế độ của phủ Đô Hộ Trấn Bắc, chốc lát có chút do dự, một lúc lâu sau mới cất lời:
- Dương Việu có lẽ có thể đảm đương trọng trách này.
Dương Việu chính là gia chủ của họ Dương ở Lân Châu.
Họ Dương hiện đang nhanh chóng ngả về phía Thiệu Thụ Đức, rất được tin tưởng. Bằng không, chuyến này hắn cũng sẽ không được bổ nhiệm tạm thời làm Du Dịch Thảo Kích Sứ ven sông hai châu Thắng Lân.
Họ Dương từ lâu đã bám rễ sâu xa ở Lân Châu, dưới trướng có không ít bộ lạc Đảng Hạng phụ thuộc, rất am hiểu các sự vụ liên quan đến người Thổ Phấn.
Gia tộc họ Chiết vốn luôn chèn ép họ đã bắt đầu di dời đến phủ Phượng Hưởng, nhưng Thiệu Thụ Đức vẫn không dám giao những chức vụ địa phương như thứ sử Lân Châu cho họ Dương.
Hào tộc địa phương mà lại còn làm thứ sử nữa, chẳng phải sẽ trở thành thế lực bán độc lập hay sao?
Thế nhưng, chức vụ Tiễn Trướng Ty phán quan lại vô cùng thích hợp với Dương Việu, bởi vì đây là chức quan trong mạc phủ, cần phải đến Linh Châu làm quan, vừa hay có thể dùng để lôi kéo họ Dương.
Công việc chính hiện tại của Tiễn Trướng Ty là giúp Thiệu Thụ Đức quản lý tài sản riêng.
Ba bộ lạc trực thuộc, nếu nhìn từ tình hình nhà Liêu đời sau, chính là "Toản Hàn Lỗ Đóa".
"Hàn Lỗ Đóa" vốn là tiếng Thát Đát, mang ý nghĩa là cung trướng, bên dưới quản lý châu, huyện, đề hạt ty, thạch liệt (huyện), mạt lý (hương), có cơ quan quản lý, có mục dân, có nô lệ, có quân đội.
"Toản" mang ý nghĩa là tâm phúc.
Bộ lạc trực thuộc chắc chắn sẽ được đại soái tin tưởng hơn các bộ lạc bình thường. Một ngàn rưỡi thân binh mà Ty Thân Binh của phủ Đô Hộ Trấn Bắc sắp có được sẽ xuất thân từ ba bộ lạc này.
Ba ngàn hộ người Thát Đát, Thổ Cốc Hồn, Hồi Hột di dời đến cung Yêu Lâm cũng là bộ lạc trực thuộc, tương lai sẽ phái người gia nhập thân binh.
Thực chất đây là một thủ đoạn nhằm suy yếu thực lực của các bộ lạc khác nhau. Hoàng đế nhà Liêu thông qua nhiều thủ đoạn khác nhau để giảm bớt số lượng đinh khẩu của các đại bộ lạc, những đinh khẩu này sẽ được biên chế vào "Hàn Lỗ Đóa" trực thuộc của hắn, thả gia súc ở khu vực lân cận hành cung.
Hoàng đế thỉnh thoảng lại đến hành cung ở lại một thời gian để củng cố uy vọng trong Hàn Lỗ Đóa trực thuộc, đây là một thủ đoạn củng cố quyền lực trung ương, tức là điều mà bộ sử nhà Liêu gọi là "cắt bỏ đinh khẩu, lấy thân cành mạnh để lấn át gốc".
Sau khi vị hoàng đế già qua đời, Hàn Lỗ Đóa trực thuộc sẽ do vị hoàng đế mới lãnh đạo, y hệt như việc thừa kế của các thủ lĩnh trên thảo nguyên, hoàn toàn phù hợp với giá trị quan của người chăn nuôi.
Và người thừa kế thường cũng sẽ cho xây dựng hành cung để tiếp tục duy trì cách làm đó.
Trong suốt thời nhà Liêu, tổng cộng có mười hai hành cung được xây dựng gồm Hoằng Nghĩa, Trường Ninh, Vĩnh Hưng, Tích Khánh, Duyên Xương, lại thêm một phủ Văn Trung, tức là mười hai cung một phủ.
Lấy cung Hoằng Nghĩa do Gia Luật A Bảo Cơ thiết lập làm ví dụ, cung này trực thuộc "một vạn sáu ngàn chính đinh, một vạn bốn ngàn chuyển đinh người Thổ Phấn và người Hán, sáu ngàn kỵ binh".
Quân đội do mười hai cung một phủ rút đinh tổ chức nên được gọi là "Cung Vệ Quân", đó chính là vốn lій của hoàng đế.
Những vương phủ hành cung này ngày càng bị cắt giảm, các bộ lạc bị hành hạ đến thê thảm, thực lực của triều trung tăng mạnh mẽ. Bằng không, ngươi tưởng rằng người Khiết Đan xuất thân từ thảo nguyên lại có thể lập quốc hơn hai trăm năm hay sao?
Khu vực lân cận Tham Hợp Hình và Diêm Trì, Thiệu Thụ Đức đã trao đổi rõ ràng với Tống Nhạc, dự định sẽ xây dựng một cung Vạc Dương, nằm ở khu vực thành cổ Vạc Dương đời Hán, huyện Tham Hợp đời Ngụy Bắc, bộ lạc Diêm Trì sẽ chăn thả ở vùng đất đó.
Không, sau này sẽ không còn bộ lạc Diêm Trì nữa, tất cả sẽ được gọi thống nhất là bộ lạc thuộc cung Vạc Dương, thủ lĩnh chính là Thiệu Thụ Đức. Sau khi hắn qua đời, con trưởng đích hệ sẽ là người kế vị.
Vạc Dương, hai cung Yêu Lâm, dân chính sẽ do Tiễn Trướng Ty tạm thời quản lý thay, quân vụ tạm thời do Ty Thân Binh quản lý, trai tráng trong bộ lạc lúc nhàn rỗi thì luyện tập, khi có chiến sự sẽ được biên chế vào thân binh để xuất chinh.
Còn về bộ tộc Thác Bát ở Hải Xá, bộ tộc họ Thiệu ở Lục Cốc, Thiệu Thụ Đức vẫn chưa nghĩ ra nên xử lý thế nào, để một thời gian nữa rồi tính tiếp.
Tống Nhạc đương nhiên hiểu rõ tầm quan trọng của chức vụ này, đây quả thực là một vị trí thân cận cốt cán!
Nếu Dương Việu có thể quản lý hai cung Vạc Dương và Yêu Lâm đâu ra đấy, trâu dê đầy đồng, thì tương lai vinh hoa phú quý chắc chắn không phải bàn cãi.
Để thống trị thảo nguyên, vị đại soái này quả thật dùng đủ mọi chiêu trò!
- Dương Việu ư?
Thiệu Thụ Đức vừa nghe thấy thế liền mỉm cười lên tiếng:
- Từ đời của Dương Việu trở lên, các gia chủ họ Dương đều là người đọc sách. Dù chưa từng xuất sĩ, nhưng nếu gọi là gia đình trâm anh thế phiệt thì cũng không quá đáng. Chỉ riêng đến thế hệ của hắn là chăm chỉ luyện tập võ nghệ, cung mã tinh thông, có uy vọng rất lớn trong lòng người Đảng Hạng. Hắn quả thực là nhân cứ thích hợp nhất, cứ quyết định là hắn đi. Ta đang chuẩn bị suất quân nam hạ, khi đi qua Lân Châu sẽ cho gọi hắn đến để hỏi thăm một chút.
Nhà tướng họ Dương mà, nghe là biết thế gia võ tướng rồi. Thế nhưng, ngươi có thể tưởng tượng được không, phụ thân của Dương Việu là Dương An Trinh lại là một người trói gà không chặt. Thúc phụ của hắn là Dương An Cát ngược lại có chút võ nghệ, còn con trai của Dương An Cát là Dương Hoằng Vọng hiện đang là Phi Hùng quân sứ.
Giữa thời đại lớn, nhà họ Dương cũng đang chuyển biến từ một gia đình Nho giáo làm ruộng truyền thống sang thành một hào tộc địa phương. Giống như gia tộc họ Chiết, họ trị gia bằng tông pháp, tính kết dính cao, hiện nay phong trào võ thuật cũng rất thịnh hành, lại thêm việc chủ động nhúng tay vào các sự vụ bộ lạc, phụ thuộc thêm một số bộ lạc Đảng Hạng, trong mắt nhiều thế gia người Hán thì họ là nửa Hồ nửa Hán, thậm chí một số học giả đời sau còn trực tiếp gọi họ là người Đảng Hạng.
Thế nhưng, là một hào tộc biên cương, nếu ngươi không mang chút chất Hồ thì làm sao tồn tại nổi, sớm đã bị người ta tiêu diệt từ lâu rồi.
- Có thể giúp đại soái quản lý cung trướng, đó chính là phúc khí của nhà họ Dương. - Tống Nhạc mỉm cười nói.
- Sau này ta cũng phải thường xuyên đến hành cung đi dạo mới được. - Thiệu Thụ Đức thở dài một tiếng rồi nói:
- Đúng là cái số mệnh nhọc nhằn.
Chính quyền nhị nguyên, sự khác biệt về dân tộc và phong tục quá lớn, buộc hắn phải hành động thật cẩn trọng, bằng không thì phía sau lưng lửa khói nổi lên khắp nơi, ngày nào cũng có kẻ mưu phản, vậy thì còn tranh giành thiên hạ cái nỗi gì nữa.
Chỉ có điều, Thiệu Thụ Đức cũng không chắc chắn lắm, nếu có một ngày hắn bước vào Trung Nguyên, chẳng hạn như làm hoàng đế ở Lạc Dương, liệu hắn có dần dần mất đi khả năng kiểm soát đối với những hành cung này hay không?
Người thừa kế của ta, không thể chỉ sống trong thành, nhất định phải đi tuần tra khắp các nơi, cho dù lực cản có lớn đến đâu thì vẫn phải thực hiện. Hành cung đã được xây dựng lên thì không phải để cho nó bám bụi, nếu sau này có kẻ nào không chịu nổi sự vất vả này, thì kẻ đó không có tư cách làm người thừa kế.