Các bộ tộc Khiết Đan, Hề, Thất Vi, Đát Đát, Hồi Hột, Thổ Dục Hồn vẫn luôn là nguồn binh lực tranh giành khốc liệt giữa Lý Khap và trấn U Châu trong những năm cuối thời Đường.
Thiệu Thụ Đức nhìn tấm bản đồ thô sơ do thuộc hạ vừa vẽ vội, trong lòng thầm ngẫm nghĩ.
Mạng "Sơn Hậu bát quân" của Lưu Nhân Cung hay đội "Ngân yên Khiết Đan trực" của nhà Hậu Đường chính là những điển hình rõ nét nhất.
Trên các đồng cỏ phía bắc Âm Sơn và Yên Sơn, cũng giống như hành lang Hà Tây hay vùng Lũng Hữu, sinh sống rất nhiều tộc người thiểu số. Số lượng đông đảo, chịu thương chịu khó, lại tinh thông cưỡi ngựa bắn cung. Các trấn thủ trung nguyên tranh hùng thiên hạ, binh lực luôn thiếu hụt, thỉnh thoảng lại đi chiêu mộ họ làm pháo hôi trên chiến trường.
Hiện nay trong toàn bộ nhà Đại Đường, ba kẻ dùng binh người Hồ tàn nhẫn nhất chính là Thiệu Thụ Đức, Lý Khap và Lý Khuông Uy, đại diện cho ba thế lực lớn ở phương bắc.
Trấn Thành Đức cũng có không ít quân người Hồ, chủ yếu là người Hề và Khiết Đan, điều này xuất phát từ nguồn gốc của họ, chính là tập đoàn thế gia tướng môn người Hề.
Tiết độ sứ xuất thân từ người Hề tuy đã đổi người, nhưng tập đoàn quý tộc tướng môn người Hề do cha con Quy Nghĩa vương Lý Thi, Lý Hiến Thành dẫn dắt lại dần bén rễ sâu xa. Sau khi Hán hóa, họ vẫn giữ liên lạc với thảo luận bên ngoài, việc chăn nuôi ngựa cũng làm vô cùng xuất sắc. Nếu Lý Khap muốn tấn công Thành Đức, e rằng sẽ gặp một vố rất đau.
- Nghĩa huynh không thể lên vùng tái ngoại tuyển binh nữa, đây là một tổn thất quá lớn đối với hắn. - Thiệu Thụ Đức thở dài.
Nguồn nhân lực ở Hà Đông chỉ có vậy, tuy không ít nhưng năm này qua tháng nọ đánh giặc, binh lính tử trận chưa bàn tới, chỉ riêng kinh tế tiêu điều do chiến tranh gây ra cũng đủ khiến tốc độ tăng trưởng dân số trở thành hão huyền, thậm chí còn sụt giảm nghiêm trọng.
Không thể ra ngoại mạc tuyển binh, nghĩa huynh dựa vào đâu để đấu với Chu Quần Trung?
Dân số dưới quyền Chu Quần Trung còn nhiều hơn cả tổng số dân người Hán và người Hồ của bốn trấn Thúc Phương, Lũng Hữu, Hà Tây, Bân Ninh cộng lại. Hắn cai trị địa phương cũng khá tốt, phủ Hà Nam của Trương Toàn Nghĩa lại càng phát triển rất khấm khá. Cứ đà này, mọi chuyện ngày càng khó khăn thêm.
Vận mệnh của Hà Đông lẽ nào lại bị ta tự tay đánh gãy? Thiệu Thụ Đức có chút không chắc chắn.
Nghĩa huynh và các bộ tộc Đát Đát có mối quan hệ mập mờ không rõ, hắn chắc chắn sẽ tìm cách đả thông lại thảo nguyên, hoặc đưa ra yêu cầu mượn đường để qua thảo nguyên tuyển binh. Khi ấy, nên đồng ý hay từ chối đây?
Thiệu Thụ Đức chần chừ không quyết.
Cứ nhìn tình hình rồi tính tiếp. Nếu hắn thực sự bị Chu Quần Trung đánh cho thảm hại quá, thì đành thả lỏng một chút.
Mùng tám tháng năm, Thiệu Thụ Đức trở về Trân Hồng Trì, hội minh với tù trưởng các bộ tộc.
Do Hắc Xa Tử Thất Vi và Sơn Bắc Hề đều không đến, phần lớn Đát Đát đã bỏ chạy ra xa, Hồi Hột cũng chỉ đến một phần, nên chủ yếu chỉ đành dựa vào Thổ Dục Hồn để chống đỡ mặt mũi.
Vào lúc này, xung quanh Trân Hồng Trì có tổng cộng vài vạn người Thổ Dục Hồn, đều là những kẻ từng bỏ trốn khi Lý Khap tấn công trước đây, nay lại lục đục kéo về. Thảo nguyên trong bồn địa Đại Đồng tuyệt đối không nỡ bỏ, dẫu sao đây cũng từng là kinh đô của nhà Bắc Ngụy thuở trước, nguồn nước và thảm cỏ phong phú là điều không phải bàn cãi.
Số đinh khẩu người Hồi Hột và Đát Đát nhỏ lẻ bị quân Thúc Phương bắt giữ tổng cộng có ba, bốn vạn người, nay trở thành bộ nô lệ của Thiệu Thụ Đức.
Đối với bộ nô lệ thứ ba của mình, Thiệu Thụ Đức không hề đối xử tệ bạc, cố tình chọn cho họ một vùng đất: khu vực hồ muối Đại Hải, Tham Hợp Kính và Tham Hợp Bì.
Nơi này nằm giữa kinh đô thuở ban đầu Thạnh Lạc và kinh đô sau này Bình Thành của nhà Bắc Ngụy, hoàng đế thường xuyên đi tuần thú săn bắn, một năm đi về hai lần, chất lượng thảo nguyên thì khỏi phải bàn. Trong hồ muối còn có cá, xung quanh có rừng cây, lại có các hồ nước ngọt cùng hệ thống sông ngòi chảy qua, đánh bắt, trồng trọt hay chăn thả đều được, nuôi sống từng này con người không thành vấn đề.
Mảnh đất này nằm ở vùng giáp ranh mờ nhạt giữa quân Chấn Vũ và quân Đại Đồng. Sau khi Thiệu Thụ Đức chiếm lấy, từ nay về sau sẽ không còn mơ hồ nữa: là của quân Thúc Phương!
Mà các bộ tộc dưới quyền ngày càng nhiều, Thiệu Thụ Đức cũng thấy cần phải thiết lập sơ lược một vài chế độ.
Trước đó, viện Lý Bản cùng các mưu sĩ trong quân phủ đã thảo luận qua, Thiệu Thụ Đức cũng đưa ra phương án của riêng mình, hắn thấy thời điểm thực hiện đã gần kề, bèn gọi Trần Thành và Triệu Quang Phùng đến.
Hai người Trần, Triệu cẩn thận xem xét bản thảo do Lô Tự Âm chớp bút trau chuốt lại.
Đại khái là khôi phục lại danh hiệu Chấn Bắc đô hộ phủ vốn chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa, để quản lý thực tế các bộ tộc người Hồ.
Chấn Bắc đô hộ vốn là một trong số rất nhiều chức danh của Tiết độ sứ Chấn Vũ, nay thì rơi vào đầu Tiết độ sứ Thúc Phương là Thiệu Thụ Đức.
Thực ra ban đầu hắn muốn thiết lập một cơ quan gọi là Bắc Nha, lại đặt thêm một chức Xu mật sứ, nhưng không dám.
Tên gọi của cơ quan và chức quan y hệt như sào huyệt của đám thái giám ở Trường An, ngươi thế là muốn xưng đế đấy phỏng?
Chấn Bắc đô hộ đương nhiên do chính Thiệu Thụ Đức kiêm nhiệm. Trong đô hộ phủ tạm thời thiết lập ba cơ quan lớn là Ty Thân quân, Ty Bộ tộc và Ty Thống quân.
Ty Thân quân quản lý ba bộ tộc trực thuộc của Thiệu Thụ Đức, gồm bộ Thác Bạt ở Thanh Hải, bộ Lục Cốc ở Lương Châu (tức bộ nhà họ Thiệu) cùng bộ Hồ Muối sắp được thành lập.
Mỗi bộ cử ra từ năm trăm tráng sĩ đến Linh Châu, tổ chức thành thân quân, do Ty Thân quân thống nhất sắp xếp huấn luyện và đóng quân phòng thủ.
Ba bộ này coi như tài sản riêng của Thiệu Thụ Đức. Vì thế, hắn còn tính dời bộ Thác Bạt từ Thanh Hải về lại, ở xa quá thực sự không tiện xuất hiện để tích lũy uy vọng.
Sau khi Thiệu Thụ Đức qua đời, ba bộ này sẽ do người con đích trưởng kế thừa.
Ty Bộ tộc quản lý các công việc hành chính dân sự của các bộ tộc người Hồ, bao gồm việc chăn nuôi ngựa, cống nạp, phu phen tạp dịch vân vân.
Ty Thống quân chịu trách nhiệm giám sát, quản lý, trưng triệu và thống soái quân đội các bộ tộc. Ví dụ như phái giám quân đến các bộ tộc, đưa ra gợi ý về phương hướng lớn trong việc huấn luyện tráng đinh các bộ, cùng với việc trưng binh điều binh vân vân.
Dưới ba ty chính là các bộ tộc ở tầng lớp cơ sở, về nguyên tắc thì ở trạng thái tự trị, có ba chức vụ là Đô đốc, Tuần tra sứ và Bộ tộc sứ.
Bộ tộc có từ ba vạn nhân khẩu trở lên thì đặt chức Đô đốc, dưới ba vạn thì đặt Tuần tra sứ và Bộ tộc sứ. Tuần tra sứ là chức vụ ở vùng biên ải, Bộ tộc sứ là chức vụ ở vùng nội địa, đều do tù trưởng các bộ kiêm nhiệm.
Các cấp quan lại trong đô hộ phủ có thể do người Hồ đảm nhận, cũng có thể luân chuyển nhậm chức giữa mạc phủ Thúc Phương và các bộ, phá bỏ bức tường ngăn cách giữa người Hán và người Hồ. Nhưng điều kiện tiên quyết là phải biết viết chữ, biết nói tiếng phổ thông, lại có năng lực xử lý chính vụ nhất định.
Từ nay về sau, mạc phủ chỉ quản lý dân chúng đã lập sổ hộ tịch, đô hộ phủ chỉ quản lý các bộ tộc người Hồ. Một trấn hai chế độ, song hành không bội, hơn nữa giữa hai bên còn có thể có sự luân chuyển quan lại trong hạn mức nhất định.
Nói toạc ra, chính là trao cho người Hồ cơ hội ngóc đầu lên trong hệ thống thể chế.
Trước đây đã có tướng người Hồ lập được công huân, được nhậm chức trong quân nha rồi, bây giờ là phải cố định nó lại bằng chế độ.
Quản lý bộ tộc trong hệ thống đô hộ phủ mà thật tốt, cũng có thể đi làm thứ sử cho người Hán. Thứ sử đất Hán cũng có thể đến nhậm chức trong đô hộ phủ, trải nghiệm cảm giác quản lý các bộ tộc thảo nguyên là thế nào.
- Đại soái, phủ đô hộ này không giống với phủ đô hộ trước kia. - Triệu Quang Phùng đọc xong liền lên tiếng nói.
Hoàn toàn là treo đầu dê bán thịt chó mà thôi. Đây hoàn toàn là cung cấp cơ hội thăng tiến trong thể chế cho người Hồ, nâng cao tính tích cực của họ.
- Đại soái, sau khi phủ đô hộ được thiết lập, việc quản lý bách tính trong hộ tịch sẽ tiến hành thế nào? - Trần Thành hỏi.
- Nơi nào thích hợp làm nông nghiệp, thì từ từ giảm bớt số lượng Bộ tộc sứ đi. - Thiệu Thụ Đức đáp.
Trần Thành lập tức hiểu rõ, đây là nhúng tay vào các bộ tộc có nhân khẩu dưới ba vạn để từ từ gặm nhấm. Các bộ tộc lớn và bộ tộc biên giới thì tạm thời không quản, còn mấy vấn đề tồn đọng từ lịch sử như sáu vị Tuần tra sứ, hai bộ tộc thông gia ở Hoành Sơn, phỏng chừng trong thời gian ngắn sẽ chưa động đến.
Thực ra Thiệu Thụ Đức còn suy tính nhiều hơn thế.
Xuất chinh đánh giặc, bộ tộc nào thể hiện tốt thì có thể ban thưởng tài vật. Bộ tộc nào thể hiện kém thì tịch thu đinh khẩu.
Hắn đã tính đến chuyện tu sửa cung U Lâm ở huyện U Lâm thuộc trị sở Thắng Châu, nơi này vốn do Tùy Dạng Đế lập nên. Sau này đinh khẩu bị tịch thu sẽ được thống nhất an trí ở gần cung U Lâm, làm bộ tộc trực thuộc của hắn.
Nói một cách nghiêm ngặt, việc này đã vượt quá quy chế rồi.
Hành cung là thứ chỉ hoàng đế mới có. Thiệu Thụ Đức lấy tư cách gì mà chiếm giữ hành cung? Chỉ là thực sự không có ai quản lý mà thôi.
Người thống trị tối cao mà sở hữu bộ tộc riêng cho mình thì thực sự quá ư quan trọng.
Sau khi đất nước thái bình, chắc chắn sẽ đại hưng chính trị văn quan, vậy làm thế nào để đảm bảo hoàng đế không bị hệ thống văn quan thao túng, đại quyền rơi vào tay kẻ khác?
Trước tiên phải bảo đảm an toàn, không thể chết một cách u uất không rõ nguyên nhân, ví dụ như bị cung nữ siết cổ, sẩy chân chết đuối, uống thuốc ăn cơm đột tử vân vân.
Vậy thì ngươi phải có người của mình, hơn nữa còn là người của mình không bị hệ thống văn quan kiểm soát, bộ tộc trực thuộc do chính hoàng thất quản lý là thích hợp hơn cả. Bằng không, đến cả "Cẩm y vệ" mà hoàng đế cũng không điều động nổi thì muốn làm chút chuyện cũng không xong, há chẳng phải nghẹn khuất lắm sao?
- Chế độ này trước tiên cứ chọn người làm quan vận hành đã, rồi từ từ hoàn thiện. Sau này các ty chắc chắn sẽ tăng thêm, ta còn muốn lập thêm một Ty Cung trướng. Muốn giải quyết dứt điểm một lần và mãi mãi vấn đề thảo nguyên, chỉ dựa vào chém giết thì tuyệt đối không được. - Thiệu Thụ Đức nói.
Cả Trần Thành và Triệu Quang Phùng đều hơi nhíu mày, nhưng cũng không có tâm lý kháng cự quá lớn.
Quan người Hồ và tướng người Hồ của triều đại này thực sự quá nhiều. Triều đình cũng chẳng hề kỳ thị bọn họ, chỉ cần có công lao là có thể thăng quan. Những kẻ nộp cống nạp và xuất đinh bình thường cũng là thần dân Đại Đường, bầu không khí cởi mở như vậy quả thực khiến người ta kinh ngạc.
Mùng mười tháng năm, Thiệu Thụ Đức hạ lệnh tu sửa cung U Lâm. Các bộ tộc hội minh mỗi bộ cử ra một ít đinh khẩu, gom đủ ba nghìn hộ, thống nhất di dời đến gần cung U Lâm ở Thắng Châu để chăn thả, giao cho Ty Cung trướng sắp thành lập quản lý công việc dân sự hàng ngày, còn quân sự thì do Ty Thân quân chịu trách nhiệm.
Tù trưởng các bộ có phần không nguyện ý, nhưng việc này thực ra cũng giống như tuyển binh, không theo cũng phải theo.
Về việc Thiệu Thụ Đức gia tăng sức ảnh hưởng trong các bộ tộc Thổ Dục Hồn, Hắc Liên Đạc lo lắng không yên, nhưng Bạch Nghĩa Thành lại chẳng hề bận tâm, trái lại còn ngầm khuyên Hắc Liên Đạc nhìn thoáng ra một chút: Lý Khap mà lại đánh tới, thì lấy ai ra cứu? Thúc Châu hay là quân Thúc Phương giúp thu phục đấy chứ.
Ngày mười hai tháng năm, đại quân lần lượt lên đường.
Chuyến xuất chinh lần này, thu được chiến lợi phẩm là hơn bốn mươi vạn trâu bò ngựa lạc đà, các bộ hội minh lại dâng cống thêm hơn hai mươi vạn, tổng cộng khoảng bảy mươi vạn con, quy đổi ra cừu thì khoảng một triệu sáu trăm nghìn đơn vị cừu. Phát thưởng cho mười ba vạn đại quân thì cũng coi như tạm ổn.
Thành quả lớn nhất là tăng cường được sức ảnh hưởng ở Vân Châu.
Bạch Nghĩa Thành ngầm quy thuận, Hắc Liên Đạc thì đu dây giữa U Châu và Thúc Phương, nhưng thực tế thì nghiêng về phía Thúc Phương nhiều hơn. Không còn cách nào khác, Thiệu đại soái lắm binh nhiều tướng quá, đáng sợ lắm.
...
Khi đi đến huyện Kim Hải, Ty Nghe Ngóng truyền đến tin cấp báo: Thánh nhân băng hà.
- Tìm Lý Hàng tới đây. - Thiệu Thụ Đức lập tức hạ lệnh.
Lý Hàng trước đó từ Tấn Dương quay về Trân Hồng Trì, vẫn luôn ở bên cạnh Thiệu Thụ Đức nghe lệnh, thế nên lập tức quất ngựa chạy đến bên cạnh xe giá.
- Lý biệt gia, trong kinh truyền đến tin tức, Thánh nhân băng hà, đám hoạn quan Bắc Tư đã lập Thọ vương làm Hoàng thái đệ, hành giám quốc sự. - Thiệu Thụ Đức nói: - Lúc này, đại điển đăng cơ của tân quân phỏng chừng đã chuẩn bị hòm hòm rồi. Ngươi lập tức đi Trường An một chuyến, tìm tể tướng Trương Tuấn và Thập quân dung sứ Tây Môn Trọng Toại, thăm dò tình hình xem sao.
- Đại soái chẳng lẽ không hài lòng với Thọ vương? - Lý Hàng hỏi thẳng.
- Không cần, Thọ vương rất tốt. - Thiệu Thụ Đức nói.
Đám thân binh bảo vệ xung quanh, coi như điếc không sợ súng, chẳng nghe thấy gì cuộc đối thoại của hai người.
Công khai bàn tán đánh giá về chữ quân vương giám quốc, cứ như thể không vừa ý là có thể đổi người ngay lập tức vậy, quả thực quá ư là không "trung thần"!
- Trước tiên tìm Trương Tuấn, hỏi xem tình hình thiết lập trấn Vị Bắc ra sao. - Thiệu Thụ Đức lại dặn dò.
- Tuân lệnh. - Lý Hàng nhận lệnh rời đi.
Trấn Vị Bắc, mục tiêu thấp nhất của Thiệu Thụ Đức là năm châu Phú, Phường, Diên, Đan, Đồng, có thể chừa lại cho triều đình một châu Hoa, đây cũng là hạn mức cực đại mà Lý Mậu Trinh đạt được trong lịch sử.
Khi đó hai trấn Bảo Tái và Bảo Đại (bốn châu Phú Diên) do Lý Mậu Trinh kiểm soát, người anh là Lý Mậu Trang làm thứ sử Đồng Châu. Thứ sử Hoa Châu lại là Hàn Kiến, đây là đường lui duy nhất hắn chừa lại cho triều đình.
Ngoài trấn Vị Bắc ra, còn có trấn Kính Nguyên!
Sau khi rút quân về đợt này, có thể giải tán phần lớn quân bộ tộc.
Quan Trung không có cường địch, mưu đồ chiếm đoạt trấn Kính Nguyên hoàn toàn không cần đến mười vạn đại quân.
Trấn Vị Bắc một khi được thiết lập, bốn châu Phú Phường cũng có thể xảy ra chút rắc rối nhỏ, nhưng vùng đất bốn châu đã mất sạch tinh nhuệ thì có thể có mấy phần thế lực phản kháng? Phái một quân đoàn tiến vào, cơ bản là trấn áp được phần lớn kẻ chống đối, còn lại chính là từ từ thu thu phục nhân tâm.
- Truyền lệnh, năm quân Thiết Lâm, Thiên Trụ, Thiên Hùng, Nghĩa Tòng, Phi Hùng, theo ta nam hạ Diên Châu. - Thiệu Thụ Đức vén rèm xe ngựa lên, nói. Hắn rất muốn xem thử, sau khi khoe cơ bắp thế này rồi, còn có kẻ nào dám nhảy ra hống hách hay không!
- Đại soái, đi con đường nào? - Thân binh thập tướng Lục Minh hỏi.
- Từ Thắng Châu nam hạ, qua Lân, Ngân, Tuy để vào Diên Châu.
- Tuân lệnh. - Lục Minh nhanh chóng sai người đi truyền lệnh.
Con đường này chính là con đường lớn từ Trường An thông đến trấn Chấn Vũ, cơ bản là đi dọc theo hoàng hà và sông Vô Định. Ra khỏi châu Tuy rồi thì tiến vào Diên Châu, đây cũng chính là con đường mà năm xưa Thiệu Thụ Đức với thân phận thứ sử Tuy Châu, quân sứ Thiết Lâm đã nam hạ Quan Trung dẹp Hoàng Sào.
Mười năm sau trở lại chốn cũ, chắc chắn sẽ mang theo vô vàn cảm xúc ngổn ngang.