Bắt đầu từ năm 2013, ta cắm cổ viết một cuốn sách về nhóm người xuyên không đi thuộc hóa khắp thế giới, lập quốc ở Nam Mỹ. Trước khi bị «xóa sổ», dân số đạt hai mươi triệu người, trong đó người Trung Quốc chiếm hơn tám mươi phần trăm. Dấu chân người Hoa vươn tới năm đại châu, người da trắng bị kẹt lại ở lục địa châu Âu, khí vận trỗi dậy bị cắt đứt giữa chừng, thậm chí còn bị lập cả tô giới, từ đó rơi vào cảnh đi làm thuê.
Viết lách ròng rã suốt bảy năm, thói quen hành văn của ta đã đóng khung vào góc nhìn mô phỏng quốc gia và vận hành xã hội mang tầm vóc lớn, có lẽ không còn thích hợp với phong cách văn chương trên trang web Khởi Điểm nữa rồi.
Chuyện cũ đã qua, nước Đông Ngạn cũng đã mất nước, chẳng buồn nhắc lại nữa.
Ta đã gia nhập khá nhiều hội nhóm tác giả, các đại thần cứ liên tục nhấn mạnh chuyện xây dựng thiết lập nhân vật, nhấn mạnh đến N lần. Thiết lập nhân vật mà làm cho tốt thì những thứ khác đều không quan trọng, bởi vì độc giả sẽ bị thu hút bởi tính cách của nhân vật chính lẫn nhân vật phụ, tự khắc bỏ qua những mặt khác.
Ta đã tụt hậu rồi, điểm này phải thừa nhận, chẳng còn nắm bắt được xu hướng mới của tiểu thuyết mạng.
Bên Khởi Điểm đều có phần lập danh sách nhân vật, đáng lẽ ra ta phải cảnh giác mới đúng, thế mà lại bỏ quên mất. Lúc điền vào, không ngờ ta lại điền toàn bộ là phụ nữ của nhân vật chính, đúng là hẹp hòi làm sao!
Có lẽ rất nhiều độc giả vừa nhìn thấy là quay lưng bỏ đi ngay. Bây giờ không còn là của mười năm trước nữa, những độc giả thấy nhân vật chính có quá nhiều vợ mà bỏ truyện thì coi như vẫn còn lịch sự chán, chứ những kẻ ở lại để chửi bới thì không thiếu chút nào.
Mấy năm nay, thế hệ tác giả mới trỗi dậy, hệ thống quan niệm vô cùng chính trực. Những chuyện không phù hợp với giá trị quan hiện đại, dù có phù hợp với giá trị quan thời cổ đại đi chăng nữa, họ cũng không thể chấp nhận được. Ta đã chạm phải điểm lôi của họ rồi.
Độc giả đầu tiên của cuốn sách này chính là những độc giả kỳ cựu từ cuốn sách trước của ta.
Họ có lẽ đã quen thuộc với phong cách viết của ta, và ta vô cùng nghi ngờ rằng bọn họ đều thích chơi những tựa game chiến lược của hãng Paradox như Victoria 2.
Xã hội loài người vốn dĩ là một thể đa chiều, xã hội thời Vãn Đường tất nhiên cũng mang tính đa chiều như vậy.
Con người sinh sống trên mảnh đất ấy, nào là làm ruộng, chăn nuôi, buôn bán, làm quan, đánh trận v.v., mỗi người đều có hỉ nộ ái ố của riêng mình, mỗi người đều đóng một vai trò nhất định, tham gia vào các hoạt động xã hội muôn hình muôn vẻ, từ đó dệt nên đoạn chuyện cũ từng xảy ra trong lịch sử của chúng ta.
Đoạn chuyện cũ ấy không chỉ có tranh bá, mà còn có đời sống thường nhật, có văn hóa, có kinh tế, tất cả đều nương tựa lẫn nhau.
Cơ sở kinh tế quyết định kiến trúc thượng tầng, chiến tranh cũng dựa dẫm vào các hoạt động xã hội khác nhau. Ngươi có bao nhiêu nhân khẩu, sản xuất được bao nhiêu lương thực, chế tạo được bao nhiêu quân khí, thu nhập tài chính ra sao, chi tiêu thế nào, ngoại giao đối ngoại ra sao, mức độ chán ghét chiến tranh của nhân dân cao hay thấp v.v..
Xã hội vốn đa chiều, chiến tranh đương nhiên cũng phải đa chiều. Một cuộc chiến tranh và tranh bá chỉ tồn tại thuần túy trên chiến trường chém giết thì quá nhạt nhẽo, yếu ớt, không chịu nổi một cú đá và chẳng có chút tính hợp lý nào cả. Đó chính là quan điểm của ta.
Các nhà văn thời xưa của chúng ta khi viết thể loại văn tranh bá lịch sử kiểu này thường chú trọng làm nổi bật phong cách diễn nghĩa. Thế nào gọi là phong cách diễn nghĩa? Chính là đề cao các nhân vật anh hùng, dùng hành vi chiến tranh mang tầm vóc sử thi của các nhân vật anh hùng ấy để làm nổi bật một thứ cảm xúc mang chủ nghĩa anh hùng.
Lấy ví dụ thế này, hồi trẻ ta cực kỳ thích đọc bộ Tịch thời về Tống của tác giả Thiên Sứ Oscar. Độc giả mới có lẽ ít người biết, nhưng độc giả kỳ cựu thì hầu như ai cũng từng nghe qua.
Đoạn nhân vật chính tiến vào U Châu, giao chiến với Gia Lợi Đại Thạch, đại chiến với Ngân Khả Thuật (ta không nhớ rõ tên này có chính xác không), dù ta biết rõ nhân vật chính chắc chắn sẽ thắng, nhưng quá trình diễn ra thực sự kích thích và thăng hoa làm sao!
Tai nạn xảy ra nhiều đến mức khó tin, khúc chiết vòng vo, cuối cùng dựa vào việc nhân vật chính cùng dàn phụ bùng nổ sức mạnh để chiếm lấy U Châu thành công. Khí thế anh hùng phả vào mặt gần như tràn ngập màn hình, dĩ nhiên độc giả đời đầu bọn ta hay gọi vui là rưới máu chó, đúng là một vốc máu chó ngập trời.
Thôi chết, lôi đi xa quá rồi. Thứ ta muốn viết chính là một xã hội mô phỏng dựa trên sự suy diễn hợp lý. Điều này chắc chắn không chỉ bao gồm chiến tranh, mà còn bao gồm cả nông nghiệp, mục nghiệp, thương nghiệp, công nghiệp, giao thông, ngoại giao, chính trị, văn hóa, xã hội và nhiều lĩnh vực khác. Bằng không, ta thấy nó quá nhạt nhẽo, chẳng giống thực tế chút nào.
Cảm giác sảng khoái của việc thẩm du tinh thần, chẳng phải là càng bám sát thực tế, cuối cùng đạt được mục đích thì mới là sảng khoái nhất sao? Ta thấy kiểu sảng khoái vô não thì chẳng có nghĩa lý gì cả.
Có lẽ sẽ có độc giả nói rằng, ta tới để tìm niềm vui chứ ngươi viết thế này thì thà đi đọc sách lịch sử còn hơn.
Nhưng xin cho phép ta được kiêu ngạo một chút, rất nhiều kiến thức trong cuốn sách này chưa chắc sách lịch sử đã có. Nhà ta có một cuốn sách chép tay ngả màu vàng ố, ghi chép tường tận về tất cả các thế gia hoạn quan thời nhà Đường, mức độ khảo chứng chi tiết đến mức khiến người ta phải nổi da gà. Thế nhưng ta lùng sục khắp mạng internet mà chẳng tìm thấy chút tài liệu nào tương tự.
Bách khoa toàn thư Baidu, lại cho phép ta khoác lác thêm lần nữa, ta đã đính chính hơn chục lỗi sai trên đó, có vài lỗi đến giờ vẫn lười chưa thèm sửa.
Quay lại chủ đề chính, sách lịch sử thực ra chỉ ghi chép lại một khả năng xảy ra vào thời điểm đó, còn điều ta muốn mô phỏng lúc này chính là một khả năng khác có sự nhúng tay của người xuyên không.
Mỗi khi chơi game, ta luôn thích chọn các thế lực khác nhau để trải nghiệm muôn vàn khả năng có thể xảy ra. Cuốn sách này chính là một khả năng khác của thời Vãn Đường, ta mô phỏng nó ra để mọi người cùng giải trí tiêu khiển.
Muốn mô phỏng cho tốt thì phải làm sao cho giống thật, vậy sự thật nằm ở đâu? Nằm ở việc đắp nặn các loại chi tiết, khiến mọi người cảm thấy đây là một xã hội thực sự tồn tại, và xã hội này không chỉ có anh hùng cùng quân đội, mà còn có cả muôn mặt đời sống khác.
Có thể nói cuốn sách này chỉ mới bắt đầu mà thôi. Sau khi nhân vật chính không còn tự mình ra trận trong mọi chuyện nữa, hắn sẽ có thêm nhiều tâm sức để đầu tư vào các công việc nội bộ như xây dựng, ngoại giao và chính trị.
Xét về mặt kỹ thuật viết lách, đây là một điểm trừ lớn, bởi vì độc giả sẽ cảm thấy khô khan, nhưng ta vẫn muốn cố gắng bám sát thực tế, suy diễn một cách hợp lý chứ không muốn viết theo kiểu vô não.
Đối với những độc giả cảm thấy cốt truyện của sách quá yếu ớt và khô khan, xin cho phép ta được kêu oan một đôi câu:
Thứ nhất, tính cách của nhân vật chính, hẳn mọi người đều đã rõ, là kiểu người khá cẩn trọng và bảo thủ, không nắm chắc phần thắng mười mươi thì tuyệt đối không mạo hiểm.
Xét từ góc độ tính hấp dẫn của tiểu thuyết, tốt nhất là nên để nhân vật chính xông pha mạo hiểm, dù cho có vô lý đi chăng nữa cũng phải mạo hiểm. Bởi vì làm vậy sẽ dễ dàng tạo ra các yếu tố bất ngờ, có nhiều xung đột kịch tính hơn, từ đó kích thích cảm xúc của độc giả, khiến họ sinh ra cảm giác mong đợi và tiếp tục đọc tiếp.
Hôm nay ta vẫn còn thấy các đại thần trong một nhóm tác giả chỉ bảo nhau rằng, cảm xúc cốt lõi của cốt truyện nhất định phải được đẩy lên thật căng, từ đầu đến cuối phải nhấn mạnh vào cảm xúc, làm sao để điều phối cảm xúc của độc giả, còn những thứ khác không cần quan tâm. Chỉ cần nắm bắt được cảm xúc của độc giả là ngươi đã thành công rồi. Dù là dùng meme tấu hài hay bầu không khí gợi cảm, tất cả đều phục vụ cho mục đích này.
Quay lại cuốn sách này, nếu ta cố tình tạo ra đủ loại tai nạn bất ngờ trong những chiến dịch của nhân vật chính để biến một trận đánh chắc thắng mười phần thành có hồi hộp gay cấn, thì ta lại thấy cách đó quá kém thông minh...
Một cách khác ít kém thông minh hơn, chính là để nhân vật chính tham gia vào những hành động có độ khó cao và rủi ro lớn. Ví dụ như để nhân vật chính ở giai đoạn phát triển hiện tại đi đánh Hà Đông, thực lực đôi bên tương đương nhau, thắng bại còn bỏ ngỏ, như vậy sẽ thuận tiện cho việc cài cắm các yếu tố bất ngờ (như việc các thế lực khác nhúng tay vào), để rồi cuối cùng vào phút chót mới hốt trọn quả ngọt, khiến kẻ địch phải hối hận giậm chân, giáng cho chúng những vả mặt thật đau đớn.
Nhưng thứ lỗi cho ta nói thẳng, thế thì vô lý quá...
Xét từ góc độ nghiêm túc, đây là một quyết sách chiến lược sai lầm, một người bình thường sẽ không làm thế. Dù xét về mặt sáng tác thì nó rất thú vị và kích thích được cảm xúc độc giả, nhưng ta vẫn thấy nó quá mất não.
Tóm lại chỉ có một câu, không hợp lý.
Tại sao lại bắt nhân vật chính đưa ra những quyết định vô lý, tham gia vào những hành động có rủi ro cao hơn? Chỉ để thu hút độc giả, kích thích cảm xúc của họ thôi sao?
Đánh Hà Đông đâu thể đánh theo kiểu đó, núi non hiểm trở tự có diệu kế của ta.
Thứ hai, xin bật mí một bí mật lớn của bản thân: Ta viết truyện không có đề cương...
Truyện đã dài chín mươi hai vạn chữ rồi mà vẫn viết không đề cương. Thực ra cuốn trước hơn một chục triệu chữ, ta cũng chẳng có đề cương nào cả...
Đối với những độc giả chê bai nhàm chán, ta biết nói thế nào đây? Ta sẽ tuân thủ nguyên tắc hợp lý là trên hết, lập ra một bản đề cương tử tế, cố gắng tạo ra một vài khúc quanh co sóng gió. Nhưng xin đừng kỳ vọng quá cao, ta già rồi, tính cách bảo thủ, cứ hợp lý là trên hết. Dù không thể đạt đến độ hoàn hảo tuyệt đối, nhưng ta sẽ cố gắng theo đuổi sự hợp lý tối đa.
Không ngờ một bài tổng kết mà viết tới hơn hai nghìn chữ... Những độc giả có thể kiên nhẫn chịu đựng ta đến tận bây giờ, ta thực sự vô cùng cảm kích, và mong mọi người sẽ tiếp tục ủng hộ.
Ta sẽ tiếp tục mô phỏng cái xã hội Vãn Đường này.