- Tướng quân Phùng, đội quân này thế nào? - Giữa bãi chăn ngựa dưới chân núi Hạ Lan, Thiệu Thụ Đức trỏ chiếc roi ngựa ra xa, cất lời hỏi.
Hắn đang chỉ về phía Bò Kỵ Đô đang từ từ quay về phía đông rục rịch về Hạ Châu.
Tích lũy suốt hơn nửa năm, tám xưởng lớn ở Linh Hạ lại làm ra thêm một loạt áo giáp ngựa và giáp sắt. Số lượng người ngựa đều có giáp trọn vẹn nay đã đạt tới ba trăm sáu mươi tám kỵ, quy mô mỗi lúc một lớn.
Mục tiêu cuối cùng của Thiệu Thụ Đức là biến toàn bộ nghìn người của Bò Kỵ Đô thành kỵ binh sắt bọc kín. Một kỵ binh Thiết Dao Tử, cộng thêm ba con ngựa, thời Tây Hạ của Lý Nguyên Hạo cũng chỉ đạt đến quy mô này, nuôi nhiều hơn nữa thì không kham nổi.
- Đại soái, Bò Kỵ Đô dũng mãnh thì thật dũng mãnh, chỉ có điều người ngựa đều khoác giáp nặng, mỗi người lại kèm ba ngựa, hao phí quá lớn. - Phùng Tồn Thẩm chắp tay nói: - Nếu nuôi nhiều quá, các quan viên ở ti Chi Độ, nha môn sứ giả cung quân chắc chắn sẽ tìm đại soái mà kêu nghèo mất.
Nghe vậy, Thiệu Thụ Đức cười lớn: - Chẳng qua chỉ nghìn kỵ, nuôi nhiều thì quả thực không gánh nổi.
Mỗi người kèm ba ngựa, khả năng cơ động không còn là vấn đề, hậu cần mới là vấn đề lớn. Hơn nữa, nói thật ra, lúc này đúng là đang thiếu những con tuấn mã thích hợp cho kỵ binh nặng.
Đời sau, Tây Hạ dùng ngựa Thanh Hải, thể hình lớn hơn ngựa thảo nguyên, sức bền, sức mang vác và khả năng leo dốc đều rất tốt, vô cùng thích hợp với môi trường Tây Hạ. Nhưng Thiệu Thụ Đức vẫn chưa vừa lòng với giống ngựa này, đây chính là ý định ban đầu khi hắn làm chính sách chăn nuôi ngựa.
- Tướng quân Phùng, ngươi thấy đám ngựa này thế nào? - Thúc ngựa chạy đến sát một khu chuồng ngựa, Thiệu Thụ Đức lại trỏ vào mấy chục con ngựa cao lớn ở bên trong.
Chính sách chăn nuôi ngựa đã bước sang năm thứ tư. Thật ra trong bãi chăn ngựa vốn đã sẵn có một vài con ngựa cao lớn. Đó có lẽ là chuyện ngẫu nhiên, có lẽ do gen ẩn phát huy tác dụng, nhưng vì nhiều nguyên nhân khác nhau mà đặc tính của chúng không được di truyền ổn định. Mấy chục con này đều là ngựa đực, liên tiếp ba năm qua, đời sau sinh ra hoặc là chiều cao không đạt, hoặc tính tình nóng nảy, hoặc sức bền quá kém, tóm lại là đủ thứ khiếm khuyết.
Đám ngựa này thực chất là những sản phẩm thất bại bị chính sách chăn nuôi đào thải. Bản thân chúng có lẽ không thất bại, thậm chí có thể coi là phẩm chất ưu lương, nhưng đời sau của chúng lại không đạt, không còn tư cách tiếp tục làm ngựa giống để bồi dưỡng thế hệ sau nữa, thế nên mới đưa một loạt về Linh Châu.
Bên bãi chăn ngựa Ngân Xuyên vẫn đang tiếp tục nhân giống, chuyện này đành phải dựa vào vận may chứ không còn cách nào khác. Việc tìm kiếm giống ngựa tốt từ Tây Vực cho đến Trung Đông, cho tới nay vẫn chưa có manh mối gì. Khang Phật Kim đã nhận lời sẽ cố gắng đi tìm, nhưng Thiệu Thụ Đức không muốn chỉ đặt hy vọng lên một mình hắn, bản thân hắn cũng phải tự tay nhúng vào.
Dẫu sao, cứ phải kiểm soát chắc lấy Lương Châu rồi hãy tính.
Phùng Tồn Thẩm đăm đăm nhìn những con ngựa lớn. Số lượng đàn ngựa hễ lớn lên, thế nào cũng sẽ ngẫu nhiên xuất hiện một vài con có chiều cao khá. Loại ngựa này mà lọt vào mắt bọn võ phu quân đầu, chắc chắn chúng sẽ cướp lấy trước rồi tính, đem thẳng làm vật cưỡi cho thân binh.
Nhưng đại soái lại thực sự rất kiên nhẫn. Giống như cách hắn làm nông nghiệp luân canh ba vụ vậy, hắn đè nén cái ham muốn có ngựa tốt của chính mình, để mặc những con ngựa này phối giống cho đến tận khi liên tiếp ba năm không thể sinh ra đời sau đúng kỳ vọng, lúc ấy mới hoàn toàn từ bỏ, điều chúng từ bãi chăn ngựa về rồi thiến đi để làm ngựa chiến.
Phía bãi chăn ngựa Ngân Xuyên, phỏng chừng vẫn còn lại một ít ngựa tốt đủ tư cách tiếp tục phối giống. Đại nghiệp chăn nuôi ngựa của đại soái vẫn đang tiếp tục tiến hành, thật sự quá lợi hại.
Nghĩ đến đây, Phùng Tồn Thẩm khom mình vái dài, nói: - Đại soái có thể làm những việc người thường không làm nổi, đại nghiệp chăn nuôi ngựa này nhất định sẽ thành công.
Thiệu Thụ Đức cười: - Còn phải nhờ chút vận may. Đám ngựa này, tướng quân Phùng hãy chọn lấy một con đi. Chỉ có ba bốn mươi con, cho Bò Kỵ Đô cũng không đủ dùng, ta đành đem ra để thu phục dũng sĩ vậy.
Nghe bốn chữ "thu phục dũng sĩ", Phùng Tồn Thẩm cũng bật cười. Đại soái đối đãi với người ta bằng sự chân thành, thiếu chút nữa là nói thẳng ra rằng ta rất thưởng thức ngươi, muốn thu nhận ngươi. Xét theo một mức độ nào đó, Phùng Tồn Thẩm cũng là kẻ được thu nhận, hơn nữa còn phải trả một cái giá rất đắt.
Nhưng nghe đại soái nói vậy, hắn lại chẳng hề cảm thấy phản cảm. Ở Linh Hạ bấy lâu nay, hắn cũng có mắt nhìn, một người có thực sự có chí lớn hay không, và có đang làm những việc đúng đắn vì chí lớn đó hay không, hoàn toàn có thể nhìn ra rõ ràng.
Được đại soái thu nhận, Phùng Tồn Thẩm tâm phục khẩu phục.
- Ông Cáo vẫn luôn cầu xin chiếc ghế Tiết độ sứ Lương Châu, trấn đó cũng liên tục xin trấn Thọ Vượng cấp phát tiền lương. - Thiệu Thụ Đức ra hiệu cho người mở chuồng ngựa, rồi quay đầu nói với Phùng Tồn Thẩm: - Tiết độ sứ Thọ Vượng là Lý Thiệu có quyền quan sát vùng Hà Xá. Ta nghe nói binh lực Hà Xá thưa thớt, người Ôn Mạt rất khó chế ngự, thế nên định phái một đạo quân hộ tống tiền lương đi về phía tây.
- Cứ lấy con ngựa này đi, đã được huấn luyện rồi đây. - Thiệu Thụ Đức trỏ vào một con ngựa đặc biệt tuấn mã, đoạn sai thân binh lấy gia phả của con ngựa này tới, tiện tay lật xem rồi bảo: - Liên tiếp ba đời sinh ra toàn ngựa lùn, chỉ có một mình nó là ngựa lớn.
- Đa tạ đại soái ban thưởng. - Phùng Tồn Thẩm lại cúi mình hành lễ.
Võ phu nào mà không yêu ngựa tốt, há có đạo lý không nhận quà? Dẫu sao, hắn cũng đã nguyện chết vì đại soái rồi, từ nay về sau có ban thưởng thì cứ đường đường chính chính mà nhận lấy.
- Ban thêm một bộ yên cương bằng bạc. - Thiệu Thụ Đức sai thân binh mang tới một bộ yên cương vô cùng tinh xảo.
- Số bạc này xuất từ huyện Cao Lan. - Thiệu Thụ Đức lên tiếng: - Năm nay đã sản xuất được khoảng ba trăm cân, năm tới có thể sản xuất hơn nghìn cân, nhưng cũng chỉ đến thế mà thôi. Vốn dĩ ta muốn tìm đồng, tiếc là không phải không có, trong quặng cộng sinh có một ít, nhưng lại ít ỏi đáng thương, chẳng bõ dính răng. Ngoài bạc ra, cả mỏ mỗi năm chỉ thu được mười mấy cân vàng với đồng, thì làm được tích sự gì!
Mỏ đồng Lãng Châu, cuối cùng lại biến thành mỏ bạc Lãng Châu, ngẫm lại đúng là một sự châm biếm lớn.
Nhưng ngặt nỗi nó không giống như núi bạc Potosi ở Nam Mỹ, nơi mà toàn bộ ngọn núi đều làm bằng bạc, tiếc thay lại không phải vậy.
Một cân bạc mà đem đúc thành đồng bạc trắng, tính ra cũng chỉ được tầm hai mươi đồng. Dù sản lượng bạc mỗi năm đạt nghìn cân, thì một năm cũng chỉ có hai vạn đồng bạc. Đối với cá nhân mà nói thì đó là tài sản cực lớn, nhưng đối với một chính quyền có dân số lên tới một triệu tám mươi vạn người, thì thực sự chẳng là cái thá gì.
Triều đình có ghi chép gần trăm mỏ bạc, có mỏ đã ngừng khai thác, có mỏ vẫn tiếp tục đẻ ra bạc.
Nơi có sản lượng lớn nhất, có lẽ là mỏ bạc ở phía đông huyện Nhạc Bình, châu Nhiễu. Sách Nguyên Hòa Quận Huyện Đồ Chí ghi lại rằng: "Mỗi năm xuất ra mỏ bạc hơn mười vạn lạng, thu thuế bạc núi bảy nghìn lạng."
Mỏ bạc này, phỏng chừng mỗi năm sản xuất được vạn cân bạc.
Lần trước Chu Toàn Trung đi Ngụy Bác mua lương, mang theo nha tướng Lôi Nghiệp mang vạn lạng bạc, đất Hà Nam vốn cũng có mỏ bạc.
Nhưng xét về tổng thể, bạc trắng vẫn chưa đủ để dùng làm tiền tệ, thậm chí đồng cũng không xong, buộc lòng phải dùng lụa là để làm tiền tệ có mệnh giá lớn.
Vàng bạc do triều đình sản xuất ra chủ yếu dùng để làm đồ bằng vàng bạc. Đơn cử như thời Thiên Bảo, các châu vùng Hà Lũng cống nạp vàng cám, đều được đem đi chế tác thành đồ vàng bạc, sau đó ban thưởng cho quần thần.
Bạc do mỏ bạc Cao Lan sản xuất ra, Thiệu Thụ Đức lấy ra một phần làm yên ngựa, đem dùng chung với tuấn mã để thu mua lòng dạ dũng sĩ.
Số còn lại đều được đúc thành đồng bạc ngay tại chỗ, sau đó vận chuyển về Linh Châu cất giữ. Còn sau này dùng vào việc gì, tạm thời vẫn chưa có manh mối.
Thiếu tiền tệ bằng kim loại, thiếu đến mức đau cả đầu!
Vùng đất Linh Hạ, tính một hộ nông dân bao gồm nhà cửa, ruộng đất, trâu dê, vật dụng trong nhà, thì tài sản một hộ rơi vào khoảng sáu mươi quan. Không tính các bộ tộc phiên, tính trên hai mươi vạn dân đinh trong hộ tịch, tổng tài sản xã hội rơi vào khoảng một nghìn hai trăm vạn quan, thế thì trên thị trường ít nhất cần có hai triệu quan tiền đồng để lưu thông.
Thực ra vẫn chưa đủ lắm, thông thường còn phải tính đến các tình huống khác, ví dụ như tài sản ở các mặt khác tăng lên, hoặc quy mô kinh tế tổng thể được mở rộng, khi ấy cần phải cung ứng tiền tệ. Tiền tệ cung ứng không đủ, chính là tình trạng giảm phát tột độ.
Thời đại triều đình thịnh trị, một đấu gạo có vài đồng tiền, chính là do sản lượng lương thực tăng vọt, tổng tài sản xã hội gia tăng nhưng cung ứng tiền tệ lại thiếu hụt nghiêm trọng gây ra. Tình huống này rất bất lợi cho người nông dân, bởi vì trong cuộc sống của họ thế nào cũng có lúc cần dùng đến tiền đồng. Vốn dĩ một đấu gạo có thể đổi được mấy chục, thậm chí cả trăm đồng, nay chỉ đổi được vài đồng, tài sản của họ thế là bị hao hụt.
Lại phải tính đến sự "hao mòn" liên tục của tiền đồng, ví dụ như có kẻ đem tiền đồng đi đúc thành đồ đồng, có người giấu tiền đồng trong nhà không đem dùng, thế nên mỗi năm vẫn cần phải tung ra một lượng lớn tiền đồng mới. Bởi vì thời thái bình càng lâu, sự "hao mòn" của tiền đồng lại càng lớn.
Tỷ giá vàng bạc của triều đình rơi vào khoảng một ăn năm, xưa nay vẫn tương đối ổn định. Còn tỷ giá vàng đồng, như "Lục Trọng Nguyên ở Phạm Dương... gặp lúc vàng đắt, bán hai lần được tám nghìn." Người Phạm Dương là Lục Trọng Nguyên, vào thời điểm giá vàng phi mã, đem vàng đến Dương Châu bán, một lạng đổi được tám nghìn tiền. Quy đổi ra bạc, một cân bạc đáng giá ba mươi hai quan tiền.
Nếu Linh Hạ hoàn thành việc bạc hóa tiền tệ, ngay lập tức sẽ cần tới mười vạn cân bạc, tức là hai triệu đồng bạc do Thiệu Thụ Đức đúc ra, hơn nữa từ nay về sau mỗi năm còn phải bổ sung một lượng bạc tương đương thì mới mong đủ. Dù cho lấy bạc làm chủ, tiền đồng làm phụ, bớt đi một chút nhu cầu về bạc, thì vẫn thiếu hụt trầm trọng.
Đây là một con đường cụt, đại soái đang nghĩ cách khác.
Yên ngựa nạm bạc nhanh chóng được trang bị xong xuôi, nhìn qua trông vô cùng uy phong lẫm liệt.
- Tướng quân Phùng, dăm ngày nữa, ta sẽ phái An Hưu Hưu thuộc Thuận Nghĩa quân dẫn hơn ba nghìn bộ kỵ đi về phía tây, vận chuyển một chuyến tiền lụa vào Lương Châu. Trấn Lương Châu đã giục giã mấy bận rồi, lần này ta đã ưng thuận. - Thiệu Thụ Đức lên tiếng: - Tiền của ta không dễ cầm thế đâu. Bên Lương Châu phỏng chừng vẫn còn hơn nghìn binh tướng, phần lớn là hậu duệ của hai nghìn năm trăm binh lính Úng Châu năm xưa. Đám người này biên thùy vệ quốc nhiều năm, có thể không động thủ thì đừng động thủ, ta đã dặn An Hưu Hưu việc này, hắn cũng đã nhận lời rồi.
Phùng Tồn Thẩm kiên nhẫn lắng nghe.
- Lương Châu không thiếu ruộng, thứ thiếu là nhân thủ cày cấy ruộng nương. - Thiệu Thụ Đức nói tiếp: - Đợt bách tính đi khai hoang vùng Hà Vị do triều đình phái tới tổng cộng hơn nghìn hộ, cơ bản đều đến từ Quan Trung. Ngoài ra còn có hơn tám trăm kẻ tội tù từ khắp các đạo trong thiên hạ, vốn dĩ nên đày đến châu Hội, nhưng đã bị ta ra lệnh chặn lại. Hơn một nghìn hộ bách tính Quan Trung này, cộng thêm tám trăm tên tội tù, sẽ do ngươi dẫn người hộ tống vào Lương Châu.
- Tuân lệnh. - Phùng Tồn Thẩm đáp.
- Lúc công đánh Phượng Châu, ngươi lập không ít công trạng, ta nay thăng ngươi làm đô ngưa hầu quân Thiên Trượng, thống lĩnh hai nghìn bộ tốt, một nghìn kỵ binh đi Lương Châu.
- Đa tạ đại soái cất nhắc. - Phùng Tồn Thẩm lập tức tạ ơn.
Hắn không hỏi đô ngưa hầu hiện tại của quân Thiên Trượng là Quách Kỳ đi đâu rồi, đại soái tự có sự sắp xếp, tuân thủ mệnh lệnh là được.
- Bộ tướng của An Hưu Hưu tạm thời ở lại trấn thủ Lương Châu. Đội quân của ngươi hộ tống xong dân chúng, tội tù cùng một phần tiền lương thì quay về ngay, ta còn phái đợt người thứ hai qua đó nữa. - Thiệu Thụ Đức dặn dò.
Đối với Lương Châu, chủ trương của hắn là công kích chính trị và kinh tế là chính, công kích quân sự là phụ, trước tiên nắm chặt lấy thế lực của triều đình ở bên đó, sau đó mới nghĩ cách đối phó với người Ôn Mạt.
Cứ như vậy, việc giành được quyền quan sát vùng Hà Xá trở nên cực kỳ quan trọng. Lý Thiệu vẫn chưa đủ tư cách, lực lượng Thọ Vượng cũng chưa đủ mạnh. Trong lòng Thiệu Thụ Đức đã có sẵn tính toán, chính là khôi phục lại chế độ cũ thời Thiên Bảo, bãi bỏ bốn trấn Định Nạn, Thọ Vượng, Thiên Đức, Chấn Vũ, thiết lập lại trấn Thọ Vượng, cai quản mười châu Hạ, Tuy, Ngân, Linh, Diêm, Hội, Phong, Thắng, Lân, bản thân hắn kiêm nhiệm chức Tiết độ sứ Thọ Vượng.
Dẫu sao thiên hạ bây giờ cũng đã có hai người kiêm lĩnh hai trấn rồi, đã phá vỡ tiền lệ. Toàn Trung vẫn đang mưu cầu kiêm nhiệm chức Tiết độ sứ Phụng Quốc (châu Thái), một người lĩnh ba trấn, đại soái kiêm lĩnh bốn trấn nhỏ chốn biên thưa, xem ra cũng coi như hợp lý.
Ngẫm lại chuyện xưa, cha con Lý Quốc Xương chẳng qua chỉ muốn chiếm đồng thời hai trấn Chấn Vũ và Đại Đồng, thế là đã bị triều đình không nương tay điều động đại quân vây quét. Nhưng sau khi loạn Khào ở Quan Trung, Lý Khắc Dụng làm quan sát sử kiêm Tiết độ sứ Nhạn Môn, Lý Quốc Xương làm Tiết độ sứ Đại Bắc, thảy đều do triều đình ban cho cả đấy thôi.
Tiếp theo đó, bãi bỏ hai trấn Đại Bắc và Nhạn Môn, Lý Khắc Dụng cầm cờ tiết độ vùng Hà Đông, em trai hắn là Khắc Tu làm Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa, đây chính là hai trấn lớn, trấn hùng mạnh, hai anh em chia nhau cai quản, triều đình chẳng phải vẫn ngậm bồ hòn làm ngọt mà đồng ý đó sao?
Đến thời gian gần đây, Chu Toàn Trung kiêm lĩnh hai trấn Tuyên Vũ và Hoài Nam, thậm chí ngay cả lớp vải che mặt cũng vứt quách đi chẳng cần nữa.
Quy củ, chính là cứ bị phá vỡ từng chút một như thế, uy vọng của đại nhà Đường cũng vì thế mà cạn kiệt từng chút một.
Thiệu Thụ Đức mưu cầu sáp nhập bốn đạo phía bắc cửa ải, nhìn qua thì thấy cũng không đến nỗi quá chướng mắt nữa, kẻ tiên phong mở đường đã có Chu Toàn Trung làm thay rồi.
Tiết độ sứ Thọ Vượng mới, gánh thêm chức Sứ thủy vận sáu thành, lại thêm chức Sứ áp phiên lạc chắc chắn cũng không thể thiếu. Ngoài ra, di sản của trấn Thọ Vượng cũ cũng phải tiếp thu lấy, ví dụ như kiêm nhiệm chức Quan sát sử Hà Xá, danh chính ngôn thuận nhúng tay vào nội bộ Lương Châu.
Các ngươi chẳng phải đều là bề tôi trung thành của triều đình đó sao? Ta là Quan sát sử Hà Xá, tra xét, giám sát mọi việc lớn nhỏ của quân dân trấn Lương Châu, đây là quyền lực do triều đình ban cho, các ngươi có muốn nghe hay không?
Có quân đội làm hậu thuẫn, có tiền lương làm chất bôi trơn, cái tên Ôn Cáo vẫn chưa mưu được chức Tiết độ sứ cho tới tận bây giờ, với thân phận một gã Đô phòng ngự sử Hà Xá trong tay, lúc đối mặt với Quan sát sử, kẻ nào nói chuyện có trọng lượng hơn còn chưa biết chừng đâu.
Thiệu đại soái ngẫm nghĩ, việc này vẫn phải tiến hành cho thật nhanh chóng. Nhân lúc ngọn gió ở Trường An đang có lợi cho mình, cứ thực hiện xong xuôi cái đã. Nếu lại chần chừ thêm một hai năm nữa, chắc chắn sẽ không dễ làm như bây giờ.
Ừm, muốn làm việc, chắc chắn phải biếu xén quà cáp. Hoạn quan một phần, triều đình cũng phải một phần.
Chỉ dựa vào vũ lực ép buộc người khác làm việc đương nhiên là được, nhưng rốt cuộc thì vẫn không được vững chắc cho lắm. Tặng chút quà, lòng nhiệt tình của người ta sẽ cao hơn, tính chủ động cũng mạnh hơn, việc làm ra sẽ càng tốt đẹp hơn.
Triều đình bây giờ cũng nghèo, cứ biếu một nghìn con ngựa, một vạn con dê, cộng thêm một số tấm da thú hiếm lạ, thánh thượng có thể mang ra ban thưởng cho quần thần, phi tần, qua đó nâng cao tiếng tăm của họ Thiệu. Đa phương kết hợp như vậy, vấn đề hẳn sẽ không lớn lắm.
Tiếp quản toàn bộ vốn liếng của triều đình ở Lương Châu rồi, có thể lấy đó làm gốc để chiêu dụ người Ôn Mạt. Nói không chừng sẽ cần phải đánh trận, nhưng có được điểm tựa là Lương Châu trong tay, độ khó khi đánh trận sẽ giảm đi rất nhiều.
Ôn Mạt, nếu có thể bị mình sử dụng, vậy thì thực sự quá tuyệt. Kỵ binh bẩm sinh, lại lấy người Hán làm chủ, tuy rằng bọn chúng có lẽ đều chẳng biết nói tiếng Hán, đã hoàn toàn bị Thổ Lễ hóa. Nhưng không sao, tộc trưởng, tù trưởng của bọn chúng hẳn là vẫn biết rõ nguồn gốc tổ tiên mình, có sợi dây liên kết này rồi, liền có thể lấy đó làm bậc thang để thi triển các loại thỏa hiệp về mặt lợi ích.
Không tin ư? Các triều đại thời Ngũ Đa, đều thiết lập trấn Lương Châu, có triều còn phái binh đến Lương Châu nữa kìa. Nhưng khi Tây Hạ dựng nước, người Ôn Mạt nào có thừa nhận đâu, đến cuối cùng vẫn phải dùng chinh phục quân sự mới giải quyết được.
Hy vọng mọi thứ đều thuận buồm xuôi gió.
Thời Hàm Thông người Ôn Mạt vẫn còn tiếp nhận sự sắc phong của triều đình, xuất binh đi đánh Nam Chiếu, đám người đó hẳn chưa chết sạch, chắc là vẫn còn có thể thương lượng được.