- Người đi đường trên sông Hán thưa thớt, quán trọ vùng núi Ba Thượng cũng vắng tanh.
Đứng bên trong trạm dịch Thanh Thuỷ ở phía nam huyện Hóa Thành, nhìn khung cảnh có phần tiêu điều trước mặt, Thiệu Thụ Đức chợt dâng lên chút cảm xúc bâng khuâng.
Huyện Hóa Thành trực thuộc phủ Ba Châu, chính là vùng Ba Trung đời sau, một trọng trấn nằm về phía nam dãy núi Ba Lĩnh của triều đình.
Sâm Thần là nhà thơ thời sơ Đường, thuở ấy núi Ba quả thực thưa thớt hoang vu, việc vận chuyển trên sông Hán cũng cực kỳ ảm đạm. Nhưng điều kỳ lạ là, sau loạn An Sử, giang sơn ngày một suy vi, thế mà việc vận chuyển hàng hóa qua lại vùng sông Hán lại thịnh vượng hơn cả thuở ban đầu.
Thời Đường Túc Tông còn ở Linh Vũ, thuế khóa vùng Giang Hoài được chở đến các bến đò Tương Châu, Thương Châu, rồi theo sông Hán đưa đến Dương Châu, Hưng Nguyên phủ, sau đó chuyển đường bộ về huyện Phù Phong ở Quan Trung.
Mãi sau này khi khai thông kênh Biện Thủy, phần lớn thuế khóa Giang Hoài đều đi theo tuyến đường thủy đó. Thế nhưng triều đình vẫn duy trì thêm vài tuyến đường dự phòng, vẫn luôn gánh vác một lượng lớn việc chuyên chở tài vật, và con đường này chính là một trong số đó.
- Triệu tùy sứ, mười một châu phủ miền nam núi Tương Lĩnh, mỗi năm nộp cống bao nhiêu tài vật là vừa?
Thiệu Thụ Đức ngồi lên chiếc ghế xếp bọc da hổ, cất lời hỏi.
Lặn lội ngàn dặm đánh một trận lớn như thế, đương nhiên phải vớt vát chút lợi ích. Đại soái Chư Cát từ trước cũng đã ngầm đồng ý, thậm chí còn tán thành. Người ta không có nghĩa vụ phải không công giúp sức cho mình, đạo lý ấy ai nấy đều hiểu rõ.
- Đại soái có tính chuyện đóng quân ở miền nam núi hay không?
- Vẫn chưa nghĩ kỹ, nhưng chắc là cần. Ta hiện tại để ý đến vùng Cố trấn gần huyện Hà Tây, từ đây đi về phía tây qua châu Thành đến châu Tỉnh, ngả đông bắc ra ải Tán vào Quan Trung, nam xuống cửa ngõ Thục vào Thành Đô, tất cả đều phải qua nơi này, không đặt một trấn quân thì không xong.
Mí mắt Triệu Quang Tùng giật nảy lên, nét mặt vẫn bình thản. Trước đó hai người đã bàn định, ba châu Hưng, Phượng, Dương thuộc về trấn Phượng Xuyên, còn hai châu Tỉnh, Thành phía tây núi Lũng thì quy về trấn Hà Vị. Thế nhưng đại soái vẫn muốn cắt quân giữ lại ở châu Hưng, một mặt có thể tiện bề liên lạc với trấn Hà Vị, mặt khác cũng tự mình nắm giữ yết hầu đi vào Thục. Xem ra ngài vẫn chưa hoàn toàn tin tưởng nhà họ Thết.
Lại nghĩ đến chuyện hôm qua hai người từng trò chuyện về việc ép nhà họ Thết giao nảnsạch căn cứ địa huyện Lân, dời cả tộc đến phủ Phượng Xuyên, trong lòng Triệu Quang Tùng không khỏi thầm thở dài. Kẻ đứng ở vị trí cao ngất vốn dĩ vô tình đến thế, cái gọi là cô gia quả nhân có lẽ chính là điều này.
Nhưng ngẫm lại, nhà họ Thết thực ra cũng không chịu thiệt. Cơ nghiệp tổ tiên ở huyện Lân, giao thì giao thôi, phủ Phượng Xuyên há lại chẳng hơn một châu quân viễn biên kia sao? Hậu duệ vương tộc Tiên Ti, đại tù trưởng Đản Hạng vùng biên ải, một khi đã rời bỏ quê cũ, sau này chỉ cần tuân thủ quy củ, lại thêm lòng nhân nghĩa của đại soái, ngày khác nếu thiên hạ về tay, địa vị trong hàng ngũ hào môn triều đại mới chắc chắn không chạy đi đâu được.
- Đại soái, nha binh trong quân phủ dẫu đông, nhưng cũng chẳng chịu nổi việc phân tán đi đồn trú khắp nơi.
Triệu Quang Tùng nhắc nhở:
- Trừ phi lúc này lập tức nam chinh đánh Thục, bằng không xem chừng chưa cần thiết.
Nam chinh đánh Thục, nhìn vào lúc này rủi ro vô cùng lớn. Không chỉ vì những yếu tố quân sự, mà chủ yếu còn sợ có kẻ nhân cơ hội xưng hùng một cõi, tự lập làm vua.
Vùng đất ấy vốn cực kỳ quỷ quái, ngay từ thời nhà Hán, Lưu Yên còn biết hạ lệnh phá hủy đường ván gỗ để chiếm cứ một phương. Đại quân triều đình Trung Nguyên một khi bước chân vào Thục, rốt cuộc có còn nghe lời nữa hay không, chẳng ai dám đảm bảo. Huống chi nay lại là buổi hoàng hôn nhà Đường, tướng sĩ quen thói làm phản, nếu không đập nát đường ván để tự lập thì mới là chuyện lạ.
- Đối với đất Thục, tạm thời nên dùng thủ đoạn lôi kéo là chính.
Triệu Quang Tùng phân tích:
- Với những phiên trấn quy thuận, ta cứ thu lấy chút tài vật, y hệt như cách đối đãi với các bộ tộc Đản Hạng ở Âm Sơn hay Hoành Sơn vậy.
Thiệu Thụ Đức trầm ngâm không nói.
Thực ra, việc thu cọc tài vật từ các phiên trấn phụ dung đến nay chẳng còn xem là chuyện gì quá phận. Triệu Tự ở châu Trần vẫn luôn cống nạp tài vật cho Chu Toàn Trung, thậm chí còn xuất binh giúp sức. Doãn thành Hà Nam là Trương Toàn Nghĩa thì cung cấp tiền lương, binh khí cho Chu Toàn Trung nam chinh bắc chiến, lúc ép thiên hạ đưa vua về Lạc Dương còn chịu trách nhiệm tu sửa cung thất.
Nhóm người dưới quyền Thiệu mỗ có thể coi là phiên trấn phụ dung, trước kia có vùng Bân Ninh do Thết Tông Bản trấn thủ là một, hai đạo Bảo Tế của Lý Hiếu Xương, Bảo Đại của Đông Phương Quê cũng miễn cưỡng tính là một, còn huyện Lân do Thết Tự Luân làm thứ sử kỳ thực cũng là một thế lực độc lập nhỏ. Riêng Đản Hạng ở Hoành Sơn và các bộ tộc ở Âm Sơn thì mức độ tự chủ cao hơn phiên trấn một bậc, chủ yếu được lôi kéo thông qua con đường hôn nhân.
Đợt nam chinh này, tướng sĩ quân Định Nạn đã đổ máu ở miền tây nam núi và phủ Vũ Định, bắt buộc phải tăng cường kiểm soát để biến nơi đây thành phiên trấn phụ thuộc hoàn toàn. Việc thu cống tài vật, hoàn toàn có thể thử áp dụng.
- Triệu tùy sứ, đã muốn lôi kéo, trấn áp các trấn vùng Tam Xuyên, há có thể không cắt cử binh mã đồn trú?
Thiệu Thụ Đức lên tiếng:
- Ngươi không phải võ phu, nên nào hiểu được tâm tư của bọn chúng. Cố trấn ở châu Phượng, cửa ngõ Hưng Thành ở châu Hưng, cửa ngõ Bách Lao và Dương Bình Quan ở phủ Hưng Nguyên, tốt nhất đều phải để lại binh lính canh giữ.
Cố trấn và cửa ngõ Hưng Thành nằm ở nơi yết hầu trọng yếu, khoảng giữa có hơn bốn nghìn đoạn đường ván gỗ. Cửa ngõ Bách Lao nằm ở phía tây nam huyện Tây thuộc phủ Hưng Nguyên, chính là yết hầu tổng quan để từ đất Tần đi vào Thục, bất kể đi theo nhánh đường nào cũng phải qua con đường này. Riêng trên con đường lớn từ Dương Bình Quan nam tiến tới châu Lợi, lại có thêm hơn một vạn rưỡi đoạn đường ván, mang ý nghĩa chiến lược cực kỳ to lớn.
Ngươi không phái binh ở lại trấn thủ, cứ trơ mắt nhìn những thành ải và đường ván ấy, thì ai sẽ ngoan ngoãn nộp cống tài vật cho ngươi? Kẻ nào gan lớn một chút, nổi lửa châm một đuốc thiêu rụi, lúc ấy ngươi tính sao?
Đám này toàn là hạng ti tiện thấy quan tài mới đổ lệ!
- Đại soái đã có chủ đích, vậy cứ chọn tinh binh ở lại trấn thủ. Bốn nơi này, cần phải đồn trú khoảng vạn quân. Nếu thấy nhiều, cũng có thể trưng dụng thêm các bộ tộc Đản Hạng ở Hoành Sơn và Âm Sơn đến hiệp phòng. Tiền tài vật tư cần cho việc đồn trú, có thể vận chuyển qua đường sông Cổ Đạo, nhưng cần phải đặt một phân nha của sứ giả cung quân tại phủ Hưng Nguyên, chứ tiền lương và vật tư nuôi quân không thể do trấn Phượng Xuyên hay miền tây nam núi trực tiếp cấp phát.
Cách nghĩ này coi như khá chu đáo và toàn diện.
Miền tây nam núi không chỉ có sông Hán, mà vai trò vận chuyển của sông Đại Tán hay sông Cổ Đạo tức là sông Gia Lăng cũng cực kỳ trọng yếu. Dọc theo lưu vực con sông này có các châu Hưng, Lợi, Lãng, Quả, Hợp, Dụ, thuyền bè có thể xuôi dòng thông suốt tận đến châu Hưng.
Trong bài "Hưng Châu Giang Vận Ký" của Liễu Tông Nguyên từng nhắc đến việc triều đình đồn trú binh mã tại châu Hưng, vì dân cư thưa thớt, tiền lương không đủ, phải chuyển vận từ nơi khác tới vô cùng vất vả, bèn tiến hành khơi thông dòng chảy, hàng vạn người cùng hô vang kéo thuyền, sóng cuộn mây trừng, trăm dặm chỉ trong chớp mắt. Có thể thấy triều đình thời bấy giờ đã tốn không ít tâm sức để khơi thông thượng nguồn Gia Lăng Giang nhằm phục vụ giao thông đường thủy, dẫu rằng giá trị vận tải chắc chắn không bằng hạ lưu.
Lục Du thời Tống từng có bài thơ "Từ Tam Tuyền phiếm Gia Lăng Giang chí Lợi Châu", trong đó Dương Bình Quan nằm ngay tại huyện Tam Tuyền.
Thượng nguồn đã thế, hạ lưu lại càng thuận lợi hơn, hơn nữa thương nghiệp dọc đường khá phát triển, rất thuận tiện cho việc vận chuyển tài vật ngược lên phía bắc.
- Dân cư châu Quả tức Nam Xung rất chuộng việc buôn bán, người Thục gọi nơi đó là "Tiểu Thành Đô", sự phồn hoa của thành quế đứng đầu vùng Xuyên Đông.
- Đất đai ấm áp khí trời trong lành, châu Lãng tức Lãng Trung đất đai rộng mở dân chúng giàu có.
Châu Quả thuộc miền tây nam núi, châu Lãng thuộc trấn Long Kiếm, đều là những nơi vô cùng trù phú. Lấy tài sản của hai vùng này để nuôi quân quả thực là một diệu kế giảm bớt gánh nặng hao phí.
Ngày mười hai tháng sáu, Tiết độ sứ Long Kiếm là Triệu Kiệm dẫn theo thân binh đến Ba Châu.
Bên ngoài trạm dịch Thanh Thuỷ, đại doanh quân Thiết Lâm kéo dài dải dác tới cả dặm. Từng tốp bộ tốt đang luyện tập, tiếng hô hò giết chóc vang trời dậy đất.
Triệu Kiệm xuống ngựa, trân trân đứng nhìn một hồi lâu, đoạn thở dài một tiếng.
Hắn gây dựng vạn cỗ binh mã ở bốn châu Long, Kiếm, Lợi, Lãng, cốt lõi chính là hai ngàn quân trấn Thông Tắc và hai ngàn quân Đản Hạng Hoành Sơn ngày trước dẫn theo. Về sau đông chinh tây chiến, phần lớn đều phải dựa vào lực lượng này.
Sau khi dẹp xong Dương Mậu Thực ở châu Lãng, gần đây hắn lại đang tích lũy tài vật, nuôi ý định tấn công Trần Kính Tuyên ở đất Tây Thục.
Năm trấn đất Xuyên, gồm Long Kiếm, Tuế Châu, Xuyên Đông, Xuyên Tây, Cung Nam trong đó trấn Bổn Châu chưa thiết lập. Trừ trấn Long Kiếm của hắn ra, các trấn còn lại gốc gác đều chẳng mấy "sạch sẽ", kẻ thì là tàn dư của Điền Lệnh Tư, kẻ là vây cánh của Dương Phục Cung. Triệu Kiệm vẫn tự cho mình đang nắm giữ đại nghĩa triều đình, cất binh đi thảo phạt những kẻ phiên trấn nghịch tặc này là danh chính ngôn thuận.
Nhưng trong tay hắn chỉ có vỏn vẹn bốn châu, thực lực có chút đuối sức. Nghĩ đi nghĩ lại, nếu có thể có được trong tay một đội tinh binh, sự nghiệp lớn may ra mới thành.
Còn tinh binh lấy từ đâu ra? Hắn chỉ chớp mắt nghĩ ngợi một thoáng, liền hạ ngay mục tiêu lên đầu các trấn vùng tây bắc kinh thành, nhưng việc này lại cần có sự đồng ý của chủ nhân thực sự vùng Quan Trung là Thiệu Thụ Đức.
- Đây quả là quân tinh nhuệ. Nếu có thể chiêu mộ được vạn người, ta có nắm chắc san bằng cả hai trấn Xuyên Đông và Xuyên Tây.
Nét mặt Triệu Kiệm hừng hực vẻ cuồng nhiệt, chỉ hận không thể gom hết số binh này về dưới quyền chỉ huy của mình.
- Đại soái, sứ giả của Linh Vũ quận vương xem chừng có ý muốn cử con tin sang thành Hạ Châu.
Phó Tiết độ sứ Long Kiếm là Đỗ Chi Cổ lên tiếng:
- Kẻ này có dã tâm lớn, Quan Trung còn chưa nuốt trọn mà đã vươn tay sang tận đất Tam Xuyên rồi.
- Kỳ thực chẳng có gì to tát, cứ để con trai ta đi Hạ Châu là được. Còn cháu đích tôn thì cứ giữ lại ở châu Long, những lúc nhàn rỗi binh đao ta có thể tự mình dạy dỗ.
Triệu Kiệm lúc này trong đầu toàn ấp ủ mộng tưởng nuốt chửng các trấn lân cận, bất kể Thiệu Thụ Đức đưa ra điều kiện gì, dẫu là con tin hay tài vật, hắn đều sẵn sàng thương lượng.
Đỗ Chi Cổ thấy thế cũng cho là chẳng có gì đáng ngại. Chủ công năm nay mới bốn mươi bốn tuổi, sinh được năm trai sáu gái, con đàn cháu đống. Con trai cả năm nay đã hai mươi tám, cháu đích tôn cũng mười hai tuổi rồi, việc kế thừa phiên trấn hoàn toàn không thành vấn đề.
- Đi thôi, chúng ta vào gặp Linh Vũ quận vương.
Cùng lúc ấy, Thiệu Thụ Đức đang ngồi nhấm nháp trà trò chuyện cùng Triệu Quang Tùng, bàn về những thửa ruộng bậc thang thường thấy ở các vùng núi phía nam Ba Châu. Bỗng nghe bẩm báo Tiết độ sứ Long Kiếm là Triệu Kiệm cầu kiến, hai người nhìn nhau mỉm cười.
- Tham kiến Linh Vũ quận vương.
Hai người Triệu, Đỗ bước vào trong, lập tức cúi đầu hành lễ.
Một vị tiết độ sứ dùng đại lễ bái kiến một vị tiết độ sứ khác, dặt vào mười năm trước có lẽ không hợp quy củ, nhưng nay thì đã thành chuyện vô cùng bình thường.
- Hai năm nay Triệu soái đông chinh tây chiến, rầm rộ xôn kha, tạo ra cục diện lớn lao đấy chứ.
Thiệu Thụ Đức cười nói.
- Tất cả đều nhờ ơn Linh Vũ quận vương chuẩn chuẩn cho phép ta chiêu mộ binh mã.
Triệu Kiệm cười đáp:
- Nay trong vùng đất Xuyên vẫn còn bốn đại nghịch phiên chưa dẹp yên, ngày sau nếu có lúc dùng binh, rất mong Linh Vũ quận vương rộng lòng du di.
Bởi vì sứ giả trước đó đã thay mặt môi giới truyền đạt, đem những chuyện khó nói trên mặt bàn ra bàn bạc riêng tư từ trước, nên Thiệu Thụ Đức hoàn toàn hiểu rõ ẩn ý trong lời Triệu Kiệm: đó là xin chiêu mộ binh sĩ!
Thế là sự tình hóa ra lại có chút nực cười. Thiệu Thụ Đức vốn chẳng muốn tiêu hao sức dân tráng đinh bản địa nên mới tìm mọi cách đi chiêu mộ binh lính ở các trấn ngoài, thế mà tên Triệu Kiệm này lại ngược đời chạy lên tận vùng Tây Bắc để tuyển binh. Hóa ra công sức hắn đi vặt lông cừu Chu Toàn Trung lại thành ra làm không công cho kẻ khác rồi sao?
- Dân đinh vùng Tây Bắc thưa thớt, việc tuyển binh này…
Nói đến đây, Thiệu Thụ Đức liền khựng lại.
- Ta nguyện dâng lên hai vạn quan tiền, hai vạn tấm lụa là châu Lợi, hai vạn tấm đoạn kép trọng liên châu Lãng, cùng hai vạn tấm vải thô Liêu.
Triệu Kiệm vội vàng lên tiếng.
Chà chà, quả không hổ danh là một gã võ phu, chẳng thèm đôi co tình cảm, lý tưởng hay đại nghĩa với ngươi, vừa mở miệng là bàn chuyện tiền nong. Xem ra đánh hạ được châu Lãng rồi, Triệu Kiệm cũng phất lên giàu có, đất trong Thục quả thật giàu nứt đố đổ vách!
- Ta ở phủ Hưng Nguyên cũng có đặt quân đồn trú…
Thiệu Thụ Đức làm bộ chần chừ nói.
Triệu Kiệm nghe vậy cả kinh. Trấn thủ Hưng Nguyên, đây là muốn làm gì chứ? Nhưng sự đã rồi, cũng chẳng còn lời nào để nói, hơn nữa thời gian gấp rút, bèn nghiến răng nói tiếp:
- Mỗi năm có thể dâng nộp ba vạn quan tiền, năm vạn tấm lụa.
Thiệu Thụ Đức cạn lời. Năm huyện ở châu Tuy, một năm thu thuế lắm cũng chỉ được bảy vạn tấm lụa, lại toàn là lụa tạp chất phẩm chất kém. Thế nhưng Triệu Kiệm lại có thể một hơi vung ra năm vạn tấm lụa thượng hạng có giá trị cao hơn gấp bội, khiến cho Thiệu đại soái đối với đất Thục cũng bắt đầu sinh lòng thèm thuồng.
Chỉ riêng một vùng châu Lãng, sản lượng gấm vóc và vải Liêu chắc phải gấp hai ba lần châu Tuy, hoặc thậm chí còn nhiều hơn thế nữa?
- Ngươi có thể đến các bộ lạc Đản Hạng ở Hà Tây để chiêu mộ binh mã, hạn mức là ba ngàn người. Quá số đó, thì tự tìm cách lo liệu trong Quan Trung.
Thở dài một hơi thật dài, cuối cùng Thiệu Thụ Đức cũng chịu gật đầu buông lỏng.
Đản Hạng ở Hà Tây vốn không bị hắn kiểm soát quá chặt chẽ, vẫn còn vài bộ lạc lẩn khuất ngoài tầm thống trị. Để Triệu Kiệm tuyển đi một ít, đổi lấy chút tiền tài lụa là cũng chẳng phải chuyện xấu. Hơn nữa, hắn đoán chừng kiểu giao dịch này cũng chẳng kéo dài được lâu. Địa bàn của Triệu Kiệm một khi mở rộng, lông cánh cứng cáp rồi, chưa chắc đã chịu tiếp tục cống nạp nữa.
Việc này rất có khả năng chỉ là một vụ giao dịch ngắn hạn. Thiệu mỗ tìm cách kiềm chế Triệu mỗ, còn Triệu mỗ thông qua việc dâng cống để thu về lợi ích, sau đó tiến đánh các châu huyện trong đất Thục.
Nhưng sự việc thực sự đơn giản thế sao? Cứ chờ xem đã, quân Thần Sức một khi bước chân vào Thục, những màn kịch hay phía sau còn nhiều lắm.
Triệu Kiệm đạt được mục đích hắn hằng mong mỏi, thỏa mãn rời đi. Nhưng trên đường quay về, nghĩ ngợi ngược xuôi, trong lòng lại dâng lên một nỗi bất an ngấm ngầm. Việc thiết lập đồn binh ở phủ Hưng Nguyên thực sự khiến hắn có cảm giác như đang bị gai nhọn đâm sau lưng! Thế nhưng uy thế của Linh Vũ quận vương hiện tại quá lớn, nam chinh Hưng Nguyên một trận đánh tan Chư Cát Trọng Bảo, e rằng châu Dương cũng chẳng mấy chốc mà rơi vào tay hắn, một vùng Long Kiếm bé nhỏ bốn châu sao có thể chống cự nổi?
Thời gian không chờ đợi ai! Chỉ có nhanh chóng chiếm đoạt cho bằng được hai trấn Đông Tây Xuyên, tấm lưng của hắn mới có thể thẳng lên được.
Thiệu Thụ Đức ở lại Ba Châu cho đến ngày rằm tháng sáu, sau đó liền dẫn quân bắc tiến. Trên đường hành quân, Triệu Kiệm phái người đưa con trưởng là Triệu Nghiệp vào trong quân, đi cùng còn có cả con gái của Triệu Nghiệp, nói là cống hiến để làm thị nữ cho Linh Vũ quận vương.
Thiệu đại soái thầm cảm thán, võ phu một khi đã không cần mặt mũi thì quả thực đáng sợ đến vậy. Các bộ tộc ở Âm Sơn từng dâng hơn chục thị nữ, họ Bạch ở hội Châu, Thổ Phồn ở Thiện Châu cũng gửi gắm thêm mấy người, riêng Triệu Kiệm là vị tướng soái người Hán đầu tiên làm như thế này.
Nghe đồn cung nữ bên cạnh thiên tử phần lớn đều là tiểu thư khuê nữ nhà công khanh quý tộc, Thiệu mỗ tự dưng lại cảm thấy có chút háo hức mong chờ.