Thời Đường Đức Tông, triều đình từng huy động hơn ba vạn quân sĩ cùng sáu nghìn dân phu, mất tròn hai mươi ngày để dựng lên thành Diêm Châu giữa đồng cỏ.
Nhưng việc dựng Định Tây Trại lại khác thế. Thành Diêm Châu đắp bằng đất nện, còn nơi đây toàn dùng gỗ làm tường trại, thế nên công việc hoàn thành sớm hơn hẳn.
Trần Thành từng mong ngọn thành này chứa nổi mười vạn hộc lương quân, nhưng thực tế không tài nào làm được.
Mới vận chuyển ba chuyến vật tư, trong thành tổng cộng cũng chỉ tích trữ hơn ba vạn tám nghìn hộc lương thực, mấy vạn bó cỏ khô, cộng thêm đủ loại binh khí trang bị.
Tuy vậy, nhân lực các quân phía đông nam không quá đông đúc, tính ra lực lượng chính quy chỉ có vạn người thuộc Định Vân quân và Tân Tuyền quân, phần còn lại đều là các bộ tộc phiên. Gom lại cũng được một hai vạn quân. Bọn họ dắt theo la liệt trâu dê, việc hậu cần không thành vấn đề, thậm chí còn dư dả để sẻ bớt cho đại quân chủ lực.
Dương Duyệt dẫn theo Tân Tuyền quân cập bến Định Tây Trại vào giữa tháng tư từ hướng sông Tổ Lịch.
Các cánh quân phía đông nam vốn là binh lính đánh bọc sườn, mà ngay trong cánh quân bọc sườn ấy lại chia thành chủ lực và thứ lực. Tại lưu vực sông Tổ Lịch phía đông, các bộ tộc phiên thuộc đất Hội Châu đứng đầu là họ Bạch, cộng thêm đám hương binh thổ phỏng chừng hơn một vạn người, vẫn luôn liên tục quấy nhiễu bộ Lư Mã, nhằm kiềm chế binh lực của đối phương.
Binh bọc sườn đã làm nhiệm vụ kiềm chế, vậy chủ lực tất phải tiến binh!
- Chư vị.
Dương Duyệt triệu tập các tướng lại, đoạn cất lời:
- Vùng Hà Lũng lọt vào tay thổ phó đã tròn hai giáp. Ta nghe người ta kể lại, vào niên hiệu Thiên Bảo, các châu như Hà, Vị dân cư đông đúc, nhà nhà chăm lo cày cấy, kho lúa chứa đầy, gia súc nhiều không kể xiết, trâu dê đầy đồng. Thương khách đất Quan Chấn đi ra từ Tần Châu, tiến vào Hà Vị, quán xá dọc đường sạch sẽ tươm tất, cờ rượu tung bay, mâm cao cỗ đầy, bách tính cười nói vui vẻ. Thế nhưng bây giờ thì sao? Cảnh tượng lúc Hội Châu vừa được thu phục thì ai nấy đều thấy rồi: tường thành đổ nát, thưa thớt bóng người, thổ phó ép người ta vào các bộ tộc, mặc sức vơ vét. Bữa đói bữa no, sống không ra người ngợm không ra ngợm, cái cảnh ấy là thế nào chứ? Có kẻ bảo cứ giữ chặt Định Tây Trại, rồi hãy tiến về phía tây, ngược lên Lan Châu. Nhưng thung lũng phía tây núi non trùng điệp, rừng rậm chằng chịt, đường sá bao năm không tu sửa, địa thế dọc đường hiểm trở, dễ bị địch nhân lợi dụng, đi lại vô cùng khó khăn. Ý ta đã quyết, nay đại quân rầm rộ tiến về phía nam, trước tiên hạ cho bằng được Vị Châu, rồi sau đó mới tính tiếp chuyện tiến về phía tây. Các ngươi có ý kiến gì không?
Vương Ngu liếc hắn một cái, đoạn hỏi:
- Định đánh trận này kiểu gì?
- Cứ theo con đường thung lũng nhánh sông Vị Thủy mà tiến thẳng, hướng thẳng tới huyện Tương Vũ, rồi quét sạch tàn quân dọc thung lũng sông Vị Thủy. Đợi xong việc, cắt cử người trấn thủ Vị Châu, Vị Nguyên, rồi tiến quân về hướng tây bắc, lọt vào thung lũng sông Thao Thủy, ngược lên Lan Châu. Đó chính là con đường qua Vị Thủy của triều đại chúng ta.
- Thế đường lương thảo giải quyết ra sao?
- Bộ tốt Định Vân quân và Tân Tuyền quân ở lại trấn thủ Vị Châu, ta sẽ dẫn kỵ binh cùng các bộ tộc tiến về phía tây và hướng bắc.
- Hơi liều lĩnh đấy.
- Nay không liều lĩnh, cứ đánh rề rà chậm chạp, đợi đến khi Đại soái hạ xong Lan Châu mà chúng ta vẫn dậm chân ở Vị Châu, há chẳng hổ thẹn lắm sao? Phải nhớ rằng binh quý thần tốc, cứ lề mề dây dưa thì ra thể thống gì nữa?
Mặt Vương Ngu đỏ bừng lên. Câu nói này rõ ràng đang ám chỉ hắn ta. Lúc dựng thành ở Định Tây Trại, hắn ta chỉ phái một phần binh phiên xuống phía nam càn quét thổ phó, làm lỡ hết cả thời gian.
- Đợi hạ xong Vị Châu, quân sứ họ Vương cứ ở lại trấn thủ nơi này đi, ta sẽ tự mình dẫn bộ tộc đến tiếp ứng cho Đại soái. Việc này cứ quyết định như vậy đi.
Dương Duyệt nói với giọng điệu không cho phép phản bác:
- Bách tính bốn huyện đang ngóng cổ trông chờ chúng ta đến giải cứu, sao có thể chần chừ thêm được nữa?
Vương Ngu nghe vậy sinh bực bội. Chính ngươi ra lệnh bắt ta ở lại Định Tây Trại dựng thành chờ đại lực chủ lực, giờ lại quay sang chê ta chậm trễ? Đánh hạ Vị Châu xong lại bắt ta ở lại trấn thủ địa phương, công lao thì ngươi húp hết, việc bẩn thỉu thì đùn cho ta chịu cả sao?
Thế nhưng Dương Duyệt là Đô chỉ huy sứ, dẫu trong lòng Vương Ngu có ấm ức đến mấy lúc này cũng đành phải cắn răng tuân lệnh.
Quân pháp nghiêm ngặt, không ai dám phạm vào.
Sau khi chốt xong kế hoạch, Dương Duyệt để lại hai nghìn quân châu Hội Châu vừa dẫn tới ở Định Tây Trại. Lại bắt bộ tộc Thác Bạt sung làm phu phen theo quân, chuyên lo việc luân phiên vận chuyển vật tư.
Ngày mười hai tháng tư, chủ lực Tân Tuyền quân và Định Vân quân rầm rộ tiến về phía nam.
Từ Định Tây Trại đi về phía nam, giữa dải thung lũng dài dằng dặc, đâu đâu cũng thấy quân sĩ Đại Đường giáp trụ sáng choang, khí giới tinh bén. Hơn vạn người ngựa thuộc các bộ tộc phiên đã tiến về phía nam từ trước đó mấy bước, họ không chủ động giao chiến với thổ phó mà vừa lùa trâu dê vừa thong thả tiến bước.
Đám thám báo tung ra khắp chốn núi non, từng thung lũng, từng mảnh rừng, từng con suối nhỏ đều cắt cử người kiểm tra kỹ càng, tính đến nay đã đẩy sâu về phía nam đến mấy chục dặm.
- Tăng tốc độ hành quân lên, thứ gì không cần thiết cứ vứt hết đi!
Dương Duyệt cưỡi ngựa lượn trước lượn sau thúc giục.
Các tướng sĩ ngậm miệng không nói, vô thức bước nhanh hơn.
Chỉ cách đây một canh giờ, Dương chỉ huy vừa mới chém đầu hai tên lính hành sự lề mề, cái thủ cấp còn đẫm máu vẫn được vứt chỏng chơ bên vệ đường.
Vương Ngu đứng bên cạnh muốn nói lại thôi, cuối cùng chỉ biết dài giọng thở dài.
Dương Duyệt kia ơi, ngươi gặp may đấy, gặp đúng cái đội quân do Đại soái tự tay gầy dựng. Đổi lại mà dẫn dắt quân Ngụy Bác xem, liệu ngươi có còn dám "hành hạ" sĩ tốt tàn nhẫn thế này không?
Lư Mã Khởi vội vã chạy thốc chạy tháo về Vị Châu, gặp mặt tộc trưởng Đốc Quất Nghiêm thuộc bộ tộc Đốc Quất.
Hắn ta vừa dính một vố đau đớn bên sông Tổ Lịch. Suốt ngày chơi trò trốn tìm với người ta trong các ngách núi, dẫu có lòng muốn đại cử tiến bắc, ngặt nỗi thế lực nhà họ Bạch ở Hội Châu lại vô cùng lớn mạnh, bên cạnh còn bám theo đủ loại tiểu bộ tộc chư hầu, thế nên gặm hoài không gặm nổi.
Đang lúc bực dọc u sầu, bỗng đâu nghe tin quân Đường ở thành Tây Sử đại cử tiến nam, hắn ta hoảng hồn chạy cuống cuồng về đây. Mà ngặt nỗi chỉ mang theo vài tên tâm phúc chạy về, còn đại bộ phận tộc nhân vẫn đang ì à ì ạch rút lui xuống phía nam giữa chốn quần sơn phía bắc.
Một vùng Vị Châu bé tí teo mà nhét tới ba bộ tộc, trông thật chẳng ra thể thống gì. Nhưng ngặt một nỗi hai bộ tộc Đốc Quất và Khâm Quất rõ ràng đã liên kết chặt chẽ với nhau, trong chốc lát không tài nào đuổi cổ họ đi được, hơn nữa lúc này vẫn cần đến sức lực của bọn chúng, bằng không cái đất Vị Châu này e rằng không giữ nổi.
Mà nếu không giữ nổi Vị Châu, thế thì tộc Lư Mã hắn với tộc Khâm Quất khác quái gì nhau? Chẳng hóa ra đều là bầy chó nhà có tang, sớm muộn gì cũng bị kẻ khác nuốt chửng hay sao?
- Bắt buộc phải liên thủ đánh một trận ra trò thôi.
Lư Mã Khởi nhìn bầu trời xám xịt bên ngoài, tâm trạng vô cùng bức bối.
- Sao không đầu hàng cho rồi?
Đốc Quất Nghiêm vuốt ngược bím tóc đẫm mỡ của mình ra sau, tỏ vẻ dửng dưng bắt đầu nhóm bếp luộc thịt.
Hắn ta vừa từ phía bắc trở về, trai tráng trong bộ tộc đã có mấy trận giao tranh ác liệt với đám mục dân Đảng Thường đất Hà Tây, thắng bại đan xen.
Nhưng nói thật, những trận đánh kiểu này, trừ phi giành được đại thắng tính chất quyết định, bằng không chẳng có chút ý nghĩa nào. Bộ tộc Đốc Quất đã tử trận mất tầm năm trăm mạng, số bị thương cũng không ít, lại thiếu thốn thuốc men y dược, sống chết hoàn toàn phó mặc cho vận may.
Mục dân Đảng Thường đi theo quân Đường nam hạ chắc chắn thương vong sẽ ít hơn, bởi vì vũ khí bọn chúng sắc bén lại thêm phần hung hãn, điều này khiến Đốc Quất Nghiêm vô cùng lo lắng. Cái gã Quận vương Linh Vũ kia xem chừng quân pháp cực kỳ nghiêm ngặt, bổng lộc hứa hẹn cũng chẳng hề lừa gạt ai bao giờ, lần nào cũng phát đủ, chính vì thế đám mục dân Đảng Thường mới chịu kéo nhau nam hạ, khiến Đốc Quất Nghiêm bực bội không sao tả xiết.
Ta đã tử trận bao nhiêu là mạng người như thế, thật chẳng muốn đánh đấm gì nữa, sao tụi mày cứ cố đâm đầu nam hạ làm gì? Đánh cho hao tổn sạch sành sanh, chẳng phải là dâng không món hời cho đám người Hán hay sao?
- Đầu hàng á?
Lư Mã Khởi cười nhạt một tiếng, đoạn cất lời:
- Đầu hàng kiểu gì? Đầu hàng xong rồi lên núi chăn cừu chắc?
Đốc Quất Nghiêm chau mày lại. Hắn ta thừa nhận Lư Mã Khởi nói có lý, nhưng cực kỳ ngứa mắt cái thái độ ăn nói bề trên ấy.
- Bốn huyện Tương Vũ, Vị Nguyên, Lũng Tây, Chương cộng lại cũng chỉ có tầm một hai vạn người Đường, tụi nó cày cấy được bao nhiêu đất đai? Đất Vị Châu rộng lớn lắm chứ bộ, sông ngòi chằng chịt, thổ nhưỡng phì nhiêu, từng ấy dải thung lũng bằng phẳng, người Hán nuốt trôi hết được chắc?
Đốc Quất Nghiêm nói tiếp:
- Ta chả muốn đánh nữa. Cái gã Quận vương Linh Vũ kia chỉ cần không đuổi ta lên núi, hứa cho phép tiếp tục chăn thả dưới thung lũng, ta liền đầu hàng luôn cho rồi. Cái đám Phục Phỗ Lăng thị kia, chẳng qua chỉ dựa hơi việc người trong tộc từng làm Đức Luận xứ Hà Châu từ bốn mươi năm trước mà tự cho mình là minh chủ, chỉ tay năm ngón với các bộ tộc ở hai châu Mân, Vị. Ai cho bọn chúng cái gan đó chứ?
- Hai vạn người Đường đương nhiên không chiếm hết nổi từng ấy đất, nhưng nhỡ mai mốt có thêm nhiều người Đường kéo sang nữa thì sao?
Lư Mã Khởi phân tích:
- Từ núi Điểu Thử đến huyện Lũng Tây, năm nào xuân hạ cũng lắm mưa rào ngập lối, lại thêm bao nhiêu sông ngòi thế kia, người Hán có chịu bỏ qua không? Nếu toàn là núi non thì không nói làm gì, hệt như hai châu Đạm, Điệp ở phía nam ấy, ta chẳng tin người Hán còn nổi chút hứng thú nào. Nhưng Vị Châu hoàn toàn khác biệt, ngươi phải nghĩ cho kỹ vào.
Đốc Quất Nghiêm lại bắt đầu chần chừ do dự.
Lư Mã Khởi chớp lấy cơ hội thổi bùng ngọn lửa trong lòng đối phương:
- Cho dù muốn đầu hàng, cũng phải đánh một trận cho ra ngô ra khoai đã rồi tính. Nếu may mắn thắng trận, lúc ấy đàm phán kỳ kèo giá cả cũng dễ dàng hơn chứ sao. Hai châu Mân, Vị mà chỉ có mỗi một vị tiết độ sứ, thế là không bình thường đâu, nếu người Hán ban ơn phong thêm vài chiếc ấn tiết độ nữa, anh em chúng ta chẳng phải cũng được làm quan to đó sao, sướng biết mấy?
- Ngươi còn gom góp nổi bao nhiêu quân?
Đốc Quất Nghiêm hỏi dồn.
- Không dưới bảy nghìn.
Thực ra Lư Mã Khởi đang khoác lác. Va chạm với người Hán lâu ngày như vậy, gần đây lại còn giằng co bên bờ sông Tổ Lịch, hiện tại mà gom được năm nghìn quân đã là giỏi lắm rồi. Hơn nữa dạo gần đây Phục Phỗ Lăng thị ở Mân Châu chẳng thèm cấp thêm vũ khí trang bị cho bọn chúng nữa. Trước kia toàn phải đến lĩnh ở bãi chăn thả của Phục Phỗ Lăng thị gần huyện Vị Nguyên, ngặt nỗi lần này lại chẳng lĩnh được miếng nào, không biết đã xảy ra biến cố gì rồi.
- Khi nào thì bọn chúng mới về tới?
Nhắc đến chuyện này là Lư Mã Khởi lại thấy nhức cả đầu, xem chừng bãi chăn thả bên sông Tổ Lịch sắp phải vứt bỏ hoàn toàn rồi.
- Phải mười mấy ngày nữa.
- Bộ tộc Khâm Quất còn lại bao nhiêu người?
- Trước kia độ chừng năm nghìn, nhưng bây giờ còn lại bao nhiêu thì khó nói lắm. Vốn dĩ bọn chúng được sắp xếp chăn thả ở vùng huyện Vị Nguyên và núi Điểu Thử, nhưng Phục Phỗ Lăng thị lại tiếc rẻ bãi cỏ ấy nên đuổi tụi nó lên phía bắc, kết quả bị quân Đường đánh cho đại bại, bãi cỏ cũng mất béng, giờ chỉ đành chui rúc trong núi chịu cảnh khốn cùng.
Nét mặt Đốc Quất Nghiêm âm tình bất định.
Hắn ta vẫn còn hơn năm nghìn quân, gom cả ba bộ tộc lại cũng chỉ được vạn hơn người. Nhưng số mục dân Đảng Thường đi theo quân Đường nam hạ đã vượt quá con số một vạn, dẫu có thể dựa vào địa thế hiểm trở để phòng thủ, nhưng nếu không có sự tiếp viện của Phục Phỗ Lăng thị, trận này chắc chắn thua trắng tay.
Vị Châu đương nhiên không nuôi nổi ba bộ tộc, nhưng nếu chỉ nuôi một bộ tộc thì sao?
Bộ tộc nhà họ Bạch chẳng phải đang chăn thả ở Hội Châu đấy thôi? Địa phương ở đó chẳng có người Hán cày cấy hay sao? Chẳng có gì là không thể xảy ra cả.
- Ầm ầm!
Bầu trời càng thêm âm u, tiếng sấm ầm ì vang lên từ phía xa.
Đốc Quất Nghiêm và Lư Mã Khởi đồng loạt ngước mắt nhìn ra ngoài, chỉ thấy những hạt mưa xuân lất phất bắt đầu rơi xuống.
Từng giọt mưa rơi tí tách trên những phiến đá xanh nhuốm màu tang thương năm tháng, gột sạch mọi bụi trần.
Từng giọt mưa rơi xuống những thửa ruộng vừa nhú mầm non, nuôi dưỡng lúa mạch mùa xuân.
Từng giọt mưa rơi trên con đường lớn phẳng lì nơi thung lũng, rửa sạch cả những vết máu tanh nồng...
Dương Duyệt nhìn đống thê tử nằm ngổn ngang dọc đường quan ải, lạnh lùng hừ một tiếng.
Bọn chết trôi toàn là người phiên, hoặc là đám mục dân Đảng Thường đã quy thuận, hoặc là đám phiên nhân thuộc bộ tộc Khâm Quất thù địch, hắn chẳng có tí thiện cảm nào với cả hai.
Đại soái đối xử với đám phiên nhân quá ư nhân từ rồi!
Chỉ là hiện tại vẫn còn phải lợi dụng đám người phiên này, hắn tự nhiên chẳng dại gì thốt ra lời oán trách, trái lại còn lớn tiếng khen ngợi, ân cần vỗ về.
Hắn căm ghét thấu xương đám Đảng Thường Hà Tây, dẫu cho bọn chúng hiện đã là thần dân dưới quyền Đại soái.
- Tiếp tục tiến lên, không được phép dừng lại!
Dương Duyệt hạ lệnh.
Đám mục dân Hà Tây vừa bị triệu tập đến mang vẻ mặt đầy khó xử, nhưng nhìn thấy mấy ngàn sĩ tốt Định Vân quân vẫn đứng im phăng phắc dưới làn mưa, bọn chúng lại đâm ra sợ hãi, đành cắn răng tiếp tục kéo về phương nam.
Vừa bước đi, bọn chúng vừa thầm lẩm bẩm xui xẻo. Đám bộ tộc Âm Sơn kìa, thích lượn lách trên mấy ngọn núi hai bên đường thế nào cũng được, muốn đi thì đi muốn ở thì ở, chẳng dính chút phiền phức nào; chỉ có bọn chúng là khổ sở nhất, bị gọi bắt ép đi theo hành động cùng đại quân, cái cuộc sống quái quỷ này biết bao giờ mới chấm dứt đây.
Cũng có lúc nảy sinh ý định làm phản quách cho rồi, ngặt nỗi bộ tộc và người nhà vẫn còn ở Linh Châu, lại chẳng đánh lại nổi hơn một vạn quân Đường, đành phải trút hết mọi cục tức lên đầu đám thổ phó, phen này quyết phen cướp phá cho đã tay!
Hơn một vạn con người cứ thế không quản ngày đêm rong ruổi, ồ ạt kéo xuống, chỉ mất vỏn vẹn mấy ngày trời đã tiến sát đến cửa ngõ thung lũng phía bắc thành Vị Châu. Lúc này lương thảo đã cạn sạch, mục dân các bộ tộc Âm Sơn vẫn đang cấu xé đánh nhau với thổ phó trong chốn sơn côi. Đại quân nếu không muốn chịu đói chỉ còn cách duy nhất là tiến lên đánh chiếm Vị Châu.
Vương Ngu cau mày nhìn sang Dương Duyệt, cái lão già này, đánh trận quả thực liều lĩnh hết chỗ nói.