- Đại soái, đến nay, ba lò rèn đã làm xong bảy mươi ba bộ giáp ngựa. Cộng với hai mươi bốn bộ hoàn thành từ trước, tổng cộng là chín mươi bảy bộ.
Trong khu săn bắn ở phía bắc Hạ Châu, phán quan Tống Cử thuộc Ty Tướng Tác đang báo cáo công việc.
- Đã sang tháng Giêng mà các vị trong Ty Tướng Tác vẫn bôn ba lo liệu mọi việc, quả thật vất vả. Các thợ cả ở ba lò rèn cũng đã nhọc công. Mỗi quan lại và thợ cả được thưởng ba tấm lụa Tuy Châu, thợ học việc cũng được lĩnh hai tấm.
Thiệu Thụ Đức nói.
- Tạ ơn đại soái ban thưởng!
Tống Cử vui mừng đáp.
Giáp ngựa đã được phát xuống, nhưng không giao cho Thiết Kỵ quân, đội quân được Thiệu Thụ Đức tin cậy nhất và lập nhiều chiến công nhất, mà chuyển cho Báo Kỵ Đô.
Lối đánh của Thiết Kỵ quân đã thành hình: dùng kỵ binh nhẹ quấy nhiễu địch. Quân số tất cả ba nghìn kỵ. Chiết Tự Dụ thông hiểu sâu sắc cách đánh của kỵ binh nhẹ, chẳng cần thay đổi gì thêm.
Thiệu Thụ Đức thậm chí còn rút hai nghìn kỵ binh từ Báo Kỵ Đô, sáp nhập vào Thiết Kỵ quân để tăng quân số. Đội quân ấy sẽ trở thành khối kỵ binh lớn nhất của Định Nan quân, cũng là chủ lực tinh nhuệ trong cuộc tây chinh.
Báo Kỵ Đô còn lại một nghìn người. Dương Hoằng Vọng làm Thập Tướng, Chiết Tòng Doãn và Vương Sùng làm phó tướng. Đợt giáp ngựa đầu tiên được phát cho chín mươi bảy người tinh nhuệ nhất. Trong những ngày tới, họ sẽ khổ luyện phối hợp ở Hạ Châu, tập cách xếp hàng xung phong như bộ binh.
Đó là một thế trận rất khó luyện, cần thời gian dài mới thành thục. Người và ngựa cũng phải quen hơi nhau, nếu không hiệu quả sẽ giảm đi nhiều.
Những người chưa được phát giáp ngựa cũng phải tập trước. Thà để người chờ trang bị, còn hơn để trang bị chờ người. Đạo lý ấy, Thiệu đại soái hiểu rõ. Hơn nữa, ai bảo kỵ binh thường không thể xếp thành hàng mà xung phong? Chỉ là trông không đáng sợ bằng thiết kỵ mặc giáp kín người thôi.
- Có giáp ngựa rồi, còn thiếu ngựa tốt…
Thiệu Thụ Đức nhìn đàn chiến mã trong chuồng ở khu săn bắn, cười khổ.
Hắn đã cho người đưa những con tuấn mã sang bãi chăn nuôi phối giống từ lâu. Ngựa hắn cưỡi hiện giờ đều chỉ thuộc hạng thường. Muốn tìm chiến mã thích hợp cho thiết kỵ mặc giáp kín người chẳng dễ chút nào. Trước mắt, họ chỉ đành tạm dùng ngựa Thanh Hải Thông, cũng khá bất đắc dĩ.
- Đại soái, ngựa tốt vẫn phải tìm sang Tây Vực. Ngựa Thanh Hải Thông đã thuộc hàng thượng phẩm trong nước ta. Trước mắt, chỉ có thể tạm dùng chúng thôi.
Tống Cử nói.
Thiệu Thụ Đức gật đầu tán thành. Ít nhất ngựa của hắn vẫn tốt hơn ngựa của Lý Khắc Dụng, vai cao hơn đôi chút, chạy cũng nhanh hơn, sức bền lại khá. Nhưng hắn vẫn mong có được giống ngựa tốt hơn nữa.
Thật ra, bãi chăn nuôi Ngân Xuyên đang lo gây giống cũng có vài con ngựa cao lớn. Nhưng Thiệu Thụ Đức không nỡ lấy chúng ra dùng, còn dặn nơi ấy tiếp tục gây giống, nhất định phải tạo được giống ngựa có đặc tính di truyền ổn định. Đôi khi ngựa bố mẹ đều tầm thước lại sinh ra một con cao lớn khác thường, chẳng khác nào cha mẹ đều thấp mà sinh con cao vậy. Nhưng đặc điểm ấy chưa chắc đã truyền lại ổn định, quả thật khiến người ta đau đầu.
Con cháu ba nhà Chiết, Dương, Vương thuở đầu đều mang ngựa theo quân. Ngựa của họ cũng khá tốt, nhưng mắt Thiệu Thụ Đức quá cao, vẫn thấy chưa vừa ý. Ngựa trong đội thiết kỵ “Thiết Phù Đồ” của Kim Ngột Truật đời sau có lẽ cũng chẳng ra sao. Nhưng thời này, ngay cả châu Âu còn chưa gây được giống ngựa cao lớn; ngựa tốt nhất thiên hạ hẳn vẫn ở Tây Vực và Trung Á, biết làm sao đây?
Chẳng lẽ vì muốn có ngựa tốt mà phải đánh thẳng sang Tây Vực?
Có lẽ chỉ còn cách đợi chiếm được Lan Châu, rồi tìm cách tiếp xúc với thêm nhiều lái buôn người Hồ, nhờ họ xoay xở.
- Sản lượng giáp ngựa cứ thế đã, rồi từ từ tăng lên. Còn giáp sắt bộ binh, các ngươi đã định được cách làm chưa?
Thiệu Thụ Đức hỏi Tống Cử.
- Loại giáp hầu tử mà đại soái nhắc đến, rèn thành không dễ đâu ạ.
Tống Cử nhìn Thiệu Thụ Đức, dè dặt thưa:
- Nếu không dùng lửa nung rồi đập rèn thì sẽ tốn công tốn sức lắm.
- Trước hết cứ rèn một bộ, cho ta xem thử. Ngựa lớn Lương Châu ở núi Kỳ Liên chịu được vật nặng. Kỵ binh mặc giáp hầu tử, chiến mã cũng khoác giáp ngựa, như vậy xông trận ắt sẽ đánh đâu thắng đó.
Thiệu Thụ Đức dặn.
- Tuân lệnh.
Người đời thường nói kỵ binh không thể xông phá đội bộ binh phòng thủ nghiêm ngặt. Nói chung, điều ấy đúng, nhưng thật ra vẫn có một cách.
Người Liêu từng dùng cách này khi đối phó cấm quân Biện Lương. Khi ấy họ dùng kỵ binh nhẹ, thay nhau đánh vào trận bộ binh nhà Tống, “dồn sức đánh một góc”, tức là nhắm thẳng vào một góc đội hình mà đánh dữ dội, không tiếc thương vong. Cuối cùng, họ phá tan được đội hình của những quân tinh nhuệ từng lập quốc nhà Tống.
Kỵ binh nhẹ xông lên, tổn thất hẳn không nhỏ. Nếu trước tiên cho kỵ binh nhẹ xung phong một lượt, bào mòn sức lực và tên bắn của địch, rồi đổi sang thiết kỵ mặc giáp kín người, dồn sức đánh một góc, không biết hiệu quả sẽ ra sao?
- Đại soái, Khang Phật Kim tới rồi.
Thấy cuộc trò chuyện giữa Thiệu Thụ Đức và Tống Cử đã tạm dứt, Trần Thành bước đến bẩm báo.
- Khang Hiền Chiêu đến đâu rồi?
- Đã tới Long Hưng Tự, đang bàn đạo với hòa thượng Tăng Nhẫn.
- Bàn đạo…
Thiệu Thụ Đức bật cười.
Bàn cái gì mà bàn! Chắc hẳn hắn đã mất hồn từ lâu, chỉ mong tới Hạ Châu gặp mình thôi.
- Người Âm Sơn tới đâu rồi?
- Đã đến núi Thiên Đô.
Trần Thành đáp:
- Thứ sử Hàn ở Hội Châu vừa gửi tin khẩn. Quân phiên vừa tới nơi, mang theo rất nhiều trâu, dê, ngựa và lạc đà, liền tranh cỏ khắp nơi. Đúng lúc giữa đông, cỏ khô vốn đã thiếu, các bộ lạc phiên ở Hội Châu khổ sở vô cùng. Trong vòng mười ngày, đã xảy ra hai vụ xung đột, hơn mười người chết bị thương.
- Người Âm Sơn vẫn còn ngang ngạnh lắm.
Thiệu Thụ Đức lắc đầu.
- Cứ để họ tự giải quyết. Nếu không ổn thì chia một phần sang La Sơn. Hội Châu mở kho phát lương thêm, lấy ít ngũ cốc và đậu ra. Nói với Hàn Kiến, tháng Ba thuyền chở lương sẽ tới cửa Quan Hội Ninh, bảo hắn khỏi lo chuyện quân lương cạn.
- Tuân lệnh.
Sáu nghìn quân Âm Sơn mang theo hơn hai trăm nghìn trâu, dê, ngựa và lạc đà. Núi Thiên Đô tuy cây cỏ xanh tốt, nhưng hiện giờ đang là mùa đông. Vốn dĩ quanh đó cũng có các bộ lạc du mục, xung đột với nhau là chuyện thường. Đồng thời, việc này cũng phơi bày một vấn đề: Định Nan quân lần đầu tổ chức đông quân phiên chăn gia súc ra trận, khâu điều động còn nhiều bất cập. Sau này phải rút kinh nghiệm, sắp xếp cho hợp lý hơn.
- Bộ Thác Bạt cũng có thể xuống phía nam. Bảo Linh Châu cấp quân nhu cho họ, rồi tới vùng gần cửa Quan Hội Ninh chờ lệnh.
Thiệu Thụ Đức nói tiếp.
Tối qua hắn nghỉ ở nhà riêng bên ngoài, có Mạc Tàng Diệu Nga và Thác Bạt Bồ hầu hạ. Tiểu nương tử họ Thác Bạt vẫn rất quan tâm đến bộ tộc mình. Gần hai vạn người, già trẻ trai gái đều có cả. Lần này họ sắp đi cướp trâu dê và đồng cỏ của người Thổ Phồn.
Cô bé lo lắng vô cùng, nép trong lòng hắn mà mắt rưng rưng. Nhưng nghe nói nếu chiếm được các châu Vị, Mân, Hà, Lâm thì bộ Thác Bạt sẽ được chia đồng cỏ, nàng lập tức nín khóc, vui vẻ trở lại. Tiểu nương tử họ Thác Bạt này chẳng biết diễn như những người đàn bà khác. Lúc cầu xin hắn, nàng cũng thẳng thừng như vậy.
Thiệu Thụ Đức đã nhận được đề nghị của Dương Duyệt. Với kế hoạch chia hai đường tiến quân, một đường chính, một đường bất ngờ, hắn hơi do dự, chỉ có thể nói là thận trọng chấp thuận.
Nhưng bộ Phục Phất Lăng ở Mân Châu quả thật đã làm hắn mất mặt. Họ lại để bộ Sâm Khuất quay về, các bộ lạc phụ thuộc còn gây xích mích với Hội Châu. Nếu không gõ cho họ một hồi thì quả là không được.
Chỉ là lần này định đánh lớn đến thế, liệu có tham quá không? Hay trước kia mình tính quá nhỏ? Chỉ đánh một Lan Châu mà đã điều động bốn, năm vạn quân, quả thật hơi làm quá. Hơn nữa, các bộ lạc ở Lan Châu có liên kết với các châu Mân, Vị, Hà, Lâm hay không?
Định Nan quân đã thu phục Hội Châu, kế đó lại đánh Lan Châu. Kẻ ngốc cũng biết hắn nhòm ngó vùng đất cũ Hà Lũng. Các bộ lạc ở đó hẳn cũng có lý do để liên kết với nhau.
Đừng tưởng kẻ địch là lũ ngốc!
- Năm bộ Âm Sơn cùng bộ Thác Bạt, thế là đã có hơn một vạn quân. Đợi đầu xuân, lại truyền lệnh cho người Đảng Hạng ở Linh Châu, mỗi bộ góp ba, bốn nghìn người, đưa trâu dê xuống phía nam, tập kết ở Hội Châu. Đã chơi thì chơi một ván lớn!
Thiệu Thụ Đức nói:
- Đi thôi, đến gặp Khang Phật Kim xem lần này hắn lại muốn nói gì.
Cuộc gặp Khang Phật Kim được sắp xếp tại công sở Tiết Độ Sứ, coi như gặp mặt công khai. Nếu Khang Hiền Chiêu ở Linh Châu nhận được tin, hẳn sẽ hiểu ra tín hiệu chính trị bên trong.
- Bái kiến Linh Vũ Quận Vương.
Trước buổi gặp, Khang Phật Kim tặng Thiệu Thụ Đức một bộ giáp bốn gương Ba Tư tinh xảo làm quà. Thiệu Thụ Đức vốn rất hứng thú với hàng hóa Tây Vực. Hắn luôn cho rằng giữ thái độ cởi mở với bên ngoài sẽ giúp bản thân tiến bộ. Trên đời có bao nhiêu dân tộc, bao nhiêu nước, ắt mỗi nơi đều có sở trường riêng. Học lấy điều hay của họ rồi biến thành thứ của mình, ấy mới là chính đạo.
Buôn bán với Tây Vực không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn có ích về văn hóa. Hai trăm năm qua, thức ăn, nhạc cụ, áo quần trong nước đã chịu ảnh hưởng từ bên ngoài ở những mức độ khác nhau. Về sau, tất cả lại trở thành thứ của chính dân tộc mình. Người Túc Đặc cũng luôn hoạt động sôi nổi trong ba giới chính sự, buôn bán và quân đội. Có thể nói họ đã đóng góp không ít, ngoại trừ An Lộc Sơn.
- Trương soái Quy Nghĩa quân có biết tình hình trong Lan Châu không?
Mời Khang Phật Kim ngồi xuống xong, Thiệu Thụ Đức hỏi thẳng.
Khang Phật Kim hơi ngạc nhiên trước sự thẳng thắn của Thiệu Thụ Đức, nhưng hắn phản ứng rất nhanh, lập tức đáp:
- Các bộ Thổ Phồn ở Lan Châu vốn là thuộc hạ của bộ Luận Khủng Nhiệt, sau theo Thượng Tỳ Tỳ, rồi lại theo Thác Bạt Hoài Quang. Bộ Trang Lãng đứng đầu, trong đó có người Thổ Phồn, Đảng Hạng, Thổ Hồn, thậm chí cả người Hán. Sau khi Thác Bạt Hoài Quang chết, họ từng quy phục Thượng Diên Tâm, nhưng Thượng Diên Tâm cũng chưa từng thật sự nắm được Lan Châu. Các bộ lạc ngu muội ấy đã phá bỏ thành quách Lan Châu, biến nơi đó thành đồng cỏ. Người Hán ở hai huyện sống bằng nghề cày cấy, nhưng bị chia thành bốn bộ lạc, bị ép tết tóc, mặc áo hở vạt trái, rồi biến thành nô lệ trong các bộ.
Thiệu Thụ Đức vừa gật đầu vừa thầm suy tính.
Xem ra, cảnh ngộ của người Hán ở Lan Châu đã tệ hơn nhiều so với sáu mươi năm trước, họ cũng bị người Hồ hóa sâu hơn. Nếu cứ đợi thêm trăm năm nữa, đến lúc Bắc Tống đánh chiếm Lan Châu, e rằng nơi ấy chẳng còn người Hán đúng nghĩa nào.
Người Thổ Phồn quả thật rất giỏi biến người Hoa Hạ thành người Hồ.
- Các bộ ở Lan Châu có bao nhiêu quân?
- Hơn hai vạn.
Con số này hơi khác với tin tình báo của Ty Thính Vọng. Thiệu Thụ Đức vẫn điềm nhiên, tiếp tục hỏi:
- Đánh được không? Khí giới có tinh xảo không?
- Khi người Thổ Phồn chưa loạn, đại quân từng chinh chiến khắp nơi, chiếm đất rất rộng. Mỗi khi tới một vùng, họ đều lùng bắt thợ thủ công, đưa đến các nơi khác. Chẳng hạn, khi tranh An Tây với người Hồi Hột, chỉ một lần họ đã bắt đi mấy nghìn thợ, trong đó có cả người Hán lẫn người phiên. Hồi trước đi buôn ở Lan Châu, Thiện Châu, Mân Châu, Thao Châu và những nơi khác, ta từng gặp nhiều thợ An Tây. Nay hẳn vẫn còn không ít, thậm chí còn nhiều hơn.
Khang Phật Kim nói.
Thiệu Thụ Đức không lấy làm lạ. Người Thổ Phồn không phải chỉ là bộ lạc du mục thuần túy. Họ từng dựng nên một chính quyền thật sự. Thuở loạn An Sử, các châu Hà Lũng lần lượt thất thủ. Có nơi thành quách bị phá bỏ, nhiều bộ lạc kéo đến chăn thả, nhưng người Thổ Phồn vẫn lập nha môn, còn chiêu mộ quan lại.
Người Hán biết chữ được bổ làm xá nhân, ban thẻ bổ nhiệm bằng đồng đỏ. Người thông thạo tiếng Đột Quyết cũng có thể làm xá nhân, nhận thẻ đồng đỏ. Đó từng là một đế quốc đa dân tộc cai quản lãnh thổ rộng lớn. Nay tuy đã tan rã, di sản ở các địa phương chắc vẫn còn rất nhiều. Những bộ lạc đang cai trị nơi ấy hẳn vẫn theo quán tính mà tiếp tục thi hành chính sách ngày trước, khôn ngoan hơn các bộ lạc ngu muội thông thường.
Điều này cũng gợi cho Thiệu Thụ Đức một ý mới. Hắn vẫn khổ sở vì thiếu thợ, cứ mãi chăm chăm nhìn về Quan Trung. Thật ra, Hà Tây, thậm chí cả Tây Vực, cũng có rất nhiều thợ thủ công. Tay nghề của họ chưa chắc đã kém. Nếu trả công hậu hĩnh để chiêu mộ, liệu họ muốn phục vụ người Thổ Phồn, người Hồi Hột, hay là hắn? Cứ thử xem sao!
- Quy Nghĩa quân từng đánh Lan Châu một lần. Sau đó đã xảy ra chuyện gì? Triều đình và Hà Tây mất liên lạc, nhiều tin tức không rõ lắm.
- Vào niên hiệu Đại Trung, Tòng sự Quy Nghĩa quân, người họ Lý ở Lũng Tây, từng giao chiến với người Thổ Phồn tại vùng Hà, Lan, rồi thu phục Lan Châu trong một thời gian ngắn. Nhưng Quy Nghĩa quân chỉ có bảy nghìn quân Hán và quân phiên, cuối cùng phải rút lui. Lan Châu lại bị người Thổ Phồn chiếm.
Khang Phật Kim nói vắn tắt.
- Đáng tiếc, quân quá ít. Nếu có hai vạn tinh binh thì giữ được Lan Châu rồi.
Thiệu Thụ Đức thở dài.
Khang Phật Kim cười khổ. Dưa Châu và Sa Châu ít dân, lương thực cũng thiếu, quân nhu chỉ có thể bù đắp bằng việc buôn bán với bên ngoài. Thuở ấy có được bảy nghìn quân đã là cực hạn. Suốt ba mươi năm qua, họ không ngừng thu nhận dân phiên, dân Hán, khuyến khích sản xuất, lúc này mới có hơn một vạn quân. Đối mặt với người Hồi Hột, họ cũng đã cảm thấy áp lực nặng nề.
Giờ có thể tự giữ mình đã chẳng dễ dàng, huống hồ nghĩ đến chuyện khác!
Nếu Định Nan quân đánh chiếm được Lan Châu, đó cũng là chuyện tốt với họ. Chỉ không biết Linh Vũ Quận Vương khi nào mới xuất binh.