Từ khi tháng Chạp sang, không khí ngày Tết mỗi lúc một thêm rộn ràng.
Bên bờ sông Tổ Lệ, một đoàn xe ngựa quy mô khá lớn vừa kéo đến. Hơn hai mươi cỗ xe, hơn trăm con la ngựa, chở đầy đủ thứ hàng hóa. Đoàn mới đặt chân vào đất Hội Châu, cả vùng đã xôn xao.
Lần gần nhất một đoàn buôn lớn như vậy vào đây, có lẽ là từ hồi Thượng Diên Tâm còn sống.
Từ ngày ấy, các bộ lạc Thổ Phồn không còn ai kiềm chế. Các tiết nhi, vạn hộ thi nhau làm thổ bá vương. Chúng chẳng những chém giết lẫn nhau, đôi khi còn sai kỵ binh tản mác vượt biên giới nhà Đường, bắt cóc dân lành.
Thậm chí sau khi Hoàng Sào tiến vào Trường An, chúng còn liên kết với nhau, gom đại quân đánh chiếm ba châu Nguyên, Vũ, Vị. Biên giới các châu Tần, Thành cũng chẳng lúc nào yên, kỵ binh Thổ Phồn liên tiếp tràn sang cướp phá. Phải công nhận tin tức của chúng rất nhanh nhạy. Hoàng Sào vừa vào Trường An chưa được bao lâu, chúng đã lập tức ra tay. Xem ra chúng vẫn luôn để mắt tới phía đông.
Trong cảnh ấy, ai còn dám buôn bán ở vùng biên? Chẳng lẽ không sợ mất mạng? Trâu dê và da thuộc của người Thổ Phồn có tốt đến đâu, dân buôn cũng chẳng dám mua. Hơn nữa, quân Định Nan cũng có trâu dê, số lượng lớn mà giá cả không đắt. Thà đến Tuy Châu, Hạ Châu mua còn hơn. Cùng lắm thì mua của các bộ lạc Thổ Phồn đã quy phục ở trấn Phượng Tường, tuy số lượng không được bao nhiêu.
Năm Quảng Khải thứ hai, Linh Vũ quận vương từ Trường An trở về Linh Châu. Trên đường hồi quân, ông liên kết với hai trấn Bân Ninh và Kính Nguyên, dẹp yên quân Thổ Phồn gây loạn ở Nguyên Châu cùng các vùng lân cận. Sau đó, ông thu phục hai huyện Hội Châu, bổ nhiệm quan lại, điều quân đồn trú, đưa dân tới sinh sống, chính thức đặt nơi này dưới quyền cai quản. Với các thương nhân Tần Châu, ấy chẳng khác nào tin mừng lớn.
Bởi vậy, sau mấy tháng thăm dò, nhận thấy tình hình ở Hội Châu quả thực đã yên ổn, đoàn buôn đầu tiên từ Tần Châu mới lên đường tới đây.
Tranh thủ buôn bán trước Tết, thương nhân cũng liều mình lắm chứ!
Trong địa phận Hội Châu có không ít bộ lạc đã quy phục. Dù là người Đảng Hạng đã Thổ Phồn hóa, người Hán hay các giống dân khác, nói cho cùng đều chẳng hiền lành gì. Biết đâu chúng sẽ cướp sạch hàng hóa của ngươi. Nhưng đoàn buôn này có chỗ dựa lớn: họ giương cờ hiệu nhà họ Triệu ở Thiên Thủy, dòng họ ngoại của đại soái. Chỉ riêng danh tiếng ấy đã khiến không ít kẻ định liều lĩnh phải chùn tay. Cho dù có kẻ muốn làm càn, người khác cũng sẽ kéo lại, mắng rằng: “Ngươi muốn hại chết cả bọn hay sao? Linh Vũ quận vương chẳng buồn xét kỹ kẻ nào cướp bóc đâu, ông ấy sẽ phạt hết một lượt!”
Tất nhiên, tuy treo cờ hiệu nhà họ Triệu ở Thiên Thủy, thân phận các thương nhân trong đoàn khá phức tạp, phần đông là người Tần Châu, ngoài ra còn có người Thành Châu và Lũng Châu. Họ dựa vào nhà họ Triệu, dĩ nhiên phải chia phần cho nhà họ Triệu. Còn nhà họ Triệu cũng không thể mượn danh Linh Vũ quận vương để làm ăn mà chẳng bỏ ra gì. Người trong nhà đã bàn bạc xong, sẽ chia cổ phần cho Ngọc Nương, ái thiếp của Linh Vũ quận vương.
Đoàn buôn có mấy chục hộ vệ, cung cứng nỏ khỏe, giáo dài đao lớn, trông rất đáng tin cậy. Người đời nay từng miêu tả họ là “bọn khinh hiệp liều mình, phường chém rồng đâm giao, khách Bà Dương ngang tàng, trai Phú Bình dữ dằn”. Đem họ đối đầu với quân chính quy thì đương nhiên không được, nhưng đối phó sơn tặc, cướp sông, quân tan ngũ hay bọn trộm cướp thì chẳng có gì đáng ngại.
- Mọi người nghỉ chân một lát đi.
Triệu Thành cưỡi ngựa từ phía trước quay lại, gọi cả đoàn.
Không phải người cần nghỉ, chủ yếu là gia súc kéo xe và la ngựa đã mệt rã rời. Từ đây tới thành Hội Châu còn một quãng. Nếu để chúng kiệt sức, lại phải mua cỏ từ các bộ lạc thảo nguyên. Đến lúc ấy người ta tha hồ hét giá, có đáng không?
Đoàn buôn vừa dừng lại, người trong các bộ lạc đã lục tục kéo tới mua hàng.
Họ tự biết mình chẳng kham nổi những món đắt tiền như gương, đồ trang sức hay gấm vóc, nên chủ yếu ngó tới trà, vò gốm, đồ sắt, kim chỉ và mấy thứ lặt vặt khác. Người trong đoàn buôn không ngại phiền hà. Mấy thương nhân vốn ít vốn càng thêm hăng hái, miệng lưỡi ngọt xớt, ra sức giới thiệu hàng hóa.
Dân chăn nuôi ít người biết tiếng phổ thông, lại chẳng có tiền mặt, chỉ có thể đổi bằng gia súc, da thú, gân vụn, sừng bò cùng những thứ tương tự. Nhưng làm sao họ đấu nổi đám thương nhân lõi đời? Trâu dê mang tới thì bị chê gầy, da thú bị chê phẩm chất kém, giá cả cứ bị ép xuống mãi, khiến họ gần như nổi nóng.
Triệu Thành đứng bên nhìn với vẻ thích thú, chẳng nhúng tay vào. Hắn làm ăn theo mối lớn, chẳng coi chút lãi lẻ bán từng món ra gì. Trên xe có không ít hàng của nhà hắn, trong đó có cả gương.
Thứ này, dân chăn nuôi trên thảo nguyên nào mua nổi?
Nào ngờ giữa chừng lại nảy sinh chuyện ngoài dự liệu…
- Có gương đồng không?
Một người đàn ông ăn mặc như dân Hán chen tới. Ngập ngừng hồi lâu, hắn mới lên tiếng hỏi.
Triệu Thành ngạc nhiên:
- Ngươi thật sự muốn mua gương à?
Vương Toàn mấp máy môi, cuối cùng dậm chân đáp:
- Đương nhiên là muốn mua!
- Gương sáng đắt lắm. Hay ta lấy mấy chiếc gương mờ ra cho ngươi xem trước?
- Gương sáng là thế nào? Gương mờ thì ra sao?
Triệu Thành đáp:
- Gương sáng soi rất rõ, đến một chút vết nhỏ cũng chẳng giấu được. Chỉ hợp với người đẹp, kẻ mặt mũi chẳng ra sao dùng vào chẳng phải tự chuốc phiền lòng ư?
Ý hắn đã quá rõ. Gương sáng là hàng cao cấp, soi rõ đến nỗi những chỗ không hoàn hảo trên mặt cũng hiện nguyên hình. Người xấu dùng nó chẳng khác nào tự tìm khổ.
Triệu Thành nói tiếp:
- Gương mờ soi lên như phủ một lớp sương, khuyết điểm nào cũng khuất, dáng vẻ xinh đẹp tự nhiên hiện ra. Ngày soi mấy lần, ai nấy đều tưởng mình đẹp nghiêng thành. Cứ đúc mười chiếc thì một chiếc sáng rõ, chín chiếc mờ ảo. Ngươi muốn mua gương sáng hay gương mờ?
Mấy người đứng sau lưng Vương Toàn đồng loạt phá lên cười.
Cách làm ăn của nhà buôn quả là lắm mánh khóe, lại còn biết tính toán.
Trong thiên hạ, mỹ nhân chắc chỉ chiếm một phần mười. Chiếc gương sáng này là để bán cho mỹ nhân. Chín phần còn lại mua gương mờ đem về soi, tự thấy mình xinh đẹp, trong lòng vui vẻ. Mối buôn bán ấy quả thật khéo.
- Ta mua gương sáng!
Vương Toàn phất tay, nói đầy khí thế.
- Ngươi nói thật chứ? Món này đắt lắm.
- Tên lái buôn kia, ngươi coi thường nhà quê chúng ta đấy à?
Vương Toàn nổi giận, gọi lớn:
- Đại Lang, mang một tấm lụa tới đây!
Vương Giao nghe cha muốn mua gương cho mẹ, lập tức đáp lời, ôm một tấm lụa đưa tới.
Triệu Thành liếc qua rồi lắc đầu:
- Đây là lụa chim công của Hằng Châu, chưa đổi nổi một chiếc gương sáng đâu.
Vương Toàn sững người. Hắn không ngờ gương lại đắt đến thế, nhất thời chần chừ.
Triệu Thành nhìn thấy góc tấm gấm quý lộ ra trong bọc của Vương Giao, liền nói:
- Nếu thêm tấm thảm đỏ dệt chỉ của Tuyên Châu trong bọc nhỏ của cậu bé nữa thì gần đủ.
- Tên lái buôn nhà ngươi định lừa ta đấy à?
Vương Toàn gặng hỏi, nhưng giọng đã ngập ngừng. Hắn cũng chẳng biết gương sáng đáng giá bao nhiêu. Cùng một chiếc gương, bán ở nơi này với nơi khác, giá có thể chênh nhau một trời một vực. Hội Châu nên bán giá nào, hắn lại càng không rõ.
Hắn còn đang phân vân thì bên kia, Vương Giao đã hí hửng mang cả tấm lụa tới.
Vương Toàn há hốc miệng. Thằng con tiện nghi này đúng là hết lòng nghĩ cho mẹ nó.
Triệu Thành cẩn thận nhận lấy tấm thảm đỏ, săm soi kỹ lưỡng rồi cười nói:
- Tơ màu mềm óng, hương thơm thoảng bay. Chỉ thêu nhẹ như hoa, nâng niu cũng sợ làm nhầu. Mỹ nhân bước lên ca múa, gót chân lún mất trong hài thêu. Hàng thật đấy! Không ngờ nơi hẻo lánh nghèo nàn như Hội Châu lại có thứ gấm quý đến vậy. Một người dân như ngươi kiếm đâu ra món hàng tốt thế này?
Vương Toàn đang đau lòng tiếc của, phía sau bỗng có người lên tiếng:
- Người buôn chỉ biết kiếm lời, sao lại coi thường người khác? Vương chỉ huy mấy lần xông sâu vào Vị Châu, chém hơn mười tên giặc Thổ Phồn, còn giết được một viên Bách hộ. Giặc Thổ Phồn nghe danh Vương chỉ huy thì sợ hãi mất ăn mất ngủ. Thủ lĩnh bộ Lư Mã còn treo thưởng trăm con trâu dê để lấy mạng ngài. Các ngươi sao sánh nổi? Hội Châu tuy nghèo, nhưng vẫn có những bậc hào sảng can trường. Một người một ngựa xông giữa đám giặc, chém tướng rồi trở về, giữ yên cả một phương. Chớ có coi khinh người khác. Thứ này là tướng quân Dương, quân sứ Tân Tuyền ban thưởng, chỉ dành cho dũng sĩ!
Triệu Thành nghe vậy, trong lòng cũng lay động.
Tần Châu bị Thổ Phồn chiếm đóng suốt mấy chục năm. Dân chúng sống ra sao, ai nấy đều hiểu rõ. Sứ giả triều đình đã nhiều lần đến đó. Mỗi lần họ rời đi, dân chúng chỉ dám nép sau khe cửa nhìn trộm, hận không thể theo họ trở về với nhà Đường.
Thuở nhỏ, Triệu Thành từng chứng kiến cảnh ấy. Cha hắn để tóc bím, mặc áo vạt trái. Sau khi sứ giả triều đình đi khỏi, ông khóc nức nở. Cảnh tượng đó in sâu trong lòng Triệu Thành. Tiếc rằng cha hắn mất sớm, không kịp chờ đến niên hiệu Đại Trung, khi triều đình thu phục sáu châu bảy ải, để rồi ôm mối tiếc nuối ấy mà qua đời.
- Thì ra là dũng sĩ từng chém giặc Thổ Phồn…
Triệu Thành nghĩ ngợi một lát, rồi nghiến răng nhét chiếc gương sáng vào tay Vương Toàn:
- Chiếc gương này có nấu chảy cũng chẳng đúc ra được mấy đồng. Tặng cho tráng sĩ vậy. Chỉ mong sau này ngươi giết thêm vài tên giặc Thổ Phồn, thu hồi càng nhiều đất cũ càng tốt.
- Như vậy sao được…
Vương Toàn còn định từ chối, Vương Giao đã cầm lấy chiếc gương.
Vương Toàn cười khổ, nói:
- Thôi, ta cũng không nhận đồ biếu không. Hai tấm gấm này đều đưa ngươi. Tướng quân Dương đã thưởng ta được một lần thì cũng có thể thưởng thêm lần nữa. Đợi ít lâu nữa, ta lại tới Vị Châu, bắt vài tên Thổ Phồn sống về đây.
Vương Toàn nói chuyện bắt người như thể dễ như trở bàn tay, nhưng Triệu Thành sao lại không biết nguy hiểm bên trong? Suốt mấy chục năm qua, hai bên đều sai kỵ binh vượt biên bắt người. Có kẻ sáng sớm ra ngoài đốn củi, rồi từ đó bặt tin. Đến ngày gặp lại, có khi đã hai mươi năm trôi qua. Được như thế còn tính là may mắn; phần đông những người mất tích, cả đời chẳng bao giờ gặp lại người thân.
- Vương chỉ huy quả là bậc hào sảng.
Triệu Thành buông tiếng thở dài.
Người Hán không có hào kiệt ư? Không phải. Quan quân không đánh nổi ư? Cũng chẳng phải. Vậy mà đất mất vẫn không thu hồi được! Đám công khanh tướng soái chỉ lo tranh phần, ngồi không ăn lương, rốt cuộc còn chẳng bằng một kẻ dân thường.
Tiết soái Phượng Tường là Chu Mai, dựng nhà lớn khắp nơi, gom mỹ nhân về rồi suốt ngày tiệc tùng. Ba châu Vị, Mân, Đãng nằm ngay trước mắt, vậy mà hắn không chịu xuất binh, cho rằng ra quân chỉ tổ tốn kém vô ích. Cách làm ấy khiến những người còn lòng nhiệt huyết phải nguội lạnh. Mai sau Trung Nguyên có biến, Quan Trung chém giết không ngừng, Thổ Phồn lại kéo sang xâm lấn, liệu có thể trông mong Chu Mai giữ cho Tần Châu được yên ổn không? Triệu Thành chẳng dám nghĩ như vậy.
Nếu tướng soái dám đánh, Triệu Thành tin mình có thể đưa mối buôn tới tận Quy Nghĩa quân, thậm chí tới Tây Vực. Đó sẽ là món lợi lớn đến chừng nào? Tiếc rằng đám võ tướng ấy chẳng hiểu đạo lý làm ăn!
Theo tin tức hắn dò hỏi được, sau khi thu phục Hội Châu, Linh Vũ quận vương dường như còn có dự tính khác, muốn đánh chiếm Lan Châu cùng một số nơi nữa. Nếu thật sự thành công, hắn sẽ đưa hàng tới đó buôn bán. Thậm chí bỏ một phần tiền giúp quân đội lo quân nhu cũng chẳng phải chuyện không thể. Tấm thảm đỏ dệt chỉ của Tuyên Châu này, nếu đem bán sang Tây Châu rồi mua hàng địa phương mang về Trung Nguyên, một chuyến đi về có thể kiếm lợi gấp mấy chục lần.
Đám công khanh tướng soái đáng hận kia thiển cận, có mắt như mù, để món lợi ấy vuột khỏi tay. Nghĩ mà buồn cười!
Thời nhà Hán, Hung Nô chiếm giữ Tây Vực, đường buôn bán bị cắt đứt. Đến nay Thổ Phồn chiếm Tây Vực, con đường ấy lại một lần nữa bị chặn. Thương nhân Hồ buộc phải vòng qua thảo nguyên, thậm chí sang tận nước Bột Hải để làm ăn.
Lụa là, giấy và trà của Trung Nguyên; đồ vàng bạc, thủy tinh, nhũ hương, thảm len, đá quý, sừng tê, ngà voi, đồi mồi, chàm, đồ trang sức, thậm chí cả áo giáp kiểu người Hồ của Tây Vực… Giữa những món hàng ấy, có biết bao lợi nhuận?
Sau khi Vương Toàn cùng mọi người rời đi, Triệu Thành vẫn ngồi thẫn thờ thêm một lúc. Chẳng bao lâu sau, đoàn buôn lại khởi hành. Hắn vực tinh thần, định tới Hội Châu xem xét một phen. Sau đó, hắn còn phải đi Linh Châu, Hạ Châu. Vẫn còn khối việc đang chờ hắn.